Summary: «Erabakitzeko eredu partekatua da bidea». Urkulluk bi legealdi daramatza Jaurlaritzako lehendakaritzan, eta berriro aurkeztu da. «Egonkortasuna» helburu, enplegua, gizarte kohesioa eta autogobernua ditu ardatz. (papereko elkarrizketaren bertsio luzea da hau)

Barakaldoko (Bizkaia) plaza elektoral garrantzitsuan hitz egin baino bi ordu lehenago Bilbon dago, Sabin Etxean. Trajea eta gorbata. Jaurlaritzako jarduneko lehendakari gisa ere hitz egiten du. Iñigo Urkullu da (Alonsotegi, Bizkaia, 1961), EAJren lehendakarigaia.

Indartsu al dago Iñigo?

Indartsu nago, eta ilusioz.

Lehendakari zarenetik (2012), hau al duzu unerik zailena?

Gizatasun arloari begiratuz gero, bai: Zaldibarren oraindik bi pertsona desagertuta daude, eta, bestetik, koronabirusarena dugu. Politikoki eta ekonomikoki, izan dira urte gorabeheratsuagoak.

Barruak eskatu al dizu uztea?

Ez, sendo nago. Ez naiz egon gaindituta, baina pertsonen sufrimenduak egunero zer pentsatua ematen dit. 2012an hautagai izan nintzenean, jakin banekien zer egoeratan zegoen gure herri hau. Egoera hartatik ateratzen ari ginela hau etorri zaigu, eta berriz ere ekin behar zaio. Gogotsu nago.

Albiste on bat behintzat izan duzu aurten: aitona izan zara.

Bai, otsailaren 27an.

Lehengo astean Otegi izan zen.

A bai? Ez nekien.

Ez duzue elkar zoriondu, beraz.

Aukera izatean, egingo dut.

Eta Etxegarai zoriondu al duzu?

Bai, berehala: hauteskunde gauean, mezu baten bidez. Eta biharamunean telegrama bat bidali nion.

Lehendakari bazara berriro, zure azkeneko legealdia izango al da?

Bai neurri handi batean, baina erabakia ez dago nire esku soilik. Ni kate baten katebegi bat besterik ez naiz, eta hala pentsatu dut beti arduraren bat izatean. Lekukoa pasatu behar den lasterketa bat da hau, eta, ez dakit noiz, baina badakit pasatuko diodala norbaiti.

Lehendakari ez bazara, segituko al duzu legebiltzarkide? Ibarretxek utzi egin zuen 2009an.

Oraintxe bertan ez dut pentsatu ere egin horrelakorik.

Igandeko hauteskundeetan zer parte hartze egon daitekeen pentsatuko zenuen.

Bai, kezka bat baita. Duela lau urte baino txikiagoa balitz, kezkagarria litzateke.

%60,02koa izan zen orduan. Txikienetan hirugarrena.

Ordukoa bezainbestekoa izango den itxaropena dut, baina ikusi behar da zer testuingurutan gauden.

%60tik jaitsiz gero, erantzuleetako bat al zinateke hauteskundeetara orain deitzeagatik?

Ez. Koronabirusaren eraginaz gain, urteotan herritarrek ez dute interes handirik agertu Europako, Espainiako eta erkidego honetako hauteskundeez, eta testuinguru horretan ere kokatu behar da.

%50etik beherako parte hartzea balego, zenbaterainoko zilegitasuna lukete hauteskundeek?

Denontzat izango dira, eta nornahik parte har dezake. Balioa ematen diot parte hartuko duenari. Egoera oso berezia da, eta etorkizunera begira tren hau ezin da pasatzen utzi parte hartu gabe.

COVID-19aren agerraldi batzuk daude: Orion, Ordizian…

Beti egin dugu ohar birusak hor jarraitzen duela, eta inork ez du ziurtasunik ez dela izango beste suspertzerik. Espainiako Estatuan ikusten ari gara, Alemanian…

Baldintzak ba al daude hauteskundeak normal egiteko?

Momentuz [2020-7-6], bai.

Giro politikoak ere eragiten du parte hartzean. Bare dago giroa.

Espainiako giro politikoarekin alderatuz gero, hemen politika beste modu batera egiten dugu; bakoitzak bere berezitasunarekin eta geure ika-mikekin, baina joko arau batzuk errespetatzen ditugu.

EAJk eta zuen Jaurlaritzak baretzen laguntzen al dute?

Lelo nagusietako bat egonkortasuna ematea da. Zortzi urteotan bermatu dugu hori, nahiz eta gutxiengoan gobernatu dugun. Lasaitasun giro bat egon da.

Programan 1.097 ekinbide ditu EAJk. Guztiak betetzea, zaila?

Bai, baina konpromiso hori betetze aldera aurkeztu gara.

2012ko ekinbide bat ez zenuen bete lehendakaritza hartzean: EAEko estatus politiko berriaz erreferenduma 2015ean egitea.

Nire esku egon izan balitz, egingo genukeen. Azkeneko legealdian ere ezinezkoa izan da.

Lehendakariak badauka akuilua halako gaiak ere azkartzeko.

Legebiltzarkideek daukate agindua, eta aurtengo urtarrilean erabaki zuten Autogobernu lantaldearen zeregina bertan behera lagatzea, oraingoz. Hurrengo legealdian ekin beharko zaio berriz ere.

Egongo al da estatutu berria?

Gugatik, bai. Aldi berean, izan beharko lirateke Gernikako Estatutua betetzea, eta estatus berria onartzea legebiltzarrean eta galdeketa bat egitea.

Bost «herri konpromiso estrategiko» dauzkazue programan: enplegua, berrikuntza, klima, gaztedia eta osasuna. Zergatik ez dago estatutu berriarena?

Hasieratik diogu nortasun berezia duen herri bat garela eta hori garatu egin nahi dugula. Kanpainan zera azpimarratu dut: enplegua, gizarte kohesioa eta autogobernua.

Zein lirateke oinarriak?

Nazio izaeraren aitortza, eskumen gehiago autogobernu gaurkotuago bat garatzeko eta Espainiako Estatuarekin aldebikotasun berme sistema bat izatea.

Madrilek ez balu onartuko Eusko Legebiltzarraren erabakia?

Kataluniakoa galdeketa baten bitartez bideratu behar bada, zergatik ez egin Euskadin? Ez dut uste Espainiako Gobernua ezberdintasunak egiteko moduan egongo litzatekeenik. Espainiako presidenteak badaki noren babesa jaso zuen presidente izateko.

Ikusten da haien borondatea zein den: berrogei urte daramatzate estatutua bete gabe.

Baina iazko urtarrilean Espainiako Gobernuak konpromisoa hartu zuen bete gabe dena bermatzeko.

EAEk berrogei urtean ez du gaitasunik izan betearazteko.

Horregatik planteatzen dugu berme sistema aldebikotasunean. Hemengo eta Europako Batasuneko testuinguruan gobernantza sistema partekatura jo behar da.

Zenbat urterako litzateke estatutu berria?

Belaunaldi baterako; 18-20 urterako. Egungo mundua oso azkar doa, eta, gauza bat ziurra badago, hori da aldaketak gertatzen direla.

Ikusten al duzu Euskal Herriaren parte hau oinarri horiekin independentziaren bidea jorratzen?

Ez dakit hori posible izango den. Ez dut uste gaur egun mundua bide horretatik doanik. Erabakitzeko eredu partekatua da bidea.

Izan dira independentziarako erreferendumak: Quebecen, duela sei urte Eskozian…

Eta ez dute aurrera egin. Europako Batasunak eraikitze prozesuan jarraitzen du, eta nazio-estatu direnek ere barruan badituzte gabeziak eta konpondu beharrekoak.

Zuk baztertu egiten duzu Kataluniako bidea.

Bai. Antzua da aldebatekotasunaz hitz egitea, azken batean negoziatu egin behar denean. Beraz, hobe da hasieratik negoziatzea.

EAJk eta EH Bilduk akordioa lortu zuten estatus berriaren oinarriez. Gustatu al zitzaizun?

Bai, baina beti esan dugu akordioak zabalagoa izan behar duela. EAJren legebiltzar taldea horretan ari da. Talde bakoitzak aditu juridikoa izendatu zuen testu artikulatua egiteko.

EAJ, PSE eta EPren adituek gero testu bat adostu zuten, bakoitzak bere ñabardurak eginez. Zabalagoa al da hori?

Hemen onartzen dena gero Espainiako Estatuan gauzatu egin behar da, eta jakin behar da Kongresuan zer ordezkaritza dugun batzuek eta besteok, eta zer bideragarritasun daukagun. Ezker abertzaleak esaten zigun EAJrekin adostutakoa ez bazen irteten, tiraderan gordetzeko. Bai, tiraderan gorde, eta gero zer? Kontua ez da hori.

Eta adituen lantaldetik atera den testu hori bideragarriagoa al da?

Oraindik eztabaidatzeko dago. Hurrengo legealdian Autogobernu lantaldea lehen unetik abian jarri nahi dugu, eta ea posible den adituek planteatutako testuak uztartzea eta akordio bat lortzea.

Zeu bildu zara talde politikoekin.

Juristen zereginetan ez naiz sartu, baina legebiltzar taldeekin egin ditut bilerak. Ezker abertzaleak ere egin du nirekin bilerarik.

Zehaztearren, nork?

Sortuk.

Bost hilabete dira Zaldibarkoa gertatu zela. Zabortegira ikuskatzera noiz joan zara azkeneko aldiz?

