Summary: Arabako auzitegiak EAri buruz emandako ebazpenak ez du ondorio praktikorik, Eba Blancoren esanetan. Arabako Probintzia Auzitegiaren ebazpenak ez du eraginik izango, EAren Nazio Batzorde Eragile berria aukeratzeko kongresua martxan dagoelako, EAko idazkari nagusiaren esanetan.

Arabako Probintzia Auzitegiaren ebazpenaren ostean agerraldia egin du Eusko Alkartasuneko idazkari nagusiak, Eba Blancok, Gasteizen. Alboan izan ditu Iker Ruiz de Egino EAko Exekutiba Nazionaleko bozeramailea eta Rikardo Burutaran, Donostian zinegotzia izateaz gain, EA defendatu duen abokatua, Maiorga Ramirez, Iratxe Lopez de Aberasturi, Miren Aranoa eta Mikel Goenagaren kereilan.

Blancok adierazi du ebazpenak ez duela orain arteko ildoa aldatuko, barne prozesua martxan dagoelako datorren martxoan kongresua egiteko. Horrenbestez, uste du sententziak ez duela ondorio praktikorik: «EAren kongresua jada martxan dago. Prozesua abian da, eta otsailean edo martxoan amaituko da kongresua, non EAko afiliatu guztiok Exekutiba Nazional berria aukeratuko dugun demokratikoki».

Alderdi barruko kritikoekin elkarrizketarako prestasuna beti izan dutela esan du: «Ni beti nago prest hitz egiteko, baina ez irainak aguantatzeko. Bitxia da elkarrizketa eskatzea eta aldi berean besteari modu totalitarioan eta maltzurkeriaz jokatzea leporatzea. Ez dirudi eskaintza hori oso zintzoa denik, are gutxiago jakinda Nazio Batzorde Eragileak zentzu horretan egin dizkien dei guztiei bizkarra eman dietela».

Hala erantzun die ordu batzuk lehenago Maiorga Ramirez Eusko Alkartasuneko sektore kritikoko buruak Euskadi Irratiari emandako elkarrizketa batean hitz egiteko prest dagoela esan izanari Elkarrizketarako mahai bat eskatu dio Eba Blancok gidatzen duen sektore ofizialari, «barne demokrazia bermatzeko». Esan duenez, bi sektoreen arteko elkarrizketa bideak itxita daude gaur-gaurkoz.

Ramirezek esan du ez dutela EH Bildurekin haustura aurreikusten: «Koalizioak gure ekarpen sozialdemokrata eta giza eskubideen aldeko erabateko defentsa behar ditu. Ez dugu beste aukerarik planteatzen».

Blancok ere defendatu du EAren funtzioa EH Bildun: «EAn ez dut inor ezagutzen alderdia desegin nahi duenik. Hori ez dago inoren buruan eta kontrakoa dioena gezurretan ari da. Denak ez du balio. Nik EA indartsu bat nahi dut EH Bildu gero eta zabalago eta indartsuago batean. Horren alde egiten dut lan. Nik ez dut EAren garrantzia eta eragina dauzkagun kargu eta postuen arabera neurtzen. Politikaren ikuspegi interesatu hori oso murritza da eta jendearengandik urruntzen gaitu gainera. Ez dut uste inork, zintzoki, zalantzan jar dezakeenik EAk EH Bilduren eguneroko politiketan duen eragina».


Moto gidari bat hil da Larragan

Summary: Moto gidari bat hil da Larragan. Nafarroako Gobernuaren arabera, errepidetik atera eta hesi baten aurka jo du

Arratsaldeko bostetan gertatu da ezbeharra. Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez, moto gidari bat errepidetik atera eta hesi baten aurka jo du, Larragan. Guardian zegoen inguruko medikua eta anbulantzia bertaratu dira, baina ezin izan dute ezer egin haren bizitza salbatzeko. Berehala hil da moto gidaria.


Summary: Arraun Lagunak-ek eta Hondarribiak bolada gozoan jarraitzen dute. Donostiako taldeak Euskotren ligako laugarren bandera irabazi du Castro Urdialesen, zazpigarren jardunaldian; Hondarribiak, aldiz, lehenengoz etxeratu du trapua Eusko Label ligan. Baldintza deseroso eta narrasean hobekien moldatu diren taldeak izan dira. Zierbenak, bestalde, ezin izan du arraun egin, taldeko arraunlari batek positibo eman duelako koronabirusean; bihar Lekeition ere ez dira lehiatuko.

Arraunlari gazte baten ahotik entzundakoa: estropada batek lau zati izaten ditu; kanporanzkoa, barruranzkoa, kanporankoa eta berriz barruranzkoa. Hiru luze on egitearekin ez da aski bandera etxeratzeko; eta are gehiago, urtetik urtera Eusko Label ligan dagoen berdintasunarekin. Bada, Hondarribiak, bederen, hogei minututan burututako lan onaren saria jaso du, Castro Urdialesen (Espainia); ligako lehen bandera. Ama Guadalupekoa ontziak Euskadiko Txapelketan irabazlearen olatua hartu zuen, eta oraindik olatu berean jarraitzen du.

Meteorologoek bete-betean asmatu dute iragarri zutena: itsaso nahasia eta ipar-mendebaleko haize petrala. Olatuak ez ziren apartekoak, baina bai taldeen artean aldeak markatzekoak, baita kaleen arteko aldeen eraginez ere. Izan ere, lehendabiziko eta bigarrengo kaleek kai-muturraren babesa zuten lehen metroetan, eta leunago ateratzen ziren hirugarren eta laugarrengo kaleetako ontziak baino. Kontuan hartzeko beste aldagaia marearena izan da; 17:45ean zen goian, eta ilargi betea izanik, ohorezko txandako ontziek itsaslaster handiagoa zuten aurreko txandakoekin alderatuta.

Gaurko lehian, ordea, bazen semaforoa berde jarri aurretik gorengo mailak jaso zuen albiste zorigaiztokoa; COVID-19a maila nagusira ere sartu dela. Zierbenakoak ontzia uretaratzeko pronto zirela, arraunlari batek positibo eman du analisian. Hortaz, Juan Zunzunegirenek ezin izan du arraun egin; ezta biharko Lekeitioko (Bizkaia) estropadan ere (12:00, ETB 1). Horrenbestez, Euskal Label ligak ezarrita duen irizpidearen arabera, Zierbenari sei jardunaldietan lortutako puntuen batez bestekoa hartuko diote kontutan; hau da, atzotik hasita, bederatzi puntu eskuratuko ditu jokatzen ez duen jardunaldi bakoitzeko.

Zierbenaren hutsunearekin ekin diote lehen txanpa biziari Hondarribiak, Oriok eta Santurtzik. Indartsu atera dira hiru ontziak, eta segundo bakarrean heldu dira lehen ziabogara. Gorka Aranberri Santurtziko patroiak, ordea, zabalegi biratu du. Baita garesti ordaindu ere; azkena atera baita maniobratik.

Olatua istribor aldetik sartzen zitzaien ontziei. Lan nekeza, beraz, lemazain eta arraunlarientzat ontzia gogortuta eramateko. Hondarribiak Oriorekiko ontzi bateko aldearekin eman du bigarren ziaboga. Une hartan, sei segundora zen Donostiarra; bigarren txandan aise irabazi du. Santurtzi, berriz 11ra zen.

Maniobra egin ostean, ababorreko arraunlariek pala uretatik ongi pasatzeko zailtasunak zituzten. Ioseba Amunarriz Hondarribiko patroiak argi esan die ababorrekoei erasoa gehiago gogortzeko. Halaxe egin dute, eta Oriorekiko zuten aldeak ere gora egin du. Bost segundoko tartearekin heldu dira ziabogara, baina kosta egin zaie ateratzea. Jon Salsamendirenak hauspotu, eta hiru segundora ezarri dira.

Arraunean, sendo Oriori susperraldiak ez dio askorik iraun; Hondarribiak, bere kaleari eutsiz, hanka egin baitio, eta inork ez du geratu Ama Guadalupekoa. Hegan eraman du Amunarrizek ontzia, eta modu horretara nagusitu da. Bederatzi segundora heldu da Orio bigarrena, eta hamalaura Santurtzi laugarrena; Donostiarra sartu baita bi talde horien tartean, eta bihar ohorezko txandan arituko da ligako oilarrekin batera, Hondarribiarren mesederako; sailkapen nagusian lau puntura hurbildu baitzaio Santurtzi liderrari.

Caboko gorriak ez dute erraz amore ematen, eta gaurkoan ere hala berretsi dute; Boirokoek (Galizia) Urdaibairi azken luzean aurre hartu diote, eta euren txandan bigarrenak izan dira; bosgarrenak sailkapenean. Ondarroa atzean geratu da, baina Iñaki Errastiren taldearen zorionerako, Aresek, lehen txandako irabazleak, denbora apalagoa egin du. Isuntzarekin lehia ikusgarria izan du, eta segundo eskasean helmugaratu dira bi ontziak. Azken postua saihesteko borrokan, berriz, Tiran Zarautzi nagusitu zaio. Hala, bien arteko aldea bost puntutara igo da, galiziarren alderako.

Sailkapena

1. Hondarribia 20.25,96 2. Orio 9,54ra 3. Donostiarra 14,20ra 4. Santurtzi 20,48ra 5. Cabo da Cruz 24,54ra 6. Urdaibai 27,74a 7. Ondarroa 43,18ra 8. Ares 47,06ra 9. Isuntza 48,54ra 10. Tiran 1.05,64ra 11. Zarautz 1.07,26a

Arraun Lagunak-ek aste gozoa darama. Asteazkenan, Euskadiko Txapelketako garailea izan zen, eta, gaur, Euskotren ligako zazpigarren jardunaldian sasoiko laugarren bandera irabazi du, Castro Urdialesen (Espainia). Juan Mari Etxaberen taldeak eta Oriok sekulako lehia izan dute amaiera arte, eta azken metroetan, Lugañene traineruak abiadura bizkortu du, eta olatuaren bitartez lehena helmugaratu da. Segundo bakarra atera dio San Nikolas ontziari, zortzi Donostiarrari eta bederatzi Hondarribiari.

Itsas beteko lehia izan dute lau ontziek. Arraunzaleentzako estropada gozagarria; traineru barruan joatekoa, ordea, deserosoa. Izan ere, ipar-mendebaleko haize zakarra zegoen, orduko hogei kilometro inguruko abiaduran barrualdean; orduko 30 kilometroko abiaduran kanpoaldean. Hori gutxi ez, eta itsasoa erabat narrastuta zegoen.

Donostiarrari eta Hondarribiari egokitu zaizkie lehen eta bigarren kaleak, hurrenez hurren. Hain zuzen, lehen minutuetan kai-muturraren babesa zuten, eta Donostiarrak, bederan, aukera ondo zukutu du; estropada buruan baitziren donostiarrak euren Torrekua ontzian, eta ez azken estropadetan ibili ohi duten Bantxa traineruan. Jose Ramon Mendizabal entrenatzaileak ontzi zaharraren aldeko apustua egin du. Laugarren minuturako, Donostiarrak tarteak gehiago zabaltzea lortu du, izan ere, Arraun Lagunak eta Orio gogotik sufritzen ari ziren inork nahi ez zituen hirugarren eta batez ere laugarren kaletik.

Ziabogan, hondamendia

Ziabogan, ordea, Mendizabalek lehen luzean egindako lan txukuna kareletik bota du. Natalia Tubio lemazainari lekutara joan zaio Torrekua. baita Oriori ere, nahiz eta segundo bakarrera heldu den ziabogara. Lau segundo geroago egin du Arraun Lagunak-ek, eta bost gehiagora Hondarribiak. Maniobraren ostean, estropada hankaz gora jarri da. Donostiarra azkena irten da ziabogatik; momentu etsigarria arraunlarientzat. Bitartean, Orio zen estropada buruan, baina Arraun Lagunak ez zen urrun.

Olatuak eta haizeak ipar-mendebaletik jotzen zutenez, Nadeth Agirre patroiak 31 eskutik zuen; laugarren kalearen jabe baitzen, eta Andrea Astudillo Lugañene ontziko patroiak ezin zuen istribor alderako norabidea hartu. Une batez, Orio eta Arraun Lagunak hirugarren kalean ziren, eta itsasoko epaileak Oriori bandera zuria atera dio, laugarren kalera joateko eta bi ontzien palak ez jotzeko asmoz. Birritan atera dio bandera zuria, eta Agirrek kasu egin dio, eta Arraun Lagunak-engandik urrundu da. Baina hor ez da amaitu guztia; Astudillok San Nikolas ontziarekin tartea zuela ikusita, istriborrerago joan da, laugarrenean sartu eta Oriorengana hurbiltzeraino. Dena den, hurrengo metroetan bi ontziak elkarrengandik aldendu dira, bai baitzekiten arriskua hartzea bien kalterako izango zela. Hala, euren arraunketan jarraitu dute, asko baitzuten jokoan. Atzean, bestalde, azken postua saihesteko lehian, Donostiarra eta Hondarribia segundo bakarrean ziren. Aurrean zegoen garaipena.

300 metroren faltan, Arraun Lagunak zen lehena, eta Oriori pare bat tosta ateratzen zizkion. Itsasoko estropada baterako hutsaren hurrengoa. Bi ontziak Brazomar badian sartu direnean, olatuak garbiagoak ziren, eta paladen erritmoa sarritu dutenean, Arraun Lagunak-eko arraunlariek olatu txikiei etekin gehiago atera diete, eta Orioren aurretik helmugaratu dira. Segundo bat geroago heldu da Xanti Zabaletaren taldea. Hirugarren postuan, berriz, Donostiarra sailkatu da, eta segundo bat pasatxo Hondarribia.

Horrenbestez, Euskotren ligako sailkapen nagusian Arraun Lagunak da lider 23 punturekin, eta puntu bat gutxiago du Oriok. Donostiarra da hirugarren, alde berbera ateratzen dio Hondarribiari. Lekeition (Bizkaia) izango dute ligako zortzigarren jardunaldian, bihar (11:40, ETB 1).

Sailkapena

1. Arraun Lagunak 11.30,84

2. Orio 1,48ra

3. Donostiarra 8,20ra

4. Hondarribia 9,68ra


Summary: Hamahiru kirolari lehiatuko dira igande honetan Tokion. Surfa hasiko dira jokatzen, eta Pauline Ado estreinatuko da goizaldean. Eslalom piraguismoa ere hasiko dira lehiatzen: Maialen Chourrautek eta Ander Elosegik sailkatze probak jokatuko dituzte, Euskal Herriko 06:00etatik aurrera.

Euskal kirolarien ia erdiek jokatuko dituzte probak igande honetan, uztailak 25. Pauline Ado izango da goiztiarrena. Surfa gauerdi honetan hasiko dira lehiatzen aurreneko aldiz Olinpiar Joko batzuetan, eta beste hemeretzi lehiakideen aurka lehen txanda jokatuko du Adok, Euskal Herrian 03:20 direnean.

Eslalom piraguismoa ere arreta puntua izango da igande goizalde honetan. Lehiaketa hasiko da, eta Ander Elosegik C1 kanoa modalitatean lehen proba jokatuko du 06:00etan. Maialen Chourrautek, berriz, 06:47an hasiko ditu bere Tokioko Jokoak, K1 kayaka modalitatean. Sailkatze probak jokatuko dituzte, finalerdietara sartu ahal izateko.

06:00etan, baita ere, errepideko txirrindularitza proba hasiko da. Ane Santesteban lehiatuko da. Egun bakarreko lehiaketan jokatuko ditu bere aukerak, Rioko Jokoetan irabazitako esperientzia bizkarrean, eta orduan baino lasaitasun gehiagorekin.

Taldeko jokoetan ere ariko dira igandean euskal kirolariak. Euskal Herriko 11:20an, Espainiako taldearekin, waterpoloko lehiaketa hasiko du Alberto Munarrizek. Serbiaren aurka jokatuko dute; ligaxkako lehen partida dute.

12:30ean, berriz, bi partida aldi berean. Alde batetik, Nerea Pena eta Ainhoa Hernandezek lehiaketa estreinatuko dute, eskubaloian, Espainiako selekzioarekin. Suediaren aurka jokatuko dute ligaxkako lehen partida.

Ordu berean, 12:30ean, futbolean, Unai Simon, Mikel Oiartzabal, Mikel Merino, Jon Moncayola eta Martin Zubimendi lehiatuko dira, Espainiako taldean, Australiaren kontra. Ligaxkako bigarren partida dute.

Eta eguna bukatzeko, 13:45ean, belar hockeyko Espainiako selekzioarekin arituko da Jose Maria Basterra. Zeelanda Berriaren kontra dute jokoa, ligaxkako bigarrena.


Summary: Finalerdietan dira Elosegi eta Chourraut. Irungo piraguistak laugarren denbora onena egin du, akatsi gabeko bigarren jaitsiera baten ostean. 101.51eko denbora egin du. Chourrautek ere amaitu du bere jarduna,105.13ko denborarekin .Bosgarren izan da.

Ander Elosegi C1eko finalerdietan izango da bihar. Irungo piraguistak laugarren denbora onena lortu du, bi jaitsierak kontuan hartuta. 101.51ko denbora egin du. Bi jaitsierak oso garbiak izan dira, ohikoa duen plastikotasunarekin jardun du Elosegik, eta bigarrenari sailkatuta zegoela heldu dio. Hain zuzen, bigarren jaitsieran egin du denborarik onena. Lehenengoan baino matsoago jaitsi da, baina ez du zigorrik jaso. Lehenegoan, berriz, bi ate ukitu ditu, eta ondorioz lau segundoko atzerapena izan du. Hasierako denbora 9,78 izan da, baina aipatu lau segundoko atzerapena gehitu behar zaio:103.78. Biharko finalerdiei begira aurretik dituen piraguistak hauek dira :Matej Benus eslovakiarra (96.89), Adam Burguess (97.64) britainiarra eta SideriTasiadis alemaniarra (101,23). Finalerdia bihar izango da, 07:00etan. Eta finalera sailkatzea lortu balu,08:45ean.

Amaieran oso pozik zegoen Elosegi. "Kanalak ez du zaila ematen, baina gero konturatzen zara ez dela erraza.Ur mugimendu berezi asko ditu, eta oso erraza da bidetik ateratzea. Helburua sendo jaistea zen, ni eroso sentitzen nintzen estrategiarekin. Beraz, pozik". Onartu du bi jaitsierak ez direla berdinak izan. "Bigarrenean denbora ez da horren ona izan, baina lehehengoko akats batzuk zuzendu ditugu, eta hori beti ona da. Zigorrik gabe amaitu dugu". Denborak alde batera utzita, fisikoki bigarren jaitsieran hobeto sentitu dela nabarmendu du. "Lehenengoan bero kolpeak eragin handia izan du, eta bigarrenerako ohituago nengoen". Biharkoari begira, ez ditu aurreikuspenak aldatu. "Nik badakit zein maila dudan, eta hori hartzen dut kontuan. Ikusi beharko da, egun guztiak desberdinak direlako".

Maialen Chourraut ere egin ditu bere bi jaitsierak, K1 kategorian, eta Lasarte-Oriakoa ere finalerdietan da. Elosegiren antzera, bigarren jaitsiera hobea egin du, eta akatsik gabe. 105.13ko denborarekin lortu du sailkatzea. Garbiago jardun du bigarrengoan, eta apur bat trabatuago lehenbizikoan. Aurreneko horretan, gainera, lau segundoko zigorra jaso du. Lehen jaitsiera horretan denbora 108.25ekoa izan da. Lehen hiru postuetan dauden kirolariak hauek dira: Jesicca Fox (96.89), Ricardan Funk (101.56) eta Luuka Jones (101.72). Chourraut bostgarren izan da.

Alaba izan du gogoan. "Lehen aldia da elkarrengandik urrun hainbeste denbora egiten dugula. Hona etorri aurreko hilabeteak gogorrak izan ziren, ez genielako nola eragingo zion horrek. Baina oso ondo darama egoera, eta horrek lasaiatu egiten nau. Beste urrats bat da bere hazkundean. Amaieran bota ditudan musuak harentzat ziren, eta urrutitik bada ere babestu nauten guztientzat". Jaitsierei dagokionez, azterketa hau egin du: "Bilatzen genuen nabigazioa lortu dugu, eta alde horretatik gustura nago. Izan ere, ez da erraza lehiaketa egunean, eta halako lasterketa garrantzitsu batean, erakustea. Eslalomean beti egoten dira akats txikia, eta ea konpontzen ditugun finalerdiei begira, horrek ezarriko duelako aldea. Gehiago nahi dut joko hauetan". Asteartean du finalerdia Chourrautek, eta aurrera eginez gero finala. "Itxura du oso gogorra izango dela jarriko duten zirkuitoa. Bihar izango dugu horren berri, ondo aztertuko dugu, gaurko nabigazioari eusteko". Pausoz-pauso joan nahi du. "Lehia hasi dugu, baina hau hasiera besterik ez da".


Summary: «Bere neurriko gatz puntua topatu behar du bakoitzak; mendia da nirea». Mundu guztiko mendi askotan ibilia da Amaia Arantzabal bergararra, eta zortzimilakoa ere badu curriculumean; Euskal Herriko lehen emakumea izan zen, gainera, halakorik lortzen.

Azpeititik Errezilerako errepide nagusia atzean utzi, eta pistan behetik gora bide luzea egin behar da Amaia Arantzabalen (Bergara, 1963) etxera iristeko. Ikusgarria da paisaia handik, naturaz eta mendiz inguratuta baitago guztia; are ikusgarriagoa da uda sasoiko egun eguzkitsu batean. Argi dago ez dela kasualitatez bizi han. Mendia izan du lagun haurra zenetik, mendiak elkartu zituen senarra eta biak, eta mendia da datorren urriaren 3an Zumaiako Flysch Trail lasterketan aitortza jasotzearen arrazoia. Josu Bereziartua senarra eta biak omenduko dituzte, eta solasaldian ere sarri aipatu du laguna, miresmen handiz.

Mendia pauso batera duzue hemen.

Bai, pentsatu gabeko mendi buelta bat baldin bada, Gazume berehala dugu hemendik. Sarri joaten gara. Egia esan, azken urte eta erdi honetan asko aldatu ditugu ohiturak. Eguneko mendi buelta azkar hori egiteko, nahiago izaten nuen Erlora edo Xoxotera joan, beste grazia bat duelako. Baina konfinamenduan etxean errenditzen hasi, eta orain ohitura hartu dugu autoko joan-etorri hori egin gabe zuzenean Gazume aldera joateko.

Wikipedian zure lorpenik garrantzitsuenak ageri dira. Bizipen eta esperientzia ugari egongo da horien atzean, ezta?

Zortzimilako gailur batek biribiltzen du norbaiten curriculuma, eta halakoa da Cho Oyu [8.201 metro]. Badirudi hor hasten eta amaitzen dela nire ibilbidea, baina asko ibili beharra dago zortzimilako mendi batera iristeko; nik hala egin nuen, behintzat.

Nola gogoratzen duzu aurreneko harremana mendiarekin?

Gurasoekin betidanik eduki izan dugu mendirako ohitura, eta herriko mendi taldean ere txikitatik ibili ginen, Bergarako Pol-Pol taldean. Garai hartan, mendi talde guztiek edukitzen zituzten umeen taldea, gazteena eta helduena. Herrietako mendi taldeak indar betean zeuden orduan. Pentsa, Bergaratik joan izan gara bost autobus umez beteta Gorbeara, egun-pasa. Gogoan dut igandeetan, mendi buelta egin eta autobusean herrira sartzean, leihoak ireki eta Pol-Polen ereserkia abesten genuela eztarriak urratu beharrean. Hor hazi naiz ni, giro horretan.

Noiz ekin zenion mendian serioago ibiltzeari?

Gaztetxotan, beti Pol-Polen barruan, gu baino helduagoak zirenekin Pirinioetara joaten hasi ginen mendirako afizio handiagoa genuen lagunak. Batez ere, udan joaten ginen: gure plana egin, zeharkaldia antolatu, eta, gero, ahal zen moduan, autobusez, auto-stopean… Horrela ibili ginen. Beste estilo bateko gauzak egiten hasi nintzen Josu nire bikotekidea ezagutu nuenean. Josu-eta beste maila batean zebiltzan Azpeitian, eta pixkanaka haiekin hasi nintzen eskalatzen, haitzean, Pirinioetan zailagoak ziren ibilbide batzuk eginez… Gauzak modu naturalean pasatzen dira: ibili ahala gustura sentitzen zara, bata bestearen atzetik asmo berriak sortzen dira, eta poliki-poliki joaten zara pixka bat mendi altuagoetara, ibilbide zailagoetara…

Eta, horrela, zortzimilakoen gailurretaraino…

Pirinioen ondoren, Alpeak ezagutu nituen, eta hor altuera pixka bat hartzen hasten zara, 4.000 metroren bueltan daude-eta gailur horiek. Andeetan ibili nintzen gero, zazpimilakoetan. Altueran ondo moldatzen nintzela ikusi nuen, eta jarraitzeko gogotsu sentitu nuen neure burua. Horren ondoren etorri zen jauzia, Indian, zazpimilako mendi batera igo ginenean. Aukeratu genuen ibilbidea ez zen errazena, malda tentea zeukan, izotzarekin… Han ere ondo ibili nintzen. Bidaia hartatik bueltan, zuzenean etxera etorri beharrean Nepalera joan ginen, Katmandura, eta Everesterako baimenarekin itzultzea lortu genuen.

Azpeititik Himalaiara. Everesterako espedizioa antolatzen hasi zineten, beraz, orduan…

Bai, Azpeititik eta azpeitiarrekin hasi ginen antolatzen espedizioa, eta izugarria izan zen hori. Udala erabat inplikatu zen, herria ere bai, aldundia eta Jaurlaritza sartu ziren, baita ETB ere, Egin egunkariko kazetari bat gurekin hantxe egon zen kanpaleku nagusian… Izugarria izan zen.

1991. urtea zen. Aurreneko aldia zen halako espedizio bat antolatzen zena?

Nik uste dut herri batetik ez zela halakorik egin ordura arte; Euskal Herri mailan joanda zeuden Everestera, baina herri batetik sortutako espedizio bat… Hori bai, aurrez Azpeitian eginak zituzten Annapurnarako-eta espedizioak. Hutsetik ez da egiten Azpeititik munduko mendirik altuenerako bidaia; aurrez bazuten bide bat egina.

Everestekoa beste pauso bat izan zen, beraz?

Bai. Zortzi mendizale joan ginen, Josu eta biok tartean. Aurreneko zortzimilakoa izan zen niretzat. Azpimarratu behar dut nire ibilbidea Josurenari erabat lotuta egon dela beti. Ordura arte, antolaketan laguntzen nuen, eta, neure burua gai ikusten banuen mendi batera igotzeko, egin egiten nuen haiekin, eta Katmandutik bueltan argi ikusi nuen espedizioko parte izango nintzela orduko hartan.

Nolako esperientzia izan zen zuretzat?

Sekulakoa. Niretzat berria zen 7.000 metrotik goragoko guztia, taldeko beste askorentzat bezala. Orain, agian, inor ez da joango Everestera pentsatuz espedizio bateko parte dela eta bere helburua taldeak zerbait lortzea dela. Gauza asko gertatu dira bidean 1991. urtetik hona. Hego lepora iritsi nintzen orduko hartan. 8.000 metroan dago; azken kanpalekua jartzen da han, gaua pasatu eta hurrengo egunean gailurrera igotzen saiatzeko.

Gailurrera iritsi gabe bueltatu behar izan zenuten, ordea.

Hala da. Hiru lagun abiatu ziren, baina bi bakarrik gelditu ziren benetako saiakera egiteko moduan, eta, oso-oso gertu egon arren, ez zuten lortu, eta ez zen aukera gehiago egon beste saiakerarik egiteko. Baina niretzat garrantzitsuena ez da hori, baizik eta halako espedizio bat aurrera atera izana, eta han bertan egindako lana eta prestaketa guztia. Alde horretatik begiratuta, izugarrizko arrakasta eduki zuen espedizioak.

Horrela sentitu al zenuten orduan ere?

Pena izan zen. Gerora pentsatzen duzu zer gutxi falta izan zen, edo orain dakigunarekin halako egingo genukeela… Baina alferrik da; momentu hartan ez genekien gehiago.

Saria, nolabait esatearren, hurrengo urtean iritsi zitzaizuen, ezta?

Bai. Espedizio hartako hiru kidek Joxe Urbieta Takolo-k, Josuk eta hirurok pentsatu genuen hurrengo urtean geure buruari oparia egitea, eta Cho Oyura joan ginen. Ezer gabe joan ginen: ez zamaketaririk eta ez ezer, antolaketa sinple-sinplearekin. Nafarrekin partekatu genuen baimena ere, ariztarrekin, gastuak murrizteko. Bi taldetan joan ginen, gu egun batzuk lehenago. Izan ere, helburu bikoitza zeukan Josuk.

Zein?

Everesten har txiki bat gelditu zitzaion sartuta, gailurra hain gertu eduki zuelako, eta pentsatu zuen segidan egitea Cho Oyu eta Everest. Haran berean daude biak, eta, gorputza egokituta edukiko zuenez, zuzenean joan zitekeen Everestera. Ezagutzen zuen jada; zailagoa izango zen bestela. Gainera, han zebiltzan Iñurrategi anaiak ere, eta, beraz, bazegoen lagun giro hori.

Lortu al zenuten helburu bikoitz hori?

Cho Oyuko gailurrera igo ginen, baina jaistean hankako behatz batzuk izoztu zitzaizkidan, eta ziztu bizian itzuli behar izan nuen. Josurentzat dilema handia izan zen: niri lagundu edo bere bidean jarraitu. Zalantza horretan zela, Pili Ganuza nafarren taldekoak ere arazoak izan zituen izozteekin, eta haien taldekide batek esan zuen bioi lagunduko zigula. Bere bideari jarraitu zion Josuk, barne borroka izango zuen arren.

Ondoren, urte askoan, umeekin ibili zarete mendian.