Koronabirusa dela-eta osasun larrialdiarena erabaki genuenean [martxoaren 13an]. Lau aldiz egon naiz [desagertuen] senitartekoekin. Tokian bertan, hiru aldiz egon naiz. Egunero dut han egiten ari denaren informazioa.

Zabortegiaren kudeaketa pribatua dela esatea zuen ardura gainetik kentzeko modu bat al da?

Ez, inola ere ez. Lau sailburuk eta bostok agerraldi bat egin genuen legebiltzarreko Diputazio Iraunkorrean. Zaldibarkoa lur eremu pribatu bat da; kudeaketa enpresa pribatu batena da, eta aztergai da erakundeek izan dezakegun erantzukizuna. Bi txosten egiteko agindu genuen, eta Justiziari laguntza eskaini diogu. Ateratzen denarekin hartu beharreko erabakiak hartuko ditugu, gardentasun osoz.

Nolako kontrol publikoa izan zuen luiziaren aurretik?

Ingurumen sailburuak azaldu zuen bere sailetik ordura arte egindako kontrola.

Jaurlaritzaren iazko ekaineko ikerketa batek dio hemezortzi arau hauste izan zirela.

Bai, baina txostenak dio gabezia puntualak izan zirela eta ez ziotela egonkortasunari eragin.

Aditu batzuek diote zabortegi hartan sartzen zena ikusita, arau hauste horiek arintzat jotzea…

Baina dena zegoen baimenduta. Hori aurkeztu dugu epaitegietan.

Lehendakari bazina berriro, halako azpiegituren pribatizaziorako joera mugatuko al zenuke?

Bai, eta gure programan daukagu industriaren hondakinak artatzeko eta kudeatzeko zentro publiko bat sortu beharko genukeela. Euskadi industriala da; ekonomiaren pisuaren ia %25a da industria.

Azpiegitura erraldoi handi batzuk badira erkidegoan, bukatu berriak edo martxan direnak. Jasangarria al da hori ingurumenerako?

Irisgarritasunarekin batera, ingurumena zaindu behar da, eta hori da gure planteamendua. Lehiakorrak ere izan behar gara, eta Europarekin lotura izan behar dugu.

Europako Kontu Auzitegiak esan berri du beste 29 urte beharko direla EAEn AHTa bukatzeko.

Madrilen eskumena da.

Zuentzat gaur egun buruhauste bat al da proiektu hori?

Buruhauste bat da, duela hamabost urte egina egon behar zuelako.

Madril al da erantzule bakarra?

Bai. Europako Batasunarentzat lehentasuna du tren garraio horrek, eta Espainiari eta Frantziari belarrondokoa eman die. Akitania Berriko presidentea eta biok Europako Garraio komisarioarekin Bruselan bildu ginenean, eskatu genion bultzada bat egin zezala Espainiako presidentearen eta Frantziako lehen ministroaren aurrean, ez bata eta ez bestea ez baitira betetzen ari.

Diru asko kostatzen da AHTa.

Hasiera batean kostatu egiten zaigu, aurrekontuetan aurreikusten dugu, baina gero kupo bitartez kentzen dugu. Beraz, oreka.

Esan bezala, dirua aurreratzen duzue. Krisia dator berehala.

Obra horretatik ere lana sortzen da. Eta ekoitzitakoa Europan bideratzea ere bada lehiakorra izatea.

Agindu duzu lehendakari bazara murrizketarik ez duzula egingo.

Ez da izango.

Eta ez duzuela egin, gainera.

Ez da izan. EAJri murrizketak egozten dizkiote; ematen du beti EAJ egon dela agintean, baina 2009-2012an EAJ baztertuta egon zen, nahiz eta hauteskundeak irabazi zituen, eta justu aldi horretan izan ziren murrizketak.

Eragile batzuek diote murrizketak egin izan dituzuela.

Zenbakiak zenbaki dira. Gizarte politiketan izan dugu lehentasuna. Osasun Sailean lau urtean aurrekontua %15 igo dugu, Hezkuntzan %12 eta langilerian %15.

Zergak ez zenituzketela igoko ere adierazi duzu kanpainan.

Hala da, eta jaitsi ere ez ditugu egingo. Zergen kontuan egonkortasuna beharrezkoa da, eta aurten ebaluazio bat egin beharko genuke duela hiruzpalau urte egindako eraldaketa fiskalaren emaitzak aztertzeko. Denon onerako izango litzateke Europako Batasunean ere fiskalitate bat izatea; ni aspalditik ari naiz aldarrikatzen.

Zorpetzera joko al zenuke?

Bai, eta hori da Espainiako Gobernuari negoziatzeko aldarrikatzen ari naizena. Gure baliabideak baditugu —aurrekontuak onartuak—, aurten 830 milioi inguruko zorpetze maila ere bai, eta Espainiako Gobernutik itzuli gabeko ezohiko funtsa izan dezakegu edo Europatik etor daitekeena ere bai.

Ezohiko funtsa dela-eta haserre zara Madrilekin: «Zero eta hamar artean, hamarreko haserrea».

Joan den astean gutun bat bidali nion Espainiako presidenteari, eta oraindik ez dut erantzunik.

Sindikatuekin haserre al zaude?

Ez, inola ere ez. Beti izan ditut ateak irekita. Mahai sozioekonomikoa dugu, nik bi bileratan parte hartu dut; lehenengoan lau sindikatuak egon ziren, eta bigarrengoan ELA eta LAB ez ziren egon.

COVID-19aren krisian nahi adina adostasun lortu al duzu? Izan da zuekiko desadostasunik hezkuntza arloan, Eudelen...

Guk hezkuntza komunitateari ikasturte honetan itzultzeko proposamena planteatu genion, eta eragile batzuekin adostu zen. Hortik aurrera, ulertzen ditut kezkak eta beldurrak. Udalen kasuan, guk LABI gunean udaberri-udarako ildo batzuk proposatu genituen, baina eskumen batzuk udalenak dira, eta hala erabaki dute haiek.

Madrilen aginte bakarra zela eta, lehendakari kargua zenbateraino ikusi zenuen mugatuta?

Alarma egoera ezarri zenetik salatu nuen gure eskumenak mugatu zitzaketela. Igandero plazaratu nuen kontu hori, hirugarren fasea iritsi arte. Espainiako Gobernuak gero kogobernantza terminoa erabili zuen, baina hori oraindik ez da behar beste gauzatu.

EAE estatua balitz, COVID-19aren zifretan Europan puntan legokeela esaten da.

Ez dut uste hala litzatekeenik. Alderantzizkoa esango nuke nik. Puntan egongo ginateke egin ditugun proba kopuruan: 300.000 proba milioi biztanleko.

EAEko Auzitegi Nagusiak ebatzi du Osakidetzak ez zuela bete prebentzio araudia.

Beste gauza batzuk ere esan ditu. Ebazpenean dio Osakidetzak aitortu duela batzuetan material gabezia izan zela, eta auzitegiak ebazpenean aitortu du prestakuntza egon dela eta kudeaketa on bat.

Gobernu onaren eredutzat dituzue zuenak. EAJrekin lotutako kide batzuen hainbat ustelkeria kasu atera dira azken urteetan.

Nire agintepean ez dira izan kide horiek, eta alderdia bera inoiz ez dute zigortu ezergatik. Lehendakari naizen heinean diot guk kode etiko bat dugula; hogei pertsonek bere kabuz planteatu dute ea betetzen zuten halako salaketen aurrean, eta hamazazpi ebazpen errugabe izan dira eta beste hiru ebazpen jorratzen ari dira.

Zigor epaiek judizialki ez, baina politikoki zipriztindu dute EAJ?

2010ean sortu zen De Miguel auzia, eta EAJn erabakiak hartu nituen [EBBko buru gisa]. Hamar urtera etorri da ebazpena, eta nik neuk Lehendakaritzan egindako agerraldi publikoan esan nuen EAJren irudia lainotu egin duela. Etikoki eta pertsonalki ez dut beste era batera begiratzeko asmorik.

Politikoki eragin al diote EAJri?

Bai, jakina, baina gero kontua da erantzukizuna norena den: pertsonala den, alderdiarena den edo erakundearena den.

Kudeaketa onaren gobernutzat ere badituzue zuenak. Azkeneko legealdian aurreikusi zenituzten 28 lege asmoen heren bat onartu da Eusko Legebiltzarrean.

Gobernu Kontseiluan 21 onartu ditugu, eta legebiltzarrak gero...

Gehiengo osorik ez izateagatik?

Horrexegatik.

Orain gehiengo osoa nahi duzula adierazi zenuen ekainaren 22an.

Nahiko nuke gobernu sendo bat, gehiengo oso batekin.

PSE-EErekin berriro?

Oinarri bat dago harekin. Baina onartutako lege batzuk beste talde batzuekin ere adostu ditugu.

Zer duzue lotuta PSE-EErekin?

Oraingoz, ez dago ezer hitz eginda.

Aukerarik ikusten al duzu EH Bildu-PSE-EP gobernua sortzeko?

EH Bilduk eta PSEk esan dute ezetz, eta sinistu egin beharko dut. Hori bai, PSEk eta PPk 2009an ere ezetz esaten zuten, baina egin zuten akordioa gero. Oraingo honetan, ez dut uste. Inkesten araberako lehen indar politikoa baztertuko lukete, eta eskarmentu hori bada hemen lehendik.