Bai. Bi ume izan genituen, eta haiekin asteburuetan eta oporretan mendira egiten genuen beti. Lehen egiten genuenaren antzekoa eginez jarraitu genuen, baina polikiago, beste erritmo batean, beste plan batean… Josuk, bien bitartean, lanean ere jarraitu zuen mendian, zortzimilakoetan-eta, Al filo de lo imposible [TVEko goi mendiko programa] saioan kamerari lanak eginez. Etxean umeek txikitatik bizi izan dituzte aitaren joan-etorriak, marrazkietan egiten genituen kanpaleku nagusia eta bigarren kanpalekua, beti aritzen ginen Katmandu gora eta Katmandu behera… Halako batean, pentsatu genuen haiei erakustea hura guztia.

Nora joan zineten, zehazki?

Ordurako, umeekin trekkingean ibiliak egina ginen bai Pirinioetan eta bai Alpeetan, aterpetxetik aterpetxera. Hori bera Cho Oyuko haranean egitea planteatu genuen. Hala joan ginen, mendiak erakutsiz eta gauzak azalduz. Venezuelan eta Perun ere ibili izan gara trekking egiten.

Urri hasieran omenaldia egingo dizute, besteak beste Euskal Herriko aurreneko emakumea izan zinelako zortzimilako batera igotzen. Zuk, ordea, ez dituzu gustuko etiketa horiek.

Ez. Eskertzen diet antolatzaileei nitaz gogoratu izana eta senarrarekin batera niri ere aitortza egitea, baina niretzat nire ibilbidean garrantzitsuena ez da izan zerbaitetan aurrenekoa izatea, ezta 8.000 metroko mendi batera igo izana ere. Bestalde, esan nahi nuke Josuk nik baino askoz gauza gehiago egin duela mendian, eta antolaketa lan handiak ere egin dituela. Hori asko miresten dut harengandik. Dena antolatuta dagoenean erraza da mendi horretara igotzea, baina izugarria izaten da aurreko lan hori guztia.

Gogoan daukazu bereziki bete zaituen esperientziarik?

Familia izan aurretik, Josu eta biok Ama Dablam mendira joan ginen. Himalaian dago, Cho Oyuren ibar berean; ia 7.000 metro ditu, eta izugarri polita da. Ez ginen gailurrera iritsi, hainbat faktorerengatik, baina biok bakar-bakarrik egon ginen mendian, udaberrian joan ginelako, eta sekulako ikuskizuna izan zen, beste esperientzia bat.

Mendian egin beharreko guztia egin duzu ala baduzu bete nahi duzun ametsik?

Inoiz ezin da jakin. Badaezpada ere, fisikoki indartsu mantentzen ari naiz, aukera etorriz gero prest egoteko. Bere neurriko gatz puntua topatu behar du bakoitzak; mendia da nirea. Sufrimendua eta beldurra daude mendi altuetan, baina baita asebetetze sentsazioa ere, helburuak lortu ahala. Oreka horretan bizi nahi dut.


Summary: Jon Rahmek positibo eman du, eta Olinpiar Jokoetatik kanpo geratu da. Barrikako golf jokalariak hiru PCR proba egin behar izan ditu, duela gutxi Erresuma Batuan egon zelako lehiatzen. Duela hilabete ere eman zuen positibo.

Domina bat eskuratzeko faboritoa zen euskal kirolaria Olinpiar Jokoetatik kanpo geratu da: Jon Rahm golflariak positibo eman du COVID-19a atzemateko test batean. Hala jakinarazi du Espainiako Batzorde Olinpikoak. Rahm duela gutxi Erresuma Batuan egon da The Open txapelketa lehiatzen, eta herrialde hartan egondako guztiek egin behar dituzten probetako batean eman du positibo, hirugarrenean. Lehen bi probek emaitza negatiboa eman zuten.

Rahmek duela hilabete eskas ere eman zuen positibo, koronabirusa atzemateko proba batean. Batzorde Olinpikoak jakinarazi duenez, inork ez du beteko Rahmen hutsunea, «ez dagoelako baldintza guztiak betetzen dituen ordezko bat bilatzeko denborarik».

Munduko golflaririk onenen zerrendan liderra da Rahm; joan den ekainean AEBetako Irekia irabazi zuem, eta hirugarren izan zen joan den asteburuan jokatutako Erresuma Batuko Irekian. Uztailaren 29an zen debuta egitekoa.


Summary: Pauline Ado ezin izan da final-laurdenetarako sailkatu.

Pauline Ado baionarra ezin izan da final-laurdenetarako sailkatu, eta, hortaz, Olinpiar Jokoetatik kanpo gelditu da. Frantziako selekzioko surflariak Sally Fitzgibbonsen aurka jokatu du kanporaketa Tsurigasakiko hondartzan. Epaileek erabaki dute australiarrari 10.26 puntu ematea, eta Adori 9.03.

Adok atzo egin zuen debuta, eta aurreneko bi kanporaketak gainditu ahal izan zituen, gaur Fitzgibbonsenen aurka lehiatu eta galdu aurretik.


Bezperako arantza atera du Donostiarrak

Summary: Bezperako arantza atera du Donostiarrak. Lekeitioko bandera irabazi du, estropada bikaina eginda. Orio izan da bigarren, eta Arraun Lagunak hirugarren. Bi segundu eskasetan helmugaratu dira hiru ontziak.

Donostiarrak irabazi du Lekeitioko (Bizkaia) bandera, denboraldi lehena donostiarrentzat. Orio izan da bigarren, eta Arraun Lagunak hirugarren, eta, gauzak hala, Oriok berriz ere Arraunekin berdindu du sailkapen nagusiko lehen postuan. Inoiz baino lehiatuagoa gertatzen ari da Euskotren Liga.

Asteburuko bi estropadetan lehen luze bikainak egin ditu Donostiarrak, baina atzoko amaierak eta gaurkoak ez dute zerikusirik izan. Atzo, lehen luze bikain baten ostean, ziaboga oso eskasa eman zuen Torrekua-k, eta ezin izan zuen bandera irabazi. Gaur, ordea, bestelakoa izan da estropada. Ziaboga ederra eman dute, eta hirugarren luze ikusgarria eskaini diete ikusleei Donostiarrak, Oriok eta Arraun Lagunakek.

Oriok egin ditu metro gehien lider. Itsasoak, ordea, patroiei ahalbidetu die olatu batzuk hartzea, eta horrek etengabeko gorabeherak eragin ditu GPSan. Azken txapan, helmugatik metro gutxira, lidergoa hartu du Donostiarrak, eta ez du askatu. Segundo batera heldu da Orio, eta ia bira, berriz, Arraun Lagunak.

Atzetik, asteburuan ongi aritu ez dena, Hondarribia. Joan den asteburuan, bete-betean lehiatzeko moduan zegoela erakutsi zuen Ama Guadalupekoa-k, baina, atzo eta gaur, atzerapauso bat eman du berriz ere.


Summary: Ertzaintzak hiru lagun atxilotu ditu Villabonan, Donostian eta Urretxun. Istiluak eragitea egozten diete, eta Poliziari gauzak botatzea. 20 eta 26 urte artean dituzte.

Bart gauean hiru lagun atxilotu ditu Ertzaintzak Gipuzkoako hiru udalerritan: Villabona-Amasan, Donostian eta Urretxun. Poliziaren arabera, hiruretan istiluak izan dira gazte batzuen eta agenteen artean, eta gazteei egotzi diete ertzainei gauzak botatzea, eta zaborrontziak gurutzatu eta erretzea. Ustez, bi agente zauritu dituzte.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak azaldu duenez, Donostian Alde Zaharrean gaueko 2:30 aldera hasi dira herritar batzuk agenteei botilak eta bestelako gauzak botatzen. Zaborrontziak gurutzatu eta erretzea ere egotzi diete, eta hiru eta erdiak aldera 25 urteko mutil bat atxilotu du Ertzaintzak. Han zeuden hainbat testiguren arabera, Poliziak foam jaurtigailuekin erantzun du.

Villabona-Amasan egoera antzekoa izan da, betiere Segurtasun Sailaren arabera. Suhiltzaileek ere hartu dute parte, zaborrontziak itzaltzeko. Goizeko bostak aldera atxilotu dute 20 urteko gazte bat, eta Ertzaintzak jakinarazi dituen bi agente zaurituak istilu horien emaitza izan dira.

Urretxun, berriz, kale zurrutean ari ziren lagun batzuen aurka egin du Ertzaintzak goizeko hiru eta erdietan. Atxilotua 26 urteko mutil bat izan da.

Beste hainbat herritan gertatu diren antzeko gertaeren berri ere eman du Jaurlaritzak. Mutrikun (Gipuzkoa) 22 lagun identifikatu dituzte landetxe batean festa bat egiteagatik, eta Plentzian (Bizkaia), berriz, bi lagun zauritu dira, ustez, kale zurrut batean sortutako borroka batean.


Summary: Beste 1.569 positibo atzeman dituzte Hego Euskal Herrian. Positibo tasa %14 da.

Lau egunen ostean, 2.000 positiboren langatik behera daude Hego Euskal Herriko datuak. Atzo, Osakidetzak eta Osasunbideak 1.569 COVID-19 kasu atzeman zituzten, bezperan baino 510 gutxiago. Denera, 11.112 test egin zituzten, eta, beraz, %14 da positibo tasa.

Lurraldeka, Bizkaia izan da positibo gehien atzeman dituzten herrialdea: 635. Gipuzkoan 367 atzeman dituzte, 363 Nafarroan eta 177 Araban. EAEtik kanpokoak diren lagunen beste 27 kasuren berri ere eman du Osakidetzak.

Ospitaleei dagokienez, 45 lagun ospitaleratu zituzten atzo, eta ZIUetan 69 pertsona daude, atzo baino bost gehiago.


Santurtzik lidergoa sendotu du

Summary: Santurtzik lidergoa sendotu du. Denboraldiko hirugarren bandera eskuratu dute bizkaitarrek, eta jada sei puntuko aldea dute Hondarribiarekiko. Gaur, Urdaibai izan da bigarren.

Denboraldiko hirugarren bandera astindu du gaur Santurtzik, Eusko Label Ligako liderrak. Atzo ez zuten estropada ona egin Castron (Kantabria, Espainia); laugarren egin zuten, eta gaur kendu dute aho zapore txarra. Iker Zabalaren taldeak atzetik aurrerako estropada egin du, eta azken luze bikain batek balio izan dio Lekeitioko (Bizkaia) bandera eskuratzeko.

Itsas zabalean egiten da Lekeitioko bandera, eta gaurkoa estropada ikusgarria izan da jarraitzaileentzat; olatuak hartzen asmatu behar izan dute traineruek. Kaleek ere eragina izan dute: barnekaldeko kaleak hobeak ziren kanporanzkoan, baina kanpokaldekoak hobeak itzultzerakoan. Laugarren kaleko ontziei kalte egin die itsasoak.

Gauzak hala, ohorezko txandari bikain ekin dio Donostiarrak lehen kaletik, eta lehen ziabogarako zazpina segundo ateratzen zizkien Santurtziri eta Oriori, eta hamar Hondarribiari. Hortik aurrera, ordea, tarteak murriztuz joan da Sotera. Gorka Aranberri bizkaitarren patroia maisua da olatu txikietan, eta hala erakutsi gaur beste behin ere. Hirugarren ziabogara parean heldu dira Santurtzi eta Donostiarra, baina azken luzean hamar segundo atera dizkio Donostiarrari Aranberrik gidatutako ontziak.

Dena den, amaierara arte aukerak izan ditu bigarren txandako irabazleak, Urdaibaik. Erlojupekoa egin behar izan dute santurtziarrek, eta azkenean traineru bat eskas atera diote Bou Bizkaiari, hiru segundo. Hondarribiak Donostiarrari aurrea hartu dio azken txanpan, eta puntu garrantzitsu bat salbatu du sailkapen nagusirako.

Beheko lehia

Orio bosgarren izan da, eta bi segundo eskasera estropada ederra egin duen Ondarroa. Sailkapen nagusiko zazpigarren postuan dira bizkaitarrak, eta bi punturen aldea dute Caborekiko. Etxeko taldea, Lekittarra, bederatzigarren izan da, eta hamargarren Zarautz. Asier Puertasen taldeak, azken postua saihesteko lehian, bi puntu jan dizkio Tirani azken asteburuan. Zierbenak ezin izan du lehiatu atzo eta gaur, taldeko kide batek COVID-19an positibo eman duelako.


Summary: Oiartzabalek sartu du Espainiari lehen garaipena eman dion gola. Australiari 1-0 irabazi diote. Martin Zubimendik eta Unai Simonek ere hasieratik jokatu dute.

Neurketako 80. minutuan lortu du Espainiak neurketa osoan merezi izan duena: gola. Hasieratik amaierara arte menpean izan dute Australia, baina ate aurrean asmatzea kosta egin zaie. Azkenean, euskal herritar batek lortu du; Mikel Oiartzabalek sartu du partida erabaki duen gola, buruz.

Lan gutxi izan du Unai Simon atezainak, eta Martin Zubimendi, berriz, Espainiako selekzioaren iparrorratza izan da zelai erdian. Ez dira zelairatu taldeko beste bi euskal ordezkariak, Mikel Merino eta Jon Moncayola nafarrak.

Lehen jardunaldian, Egiptoren aurka hutsean berdindu zuten, eta, gaurko garaipenari esker, euren eskuetan dago azken jardunaldian taldeko liderrak izatea. Argentinaren aurka berdintzea nahikoa dute horretarako.


Ane Santestebanek 28. amaitu du

Summary: Ane Santestebanek 28. amaitu du. Kiesenhofer austriarrak eskuratu du urrezko domina.

Anna Kiesenhofer austriarra gailendu da txirrindularitzako proban, Tokioko Olinpiar Jokoetan. Lehiatu den euskal ordezkari bakarra, Ane Santestebanek, 28. amaitu du, irabazlearengandik 3.19 minutura.

Kiesenhofer bakarrik heldu da Fujiko (Japonia) helmugara, 40 kilometro falta zirela eraso bat jota. Zilarrezko domina eskuratu du Annemiek Van Vleuten herbeheretarrak, eta brontzezkoa, berriz, Elisa Longo italiarrak.


Summary: Penak zazpi gol eta Hernandezek bat, Espainiaren porrotean. Espainiako nesken eskubaloi selekzioak 24-31 galdu du Suediaren aurka. Nerea Pena izan da neurketako golegile nagusia.

Nerea Pena nafarra izan da gaur golegile nagusia, Espainiak eta Suediak bere indarrak neurtu dituzten norgehiagokan. Ainhoa Hernandez bizkaitarrak ere jokatu du, eta gol bat sartu du, baina gutxirako balio izan die: 24-31 galdu dute.

Garaipena urrun izan du Penaren eta Hernandezen taldeak. Ustez neurketak oso berdindua izan behar zuen, eta, Espainiak hasieran ondo eutsi dion arren, suediarrak berehala nagusitu dira; atsedenaldira 9-13 irabazten heldu dira, eta bigarren zatian hautsi dute partida. Lehen zatian, Pena izan da Espainiaren jokalaririk onena.