EAJ ezkerrekotzat jo duzu politika sozialetan.

Europako Batasuneko gizarterik kohesionatuenetako bat da erkidego honetakoa. EAJ agintean egon da 1980tik, hiru urtetan salbu, eta zerikusiren bat izango zuen. Abortuaren Legearen alde ere egin genuen. Oso sinplistak dira ezker-eskumaren planteamenduak, oso demagogikoak.

EAJ-EH Bildu aukeraz, ahaztu?

Hitz egin beharrekoa da. Baina politikan printzipio etikoa eta balio batzuk partekatu behar dira, eta gobernantza eta gizarte eredua ere bai. Aurrekontuetan atzera egin du EH Bilduk azken bi urteetan.

Zerk bereizten zaituzte gehien?

Gizarte ereduak, eta gobernantzak ere bai, harekin lotuta.

«Printzipio etikoaz» zer diozu?

Ezker abertzaleak oraindik badu betebehar bat: arestian izandakoa gaizki eginda zegoela aitortzea. Baditu gabeziak.

Eta baloratzen al duzu haiek ETAren amaierarako egin zuten lana?

Bai, baina duela hilabete bat margoketak izan ziren. Nik dena salatzen dut.

Bilboko EH Bilduk gaitzespena hitza erabili zuen Idoia Mendiaren aurkako ekintzaren ostean.

Baina [EH Bilduko] bozeramaileek edo hautagaiek ez dituzte horrelako adierazpen publikoak egiten.

GALeko X jauna zein da?

Kongresuak ikertu beharko luke. Estatu terrorismoa izan bada, hori arakatu egin beharko litzateke.

CIAren paperetan Felipe Gonzalezen izena atera da. Hura al da?

Ez dakit. Nik ez dut ikertu. Zurrumurruak beti izan dira. Ikertu egin behar dela uste dut nik.

Auzi hori ez duzue eragozpen izan PSE-EErekin gobernatzeko.

Alderdi sozialistak urteetan izan ditu gabeziak horrekin, baina azkeneko hainbat urtean bere salaketa argi planteatu du.

Espetxe politika aldatzen ari al da Espainiako Gobernua, ala mugimendu batzuk baino ez daude?

Isilean mugimendu batzuk egiten dira.

Baina aldaketa al da hori?

Ez da izan beharko litzatekeen aldaketa. Apirilaren 27an gobernuari gutun bat bidali genion, esanez beharrezkoa dela koronabirusaren eraginagatik ere aldaketa egitea, konstituzioa eta espetxe legedia betetzeko, eta gizarteratze prozesuak nola gauzatu pentsatzeko.

Urte hasieran «kontzeptu aldaketa» planteatu zuen Lehendakaritzak: euskal presoak gerturatu, gizarteratzeko. Aldaketa handia al litzateke?

Gizarteratze prozesuak erraztea izan beharko luke espetxe arloko helburuak. Beti esan dugu zenbat eta hurbilago egon, gizarteratze prozesuak errazago liratekeela.

1989an, EAJk eta haren Jaurlaritzak babesa eman zioten sakabanaketa politikari. Gertatzen da urrutira sakabanatu zituztela.

1999tik [2007ra arte] legebiltzarraren Giza Eskubideen Batzordeko presidentea izan nintzen, eta beti defendatu dut gerturatzea. Alderdi bezala, Elkarbizitzarako bake-bideak dokumentuan [2005] jarrera bera izan genuen.

Gazteek badakite euskara. Erabileran badago gabezia. Jaurlaritzaren hizkuntza politika zorroztu egin behar al da?

2018ko Euskaraldia erabilpenaren helburura begira planteatu genuen. Esan dugu bi urtetik behin egin behar dela kanpaina, ez urtero, baina ez luke izan behar hasieran izan zen 11 egunekoa, jarraipen batekoa baizik. Lortu beharko genuke Ahobizi eta Belarriprest egunerokotasunez jorratzea.

Eta hori legedian nola jaso?

Euskararen normalizaziorako beste prozesu bat egiteko planteamendua dago.

BERRIA TB-REN GALDETEGIA

Testua

BESTE ELKARRIZKETAK: Jose Ramon Becerra (Equo Berdeak) Idoia Mendia (PSE-EE) Miren Gorrotxategi (Elkarrekin Podemos) Maddalen Iriarte (EH Bildu) Oharra: Carlos Iturgaizek (PP-C's) ez dio elkarrizketa eman BERRIAri


Ez du lortu nahi zuena

Summary: Ez du lortu nahi zuena. Eibarrek hutsean berdindu du Leganesen aurka. Gipuzkoarrek aukera garbirik ez dute sortu, eta puntu bakarra poltsikoratu dute.

Partida atariko prentsaurrekoan Jose Luis Mendilibar eta Javier Agirre bat zetozen Eibar eta Leganesen arteko norgehiagokak hutsean amaitzeko aukera zuela. Biek puntuen beharra zuten, eta garaipena lortzea garesti zegoen. Aurreikuspena bete egin da. Joko gutxiko partida izan da, bi aldeetan aukera garbirik sortu gabekoa. Eibar aurkariaren arean ez da batere fin ibili, eta saria ere halakoxea izan du. Husna berdindu du Leganesen aurka, eta Mallorcak Levanteri irabazita, gipuzkoarrek orain jaitsiera postuak lau puntura dituzte.

Jose Luis Mendilibarrek sei aldaketa egin ditu aurreko neurketako hamaikakoarekin alderatuta, eta hasierako minutuetan, Eibarko jokalariek zuten freskotasun hori igarri egin da zelaian. Gipuzkoarrek baloia azkarrago mugitzen zuten alde batetik bestera, baita abagune gehiago sortu ere. Aipagarriena, Kike Garciak eduki duena Rober Correak ezker hegaletik erdiraketa egin eta aurrelariak buruz ondo errematatu badu ere, ez dio nahi besteko indarrik eman baloiari, eta Ivan Cuellar Leganeseko atezainak arazorik gabe gelditu du. Lehen hogei minutuan Mendilibarren jokalariek lau korner izan dituzte alde, baina ez diete etekinik atera, bisitariak erne baitzeuden.

Leganesi gehiago kosta zaio partidan sartzea, baina ura edateko etenaren ostean, Javier Agirreren mutilek zelaian pauso bat aurrerago eman, eta aukera garbienak haiek sortu dituzte. 25. minutuan Aitor Ruibalek area kanpotik egindako jaurtiketa indartsua Marko Dmitrovicek kornerrera desbideratu du; eta handik ordu laurdenera, berriz, Unai Bustintzak ezkerretik faltaz egindako erdiraketa pozoitsu batean ez du behar bezala errematatu.

Txinpartarik gabe hasi da bigarren zatia. Bi taldeek lanak zituzten aurkariaren soropilera hurbiltzeko, eta nabaria zen ez zutela arriskatzeko asmorik. Jokoak ere abiadura handirik ez zeukan. Horrez gain, Eibarrek baloia behetik mugitu beharrean, goitik jokatzeko hautua egin du, baina Leganesen harresia eraisteko modurik ez zegoen, bosteko defentsa lerroa baitzeukan jarria Agirrek.

Partidari beste norabide bat emateko asmoz, Mendilibarrek hiru aldaketa egin ditu. Inui, Charles, eta Cristoforo zelairatu ditu Pedro Leon, Enrich eta Correaren ordez. Zaldibarkoak (Gipuzkoa) jokoari sakontasuna eta abiadura eman nahi zizkion, baita arriskua sortu ere. Aurkariaren zelaian urrats bat aurrera egitea lortu du, baina amaierako jokaldietan zehaztapenik gabe gelditzen ziren, Legenesen mesederako.

Partida amaitzeko hamabost minutu falta zirela, Quique atera da partida erabakitzeko gogoz. Area txikian izan du aukera, baina hutsala izan da. Azkenerako, Eibarrek puntu bakarrarekin konformatu behar izan du. Lau puntura dituzte orain jaitsierako postuak. Ezin du lo hartu.


Summary: Maitane Lopez, beste fitxaketa bat datorren denboraldirako. Mallorcan jaiotako erdilariak Levanten jokatu du azken bost denboraldietan, eta sasoi baterako kontratua sinatu du.

Maitane Lopez erdilariak (Mallorca, Herrialde Katalanak, 1995) Realean jokatuko du datorren sasoian. Levanten aritu da azken bost denboraldietan. Lotura berezia du Realeko bi jokalari ohirekin, Aitor eta Luis Mari Lopez Rekarteren iloba baita. Espainiako selekzioan jokatutakoa da gazte mailetan; Europako txapeldun izan zen 17 urtez azpikoetan, eta txapeldunorde 19 urtez azpikoen txapelketa berean. Gaur egin dute Lopezen aurkezpena Anoetan, eta jokalariak adierazi du «taldeari ekarpen handia egiteko gogo handiarekin» iritsi dela.


Enbata bat igaro da San Mamesetik

Summary: Enbata bat igaro da San Mamesetik. Athletic esku hutsik geratu da Sevillaren aurkako partidan, bisitariek lau minutuan neurketa irauli eta gero. Irabazten hasi da, baina Banegaren eta Munirren gol banak garaipena eman diete Julen Lopetegiren jokalariei.