Hurrengo norgehiagoka Frantziaren aurka jokatuko dute asteartean, Euskal Herriko 14:30ean.


«Poliziak heziketa soziala behar du»

Summary: «Poliziak heziketa soziala behar du». Zergatik niri? izeneko atari digitala sortu du Bizkaiko SOS Arrazakeriak, poliziek soslai etnikoaren arabera egindako geldialdiak salatzeko. Figueiredok eta Chaconek diote frogatu nahi dutela ez direla kasu bakanak.

Bizkaiko SOS Arrazakeria elkarteak Zergatik niri? izeneko atari digitala jarri du martxan, profil etnikoaren arabera egiten diren polizia geldialdiak salatzeko eta «praktika sistematiko bat» direla frogatzeko datu base bat osatu ahal izateko. Web orrian bertan jakinarazten dutenez, 2020ko datuei erreparatuz, arrazakeria kasu gehienak (%48,5) instituzioen partetik datoz, eta horietatik %40 Poliziari zuzendutako salaketak dira. Jasotako salaketa horien artean, gainera, salatzaileen ia %44 magrebtar jatorrikoak dira, eta %39 Saharaz hegoaldeko afrikarrak. Zorian Chacon (Santurce, Puerto Rico, 1992) eta Ermidio Figueiredo (Luanda, 1994) dira plataforma digital horren sortzaileetako batzuk. Bizkaiko Hitza-ri azaldu diotenez, instituzioen arrazakeria «ikusarazteko» eta «konponbide» bat emateko sortu dute egitasmoa.

Nondik dator Zergatik niri? sortzeko ideia?

ZORIAN CHACON: Bizkaiko SOS Arrazakeriak martxan jarritako dinamika bat da, beste lurralde batzuetako esperientzietan oinarrituta. Bulegoan jasotzen ditugun salaketa gehienak lotuta daude Poliziak profil etnikoaren arabera egindako geldialdiekin, eta egoera hori ezagutarazteko aukera emango zigun proiektu bat sortu nahi genuen.

ERMIDIO FIGUEIREDO: 2020ko datuekin, migranteek Euskal Herrian duten egoera azaleratzen duen txosten bat atera berri dugu. Poliziaren diskriminazioa jasaten duten gehienak migranteak edota atzerriko jatorrikoak dira. Errealitate hori ezagutzera eman nahi dugu, kaleko gelditze horiek salatu eta instituzioek neurriak har ditzaten.

Nola funtzionatzen du sortu duzuen webguneak?

CHACON: Asmoa da soslai etnikoaren araberako geldialdi bat sufritu dutenek gertatu zaiena kontatu ahal izateko espazio bat sortzea. Guk, informazio horrekin, datu base bat osatuko dugu, ikusteko nortzuk diren praktika hauen biktima nagusiak eta nortzuk diren erantzule nagusiak. Hala, gerora, norbaitek salaketa jarri nahiko balu, datuak izango genituzke frogatzeko halako gertakariak ez direla kasu bakanak.

Zer dira soslai etnikoaren araberako polizia geldialdiak?

CHACON: Poliziak pertsona baten etniaren, jatorriaren, erlijioaren, janzkeraren… arabera egiten dituen legez kanpoko identifikazioak dira, inongo gertakari edo ekintza objektiborik kontuan izan gabe egiten direnak. Hau da, pertsona baten fisikoa, itxura, kolorea, gaizkile izatearen susmoarekin lotzea da. Polizian oso ohikoa da, eta frogatzeko oso zailak izaten dira halako kasuak, poliziaren hitzak beti du-eta balio handiagoa.

Zergatik da garrantzitsua Poliziaren praktika hori salatzea publikoki?

FIGUEIREDO: Jendeak integratuta sentitu behar du, eta errealitateak kontrakoa adierazten dizu. Poliziak zure azalaren koloreagatik gelditzen bazaitu, eta, gainera, poliziaz betetzen badituzte migrante gehien dagoen auzoak, egoera are gehiago okertzen da. Poliziak ez zaitu gelditzen delitu bat egin duzulako, baizik beste jatorri bat duzulako. Gainera, oldarkor jarduten dute: paretaren kontra jarri eta zuri buruzko edozein salaketa faltsu asmatu dezakete, kriminalizatzen saiatzeko.

Praktika sistematikoa da?

FIGUEIREDO: Halako jarrerak ez lirateke existitu behar. Arazoa da egun ez dela gizarteratze politikarik garatzen. Polizia izateko prestakuntza jasotzen dutenek, heziketa sozial bat ere jaso beharko lukete, baina errealitatea kontrakoa da: autoritate abusua, arrazakeria, indarkeria… Sistemak berak sortutako zerbait da.

Zergatik uste duzue hori?

FIGUEIREDO: SOS Arrazakeria dagoenetik, ez dugu halako kasu bat bera ere ez irabazi. Arrazakeria hori epaitegietaraino ere heltzen da. Nik ez diot polizia guztiak arrazistak direnik, baizik eta sistemak berak pribilegioak ematen dizkiela halako jarduera arrazistak egiteko.

Egungo sistema bera da arrazista orduan?

CHACON: Bai, gure egungo sistema arrazista da, eta hori agerian geratzen da maila eta esparru askotan. Arrazakeria instituzionala horren adibide bat baino ez da. Gauzak aldatzeko egin behar den lehenengo gauza da arrazakeria hori aitortzea. Azken finean, egoera hau gertatzen da gorputz batzuek beste batzuek baino gutxiago balio dutelako. Horregatik, estatu arduratsu bat behar dugu, benetan frogatu ahal izateko profil etnikoa bazterkeriarako arrazoi bat dela; pertsona guztien eskubide guztiak errespetatuko dituen estatu bat.

FIGUEIREDO: Eskuin muturraren diskurtsoaren onarpena, gure bizitza galarazten duten legeak… [Espainiako] Gobernuak posizionatu beharra du: arrazakeria gure hirietan egon badagoela onartu, eta gauzak aldatzeko lanean hasi. Pandemian ikusi da: migranteak izan gara zaurgarrienak, eta, hala ere, ez dute erregulazioan inongo pausorik eman. Gure bizitzak blokeatu egiten dituzte, eta, hori aldatu ezean, zaila izango da ezer aldatzea.

Nola bizi dituzue geldialdiak?

FIGUEIREDO: Egunero landu behar duzun zerbait da hori. Badakizu kalera ateratzen zaren bakoitzean gertatu ahal zaizun gauza bat dela, zaren modukoa izateagatik susmagarria zarela. Zaila da.

Zer-nolako ardura du gizarteak halako kasuen aurrean?

CHACON: Edozein bidegabekeriaren aurrean bezala, bi aukera baino ez daude: geldirik geratu eta ezer ez egitea, edo esku hartzea. Profil etnikoaren arabera egindako geldialdi baten aurrean, argazkiak ateratzeko eta gertatzen dena grabatzeko eskubidea duzu, poliziengana ere hurbildu zaitezke azalpenak eskatzera. Halako ekintza sinpleen bidez, gertakari diskriminatzaile ilegal bat jasaten ari den pertsona baten alde lerratu zaitezke. Ez da nahikoa arrazista ez izatea; antirrazistak izan behar dugu, eta behar duenaren alde lerratu.


Summary: «Epaile gisa ariko den kirolari bat izanen naiz Tokioko jokoetan». Japonian da Paula Remirez, eta, taekwondoko borroketan epaile ari da Tokion. Lehendabiziko aldia du Olinpiar Joko batzuetan, eta finalean aritzea du amets.

Asteartean abiatu zen Paula Remirez (Iruñea, 1983) Tokiora: Madrildik Istanbulera (Turkia), eta handik Japoniara. Taekwondo borrokalariak hasi dira Tokioko Jokoetan lehian, eta Remirez da epaile ari diren taekwondolarietako bat. 5 urterekin hasi zen kirol horretan, Felix Remirez bere aitaren eskutik. 38 ditu orain, eta hasierako gogoa ez du galdu; gerriko beltza da, eta sei dan ditu. Hegazkinera igo aurretik mintzatu da Nafarroako Hitza-rekin.

Olinpiar Jokoen historian giltzarri izanen dira Tokiokoak, pandemia batek urtebetez atzeratu eta gero. Ez ahazteko modukoak?

Zalantzarik gabe. Lehendabizikoz ariko naiz Olinpiar Joko batzuetan, eta horrek, jada, berezi bilakatzen ditu niretzat. Pandemiak eragindako guztiak, noski, are bereziago bilakatuko ditu kirolari eta herritar guztientzat. Gainera, jenderik gabe eginen dira. Gauza anitz dago esperientzia hau sekula ez ahazteko.

COVID-19agatik ezarritako neurriak, adibidez?

Bai! Sakelakoan lau aplikazio jarri behar izan ditut, nire osasunaren berri jasotzeko. Txertoa, PCR probak, gorputzaren tenperatura egunero kontrolatu beharra… Han ere, egunero eginen digute PCR bat, eta hoteletik kiroldegira soilik mugitu ahal izanen gara. Taekwondoko borrokak uztailaren 27an amaituko dira, eta ezin izanen gara han gelditu. Bitxia izanen da, baina hainbertze jende dagoen toki batean neurri zorrotzak hartu behar dira.

Nola ailegatu zara Tokiorako hautatutako epaileen taldera?

Prozesua luzea izan da. Taekwondo borrokalariek bi bide dituzte Olinpiar Joko batzuetan aritzeko: bat sailkatzea da, hau da, olinpiar ziklo batean lortzen dituzten puntuen araberako zerrendan sartzea; eta bertzea, berriz, Jokoen aurretik egiten diren lehiaketak dira. Epaileon kasuan, Jokoen aurreko urtean olinpiar kanpaldi moduko bat egiten da, kontinenteka. Europa eta Afrika batera aritzen dira, Asia Ozeaniarekin, eta hirugarrenik Amerika. Gutxieneko baldintza batzuk bete behar dituzte epaileek kanpaldi horietan aritzeko.

Eta hor aukeratzen dira epaileak?

Kanpaldi guztiak egin eta gero, mundu osoko 50 epaile hautatzen dituzte. 50 horien artean Jokoetara joanen direnak hautatzeko, zenbait lehiaketatan aritu behar dute, eta egiten duten lanaren arabera osatzen da behin betiko zerrenda.

Ez da bide erraza, beraz.

Lehen errazagoa zen, eta, aldi berean, ilunagoa. Nik uste dut oraingo sistemak hobeki bermatzen duela onenak egotea Olinpiar Jokoetan.

50 horien artean, zenbat hautatu dituzte?

30 gara: hamabost gizon eta hamabost emakume. Rioko Olinpiar Jokoetan, gurea izan zen gizonen eta emakumeen arteko parekotasuna bermatu zuen lehen kirola. Gizonak eta emakumeak berdin aritzen gara andreen eta gizonen borroketan.

Noiz hasi zinen epaile lanetan?

Aspaldi, beti izan dut gustuko kirolaren arlo hori. Aitak beti bultzatu nau egin nitzakeen urrats guztiak egitera. Gerriko beltza izateko, adibidez, epaile kronometratzaile izan behar duzu, derrigorrez. Taekwondolari anitz ez dira inoiz epaile lanetan aritzen, ikastaroa egin arren. Ni gustura aritu naiz. Danak lortzeko egin beharreko azterketak egin ditut, urratsez urrats, eta, aldi berean, epaile izateko trebatu naiz. Bigarren dana lortzeko, adibidez, herrialde mailako epaile izan behar duzu, derrigorrez. Ni 2012. urtetik naiz nazioarteko epaile. Ateak zabalik utzi nahi izan ditut beti, lehiatzeko modu bat ere bai baita epaile aritzea. Noski, trebatzea ez da nahikoa.

Zer erran nahi duzu?

Gaur egun, Europako Taekwondo Federazioko epaileburua da Europako txapelketa batean ariko diren epaileak aukeratzen dituena, adibidez. Lehengo sistema ezberdina zen; Europako federazioak herri mailako federazioei eskatzen zien epaile bat edo bi bidaltzeko; ondorioz, beti jende bera joaten zen. Espainiako Taekwondo Federazioak, adibidez, beti bidaltzen zituen federazioko epaileburuak nahi zituen epaileak.

Kirol arlotik kanpoko kontuak sartzen ziren?

Finean, batzuen eta bertzeen arteko adiskidetasunak pisu handia zuen. 2017an, epaileentzako ikastaro batean, nazioarteko epaile askorekin egin nuen bat, eta harrituta zeuden, 2012tik nazioarteko epaile izan arren Europan ez nintzelako aritu. 2017an hasi nintzen kanpora ateratzen, Munduko Taekwondo Federazioak zuzenean gonbidatuta.

Tokiora ailegatu arte.

Oraindik ezin sinetsi nago. Egia bilakatutako ametsa da niretzat. Edozein kirolarirentzat, Olinpiar Jokoak dira helburu nagusia, eta ni kirolaria naiz. Epaile lanetan ariko naiz, baina epaile naiz kirolaria naizelako. Arlo horretan, gurea kirol berezia da, taekwondolari izan gabe ezin baitzara epaile izan. Nik uste dut horrek balio handia ematen diola gure lanari, ederki ezagutzen dugulako gure kirola zer den. Nik entrenatzen segitzen dut, gainera. Taekwondoa ez dut inoiz bazter utzi. Epaile gisa ariko den kirolari bat izanen naiz Tokioko Jokoetan.

Lehiatzen segitzen duzu?

Bai. Beti aritu naiz teknikako lehiaketetan, eta txapelketetan parte hartzen jarraitzen dut.

Jokoetan epaile aritzeko txartela eskuratu eta gero, final batean aritzea litzateke sari nagusia?

Bai, zalantzarik gabe. Hori dut amets. Aitarentzat ere gauza handia izanen litzateke. Aitaren iritzia eskatzen dut beti lehiaketa batean aritu eta gero. Garrantzitsua da niretzat aitarekin hitz egitea, eta esperientzia partekatzea, neurri batean.

Final batean aritzeko aukera baduzu?

Bai. Epaileen buruak eta laguntzen duen batzorde batek erabakitzen dute final batean nor ariko den. Kontuan hartu behar da Olinpiar Jokoetan epaile batek ezin duela parte hartu bere kontinente bereko kirolariren bat duen borroka batean. Borrokalarien arabera hautatu behar dira epaileak, beraz. Aukera badut, eta gauza handia izanen litzateke niretzat.

Informatika ingeniaria zara ogibidez, baina ez duzu kirola bazter utzi. Zer eman dizu?

Egunerokoan baliagarri zaizkidan gauza anitz eman dit taekwondolari izateak. Taekwondoak, arte martzial gisa, lanerako gaitasuna eman dit. Bakarka egiten duzun kirol bat da, baina talde izaera hagitz garrantzitsua da, aldi berean. Adin eta maila ezberdinetako kirolariak aritzen gara batera, eta elkarri irakasten diogu. Errespetua, adibidez, hagitz garrantzitsua da taekwondolariontzat. Maite dut kirol hau.


Summary: Milaka lagunek «mugarik gabeko» nazio galiziar bat babestu dute Santiagon. BNGk deituta, manifestazioa egin dute Galiziako hiriburuan. Galiziako herriaren subiranotasuna aldarrikatu dute, Celso Emilio Ferreiroren bertso baten bidez: «Aberria dugu ezaugarri komuna».

Milaka lagunek aldarrikatu dute gaur Santiago de Compostelan «mugarik gabeko» nazio galiziar bat, BNGk deituta. Subiranistek mobilizatzera deitu zuten, Galiziaren erabakitzeko eskubidea aldarrikatzeko, Galiziako aberri eguna aitzakiatzat hartuta; erantzuna argia izan da: jendetza gerturatu da Santiagora Galiziako eskualde guztietatik. «Urteak dira ez nuela hemen horrenbeste lagun ikusten, eta 80ko hamarkadatik etortzen naiz, e?», azaldu du Vigoko Carmek.

Pandemia dela eta, babes neurri ugari hartu behar izan dituzte; besteak beste, manifestazioaren osteko kultur ekitaldiak bertan behera uztea. Hala ere, jendetza bildu da Galiziako hiriburuan. BNGk zehaztutako beste neurrietako bat izan da mobilizazioaren amaiera bi plazatan egitea; bigarren plaza ere txiki geratu da, ordea, eta izan da ez batean ez bestean sartu ezinda geratu den jendea. Arazorik? Bat ere ez. Sartu ezin izan direnak Rua Nova kalean bildu dira: gaitak, banderak eta abestiak zituzten, festarekin eta aldarrikapenekin jarraitzeko.

«Ez ginen etortzekoak... baina azkenean etorri gara». Iria eta Miguel Ourensekoak dira, eta aitortu dute duela egun batzuk ez zutela argi ikusten manifestaziora joaterena. Azkenean, ordea, argi ikusi zuten: «Etortzen ez baginen, damutu egingo ginen».

«Espainia, Espainia»

Manifestazioa hasteko gutxi falta zela, Espainiako Armadaren hegazkinak igaro dira Alamedan elkartutako milaka lagunen gainetik, zerua Espainiako banderaren koloreekin margotuz. Txistuak entzun dira, irainen bat edo beste, eta umorerako tartea ere izan da: «Espainiako militarrak izateko, arrastoak ez zaizkie oso zuzenak atera», bota du Athleticeko kamiseta bat soinean zuen mutil batek.

Gutxi geroago, hegazkinek berriz egin dute erakustaldia manifestazioaren aurrekaldea amaierako plazara sartzen ari zenean, eta berriz margotu dute Espainiako bandera. Manifestariek erantzun egin diete: besteak beste, haiek nahi edo nahi ez, Galizia nazio bat da eta galiziarrak gara, galiziarrak izango gara, espainiarrak sekula ez gara izango lemak abestu dituzte.

Hegazkinak ez dira espainiar nazionalisten ordezkaritza bakarra izan, ezta manifestazioari gertutik erreparatu dioten istiluen aurkako dozenaka poliziak ere. Beste emakume batek, Espainiako bandera bat soinean zuela, aurre egin die manifestariei, eta metro batzuk aurrerago, beste taldetxo bat azaldu da jarrera berberarekin, «hau Espainia da» oihuka. Ez diete jaramon handirik egin manifestariek.

«Beti gehitzen»

Manifestazioaren aurretik egindako adierazpenetan, Ana Ponton BNGren bozeramaile nazionalak adierazi du bere alderdiak ateak zabalik dituela «Galiziaren alde lan egin nahi duten guztientzat». Galiziako PPren benetako alternatiba bilakatzeko, inteligentziaren eta ilusioaren alde egin du.

Mobilizazioan nazioarteko ordezkaritza zabala izan da; besteak beste, han izan dira bretoiak, kubatarrak eta kataluniarrak, baita euskaldunak ere. Txalo zaparradarik handiena Oriol Junqueras ERCko idazkari nagusiak jaso du, independentzia oihuen artean hartu dutenean.

Galiza Novako idazkari nagusiak, Paulo Riosek, amaierako ekitaldian hartu du hitza: «Gazteria ez da etorkizuna, oraina da. Galiziako gazteok badakigu zerk aterako gaituen prekaritatetik: subiranotasunak».

Olalla Rodil BNGko bozeramaileordeak ere hitz egin du. Pozik agertu da gaurko manifestazioan «langile klasea ordezkatzen duten gizonak eta emakumeak» elkartu direlako, Galizia nazio bat dela aldarrikatzeko.

«Alternatiba sendoa»

«Alternatiba sendo bat, fidatzeko modukoa; BNGren alternatiba herrialdearen lidergoa hartzeko prest dago». Hala aurkeztu da Ponton amaiera ekitaldian, eta Galiziako gobernura iristearen alde egin du, alderdi «ireki eta plural batekin».

Ez dute aipatu gabe utzi Espainiako errege familia Galizian dagoela. Pontonek argi utzi du Galiziak ez duela «eskualdeen ligan jokatu nahi, baizik eta nazioenean», eta, aldi berean, gaitzetsi egin du Espainiak borboitarren ustelkeriarekiko izan duen jarrera.

«Plaza honetatik irtengo gara jakinda gure esku dagoela. Jakinda denok batera geldiezinak garela», gehitu du BNGren bozeramaileak. «Eskuak aske ditugu, aske zentralismoaren parean, aske indar ekonomiko handien aurrean. Mugarik gabeko BNG bat da Galiziaren etorkizunaren motorra».

Uztaileko igande bat izanda, turistaz betea zegoen Santiago, eta han gehitu du: «Galizia leku turistiko bat baino gehiago izatea nahi dugu. Hemen mundu guztirako ekoitzi nahi dugu. Zientzian eta ikerketan erreferentzia bat izan nahi dugu, garena izateari utzi gabe hazteko».

«Galiza ceive, poder popular»

Uztailaren 25eko giroa begi bistakoa zen gaur, aldarrikapen, abesti, musika... eta Galiziako bandera erraldoien artean, BNGren manifestazioaren aurrekaldean eraman dituztenak. Kubarekiko elkartasun oihuak izan dira, baita borroka feministaren aldekoak ere; lan prekaritatearen aurkakoak edota hezkuntza publikoa galiziarrez izatearen aldekoak ere bai.

Pandemiak mobilizazio ezberdin bat egitera behartu ditu antolatzaileak, eta dozenaka galiziarrek urte osoan itxaroten dituzten ospakizun batzuk bertan behera uztera behartu ditu. Dena den, azken 40 urteetan bezala, oinarrizkoena han izan da: Galiza ceive, poder popular errepikatzen zuren Iriak eta Miguelek, ereserkia amaitutakoan: «Ez dago hori baino lema ederragorik hemen urtero bizitzen duguna laburtzeko».


Summary: Ander Elosegik ezin izan du dominarik lortu. 106.59 denbora egin du irundarrak finalean. Olinpiar diploma jasoko du, laugarren aldiz.

Ander Elosegi dominarik gabe gelditu da berriro. Pekinen (2008), Londresen (2012), eta Rion (2016) bezala, aurten ere, C1 diziplinako eslalomeko finalean sartu da piraguista irundarra, baina laugarren aldiz, ezin izan du Olinpiar Joko batzuetan dominarik kolkoratu. Laugarren aldiz, olinpiar diploma jasoko du. Laugarren izan zen 2008an eta 2012an, zortzigarren Rion, eta zazpigarren gaur. Urrea Benjamin Savsek esloveniarrak irabazi du (98.25); zilarra, Lukas Rohan txekiarrak (1.01.96); eta brontzea, Sideri Tasiadis alemaniarrak (1.03.70). Elosegik 1.06.59 egin du.

Finalerdietan jaitsiera ona egin du, eta denborarik onenetan hirugarrena lortu du. Ematen zuen, hortaz, dominaren bat irabazteko moduan egongo zela. Baina piraguista irundarra ez da ondo ibili finalean. Ibilbideko seigarren atea ukitu du (bi segunduko penalizazioa) eta bukaerara iritsi bitartean ez da gustura aritu.

Irungo piraguistak denborarik onenetan laugarrena lortu zuen finalerdietarako sailkatzeko saioan, bi jaitsierak kontuan hartuta. 101.51ko denbora egin zuen sailkatzeko. Bi jaitsierak oso garbiak izan ziren, ohikoa duen plastikotasunarekin jardun zuen Elosegik, eta bigarrenari sailkatuta zegoela heldu zion. Hain zuzen, bigarren jaitsieran egin zuen denborarik onena. Lehenengoan baino mantsoago jaitsi zen, baina ez zuen zigorrik jaso. Lehenengoan, berriz, bi ate ukitu zituen, eta ondorioz lau segundoko atzerapena izan zuen. Hasierako denbora 9,78 izan zen, baina aipatu lau segundoko atzerapena gehitu behar zaio:103.78. Gaurko finalerdiei begira aurretik dituen piraguistak hauek dira: Matej Benus eslovakiarra (96.89), Adam Burguess (97.64) britainiarra eta Sideri Tasiadis alemaniarra (101,23). Finala 08:45ean da jokatzekoa.

Sailkatzea lortu zuenean oso pozik zegoen Elosegi. «Kanalak ez du zaila ematen, baina gero konturatzen zara ez dela erraza. Ur mugimendu berezi asko ditu, eta oso erraza da bidetik ateratzea. Helburua sendo jaistea zen, ni eroso sentitzen nintzen estrategiarekin. Beraz, pozik». Aitortu du bi jaitsierak ez zirela berdinak izan. «Bigarrenean denbora ez da horren ona izan, baina lehenengoko akats batzuk zuzendu ditugu, eta hori beti ona da. Zigorrik gabe amaitu dugu». Gaurkoari begira, ez zituen aurreikuspenak aldatu. «Nik badakit zer maila dudan, eta hori hartzen dut kontuan. Ikusi beharko da, egun guztiak desberdinak baitira».

Sailkatze probako bi jaitsierak oso garbiak izan ziren. Bigarren jaitsieran egin zuen denborarik onena: 101.51. Lehenengoan baino matsoago jaitsi zen, baina ez zuen zigorrik jaso. Lehenegoan, berriz, bi ate ukitu zituen, eta, ondorioz, lau segundoko atzerapena izan zuen. Hasierako denbora 9,78 izan zen, baina aipatu lau segundoko atzerapena gehitu behar zitzaion: 103.78.


Ander Elosegi finalerako sailkatu da

Summary: Ander Elosegi finalerako sailkatu da. Irungo piraguistak 103.15eko denbora egin du, eta hirugarren denbora onenarekin lortu du dominen borrokan sartzea, 08:45etik aurrera izango da finala.

Finalean da. Ander Elosegi piraguista, C1 kategorian. Irundarrak finalerdi oso txukuna egin du, eta 103.15eko denborarekin dominen borrokan izango da ordubete barru. Denborarik onenetan hirugarrena izan da Elosegirena.Thomas Martin frantziarra (100.65) eta Daniel Watkins australiarra baino ez ditu izan aurretik (101.28)

Atzoko sailkatze proban ez bezala, jaitsiera bakarra egin dute finalerdietan. Elosegi bederatzigarren tokian atera da. Hasiera txukuna egin du, eta, erdi parteko ateren batean apur bat trabatu den arren, amaiera bikaina eman dio jaitsierari. Irundarrak bi segundoko zigorra jaso du, hamaikagarren atea jo duelako, eta hori izan da pena bakarra. Baina ohikoa duen sendotasunarekin jaitsi da, plastikotasun handia erakutsiz.

Elosegik Olinpiar diploma lortu zuen Rion, eta, behintzat, dominen borrokan egon nahi du. Atzo pozik amaitu zuen sailkatze proba: «Kanalak ez du zaila ematen, baina gero konturatzen zara ez dela erraza. Ur mugimendu berezi asko ditu. Helburua sendo jaistea zen, eta pozik nago».


Summary: Azurmendik irabazi egin du, baina zail du aurrera egitea.

Clara Azurmendik 21-10 eta 21-2 irabazi dio gaur Dorcas Ajoke Adesokan nigeriarrari, C multzoko ligaxkako bigarren jardunaldian. Halere, donostiarrak zail du final-zortzirenetarako sailkatzea. Izan ere, hirukoak dira multzoak, eta jokalari bakarra sailkatzen da. Atzo, debutean, 21-13 eta 21-8 galdu zuen Seyoung An korearraren aurka. Hain zuzen, korearraren eta nigeriarraren arteko partida falta da (bihar, 12:20ean), eta korearra da irabazteko eta, hortaz, sailkatzeko faborito argia. Zazpigarren zerrendaburua da.

Gaurko partidak 21 minutu iraun du. Lehen setean nola edo hala eutsi dio jokalari nigeriarrak, baina bigarrenean amore eman behar izan du Azurmendiren nagusitasunaren aurrean.


Summary: Ehunka pertsona elkartu dira Bergaran, Gijongo talde bortxaketa salatzeko. Lau gizon atxilotu dituzte Gijonen, eta haietako bi baldintzarik gabe kartzelatu dituzte. Brotxaketa salatu duenetako emakume bat Bergarakoa da. Erasoak salatzeko protesta egin dute Bergaran

Lau gizonezko atxilotu zituzten atzo Gijonen (Espainia), bi emakume bortxatzea leporatuta. Auzia ikertzen ari den Gijongo 5. instrukzio epaileak atxilotuetako bi aske utzi zituen, behin-behinean, eta beste bi espetxera bidali zituen. Aske utzitako gizonezkoei debekatu diete biktimengana gerturatzea edo haiekin komunikatzea Biktimetako bat Bergarakoa da, eta, salatu duenez, ostiral gauean gertatu zen bortxaketa, hiriko hostal batean. Biktimek 22 eta 23 urte dituzte, hurrenez hurren, eta, kontatu dutenez, sare sozialen bidez jarri ziren harremanetan gizonezkoetako batekin. Gijongo taberna batean elkartu ziren harekin, eta hark proposamena egin zien ostatu batera joateko. Bidean beste batekin elkartu ziren. Ostatura heltzean, ordea, beste bi gizon zituzten zain logelan. Han egin zieten eraso, eta bortxatu egin zituzten. 06:30ean joan ziren polizia etxera, salaketa jartzera. Erietxean artatu zituzten emakumeak.

Mobilizazio jendetsua Bergarako Martxanterak talde feministak erasoa salatzeko elkarretaratzera deitu zuen atzo arratsaldean, San Martin plazan, eta jendetza batu zen. Bertan, manifestu bat irakurri zuten, jazotako «atentatu matxista» gogor salatu zuten. Udalak ere erasoa salatu zuen, eta gogora ekarri zuen «soilik baietz dela bai». Modu berean, udalak mugimendu feministak egindako deialdi guztietan parte hartzera deitu zuen. Miren Elgarresta Gipuzkoako Foru Aldundiko Berdintasun zuzendariak ere erasoa salatu zuen, aldundi osoaren izenean. «Sumindura» agertu zuen, eta elkartasuna eta babesa agertu zien sexu erasoa jasan duten emakumeei. Halaber, Bergarako protestarekin bat egin zuen


Summary: Tunisiako presidenteari «estatu kolpea» ematea leporatu diote. Estatuburuak Hitxam Metxitxi lehen ministroa kargugabetu du, eta parlamentua desegin, gobernuaren kontrako protesten biharamunean. Herritar ugarik erabakia ospatu du bart, kalean.