Denbora gutxian guztia hankaz gora jarri zaio Athletici. Udako iluntze betean, enbata bat heldu da San Mamesera, eta txikitu egin du aurrez eraikitako gaztelua. Sevillak lau minutu eskas behar izan ditu zuri-gorriak astindu eta haien egunari kolorea aldatzeko. Julen Lopetegiren taldeak hiru puntuak eskuratu eta ezerezean utzi du ordura arte etxekoentzat polita izaten ari zen gaua. Supituki garaipenetik porrotera igaro izanak ilundu egin du Athleticen Europarako bidea, xede horretan jauzi handi bat egitea oztopatuta.

Sevillakoen iraulia kolpetik iritsi bada ere, bisitariek neurketaren hasieratik eman dituzte abisuak. Indartsu zelairatu dira, eta partidaren gidaritza izan dute lehendabiziko ordu erdian. Hainbesterainokoa, ezen batzuetan %84ko baloi jabetza izan baitute. Athleticek ondo hesitu du bere atea, eta eutsi dio lehen erauntsi horri.

Indarrek orekatzera egin orduko hazi egin dira Gaizka Garitanoren jokalariak, eta orduan iritsi da barealdia. Ezker hegaletik egindako jokaldi batean erasora egin dute zuri-gorriek, eta, ordura arte arrisku askorik sortu ez badute ere, modurik onenean urrundu dute Sevillaren arriskua: gola eginda. Ander Capak egin du, Mikel Vesgaren erremate baten osteko alderatzea baliatuta. Une egokian halakoxe tokian zegoen Portugaleteko atzelaria, eta saria jaso du. 26. minutua zen.

Hurrengo minutuetan eroso aritu da Athletic. Erasoan kamuts aritu arren ondo lotu du Sevilla, eta estutasunik gabe jokatu du atsedenaldira arteko denboran. Etenaren aurreko jokaldian aldea handitzeko aukera izan du Iker Muniainek, baina nafarrak ez du asmatu eta gol bateko abantailarekin heldu dira partida erdira.

Handik itzultzerakoan antzera segi du partidak. Athletic ondo kokatua egon da zelaian, eta izan du bigarren gola egiteko aukerarik ere. Iñigo Cordobak 52. minutuan egin duen saialdiak ez du saririk jaso, ordea, eta etxekoek larrutik ordaindu dute hori.

Ohartzerako, iraulia

Ordurako sumatzen ziren lehen ufadak San Mamesen. Pixkanaka indartzera egin du Sevillak, eta Athleticen areara gerturatzen hasi da. Unai Simonen geldiketa batek eta atzeko lerroaren lanak urrundu dituzte espainiarren arriskuko jokaldiak, baina zuri-gorrien hesiak ez du gehiago iraun zutik.

Sevilla Athleticen arean etenik gabe zela, Munirrek baloi bat jaso du area ertzean, eta Dani Garciaren hatsa igarri orduko lurrera jausi da. Epaileak falta adierazi du, ez zalantzarik gabe, eta Ever Banegak ez du huts egin. Area kanpotik bikain jo du baloia, eta berdinketa ezarri du 69. minutuan.

Berdinketara egiten ari zela iritsi da behin betiko kolpea Athleticentzat. Aurreko goleko bi protagonistek, Munirrek eta Banegak, egin duten jokaldi batean iritsi da 1-2koa. Erdilari argentinarrak erdiraketa izugarri ona egin du, eta aurrelariak, bakar-bakarrik zela, sareetara bota du baloia.

Partida maldan gora zutela, etxekoak saiatu dira berriz aurrera egiten, baina bizkaitarren saialdiek gehiago izan dute nahitik ahaletik baino. Partidaren hondarrean Iñigo Martinezi egindako penaltia eskatu dute etxekoek, baina epaileak ez du ezer adierazi, eta Muniainen saialdiek ere ez dute fruiturik eman. Azkenerako, Sevilla izeneko enbatak hiru puntuak eraman ditu San Mamesetik.


Summary: Jean Rene Etxegaraik bidea libre du Euskal Elkargoko lehendakaritzarako. Ezkerreko abertzaleen mugimendu politikoaren iritziz, Ipar Euskal Herriko egoera politikoa kontuan hartuta, «baldintzak ez dira beteak» lehendakaritzarako hautagai abertzale bat aurkezteko. Jean Rene Etxegarai Baionako auzapezarekin mintzatzea lehenetsi dute. Uztailaren 17an izanen da Euskal Elkargoaren lehen biltzarrean, eta bertan hautatuko dute ondoko sei urteetarako lehendakaria; Iriart ez da aurkeztuko.

Atzo arratsaldean bildu ziren biltzar nagusian EH Baiko kideak, Euskal Hirigune Elkargoko lehendakariaren hautaketari begira hartuko duten jarrera finkatzeko. Jean Rene Etxegarai orain arteko lehendakariari babesa eman ala hautagai abertzale bat aurkeztu zen eztabaida nagusia. Hain zuzen, Alain Iriart Hiriburuko (Lapurdi) auzapeza «prest» agertu da lehendakarigai izateko, azken asteetan hedabide batean baino gehiagotan egin dituen adierazpenetan. «Gaur egun esku artean ditugun elementuak kontutan harturik, eta Ipar Euskal Herriko egoera politiko orokorraz jabeturik, EH Baiko militanteek kontsideratu dugu baldintzak ez direla bilduak uztailaren 17an abertzale baten hautagaitza aurkezteko Euskal Elkargoko lehendakaritza kargurako», adierazi du gaur goizean EH Baik agiri batean. Ezkerreko abertzaleek Etxegaraiekin elkarrizketak abiatzea lehenetsi dute, haren hautagaitza oraindik ofiziala ez bada ere. Biltzar Nagusian egondako barne eztabaidaren «kalitatea» azpimarratu du mugimendu politikoak.

Ekainaren 25ean agertu zuen Iriartek Euskal Elkargoko lehendakaritzara aurkezteko asmoa. Hainbat hedabidetan argitaratutako bi elkarrizketaren bidez, jakinarazi zuen «prest» zela eta «gogoetatzen» ari zela. Azken asteetan, eztabaida handia sortu du mugimendu abertzalean, eta hautagaitza horren aldeko eta kontrako iritziak agertu dira han eta hemen. Herriko bozen bigarren itzuliaren biharamunean, ezkertiar eta abertzaleek lortutako «pisu politikoa» ikusita «hautagaitza bat gutxienez» aurkeztu beharko litzatekeela adierazi zuen Filipe Aramendi Urruñako auzapez hautatu berriak.

Uztailaren 2an, haatik, iritzi artikulu bat publikatu zuen mugimendu abertzaleko 26 pertsona ezagunek. Horien artean ziren, besteak beste, Jakes Abeberri, Xabi Larralde, Mixel Berhokoirigoin, Daniel Dergi, Mertxe Colina eta Daniel Olzomendi. Bertan adierazi zuten Iriart eta Etxegarairen arteko lehia ez zela «desiragarria», biak ildo berekoak direla argudiatuta. «Ez zaigu iduri bi pertsonalitate horien arteko buruz burukoa eta haien arteko kanpaina oso zatitzaile baten arriskuak Euskal Herriaren onerako izan daitezkeenik». Euskal Elkargoko lehendakari izaten segitzeko Etxegaraik duen «zilegitasuna» azpimarratu zuten, bien artean hautagaia bera izan beharko litzatekeela ulertzera emanez. «Ezkerreko ideia abertzale eta ekologistak Iparraldeko paisaia politikoaren errealitate garrantzitsu eta bazterrezin bilakatu dira. Ondorioz, zor zaien heinean ordezkatuak izan behar dira Euskal Elkargoaren instantzietan».

Atzoko biltzar nagusian, ildo beretik jo zuten EH Baiko kideek. «Bultzaturiko hautagaitza abertzalea erabat zilegi litzateke, eta argi dugu gaitasun guziak dituela Euskal Elkargoko lehendakari ona izateko. Aukera honen inguruko gogoeta amankomuna eraman dugu azken egun hauetan Alain Iriartekin. Baina egungo testuinguru politikoa eta kojunturaren azterketa izan da gure erabakia hartzera bultzatu gaituztena», azaldu dute prentsari bidalitako agirian. «Abertzaleak Euskal Elkargoko gobernantza instantzia desberdinetan ordezkatuak izan behar dugu. Politika publikoen garapenean aktiboki parte hartzeko engaiamendua hartzen dugu. Ipar Euskal Herriaz dugun ikuspegia partekatuko eta defendituko dugu datozen sei urteetan». Helburu hori betetzeko, EH Baiko kideek uste dute Euskal Elkargoko batzorde eragilean ordezkaritza zabala izan behar dutela . «Gure hautetsiek mobilizatuak segitzen dute, hauteskundeen emaitzen araberako ordezkaritza lortzeko lurralde batzordeetan».

EH Bairen hitzetan, krisi ekonomiko eta sozialak, larrialdi klimatikoak, euskararen defentsak eta «bake prozesuaren» jarraipenak «goi mailako erantzun politiko eta instituzionalak eskatzen dituzte». Ezkerreko abertzaleak «prest» agertu dira erabakiguneetan parte hartzeko, «Ipar Euskal Herriko biztanleen mesedera». Era berean, Euskal Elkargoaren funtzionamendu «hobea eta demokratikoagoa» bultzatuko dutela adierazi dute, «herritarren eta herriengandik hurbilago izateko».