Tunisia krisi politikorik larrienean da, 2011ko iraultzaz geroztik. Kais Saied Tunisiako presidenteak herrialdeko parlamentuaren jarduna eten du behin-behinean, eta kargutik bota du Metxitxi lehen ministroa. Herritar batzuk pozez hartu dute erabakia, eta kalean ospatu dute bart, koronabirusaren pandemiagatik etxeratze agindua eta manifestazioetarako debekua ezarrita dagoen arren.

Saieden aurkari politikoek, berriz, 2014 konstituzioak aitortzen dizkion botereak gainditzea, eta «estatu kolpea» ematea egotzi diote. Konstituzioak atzerri gaietan eta arlo militarrean esleitzen dizkio eskumenak. Aurkariek uste dute herrialdeko egoera zaila baliatu nahi duela bere eragin ahalmena handitzeko.

Tunisiako presidenteak atzo adierazi zuen funtzio exekutiboa bere gain hartuko zuela, eta zeregin horretarako lehen ministro berri baten laguntza izango zuela. «Erabaki horiek hartu ditugu bakea Tunisiako gizartera itzuli arte eta estatua salbatu arte». Lehen ministroaz gain, Justizia eta Barne ministroak ere kargugabetu ditu.

Estatuko botere banaketari dagozkion gatazkak argitzeko, auzitegi konstituzional bat eratzea aurreikusi zuen 2014ko konstituzioak. Halakorik ez da oraindik, ordea. Epaileak izendatzeko adostasun faltak blokeatu du auzitegia martxan jartzea.

Saieden erabakiak herritarren zati baten babesa jaso du, gobernuari ez baitiote aitortzen agintean jarraitzeko zilegitasunik. Larunbatean, Tunisiaren independentziaren 64. urteurrenean, protesta jendetsuak izan ziren herrialdeko hainbat hiritan, Uztailak 25 Mugimendua talde eratu berriak deituta, COVID-19aren pandemiak herrialdean eragin dituen osasun, gizarte eta ekonomia krisiari aurre egiteko asmoz Metxitxik egin duen kudeaketa salatzeko. Istiluak izan ziren. Manifestari talde batzuek eraso egin zieten Ennahdha alderdiaren hainbat egoitzari, parlamentuko indarrik handiena den horrenei.

Rached Ghannutxi Ennahdhako buru eta parlamentuko presidenteak «iraultzaren eta konstituzioaren kontra» aritzea leporatu dio presidenteari. Haren esanetan, «Ennahdhako kideek eta Tunisiako herritarrek iraultza defendatuko dute».

Saiedek mezua bidali die bere erabakiaren kontra altxatzeko asmoa izan dezaketenei. «Armak hartzea pentsatzen ari den edonori ohartarazi nahi diot, bala bat jaurtitzen duen edonori: armadak balekin erantzungo du». Parlamentua desegitearekin batera, presidenteak immunitatea indargabetu die parlamentariei.

Ghannutxi parlamentura sartzen ahalegindu da gaur goizean, baina armadak moztu dio bidea. Kanpoan, liskarrak izan dira Ennahdhako jarraitzaileen eta gobernuaren kontrakoen artean. Aurretik, Ghannutxik berak protesta egitera animatu ditu bere alderdiko jarraitzaileak «demokrazia berreskuratzeko». Parlamentuko buruak aitortu du «zailtasun ekonomikoak» dituela herrialdeak, eta horrek gaztedia bultzatu duela protesta egitera. Baina egoera hori «demokrazia ezabatzeko eta erakundeen funtzionamendua eragozteko erabiltzea diktadoreen bereizgarria da», haren iritziz.

Al Jazeerak salatu du estatuko indarrek itxi egin dutela hedabideak Tunisian duen egoitza. «Hedabideak gatazka politikoetan ez nahasteko» eskatu du Mugarik Gabeko Kazetariak elkarteak.

Gobernua estu zebilen azken hilabeteetan, Tunisiako presidentearekin gatazka politiko betean, egoera ekonomiko zail bati aurre egin ezinda eta pandemiak kutsatutako eta hildakoen kopuru geroz eta larriagoekin. Herrialdeak 2011ko iraultzaz geroztik izan duen krisirik sakonena da. Langabezia tasak nabarmen egin du gora, eta estatuak murrizketa ugari egin ditu zerbitzu publikoetan.

Gobernua kreditu berri bat negoziatzen ari zen NDF Nazioarteko Diru Funtsarekin, estatuko finantzen porrota saihesteko. Kreditu hori lortzeko, hainbat erreforma ekonomiko exijitu dizkio NDFk, eta gobernuak badaki neurriek herritarrengan eragin zuzena izango luketela, horiek indarrean jartzeak diru laguntzak eta sektore publikoko lanpostuak murriztea baitakar. Gobernuan eztabaida sutsuak piztu ditu gaiak.

Osasun arloan, sistema «kolapsatuta» dagoela aitortu zuen Osasun ministroak, joen den ekainean. Pandemiak 18.000 lagun hil ditu hamabi milioi biztanleko herrialdean. Herrialdeak ez du pandemiari aurre egiteko baliabide nahikorik.

Erreakzioak nazioartean

Tunisiako azken mugimendu politikoek nazioarteko hainbat eragileren erreakzioa ekarri dute. EB Europako Batasunak «konstituzioa eta zuzenbide estatua» errespetatzeko eskatu die herrialdeko alde politikoei. «Tunisiako gertakariak gertutik jarraitzen ari gara», adierazi du Nabila Massrali EBko Atzerri Gaietarako bozeramaileak. «Indarkeria» baztertzeko ere galdegin du.

Gogor mintzatu da Turkiako Gobernua. Saieden «estatu kolpea» salatu du. Haren iritziz, presidentearen azken erabakiak «zilegitasunik gabeak» dira.

Saied eta Tunisiako Parlamentua 2019an hautatu zituzten, zein bere hauteskundeetan. Parlamentuko bozek ganbera zaitu bat utzi zuten. Ez dago alderdirik ordezkarien laurdenak baino gehiago dituenik. Saied alderdirik gabeko independentea da, eta estatuburu ardura hartu zuenean hitzeman zuen, hain zuzen, ustelkeriaren kontrako borroka eta sistema politikoaren erreforma izango zituela lehentasun.

Metxitxik, berriz, iaz hartu zuen kargua, ustelkeria kasu baten ondorioz hilabete gutxi batzuk iraun zuen gobernu labur bati lekukoa hartuta. Metxitxi ere independentea da, eta Saiedek izendatu zuen lehen ministro, gobernu bat osatu eta parlamentuaren babesa lortzeko aginduarekin. Aldiz, gobernuburu ardura hartu ondoren, talka asko izan ditu Saiedekin. Presidenteak, esaterako, hainbatetan ezeztatu dizkio zenbait ministroren izendapenak.

Tunisiako Parlamentuan, Ennahdha alderdi islamistak ditu ordezkari gehien. 2011ko iraultzaren aurretik, debekatuta egon zen, baina, iraultzaz geroztik, hark lortu ditu hauteskunde emaitzarik onenak, eta hainbat koalizio gobernuren parte izan da.


Summary: Nafarroako 16 eta 17 urteko arteko gazteek txertatzeko ordua eska dezakete atzotik. Eskaera Internet bidez egin beharko da, oro har. Nafarroako Gobernuak azaldu duenez, jasotako dosi kopuruaren gorakadak eman du modua txertaketa adin tarte horretara zabaltzeko.

Nafarroak beste urrats bat egin du COVID-19aren kontrako txertaketa kanpainan: 16-17 urte arteko gazteek jadanik har dezakete zizta jasotzeko ordua. Nafarroako Gobernuko Osasun Departamentuak gaur zabaldu du horretarako aukera, iragan den ostiralean iragarri zuenez. Emandako datuen arabera, herrialdean 14.000 pertsona inguru dira adin tarte horretan. Osasun agintariek adierazi dutenez, adin horietako herritarrak txertatzea bereziki garrantzitsua da, birusaren intzidentzia nabarmen larriagotu baita gazteen artean azken asteotan.

Gobernuak ohar baten bidez azaldu duenez, txertoa hartzeko ordua eskatzeko urratsak Internet bidez egin beharko dira. Bi bide ireki dituzte: batetik, Osasun Karpeta Pertsonalaren bitartez egin daiteke; bestalde, webcitassalud.navarra.es webgunean ere badago aukera. Halaber, gobernuak zehaztu du telefono bidez ere galdegin daitekeela txanda, herritarraren bizitokiaren arabera.

Ordua galdegiteko aukera gaur zabaldu da, ofizialki. Hala eta guztiz ere, hainbat herritarrek asteburuan erdietsi dute zizta hartzeko ordua eskatzea; gobernuak joan den astean iragarritako data baino lehenago, beraz.


Summary: Berrogeita sei urteko gizon bat hil da Getariako Malkorbe hondartzan, ondoezak jota. Ezbeharra atzo gertatu zen, eta hildakoa iruindarra da.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, 46 urteko gizoneko bat hil da ondoezak jota Malkorbe hondartzan, Getarian (Gipuzkoa). Iruñekoa da hildako gizona. Atzo 16:15 aldera, itsasertzean zebilen, eta sorosleei laguntzeko keinuak egin zizkien, arnasteko zailtasunak zituelako. Gero, konortea galdu zuen, eta, anbulantzia iristen zen bitartean, sorosleek bihotz-biriketako bizkortze maniobrak egin zizkioten. Gorpua Donostiako Auzitegiko medikuarengana eraman zuten, eta ikerketa bat abiatu dute ezbeharraren arrazoiak ikertzeko.


Summary: Gurbindok protagonismorik ez, Espainiaren garaipenean. 28-27 irabazi dio Norvegiari, azken-azkenean penaltiz sartutako gol bati esker.

Espainiako selekzioak azken jokaldian irabazi dio, gaur, Norvegiakoari (28-27), eta urrats garrantzitsua egin du final-laurdenetara bidean. Julen Aginagalde irundarra ez du deialdian sartu Jordi Ribera hautatzaileak, eta Eduardo Gurbindo iruindarrak jokatu du tarte batean, baina ez du protagonismorik eduki. Ligaxkako partida etzi jokatuko dute, Brasilen kontra (12:30, Euskal Herriko ordua).

Ligaxkako lehen jardunaldian, herenegun, Alemaniari ere azken orduan irabazi zion Espainiak. Eta gaur gauza bera gertatu da: Aleix Gomez hegalekoak penaltiz sartu du gola, denbora beteta zegoenean. Atsedenaldian 13-14 zen aurretik Norvegia. Espainiako selekzioa dominetarako hautagaia da.


Summary: Portugalgo eragile politikoek Krabelinen Iraultzaren «ikur historikoa» agurtu dute. Otelo Saraiva de Carvalho hil da, Lisboan, 84 urte zituela. Portugalgo iraultzako kapitain militarrik garrantzitsuenetako bat izan zen, eta hark diseinatu zuen Antonio Salazarren diktadura amaitu zuen plana.

Otelo Saraiva de Carvalho hil da, Krabelinen Iraultzako pertsonarik enblematikoenetako bat. Zehazki, hark diseinatu zuen 1974. urtean Antonio de Oliveira Salazarren diktadura amaitu zuen estatu kolpea, eta Portugalgo eragile politiko guztiek aitortu dute «ikur historiko bat» zela. Lisboako Erietxe Militarrean hil da, 84 urte zituela; duela hamabost egun ospitaleratu zuten.

1936an jaio zen, Maputon, Portugalen orduko kolonia Mozambiken; bere nerabezaroaren eta gaztaroaren parterik handiena Afrikan igaro zuen. Besteak beste, Angolan jardun zuen Portugalgo Armadan, zerbitzu sekretu militarrean. Han hasi zen kolonialismoaren aurkako kontzientzia hartzen, eta 1973an Lisboara bidali zuten. Garrantzitsua izan zen hori iraultzan jokatu zuen rolean.

Saraiva de Carvalhoren etxean egin zituzten iraultza diseinatzeko bileretako batzuk, Portugalgo hiriburuan, eta han aukeratu zuten Indar Armatuen Mugimenduko Batzorde Nagusiko buru. Erakunde hark jo zuen Salazarren diktadura amaitu zuen kolpea, Carvalhok diseinatutakoa: Cuartel do Carmo inguratu zuten, Marcelo Caetano lehen ministroa (Salazarrek oinordekoa) zegoen lekua, eta hark amore ematea izan zen iraultzaren garaipena berretsi zuen gertakaria.

Jarraian, Iraultzaren Kontseiluko kide bilakatu zen, eta bat egin zuen armadako ezkerreko sektoreekin. Espetxean hiru hilabete ere pasatu zituen, 1975eko azaroko ezkerreko altxamenduan parte hartzeagatik.

Hauteskundeak, berriro

Saraiva de Carvalhok parte hartu zuen diktaduraren ostean Portugalen eginiko lehen hauteskunde demokratikoetan, 1976an. Botoen %16 eskuratu zituen, eta bigarren indarra izan zen, Antonio Ramalho Eanesen atzetik. Lau urte geroago, berriz aurkeztu zen, baina emaitza oso eskasak bildu zituen orduan: botoen %1,5 soilik.

Urte batzuk geroago, espetxeratu egin zuten berriro, Forças Populares erakunde armatuarekin (FP-25) zuen harremanagatik. Erakunde haren burua eta estrategetako bat izatea egotzi zioten, nahiz eta berak beti gezurtatu izan zuen hori. Bost urte igaro zituen behin-behinean espetxeratuta, eta 1996ko amnistia baliatu zuen irteteko.

Azken urteetan kritikoa izan da Portugalen egungo egoerarekin, adibidez, soldaten arteko ezberdintasun handia dagoelako: «Jakin izan banu, ez nukeen Krabelinen Iraultza egingo», aitortu zuen 2011n.

Besteak beste, Marcelo Rebelo de Sousa Portugalgo presidenteak hitz egin du Carvalhori buruz. Adierazi du «pertsona funtsezkoa» izan zela Portugalgo historiaren abagune erabakigarri batean, «oraindik historikoki izan duen garrantziaz jabetzeko goiz den arren».


Summary: AHTaren kontrako kanpaldian parte hartzera deitu du AHT Gelditu Nafarroa plataformak. Iruñetik Atxondora bizikleta martxa egingo dute uztailaren 28tik 30era, eta gero kanpaldia.

«AHTaren munstroa» gelditzeko, bizikleta martxan eta kanpaldian parte hartzeko zutabeak sortzeko deia egin du AHT Gelditu Nafarroa plataformak. Asteazkenean, uztailaren 28ean, 10:00etan, AHTaren aurkako bizikleta martxa abiatuko da Iruñeko Diputaziotik. Ostegunean, uztailaren 29an, 09:30ean, Etxarri Aranaztik (Nafarroa) aterako da, eta, hilaren 30ean, 09:30ean, Eturatik (Araba). Martxa Atxondon (Bizkaia) amaituko da, eta, han, AHTaren aurkako kanpaldia hasiko da, uztailaren 30etik abuztuaren 1era.

Iruñeko Diputazioaren aurrean bilduko dira parte hartzaileak, eta han prestatuko dute materiala. Martxaren hasiera ekitaldian Iruñeko Txantrea, Antsoain eta Arrotxapea auzoak zeharkatuko dituzte. Gero,12:00etan Ororbian (Nafarroa) eta 14:00etan Irurtzunen (Nafarroa), geldialdia egingo dute. Ostegunean, hilaren 29an, 11:30ean Ziordian (Nafarroa) eta 16:00etan Durruman (Araba) gelditu egingo dira. Ostiralean, 30ean, 11:30ean Leitz-Gatzagan (Gipuzkoa) eta 16:30ean Kanpazar Gainan (Gipuzkoa).


Summary: 1.231 kutsatu daudela jakinarazi dute Hego Euskal Herrian. Proba guztien %13,3 izan dira positibo. Atzo atzemandakoen moduko datuak ikusteko, bi aste egin behar da atzera pandemiaren bilakaeran, uztailaren 13ra.

Atzo atzemandako kutsatuak jakinarazi dituzte Osakidetzak eta Osasunbideak: 1.231 positibo izan ziren. Kopurua aurreko egunekoa baino txikiagoa da, 1.569 izan ziren; zer esanik ez larunbatean jakinarazitakoen aldean, 2.079 izan baitziren orduan. Baina egindako proba kopurua kontuan hartuta, positiboen ehunekoa ez da asko aldatu: %14,01 ziren herenegun, eta %13,3 gaur.

Asteburua izaki, egindako proba kopurua nabarmen jaitsi da. Hala ere, positibo tasa oraindik handia bada ere, atzo atzemandako moduko datuak ikusteko bi aste egin behar da atzera pandemiaren bilakaeran, uztailaren 13ra. Bizkaiak zenbatu ditu positibo gehien; hala ere, apaldu egin da aurreko egunetan izandako kasuen igoera: 508 izan dira guztira. 312 Gipuzkoan, 289 Nafarroan eta 101 Araban.


Summary: Titmusek Ledecky gainditu du estilo libreko 400 metrokoan.

Katie Ledecky igerilariak helburu argi bat zuen Tokioko Olinpiar Jokoetan, urrezko bost domina kolkoratzea, baina estatubatuarrak ezin izango du bete, Ariarne Titmus australiarrak aurrea hartu baitio gaur, emakumezkoen estilo libreko 400 metroko finalean, proba eder batean. Norgehiagokaren puska handi batean, aurretik joan da azken urteotako igerilari dominatzaileena, baina australiarraren dohainetako bat indartsu bukatzea da, eta hori baliatu du 100 metroren faltan erritmoa aldatzeko eta irabazteko.

Ledeckyk (20 urte) lau urrezko domina irabazi zituen Rio 2016an, eta bera zen faboritoa, bai, baina ez zen komeni ahaztea Titmusek (20 urte) irabazi egin ziola duela bi urte, Munduko Txapelketan. Orduan, aditzera eman zen estatubatuarra gaixo zegoela, horregatik gainditu zuela australiarrak.

Eta gaur ezin da esan bere onenean ez zegoela, marka bikaina ezarri baitu: 3.57.36. Une batzuetan, gorputz baten aldea ere atera dio bere kontrario behinenari, baina australiarrak ez du amore eman: 250. metrotik aurrera, aldea jaten hasi zaio Ledeckyri, eta azkenean gainditu egin du, inoizko bigarren markarik onena eginez: 3.56.69, Ledeckyren munduko markatik 23 ehunenera. Binjie Li txinatarra sailkatu da hirugarren, irabazlearengandik ia bost segundora.

Dresselen aurreneko urrea

Caeleb Dresselek urrezko sei domina irabazi nahi ditu Tokion, eta Michael Phelpsen lekukoa hartu. Estatubatuarrak aurrenekoa kolkoratu du gaur, gizonezkoen txandakako 4x100 proba librean irabazita. 3.08.97ko denbora egin dute estatubatuarrek. Italia sailkatu da bigarren (3.10.11), eta Australia hirugarren (3.10.22).

Eguneko beste bi finaletan, gizonezkoen bular estiloko 100 metrokoan Adam Peaty (Erresuma Batua) nagusitu da, Rio 2016an eta azkeneko Munduko Txapelketan bezala. Emakumezkoen tximeleta estiloko 100 metrokoan, Maggie MacNeilek (Kanada) baieztatu zuen diziplina horretako dominatzailea bihurtzeko bidean dela. Azkeneko Munduko txapelketan egin bezala, gaur Tokion nagusitu da.


Summary: 13/13 sumarioko epaiketa abiatu dute berriz ere Auzitegi Nazionalean. Fiskalaren eta abokatuen galderak erantzun dituzte atxiloketetan eta miaketetan parte hartu zuten guardia zibilek

Zortzi euskal herritarren aurka uztailaren 12an Espainiako Auzitegi Nazionalean hasitako epaiketak segida izan du gaur, guardia zibilen lekukotzekin. Fiskalaren eta defentsaren abokatuen galderei erantzun diete gaur miaketetan eta atxiloketetan parte hartu zuten zenbait guardia zibilek.

Esan dute miaketetan ETArekin lotutako zenbait informazio topatu zituztela, baina ez dute zehaztu zer. Defentsaren abokatuen galderei erantzunda, aitortu dute Espainiako Inteligentzia Zerbitzuen «laguntza» izan zutela polizia operazioan; alegia, zenbaitetan kontrol judizialik gabekoa izan zela. Miaketaren zenbait unetan abokatuak ez zirela presente egon ere zehaztu dute. Atxilotuekiko tratuari dagokionez, «bikaina» izan zela esan dute. Naia Zuriarrainek eta Saioa Agirrek uztailaren 13ko auzi saioan kontatu zituzten torturak.

Arantza Zulueta, Iker Sarriegi, Jon Enparantza, Julen Zelarain, Naia Zuriarrain, Saioa Agirre Arauko, Nerea Redondo Otamendi eta Juan Maria Jauregi dira auzipetuak; orotara, 77 espetxe urte eskatzen dizkiete.


Summary: Hego Koreako telebistak barkamena eskatu du irekiera ekitaldian erabilitako estereotipoengatik. Besteak beste, Italia pizzarekin lotu zuten; Errumania, Dracularekin; Ukraina, Txernobylekin; Haiti, presidentearen hilketarekin; eta Siria, gerrarekin.

Tokioko Olinpiar Jokoetako irekiera ekitaldian, Hego Koreako MBC kateak irudi batekin eta esaldi batekin aurkeztu zuen herrialde parte hartzaile bakoitza. Haietako hainbatek, ordea, haserrea eragin dute, estereotipoekin eta harro ez egoteko moduko gertaerekin lotu zituztelako herrialde batzuk.

Raphael Rashid kazetariak hari bat osatu zuen Twitterren azalpenik deigarrienekin. Italia agertu zenean, adibidez, pizza baten irudiarekin aurkeztu zuten herrialdea, eta Norvegia, izokin batenarekin. Errumania azaldu zenean, berriz, Dracula kondearen irudi bat jarri zuten MBCn, eta Ukraina azaldu zenean, Txernobilgo zentral nuklearraren bat.

Deskribapenik eztabaidagarrienak, ordea, arrazoi politikoekin lotutakoak izan dira. Haitin, duela gutxi Jovenel Moise presidentea hil zuen talde armatu batek, eta hala idatzi zuten korearrek: «Egoera politiko ezegonkorra dute, presidentearen hilketak erakusten duen moduan». Antzeko kasua da Siriarena: «Azken hamar urteetan gerra zibil etengabean bizi dira», idatzi zuten.

Ez ziren bakarrak izan. Marshall Uharteetako ordezkariak sartutakoan, gogoan izan zuten AEBek bonba nuklearrak probatzeko erabiltzen zutela herrialdea, eta El Salvador, berriz, bitcoinen irudi batekin aurkeztu zuten.

Olinpiar Jokoen balioak

Twitterreko hainbat erabiltzailek berretsi dute lotura horiek iraingarriak direla. Kateak azaldu duenez, asmoa zen ikusleek ahalik eta azkarren identifikatzea etengabe sartzen ari ziren ordezkaritzak, baina aitortu du «aitzakiarik gabeko akatsa» izan zela.

Gaur egindako prentsaurreko batean, Park Sung-jae kateko presidenteak barkamena eskatu du Olinpiar Jokoen balioak ez dituztelako errespetatu: «Laguntasuna, elkartasuna eta bizikidetza erakusten dizkigute Olinpiar Jokoek», esan du. «Ahal dugun guztia egingo dugu halakorik berriz gerta ez dadin gure katean».

Ez da, ordea, telebista kate horrek antzeko polemika bat izaten duen lehen aldia. 2008an, Pekineko Olinpiar Jokoen irekiera ekitaldian, Zimbabwe definitzeko honela idatzi zuten: «Inflazio hilgarria duen herrialde bat da». Eztabaida sortu zuen hark ere.


Summary: Osakidetzako oposizioen iruzurragatik beste 34 pertsona ikertzeko eskatu du ESK-k. Horietatik 32 oposiziogile izandakoak dira. Sindikatuak uste du «adierazgarri asko» daudela pentsatzeko parte hartze aktiboa izan zutela 2016-17ko probako azterketen filtrazioan.

Osakidetzako mediku espezialisten probako filtrazioen eskandalua azaleratu eta hiru urtera, ESK sindikatuak beste 34 pertsona ikertzea eskatu dio epaileari, lan eskaintza publikoko iruzurrean parte aktiboa izan zuten argitzeko helburuz. Sindikatuak jakinarazi duenez, horietatik 32 oposiziogile izandakoak dira, eta beste biak, berriz, anestesiologia eta urologiako epaimahaietako kideak.

Orain arte hamaika ziren Osakidetzako kasua daraman Gasteizko 2. Instrukzio Epaitegiak ikerturiko pertsonak, 2016-2017ko probako hamar espezialitatetan izandako ustezko iruzurrengatik. Sindikatuaren eskaera berria instrukzio fasea amaitu baino hiru egun lehenago iritsi da, eta, epaileak onartzen badu, kasuan ikerturiko pertsonen kopurua lehen halako lau ere izan liteke.

Oposiziogileen artean, zehazki, anestesiologiako lau pertsona, angiologiako bost, digestiboko bost, traumatologiako bost, neurologiako bost, neurofisiologiako bi, urologiako hiru eta kardiologiako beste hiru daude. Julio Sanchez ESKren abokatuaren arabera, sindikatuaren asmoa da oposiziogile horiek filtrazioan izandako parte hartzea argitzea, azterketei buruzko informazioa eskatu edo eragozpenik gabe jaso izanez gero erantzukizun penala izan dezaketelako.

ESK-k adierazi du 32 pertsona horiei dagokienez «konexio» jakin batzuk antzeman dituztela, eta gehitu du «adierazgarri asko» daudela ustezko iruzurrean parte hartu zutela pentsatzera daramatenak. Joan den ekainean, epaileak beste hiru oposiziogile eta Debagoienako traumatologiako zerbitzuburua ere ikertzea erabaki zuen, LAB sindikatuak eginiko eskaera bati erantzunez.

«Bezero sistema» amaitzea helburu

Patxi Nicolau ESK-ko Osakidetzako ordezkariak adierazi du haien helburua ez dela ustezko filtrazioetatik onurak lortu zituzten oposiziogileen artean «sorgin ehiza» bat egitea, sindikatuaren ustetan Osakidetzako lan eskaintza publikoetan duela hamarkadetatik ezarrita dagoen «bezero sistema» amaitzea baizik.

Halaber, ikerketa prozesua abiatu zenetik, osasun zerbitzuak «trabak» jarri dituela salatu du ESK-k. «Iritzi publikoak eskandalu horren berri izan ondoren, ukatu ez ezik, ikerketari oztopoak jarri dizkio, eta horrek Osakidetzako kupularen ikerketa ildoa partekatzera garamatza erantzukizun penalak argitu daitezen», adierazi du sindikatuak.

Gainera, Herri Ardularitzaren Euskal Erakundearen aurka ere jo du, esanez «bere ospea arriskuan jarri duela» Osakidetzako postuetarako hautaketa prozesuko gardentasuna ez bermatzeagatik: «Nahiko tristea da inplikatutako administrazio bat egotea, baina tristeago eta larriagoa da, ikerkuntzaren ibilbidean Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundeak bezero sistema honetan aktiboki parte hartu zuela jakiteak, iruzurrak ezkutatuz eta Justiziarekin lankidetzan jardun gabe, Osakidetzaren presioak onartuz».

Jaurlaritzari dagokionez, berriz, sindikatua kexatu da, auziak iraundako denbora honetan, Gotzone Sagardui Osasun sailburuak eta bere postuan aurretik izan zen Nekane Murgak iruzur sistemaren existentzia onartu eta «harekin amaitzeko konpromiso argi eta esplizitaturik» hartu ez dutela uste duelako.

Handituz joan den elur bola

Ustezko iruzurra 2018ko ekainean hasi zen argitara ateratzen, Donostiako ospitaleko hodietako kirurgiako zerbitzuburuak oposizioetako zenbait azterketatan ohiz kanpokoak eta susmagarriak ziren emaitza batzuen berri eman eta gero. ELA eta LAB sindikatuek ere irregulartasunak salatu zituzten, eta, hortik egun gutxira, Elkarekin Podemosek eta EKS sindikatuak notario aurrean sinatutako agiri batzuk aurkeztu zituzten, azterketa egin aurretik postuak lortuko zituzten zenbait oposiziogileren izenak iragartzen zituztenak.

Hasieratik, Osasun Sailak zalantzan jarri zituen salaketak, baina informazioek loratzen jarraitu zuten. Hala, BERRIAri hainbat sendagilek azaldu zioten «jakina» zela espezialisten oposizioetan iruzur egiten zela, eta horrek urteetako eredu bati jarraitzen ziola.

2019ko otsailean, EAEko fiskal nagusiak txosten irmo bat kaleratu zuen, hamaika espezialitatetan filtrazio zantzuak zeudela eta proba prestatu zutenak eta epaimahaietako kideak aukeratzeko Osakidetzak «irizpide objektiborik» erabili ez zuela adierazteko. Aste gutxira, kasuak eragindako presioen ondorioz, Jon Darpon Osasun sailburuak bere dimisioa aurkeztu zuen, Legebiltzarra haren jarduna gaitzestera zihoanean. Darponez gain, Maria Jesus Mujika Osakidetzako zuzendariak eta osasun zerbitzuko beste zenbait karguk ere dimititu dute.


Summary: Torrent eta Kataluniako Parlamentuko hiru mahaikide ohi deklaratzera deitu ditu Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak. Espainiako Auzitegi Konstituzionalari desobeditzea egozten die fiskaltzak, 2019an Espainiako monarkia gaitzesten zuen ebazpen bat eta autodeterminazio eskubidearen aldeko beste bat onartzeagatik.