Iriart ez da aurkeztuko

Prentsari bidalitako agiri batean, lehendakaritzarako hautagaitzari buruz abiatutako gogoeta bertan behera utziko duela jakinarazi du Iriartek. «Hartu nuen engaiamenduari segituz, kontutan hartzen dut ene sentsibilitate politikoak ez duela ildo horretatik joateko gehiengorik agertu». Hiriburuko auzapeza «harro» agertu da bere eztabaida bukaeraraino eramateatik, baina adierazi du bere «ideia eta konbikzioekin bat» desmartxa urrunago eramateak ez duela «zentzurik». Azken asteetan sentsibilitate guzietako auzapez eta hautetsiekin «solasak» izan dituela erran du. Horietan, elkargoko zerbitzuen «deskonzentratzea» beharrezkoa dela azpimarratu dute haren arabera, hautetsiak eta tokiko lurralde batzordeak zinezko ardurekin instituzioaren muinean kokatzeko. Iriartek espero du hirigune elkargoa «nahikaria handi» engaiatuko dela bide horretan, «gure politika publikoak erreusitzeko proiektu sendo baten eremaile» izanen dela. Helburu nagusi gisa aipatu ditu [Ipar] Euskal Herriaren instituzionalizazioa sendotzea, transizio ekologikoa egitea, egoitza sozial eta eskuragarrien eskaintza egituratzea, laborantza iraunkorra garatzea eta laborantza lurren atxikitzea, eta euskararen irakaspena eta erabilera garatzea.


Summary: Positibo bat Gasteizko gimnasio batean, eta beste bat Baionako erietxe batean. Baionako Belharra erietxean kasu bat topatu dute, eta ikerketa zabal bat jarri dute martxan jatorria argitzeko. Zirujau bat kanpoan kutsatu dela uste dute.

Arabako hiriburuko gimnasio bateko ikasle batek positiboa eman du PCR proban. Harekin kirolean ibilitakoak aztertzen aritu dira azken orduetan. Borroka arteen eskoletan parte hartu zuen kutsatuak.

Ez dute gimnasioa itxi, kutsatuaren ikaskideen artean ez dutelako beste kasurik atzeman. Edonola ere, kirol guneko arduradunek idatzi dute protokolo guztiak martxan jarri dituztela, segurtasunez aritzeko lanean.

Baionako Belharra klinikan kasu bat atzeman dute. Hango zirujau bat da kutsatutakoa, eta gutxienez laurehun lankide aztertu dituzte. Erietxearen iturrien arabera, guztiek negatibo eman dute. Astelehenean hasi zuten test kanpaina, birusaren zirkulazioaren mapa egiteko. Erietxeko zuzendaritzak ondorioztatu duenez, kanpoan kutsatuko zen zirujaua. Edonola ere, kezka adierazi dute, oporrekin asko handitzen delako Lapurdiko kostaldeko populazioa. Badaezpada ere, erietxeak murriztu egin du han ingresatuta daudenen senideak laguntzera sartzeko aukera. Bisitak debekatuta daude.

Beste hainbat agerraldi

Gasteiz izan da koronabirusak kalterik handiena egin duen hirietako bat izurriaren hasieratik beretik. Izan ere, martxoan atzeman zituzten 1.190 kasuetatik ia erdiak (502) han aurkitu zituzten. Parekatzeko, Bilbon garai berean 83 pertsonak eman zuten positibo, eta Basaurin, 71k. Beste herri eta hirietan, gehienez, hogeina kasu inguru zeuden. Erreportaje honetan azaldu ditugu izurriaren lehen oldearen nondik norakoak.

Gasteizkoez gain, aste honetan agerraldiak sortu dira beste hainbat tokitan.

Uztailaren 6an eskatu zieten herritarrei PCR probak egiteko Ordizian (Gipuzkoa). Uste dutenez, ekainaren 27az geroztik zebilen birusa hango Etxezarreta kaleko ostatuetan. Asteazkenerako koronabirus kasuak detektatzeko 1.692 test egin zituzten, eta 28 positibo atzeman zituzten. Atzo baieztatu zuten agerraldian 58 kasu zeudela herrian.

COVID-19aren bi agerraldi izan dira Nafarroan azken orduetan. Santos Indurain Nafarroako Gobernuaren Osasun kontseilariak atzo jakinarazi zuen Tuterako agerraldian 23 pertsonak positibo eman dutela, eta Iruñekoan, bostek.


Summary: Israelgo Poliziak palestinar bat hil du Zisjordanian, tiroz. Tel Aviven arabera, Nablusko kontrol gunera koktel molotov bat bota zuen gazteak. Palestinako berri agentziak ordea gezurtatu egin du hori eta poliziak gaztea inolako arrazoirik gabe hil duela nabarmendu du.

Israelgo Poliziak palestinar bat hil zuen atzo tiroz Nablusen, Abu Diseko kontrolgunean, Zisjordanian. Tel Avivek zabaldu zuenez, bi gaztek molotov koktel bat bota zuten kontrol postu baten aurka, eta poliziek tiroka erantzun zuten. Horietako batek ihes egitea lortu zuen, eta bertzea hil zuten, Isam Abu Yaqub, 34 urtekoa.

Palestinako Wafa berri agentzia ofizialak, ordea, gezurtatu egin du bertsio hori. Berri agentziaren arabera, Poliziak gazteak tirokatzeari ekin zion haiek kalean zebiltzala.

Israelek Zisjordaniaren zati bat anexionatzeko epea ireki zuenetik izandako lehenengo hildakoa izan da atzokoa. Joan den astean, protesta egin zuten herritarrek Gazan eta Zisjordanian anexio plana nazioarteko legediaren kontrakoa dela salatzeko.


Summary: German Rodriguezen omenezko krabelinak suntsitu dituzte Iruñean. Asteazkenean oroitu zuten Rodriguez, eta oroitarriari atzo egin zioen erasoa.

German Rodiguezen oroitarriari eraso egin zioten atzo Iruñean, jarri eta denbora gutxira. Izan ere, asteazkenean jarri zuten haren omenez krabelin koadroa Orreaga etorbidean. Ehunka lagun hurbildu ziren omenaldira, krabelin gorriak utzi zituzten bertan, eta ekitaldi xume bat egin zioten: aurreskua dantzatu zioten, eta Sarai Robles bertsolariak bertsoz oroitu zuen Rodriguez. 78ko Sanferminak Gogoan taldeak, gainera, inpunitatea amaitzeko eskatu zuen.

78ko Sanferminak Gogoan plataformak sare sozialetan salatu zuen erasoa, eta honako hau adierazi zuten: «Gure loreak hautsi ditzakezue, baina ezingo duzue gure memoria apurtu».

1978ko uztailaren zortzian, duela 42 urte, Polizia tiroka sartu zen Iruñeko zezen plazan. Poliziak irrati bidezko koordinazioan agindu zuen: «Tiro egin indar guztiekin; ez du inporta inor hiltzea». Istiluak hiri osora zabaldu eta zauritu ugari egon ziren egun hartan; 11, tiroz jota. German Rodriguez Liga Komunista Iraultzaileko kidea zen lehenengo hildakoa. Hurrengo egunetan, Euskal Herri osora zabaldu ziren protestak, Gipuzkoara bereziki. Donostian hil zuten bigarrena: Joseba Barandiaran.

Ez da izan Rodriguezen oroitarriak jasan duen lehenengo erasoa: 2019an hiru astean bi aldiz egin zioten eraso 1978ko sanferminetako biktimen omenezko Gogoan monumentuari.


Summary: Pasaiako portura iritsi da 'Aita Mari' ontzia. 49 egunez Palermon blokeatuta egon ondotik, gaur iritsi da Aita Mari Pasaiara. Urtarrilaren 31n abiatu zen Mediterraneorantz.

49 egunez Palermon blokeatuta egon ondotik, gaur 11:00etan iritsi da Aita Mari ontzia Pasaiako portura. Garaiz iritsi ere: ordua baino lehen ailegatu da, eta Pasaiako badian ibili da itzuliak emanez lehorreratzeko ordua iritsi aitzin. Portuan zain zituen, bertzeak bertze, Zaporeak eta Ongi Etorri Errefuxiatuak elkarteko kideak, boluntarioak eta itsas salbamenduko kideak, eta baita EAJ, Elkarrekin Podemos eta EH Bilduko eledun batzuk ere.

Aita Mari portura iritsi orduko, Amaia Martinez Itsas Salbamenduko kideak salatu du Italiak ez duela salbamendu ontzirik nahi Mediterraneo itsasoan: «Gure ustez, Italiak zera nahi du, salbamendu itsasontziak bertatik ateratzea, gertatzen denaren testigurik ez izateko.». Martinezek Espainiako gobernuari leporatu dio Aita Mari ontzia eta Espainiako legedia ez babestu izana.

Apirilaren 13an lehorreratu zen Aita Mari Italiako Palermoko portuan noraezean zeuden 44 migratzaile erreskatatu ondotik. Horiek Palermon porturatu zituzten, baina Italiako Gobernuak, kaian zeudela, erabaki zuen ontzia ikuskatzea. 49 egun eman ditu bertan porturatuta, eta azkenean, Itsas Salbamendu Humanitarioa gobernuz kanpoko erakundeak Italiako itsas autoritateekin negoziatu ondotik, ekainaren 26an lortu zuten handik abiatzeko baimena.

Aita Mari-ko kideek behin eta berriz salatu dute Italiako itsas autoritateek egindako ikuskatzea neurriz kanpokoa dela, eta bertze kategoria batzuetako ontziek bete beharreko ezaugarriak betetzeko eskatu dietela. Portuan emandako 49 egunek kostu ekonomiko handia eragin dutela nabarmendu zuen BERRIAn Iñigo Gutierrez GKEaren presidenteak. Denera 55.000 euroko diru galera. Eusko Jaurlaritzak 350.000 euro emango dizkio Itsas Salbamendu Humanitarioari Aita Mari ontziak aurrera jarrai dezan pertsonen bizitzak «zaintzeko helburuarekin».

Izaskun Arriaran Aita Mari-ko kideak Euskadi Irratiari erran dionez, Italian emandako denboran itsasontzia txukuntzeko lanetan ibili dira. Pasaiara iritsita, txukuntzeko eta egokitzeko lanak bukatuko dituzte. «Helburua Mediterraneo itsasora itzultzea da, baina ezin dugu jakin noiz. Etorkizuna nahiko zaila da», nabarmendu du Arriaranek.

Urtarriletik itsasoan

Urtarrilaren 31n abiatu zen Mediterraneorantz Aita Mari itsasontzia. Otsailaren 9an eta 10ean egin zituen lehen erreskateak, eta 13an porturatu zen Sizilian 158 migratzaile barkuan zituela. Afrikatik eta Bangladeshtik ihes eginda iritsi ziren migratzaileak Italiara, eta BERRIAk horietako hainbaten bizipenak jaso zituen, idatziz zein iruditan.

Apirilaren 13an Pasaiara itzultzeko bidean zela, bertze erreskate bat egin zuen itsasontziak. 47 migratzaile erreskatatu zituzten, horietatik sei korderik gabe. Portura itzultzeko bidean zenez, gutxieneko eskifaia zeraman ontziak orduan, zazpi lagun denera eta egoerak ezustean harrapatu zituela kontatu zuten: «Siziliako punta gurutzatzen ari ginenean, abisatu ziguten hiru ontzi uretan zeudela. Horiek erreskatatzeko operaziorik ez zegoenez martxan, gure betebehar morala eta legala da haien bila joatea».

Erreskateak egin eta Maltan porturatzeko baimena eskatu zuen ontziak. Maltak, ordea, ukatu egin zion bertan porturatzeko baimena. Apirilaren 15ean, barkuan zeuden 43 migratzaileetako hiru Lampedusan porturatzeko baimena eman zuten Italiako agintariek, eta hurrengo egunean bertze hiru lagun porturatu zituzten Lampedusan beren «muturreko osasun egoera» dela eta.

Apirilaren 18an larrialdi mezu bat helarazi zuen Aita Mari-k. Itsasoan jarraitzen zuten portu seguru baten bila, eta itsasontzian zeuden migratzaileen egoera «muturrekoa» zen. Azkenean mezua zabaldu eta hurrengo egunean migratzaileak Italiako Gobernuaren esku dagoen ferry batean uzteko baimena eman zion Italiak itsasontziari.

Migratzaileak porturatu eta Palermoko portuan zela jaso zuen Aita Mari-k maiatzaren 6a ikuskatzea pasatzeko agindua. Geroztik bertan egon da blokeatuta.


Summary: Martxan jarri dute Iruñeko herri haur-eskola finantzatzeko kanpaina. Itsulapikoa.eus webgunean ireki dute kanpaina, eta proiektuari buruzko azalpenak daude bertan.

SOS Euskara Iruñean lelopean jarri dute martxan herri haur-eskola finantzatzeko kanpaina. HE Gurasoak plataformak ohar bat hedatu die euskaltzaleei, plataformaren helburuak lortu ahal izateko itsulapikoa.eus webgunean herri haur-eskolaren aldeko ekarpenak egitea eskatzeko.

Euskarazko haur eskolen aukerak murriztu izanaren ondorioz sortu da proiektua. HE Gurasoak gogorarazi du «iraungitze data duen» haur eskola bat dela. Gainontzeko haur eskola publikoen dinamikei jarraitzen ahaleginduko da, «sare publikoaren simulazio bat egitea» delako haien helburua.

Plataformak deialdia egin die erdarara jo duten edo itxaron zerrendetan gelditu diren familiei. Haiekin harremanetan jartzeko nahia erakutsi dute, eraiki duten proiektua bere osoan azaltzeko; baita Iruñeko euskararen eskaria ikusarazteko dagoen beharra ulertarazteko ere.

Iruñeko Udalaren murrizketek «euskararen eskaera baldintzatu eta jaitsi nahi dutela» adierazi dute, eta beldur dira haur eskolekin pasatzen ari dena hezkuntzaren beste sektoreetara transmitituko ote den.

Antsoainen lortu dute

Bi urte luzez egindako lanaren ostean, 2021-2022ko ikasturterako euskal adarra hautatzeko aukera izango da Antsoaingo udal haur-eskolan. Herriko guraso taldeak eskerrak eman dizkie, ohar baten bitartez, Antsoainen haur eskola euskalduna! lelopean antolatu dituzten ekintzetan parte hartu duten guztiei. Babesa erakutsi dieten eragileei eta «ahotsa eskaini dieten» hedabideei ere egindako lana eskertu die.


Summary: Gasteizko Jazzaldiak zortzi emanaldi murriztu antolatu ditu. Jazz VG Club izenburupean, hainbat artista hilaren 16tik 19ra ariko dira Santa Catalinako lorategi botanikoan eta The Garage aretoan.

Aurten ez da Gasteizko Jazzaldirik izango. Ekainaren hasieran iragarri zuten antolatzaileek koronabirusak eragindako egoerak ezinezkoa egiten zuela jaialdia bere horretan egitea, nahiz eta «azken momentura arte» irtenbideak bilatzen saiatu.

Ohiko formatuko jaialdiaren faltan, ordea, Gasteizko Jazzaldiko antolatzaileek formatu bereziko ziklo bat antolatzea erabaki dute: Jazz VG Club. Datorren asteko ostiraletik igandera bitartean, gehienez ere berrehun lagunentzako izango diren emanaldi bikoitzak egingo dituzte The Garage Club aretoan, 20:00etatik aurrera.

Kontzertu sorta hori baino lehen, ordea, Triology bandak eta Lara Vizuete pianista eta kontrabaxu joleak kontzertu bat emango dute Santa Catalinako lorategi botanikoan, hilaren 16an. Emanaldi horretara gonbidapenarekin baino ezingo da sartu.

The Garage Clubeko kontzertu zikloa Ruben Salvadorrek eta Ernesto Aurignacek hasiko dute 17an. Salvadorrek bere konposizioak eta klasikoen interpretazio berriak uztartuko ditu bere kontzertuan, eta Aurignacek, bere aldetik, Charlie Parker omenduko du, saxofoi jolearen mendeurrena dela aitzakia hartuta.

18an, larunbatean, Noa Lur kantari bilbotarra eta Javier Moreno kontrabaxu jotzailea izango dira Jazz VG Club zikloan. Noa Lur Europako ahotsik onenetariko bat izateagatik saritu zuten Nomme Jazz (Estonia) jaialdian, eta, besteak beste, Bobby McFerrin eta Troublemakerrekin aritu da zuzenean. Morenok, berriz, In Sides diskoa aurkeztuko du.

Azkenik, igandean bi musikari galiziar ariko dira The Garage Cluben: Abe Rabade pianista eta Baldo Martinezen kontrabaxu jolea (taldearekin).

Kontzertuetara joateko aukerarik ez dutenentzat, emanaldi guztiak streaming bitartez emango dituzte www.jazzvitoria.com webgunean.


Summary: Erakundeek «ahaztu» egin dituztela salatu dute Zaldibarko zabortegi inguruko herritarrek. «Kudeaketa ankerra» egotzi diote Eusko Jaurlaritzari; kamioiek amiantoa aireratzen ari direla salatu dute, eta osasun azterketak egiteko eskatu.

«Ahaztuak eta triste» izenburuko gutuna idatzi eta zabaldu du Eitzagako Auzokideak taldeak. Inguru horretan dago urte hasieran hondamendia eragin zuen zabortegia. Auzoek salatu dute erakundeek «ahaztu» egin dituztela.

Auzoek gogoan hartu dituzte Joaquin Beltran eta Alberto Sololuze, otsailaren 6tik zaborraren azpian lurperaturik dauden langileak: « Ez zaigu batere arraroa egiten gure antzera bost hilabete baztertuak eta ahaztuak sentitzea». Horrez gain, eskerrak eman dizkiete otsailaren 16an auzoraino eginiko manifestazioan parte hartu zutenei, eta Zaldibarko Udaleko oposizioko taldeari bere «portura irekia» dela-eta, euren «babes bakarra» izan direlakoan.

«Beste inork ez du hemen geldialdirik egin; komunikabideak irudiak ateratzen dituzte euren berriemaileekin, eta gure osasun egoerari buruz ez dago ezer. Orain, iraingarria egiten zaigu Ingurumen Sailaren, Osasun Sailaren eta Jaurlaritzaren jarrera, hau da, euren kudeaketa onari buruz hitz egiten ordu guztietan medioetan agertzea, benetan kudeaketa anker baten babesle izan dira eta».

Kexu dira, besteak beste, eskatu dutelako kamioiak auzotik ez igarotzeko baina «kasurik ez» dietelako egin. Kamioi horiek altxatzen duten hautsa amiantoz eta bestelako gai toxikoz beteta dago, adierazi dutenez, eta Eitzaga eta inguruetara barreiatzen ari da. «Lurren azterketen emaitza kuantifikatuak» eskatu dituzte.