Maria Eugenia Alegret Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiko magistratuak ikertu gisa deklaratzera deitu ditu Roger Torrent eta ganberako beste hiru kide. Kataluniako Fiskaltzaren arabera, Torrent parlamentuko presidente zela, ganberak «legez kanpoko» bi ebazpen onartu zituen iragan legealdian: bata, autodeterminazio eskubidearen aldekoa, eta bestea, monarkia gaitzesten zuena. Horren harira deitu dituzte deklaratzera, irailaren 15erako.

Fiskalek azaldu zutenez, parlamentuko idazkari nagusiak eta Espainiako Auzitegi Konstituzionalak jakinarazi zieten legez kanpokoak zirela ebazpen horiek, baina parlamentuko mahaiak ez zien jaramonik egin. Hori dela eta, fiskaltzak auzitara eraman zituen Torrent eta mahaiko gainontzeko kide subiranistak: ERCko Adriana Delgado, eta JxCko Josep Costa eta Eusebi Campdepadros. Desobedientzia egozten diete laurei, Espainiako Auzitegi Konstituzionalari entzungor egiteagatik.

Jose Joaquin Perez de Gregorio eta Assumpta Pujol fiskalen arabera, auzitegiak zuzenean eman zizkion abisuak Torrenti, 2019ko urriaren 10ean eta 16an; argi jakinarazi zioten presidentearen betebeharra zela parlamentuan aurkezten zen legez kanpoko edozein egitasmo eragoztea.

Fiskalek diotenez, jakinaren gainean egonda ere, parlamentuko mahaiak onartu egin zuen urriaren 22an ERCk, JxCk eta CUPek aurkeztutako ebazpen bat. Hiru alderdiek honela zioten idatzian: «Parlamentuak diputatuek nahi bezainbestetan babestuko dute autodeterminazio eskubidea, baita Kataluniako herriak bere etorkizun politikoa erabakitzeko duen subiranotasuna ere».

Ebazpen berak bazuen beste puntu bat, zioena diputatuek nahi bestetan gaitzetsi ahalko zutela monarkia. Parlamentuak 2019ko azaroaren 26an onartu zuen ebazpen hori.

Torrent, Twitter sare sozialaren bidez, kritiko agertu da Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiaren erabakiarekin, eta, horretaz, adierazi du «errepresioaren makineriak martxan jarraitzen» duela «adierazpen askatasuna mugatzeko eta zapaltzeko».


Summary: Ehunka gazte bildu ditu aurtengo Eskola Ibiltariak. Ikasle mugimenduaren formakuntzarako eta aisialdirako topaleku izatea du helburu.

Ikasle Abertzaleak, Euskal Herriko ikasle langileen antolakunde sozialistak, Eskola Ibiltaria antolatu zuen ostiralean, Azpeitian (Gipuzkoa). Beste urte batez ehunka gazte elkartu ziren ikasle mugimenduaren formakuntzarako eta aisialdirako topaleku izatea helburu zuen egitasmoan.

Goizean goizetik hasi zuten egitaraua, mendi irteera batekin, eta bazkalostean hitzaldiak antolatu zituzten Soreasu antzokian eta Azpeitiko Gaztetxean. Hitzaldietan, alde batetik, nazio auzia «perspektiba komunista batetik» aztertu zuten; bestalde, Ikasle Abertzaleek azken urteetan izandako ibilbideari erreparatu zioten, eta «etorkizuneko jardun politikoaren gako estrategikoen» inguruko hausnarketa eta ekarpenak egin zituzten. Gero, ekitaldi politikoa izan zen Soreasun. Bukatzeko, afaldu ostean, Rodeo eta Desgaraian taldeek kontzertua eskaini zuten gaztetxean.

Antolakuntza

Antolakundeak azpimarratu nahi izan zuen datozen urteetako aldaketa eta erreformen ondorioak langileriak «jasango» dituela, eta horri aurre egiteko errealitatea aztertu eta eraldatzeko «tresna eraginkorrak» martxan jarri behar direla. Horrez gain, baieztatu zuten «hezkuntzako ofentsiba kapitalistari» aurre egin eta ikasle langileen interesak defendatuko dituztela. Eta horretarako «hausnarketa guneak» eratuko dituzte.

Ikasle Abertzaleakek Eskola Ibiltariarekin eman zion amaiera ikasturte politikoari.


Errusiarentzat urrea taldekakoan

Summary: Errusiarentzat urrea taldekakoan. 25 urteren ondoren lortu du, atzera, irabaztea.

25 urteren ostean, Errusiak berriro irabazi du urrea gizonezkoen gimnastika artistikoko taldekako lehiaketan. Mende laurden bat zeraman podiumeko koska gorenera igo gabe, baina, pronostikoak bete, eta berriro lortu du hura zapaltzea eta Olinpiar Jokoetako garaipen prestigiotsuenetako bat lortzea. Gutxigatik irabazi dio Japoniari, azken txapeldunari. Errusiak 262.500 puntu pilatu ditu, eta bigarren sailkatuak, 262,397. Txinarentzat izan da brontzezko domina: 261,894 puntu. Hain zuzen, japoniarrak eta txinatarrak izan dira nagusi taldekakoan azken 25 urteotan.

Errusiako Olinpiar Batzordearen selekzioa —Errusiako selekzioak ezin du Jokoetan parte hartu, zigortuta baitago dopinaren kontrako kontrolen emaitzak manipulatzea leporatuta—Nikita Nagornyyk, Artur Dalaloyanek, David Belyavskiyk eta Denis Abliazionek osatu dute. Hain zuzen, lau gimnasta horiek lortu zuten Errusiako selekzioarekin urrezko domina 2019ko Munduko Txapelketan. Esan daiteke, beraz, gizonezkoen taldekako gimnastika artistikoan ziklo aldaketa bat baieztatu dela gaur.


Summary: Jaurlaritzak gida bat aurkeztuko du etxebizitzen diseinuan genero ikuspegia txertatzeko. Bizigarritasun dekretuan genero ikuspegia txertatzeko, adituekin elkarlanean ari da Eusko Jaurlaritza. Urte amaierarako aurkeztu nahi du dekretua.

Eusko Jaurlaritzak gida bat aurkeztu asmo du etxebizitzen diseinuan genero ikuspegia gehitzeko. Hala iragarri du Iñaki Arriola sailburuak. Genero ikuspegian adituak diren zenbaitekin elkarlanean ari da Eusko Jaurlaritza, eta iragarri du urte amaierarako bizigarritasun dekretu bat aurkeztu nahi dutela, genero ikuspegia txertatzeko. Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) Generoa, arkitektura eta etxebizitza udako ikastaroa antolatu du Donostiako Arikitektura Insitutuan, eta han egin du iragarpena Jaurlaritzak.

Iñaki Arriola Lurralde Plangintzako, Etxebizitzako eta Garraioetako sailburuak adierazi du hainbat gai jorratuko dituztela dekretuan, eta gutxieneko batzuk zehaztuko dituztela. Besteak beste, «deshierarkikazioa» landuko dute, etxeko lanak eta ardurak familiako kide guztien artean banatzeko espazioak sortzea baita helburua. Horrez gain, ezkaratzetan eta eremu komunetan segurtasunik eza eragiten duten angelu itsurik ez sortzeko diseinuak sortu nahi dituzte.

Arriolak esan du beste pauso bat dela etxebizitzen diseinuan genero ikuspegia txertatzeko gida, hala nola elkartzeko espazioak sustatzeko, autonomia bultzatzeko eta espazio publiko eta pribatuen arteko trantsizioak sortzeko.

Ines Sanchez Madariaga udako ikastaroko koordinatzaileak azpimarratu du dekretuak etxebizitzetako eguneroko lanak erraztuko dituela; zaintza, besteak beste. Eta «espazio seguruagoak» sortuko dituela.

Hainbat adituk parte hartu dute ikastaroan; esate baterako, Despina Stratigakosek ibilbide historiko bat osatu du emakumeen arkitekturaren espazioetan barrena. Beste aditu batzuk etxebizitza politikez arituko dira, bakoitza ikuspegi batetik. Adibidez, Lori Brown testuinguru feministaz eta etorkizun jasangarriaz arituko da, Estatu Batuetako ikuspegitik. Lidewij Tummers hiri ez-sexistak sortzeko etxebizitza politiken alde egingo du. Azkenik, Daphne Spain haurdunen egoeraz arituko da.


Summary: Desokupak Gasteizen etxebizitza bat hustu duela salatu dute. Uztailaren 28an, arratsaldeko 18:00etan, prentsaurrekoa egingo dute gertatutakoa salatzeko.

Gasteizko Etxebizitza Sindikatuak jakinarazi du eskuin muturreko Desokupa enpresak beste etxebizitza bat hustu duela Abetxukon (Gasteiz, Araba). Oraindik ez dute gertatutakoaren inguruko informazio gehiago eman. Hala ere, sindikatuak, Erraki langileen kontrolpeko guneen defentsarako sarearekin batera, prentsaurrekoa antolatu du uztailaren 28rako, arratsaldeko 18:00etan, Abetxukoko beheko autobus geltokian: protesta egiteko eta gertatutakoaren inguruko xehetasun gehiago emateko. Agerraldi publikoa izango da, prentsak, auzotarrek eta interesatuek gertatutakoa «batera salatzeko».


Summary: 55 urteko gizon bat atxilotu dute Iruñean etxekideari sexu erasoa egitea egotzita. Bi egunez jarraian izan dira abusuak.

Espainiako Poliziak 55 urteko gizonezko bat atxilotu du, etxekide zuen emakumeari sexu erasoa egitea egotzita. Emakumearen semea ere etxe berean bizi da, eta bertan izan dira abusuak.

Espainiako Poliziak jakitera eman duenez, emakumeak salaketa jarri zuen Espainiako Poliziaren Salaketa eta Herritarren Arretarako Bulegoan. Andreak salatu duenez, bi egunez jarraian izan dira abusuak: biktima lo zegoela, gizona harengana hurbildu zen, eta sexu ukituak egin haren borondatearen aurka.


Summary: Chourraut finalerdian lehiatuko da bihar. 07:00etan da lehia, eta sailkatzen bada, finala 09:00etan izango du. Guztira bost euskal kirolari ariko dira bihar, goizaldeko 03:00etatik aurrera.

Bost euskal kirolari lehiatuko dira bihar, uztailak 27, Tokioko Olinpiar Jokoetan. Besteak beste, Maialen Chourrautek finalerdiak izango ditu 07:00etan, K1 kayaka modalitatean, Kasai eslalom piraguismoko zentroan, eta sailkatuz gero, finala 09:00etan izango du. BERRIAk zuzenean jarraituko du lehia.

Goizaldean, 03:00etan, Jose Maria Basterra Otxoak belar hockeyko ligaxkako hirugarren partida jokatuko du Espainiako selekzioarekin, Indiaren kontra.

04:30ean, berriz, Aberto Munarrizen txanda izango da. Ligaxkako partida jokatuko du Montenegroren kontra, Tatsumi waterpolo zentroan.

14:30ean lehiatuko dira Nerea Pena eta Ainhoa Hernandez. Ligaxkako bigarren partida izango dute, Frantziaren kontra, Yoyogiko estadioan.

Bihar, gainera, emakumezkoen gimnastika artistikoko taldekako finala jokatuko da, 12:45ean. Igeriketan ere zenbait final jokatuko dira, 03:43etatik aurrera.

Tokio 2020ko egutegia eta proben ordutegia kontsultatu hemen: Egutegia eta proben ordutegiak, egunez egun


Summary: Najib Mikati izendatu dute Libanoko lehen ministro. Herrialdeak urtebete inguru darama gobernua osatu ezinik. Krisi ekonomikoari aurre egitea izango da haren erronka nagusia.

Libanoko Parlamentuko 118 parlamentarietatik 72ren onespena eskuratuta, gobernu berria osatzeko ardura hartuko du Najib Mikatik. Michel Aoun presidenteak berretsi du erabakia, eta Mikati lehen ministro izango da aurrerantzean. Besteak beste, Hezbollah eta Etorkizunerako Mugimendua alderdien, eta Saad Hariri eta Tamam Salam lehen ministro ohien babesa jaso du hark. Herrialdeko gerra zibila amaitu zenetik izaniko egoera ekonomiko txarrenari aurre egitea izango du lehentasuna.

Ez da Mikati lehen ministro izendatzen duten lehen aldia: 2005ean eta 2011tik 2014ra ere kargu hori izan zuen 66 urteko enpresariak. Oraingoan, baina, herrialdea bizi duen krisi ekonomikotik ateratzea izango du erronka. «Lehenbailehen jarri behar da martxan, herrialdeko egoera ekonomikoa salbatzeko erreformak egin daitezen», eskatu du Aounek. Izan ere, Libanok ia urtebete darama behin-behineko gobernu batekin. Haririk iazko urrian hartu zuen gobernua osatzeko betebeharra, baina, presidentearekin izaniko ulertu ezinak tarteko, uko egin zion uztailaren 15ean.

Egoera bideratzeko asmoz, herrialdearen garapenean laguntzeko Frantziak eginiko proposamenari baiezkoa eman diote Mikatik eta Aounek. Azken horrek eskerrak ere eman dizkio Frantziako presidente Emmanuel Macroni, besteak beste, Libanoko egoera tratatzeko goi bilera bat antolatzeagatik, iazko Beiruteko portuko leherketaren urteurrenarekin. Ezbehar hark 200 hildako baino gehiago eragin zituen, eta kalte material larriak. Haren ondorioz, langabeziak nabarmen egin zuen gora, eta herrialdeko bankuek herritar ugariren kontuak izoztu zituzten, egoera ekonomikoa are gehiago korapilatuz.


Summary: Donostiako 56. Jazzaldia, «arrakastatsua»: sarreren %90 saldu dira. Segurtasun neurriak gorabehera, edukiera bete egin da ordainpeko 27 kontzertuetatik hamabosten

Bigarren urtez, neurriek mugatuta antolatu behar izan dute Donostiako Jazzaldia, baina, iaz bezala, oraingoan ere pozik agertu dira antolatzaileak jaialdiak izandako harrerarekin. 56. Jazzaldia «arrakastatsua» izan dela adierazi dute, ordainpeko kontzertuen sarreren %90 saldu baitira. Gisa horretako 27 kontzertu eskaini dituzte guztira aurten, eta horietatik hamabost saiotako sarrera guztiak amaitu egin dira: Trinitate plazako eta San Telmo museoko emanaldi guztietan, Kursaal auditoriumean egindako bost kontzertuetatik hirutan, Txillida Lekuko batean eta Victoria Eugenia antzokiko beste emanaldi batean, zehazki. Jaialdiko gainontzeko kontzertuetan ere betetzear egon da edukiera.

Kontzertuetatik hamazortzi streaming bidez eman dira —Trinitate plazako bederatzi, eta Victoria Eugenia antzokiko beste horrenbeste—, eta Jazzaldiaren sare sozialetan ikusgai daude; dagoeneko, 12.000 ikustaldien langa gainditu dute emanaldiok.

Atzo bukatu zuten jaialdiaren 56. aldia, eta jada hurrengo urteari begira daude antolatzaileak: 2022ko uztailaren 21etik 25era egiteko asmoa dute 57. Jazzaldia, jakinarazi dutenez; osasun egoerak ezarritako mugarik gabe egiteko itxaropena dute.