Horrez gain, salatu dute ez dizkietela egin eskatutako osasun azterketak eta jarraipena. Gaineratu dute hainbat bilera egin dituztela Zaldibarko alkate Jose Luis Maiztegirekin (EAJ), udalak jar dezan osasun azterketak egiteko dirua. Horren inguruan emandako hitza jatea egotzi diote alkateari, eta gaurko bilerara agertu ez izana aurpegiratu.

Zabortegia handitzeko baimena eman izana ere gaitzetsi dute.

«Aste honetako hauteskunde eztabaidan, berriro ahaztu dira gutaz. Benetan hildakoen edo desagertuen ardura dute?», galderarekin amaitu dute oharra. «Bizirik gauden batzuekin behintzat ez dira asko arduratzen!!!».

Zaldibarren (Bizkaia) barruan dago Eitzaga auzoa, baina gertuago dago Ermuko kaskotik, Ego ibarraren arroan.


Summary: Hauteskunde Batzordeak dio bermeak daudela botoa emateko, «segmentu txiki batzuetan izan ezik». Jaurlaritzak azaldu du gaur egun atzemandako positibo «aktiboak» 200 bat lagun direla eta horiek ezingo dutela botorik eman. Ordiziako Udalak PCR proban negatibo eman baina konfinatuta daudenei gomendatu die 14:00 eta 15:00 artean joateko botoa ematera, ordu horretan jende gutxiago joan ohi delako.

Euskal Autonomia Erkidegoko Hauteskunde Batzordeak gaur egindako bileran erabakitakoen berri eman du. Horien artean, berretsi egin du atzo hartutako erabakia; ontzat jo zituen Jaurlaritzako Osasun Sailak iganderako ezarritako segurtasun neurriak. Gaurko oharrean, ordea, azaldu du «administrazioak hartutako neurriek joan-etorriak baldintza egokietan bermatzen dituztela bozkatzera joan ahal izateko, biztanleen segmentu txiki batzuetan izan ezik, nahiko justifikatuta dauden osasun arrazoiak direla eta». Erantsi duenez, «ulertu behar da osasun agintaritzak baldintza egokiak ezarri dituela boto emaileen osasunerako eskubidea bermatzeko».

Igandeko hauteskundeetan botoa emateko segurtasun irizpideak bermatuta daudela azaldu dute Segurtasun sailburu Estefania Beltran de Herediak eta Osasun sailburu Nekane Murgak ere. Onartu dute pandemiaren ondorioz botoa eman ezinik geratuko direla hainbat lagun. «Batetik, sintomaren bat dutenek etxean geratu beharko dute, eta osasun zerbitzuekin harremanetan jarri», azaldu dute.

Gaur egun atzemandako positibo «aktiboak» 200 bat lagun direla esplikatu du Murgak, eta horiek ezingo dutela bozkatu, etxetik atera ezin dutenez gero. Beste 500 bat lagun etxean bakartuta daude positibo horien gertuan ibili direlako; PCR probetan negatibo eman dute, baina test horiek berriz egiteko zain daude, eta, ondorioz, kontuz ibili behar dute. Pertsona horiei guztiei bihar mezu bat helaraziko dietela azaldu du Murgak; botoa eman nahi badute horretarako bakarrik atera ahal izango direla gogoraraziko diete, eta segurtasun neurriak «zorrotz» betetzeko.

Horiez gandiko neurririk ezin dela hartu esan du Murgak, eta COVID-19rik gabe ere beti egon direla osasun arazoak tarteko botoa eman ezin izan duten pertsonak: «Tuberkulosia duten gaixoak, edo bihotzeko bat izan dutenak, edo iktus bat… Botoa emateko eskubidea eragozten duten eritasunak bestela ere hor daude. Orain, eta beste hauteskundeetan».

Beltran de Herediak azaldu du EAEko Hauteskunde Batzordeak erantzuna eman diola EH Bilduk igandeko bozen harira egindako galdera bati, eta «egokitzat» jo dituela horietan segurtasuna bermatzeko harutu diren neurriak.

Ordizian, aparteko neurriak

Edozein kasutan, igandeko bozketarako neurri bereziak iragarri ditu Ordiziako Udalak. Gaur goizean hasi dira hauteslekuak muntatzeko lanetan; hiruna mahai jarriko dituzte Beti Alai pilotalekuan eta Jakintza ikastolan, eta bina Urdaneta ikastetxeko frontoian eta Oianguren institutuan.

Neurrien artean, bat da esanguratsuena: Ordiziako Udala aztertzen ari da bozkatzera joango diren herritarrak egunean zehar banatu eta pilaketak ekiditeko ordu muga batzuk gomendatzea. Bestalde, PCR negatiboa duten baina konfinatuta daudenei gomendatu diete «ahal badute» 14:00etatik 15:00ak bitartean joateko botoa ematera, jende gutxiago joaten delako ordu horretan.

Gainera, hauteskunde egunean lanean egongo diren pertsona guztientzat FFP2 maskarak eskuratu ditu udalak, mahaikideentzat eta lanean ibiliko diren pertsona guztientzat eta hauteskundeen antolakuntzan arituko direnentzat, eta ilara gehigarri bat jarriko dute 65 urtetik gorako pertsonak eta haurdun dauden emakumeak zuzenean hautesmahaira lehentasunez bideratzeko.

Sarrera guztietan, gel hidroalkoholikoak eta desinfektatzeko gailuak herritarren eskura jarriko dituzte, eta baita botoa hartzeko kabina bakoitzean ere. Halaber, mahai bakoitzeko lehendakariak metakrilatozko pantailaz babestuko dira. Bozkatu behar duen pertsonak nortasun agiria erakutsiko dio pantaila horren beste aldetik, eta lehendakariari ez zaio agiria eskura emango. Bozka ematen den aldiro hautetsontzia desinfektatuko dute, eta horretarako produktuak izango dituzte.

Guztira, 6.996 ordiziar daude deituta igandean botoa ematera.


Summary: Beste 11 positibo zenbatu dituzte Ordiziako agerraldiarekin zerikusia dutenak. Denera 69 kasu dagozkio positibo multzo horri, eta 31 Tuterakoari.

Azken zenbaketan COVID-19a duten 31 positibo berri atzeman dituztela esan du Osasun sailburu Nekane Murgak. Bost Araban, zortzi Bizkaian eta hemezortzi Gipuzkoan. Ordizian tabernagune batean abiatutako kasu sortari dagokionez, birusaren oldarraldi horri lotuta 11 positibo berri atzeman dituztela onartu du, eta jada 69 direla kasu multzo horrekin erlazionatutako kasuak. Bizkaian atzeman dute kasu horietako bat, Araban beste bat. Nafarroako osasun agintariek ere eman dute azken datuen berri; Tuteran atzo jakinarazi zuten ezkontza baten ingurumarian 23 kasu agertu zirela, eta gaur positibo horiekin lotutakoak denera 31 direla.

Ordizian diren kasuei dagokienez, positibo gehienak jende gaztea direla esan du Murgak; batez beste 33 urte dituzte. Oraindik ez da inor larrialdietara joan gaitzaren sintomen ondorioz. Jakina da, hain justu, adinean gora egin ahala gordindu egiten direla gaitzaren sintomak. Sailburuak onartu du, hala ere, positibo gazte horien inguruko kontaktu «estuengana» heldu ahala, agertu direla adin handiagoko pertsonen kasuak ere.

Arabako azken kutsatzeak «funtsean» familia baten barruko transmisio baten ondorio izan direla azaldu du Murgak, eta kasuak ez duela oraingoz aparteko neurririk eskatzen: «Oraingoz ez dago transmisio komunitariorik». Onartu du, hala ere, gimnasio batean egon zela haietako bat, jende gehiago inguruan izan zuela, eta adi daudela, zer gertatuko. Eskoriatzan (Gipuzkoa) ere, kasu batzuen harira, erne daudela azaldu du, eta testak egiten ari direla. Zehazki 53 test egin dituztela adierazi du, eta positibo bat agertu dela.

Hilik ez dago kasuen azken zenbaketan, baina berriki erietxetara birusa duten bi adineko heldu direla onartu du Murgak. Nafarroako Osasun kontseilari Santos Indurainek adierazi du kezkatuta daudela gaitzak zer eragin izango ote duen Tuteran eta inguruetan, eta «blindatu» egin dituztela han zentro soziosanitarioak, bisitetara begira-eta.

Maskara «bizitzako jarduera gehienak egiteko» beharrezkoa dela oroitarazi du, eta Eusko Jaurlaritzak asmoa duela erabilera sustatzeko; hilaren 16an propio xede horren inguruko hainbat jarduera egiteko asmoa dute.


Summary: Eibarko erasotzailea Zumarragako Ibaiondo zentrora eraman dute. Genero indarkeria eta lesio delituak egotzi dizkiote.

Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailak jakinarazi du joan den asteartean Eibarren (Gipuzkoa) andre bati eraso egin zion 17 urteko mutila Zumarragako (Gipuzkoa) Ibaiondo adingabeen zentrora eraman dutela, fiskalaren aurretik pasatu ondoren. Ertzaintzaren arabera, erasotzailea biktimaren —adinduna da— bikotekidea da. Genero indarkeria eta lesio delituak egotzi dizkiote.

Sostoatarren kalean gertatu zen erasoa astearte arratsaldean. Gizonezkoak buruan jo zuen andrea, eta lurrera bota, biktimaren semearen eta beste lagun baten aurrean. Erasotzaileak alde egin zuen, baina handik tarte gutxira aizto batekin itzuli zen, eta hankan sartu zion emakumeari. Mendaroko ospitalera (Gipuzkoa) eraman zuten biktima, zauriak artatzera, eta Donostiako erietxera lekualdatu zuten gero; larri dago. Lekuko batek erasoa grabatu zuen, eta sare sozialetan zabaldu zen bideoa; horren bidez identifikatu ahal izan zuten poliziek erasotzailea. Bere burua hurrengo egunean entregatu zuen, Ertzaintzaren Hernaniko (Gipuzkoa) komisarian.


Tituluetatik at

Summary: Tituluetatik at. Komunikabide handientzat hirugarren edo laugarren mailako gatazka diren horiek bertatik bertara ezagutu izan dituzte Orsola Casagrandek eta Oskar Epeldek. Bizitzaz, kazetaritzaz eta, batez ere, egunkarien lerroburuetan agertzen ez diren horietaz mintzatu dira BERRIArekin.

Jaioterrik urrun bizi dira Orsola Casagrande (Venezia, 1968) eta Oskar Epelde (Bermeo, 1968). Casagrandek Euskal Herria du bizitoki azken hilabeteetan, eta Afrika kontinentea Epeldek. Baina mundua dute biek lantoki. Kazetaritza ikasketak amaituta, bidaiatzeari ekin zioten. Casagrandek Italiatik Irlandara, handik Kataluniara eta gero Kurdistanera eta Kubara ere jauzi egin du. Ez du ulertzen gertakarietatik urrun egiten den kazetaritza, gaur egun horren ohikoa dena. Antzekoa eta, aldi berean, erabat desberdina da Epelderen kasua. ETBko Elkartasunaren Bideak saioak eraman zuen lehen aldiz Afrikara, eta bizitzak, konpromisoek eta egunerokoak bultzatu zuten bertan geratzera. Orain han du etxea, han bizitza.

Lehen galdera nahitaez egin beharrekoa dut. Zer moduz daramazue COVID-19ak eragindako krisia?

ORSOLA CASAGRANDE: Bueno, ni Bermeora bizitzera etorri berria nintzen; beraz, zortea izan dut. Hemen ingurua zoragarria da, eta aukera izan dut gutxienez egunean ordu batzuk etxetik irteteko. Asko lagundu dit etxetik atera eta metro gutxira itsasoa ikusi ahal izateak.

OSKAR EPELDE: Nik ere uste dut pribilegiatu bat izan naizela, nagoen lekuan nagoelako, inguruan daukadan jendea daukadalako eta oso ondo nagoelako. Inguruan egia da kezka eta urduritasuna direla nagusi. Hemen, Kenyan, elkarrizketa egiten ari garen unean ikusten hasi gara nola egiten duen kurbak gorantza.

Hau guztia hasi zenean Zimbabwetik heldu berria nintzen. Murrizketak jartzen hasi zirenean, Nairobin harrapatuta geratu nintzen, baina han ere ez neukan toki egonkor bat geratzeko, eta azkenean orain nagoen nekazaritza eremura etorri nintzen. Egia da hemen kazetari gisara ez dudala agian askorik ematen, baina inoiz egin ez nituen gauzak probatzeko aukera eman dit. Ondo nago, nahiz eta jakin ez etorkizunak zer ekarriko duen.

Urte asko daramatzazue freelance moduan lanean. Nola hartu zenuten erabakia?

O. E.: Badira hogei urte hona heldu nintzela. EITBko Elkartasunaren bideak saioan hasi nintzen hasieran, beste hainbat kazetarirekin batera. Hamar urte inguru iraun zuen horrek, eta gero hasi nintzen freelance gisa lanean, albiste eta erreportaje txikiak eginez komunikabideentzat.

O. C.: Kazetaritza ikasi nuen nire jaioterrian, Venezian, eta lanean hasi nintzen 1989an, Italiako Il Manifesto egunkarian. Erredakzioan sartu nintzen, eta, hizkuntzak ikasiak nituenez, proposatu zidaten nazioarteko sailean sartzea; eta, ni politikan ere sartuta nengoenez, baneramatzan urte pare bat Ipar Irlandara bidaiatzen. Beraz, proposatu nien hara bidaltzea; hiru hilabeterako joan, eta hiru urte geratu nintzen Belfasten. Han kazetaritza egiteaz gain, politikagintzan ere ibili nintzen. Ez dut bata bestea gabe ulertzen; kazetaritza militantzia politikorako tresna bat da nire iritziz. Finean, nire komunitateak bi gauzak ematen zizkidan: militantzia egiteko aukera, eta, aldi berean, artikuluak idaztekoa.

Gero Turinera itzuli nintzen, erredakziora, eta han bi urtez egon nintzen. Handik Turkiaren menpeko Kurdistanera, gero Londresera bost edo sei urtez, eta berriz Italiara. 2012an, kazetari talde batek egunkaria uztea erabaki genuen, eta hortik etorri zen freelance aritzeko erabakia.

Zer eman dizue freelance kazetaritzak? Bidaiek?

O. E.: Zaila da horri erantzutea. Bizipen asko eman dizkit; bizipen txar asko, eta onak ere bai. Atsekabe asko, baita ezustekoak eta pozak ere. Pertsona gisa zeure burua eraikitzeko aukera. Baina nik, egia esan, perspektiba galdua dut. Hondamendiz hondamendi zoaz, beti aurrera, norbaitek atzetik bultza egingo balizu bezala. Beti aurrera eta beti atzera begira, norbaitek esan zuen moduan. Galdu egin dut nor naizen esateko perspektiba, baita nora noan erabakitzekoa ere.

Niretzat, kazetaritzak ez du zerikusirik politikarekin. Ni ez naiz politikaria, hori garbi dut; baina badut esperantza egiten dudanarekin politikagintza aldatzen lagundu dezakedala. Baina hori ere ez da nire helburua. Une bakoitzean barrutik ateratzen zaidanaren arabera jokatzen dut, eta ez diot garrantzia berezirik ematen. Askotan ohartzen naiz egin ditudan akatsez, asko izan dira eta; baina hori da daukadan bakarra, nire burua eta nire hausnarketak, eta hondamendietatik ihesean joateko beharra, horiek kontatuz.

Oskar Epelde, umez inguratuta. BERRIA

O. C.: Italiatik oso gazte nintzela irten nintzen, eta 21 urterekin heldu nintzen Belfastera, gerran zegoen hiri bat zenean. Horrek asko markatu nau, zentzu askotan, gainera. Gerran dagoen inguru batera joaten zarenean, gauzak beste era batera ikusten eta ulertzen ikasten duzu. Oso esperientzia gogorra izan zen, batez ere pertsonen arteko harremanei dagokienez. Hala ere, gizakiok gaitasun izugarria dugu kolpeak gainditu eta aurrera jarraitzeko.

Bestetik, niretzat, toki jakin batzuetan epe luzeak igaro ahal izatea pribilegio bat da, beste gizarte, kultura eta errealitate batzuk ezagutu, eta, batez ere, partekatzeko aukera ematen duelako. Aberastasuna hori dela uste dut, hau da, bidaiatu eta egoera berriak ezagutzeko aukera izatea.

Orsola, zuk esan duzun moduan, egoera jakin batzuk partekatzeak aberastasuna ematen duen arren, mina ere ematen du askotan. Gainera, maiz gertatzen da gatazkak ahaztuta geratzen direla komunikabideetan. Halakoetan asko borrokatu behar izan duzue zuek bizi izandakoa argitaratu ahal izateko?

O. E.: Seguru baietz. Seguru une askotan borroka etengabea izan dela. Hala ere, bat nator Orsolarekin gizakiok badugula eroritakoan berriz jaikitzeko ahalmen berezi bat, itxaropenari eusteko sen berezi bat. Niri askotan gertatu zait hori bera, eta iruditzen zait ezaugarri hori dela jator egiten gaituena.

Gatazka ahaztuen kasuan ere beharrezkoa da sen hori, batzuetan oso zaila delako komunikabideen interesa erakartzea. Afrikaren kasuan, esaterako, maiz klixe mordo bat besterik ez da agertzen egunkari eta telebistetan. Aurrez diseinatuta dauden albisteek soilik dute tokia titulu nagusietan. Egia da, baita ere, komunikabide horiek euren logikari jarraitzen diotela, eta euren gainetik daudenei kasu egin behar dietela. Askotan editoreak eurak ere ohartzen dira egoeraz, baina ez dute irtenbiderik. Ez dute mundu osoaren aurka egiteko gaitasunik; hori delako erabaki horien atzean dagoena, mundu oso bat.

Ez ditugu ahaztu behar norberak bere buruari jartzen dizkion mugak ere, hortik hasten baita albistea, norberaren subjektibotasunetik. Baina zuk kontatu nahi edo ahalko zenukeenak ere kabitu behar du aktualitatearen arabera diseinatutako agenda horretan, eta horretarako egokitzeko eskatzen dizute. Editoreez hitz egin dugu, baina maiz ez da lerro editorialen kontua, ez da eskuin edo ezker kontua; zerbait sakonagoa da.

Afrikako albisteen kasuan, kolonien osteko garai honetan, soilik gerrekin edo gatazkekin lotuta egon direnean izan dira lerroburu. GKEen salaketak, izurriteak eta halakoak dira Afrikatik kontatzen diren albisteak. Interes gutxiago sortzen du koloniek utzitako ondaretik askatzeko herrialdeek egin beharreko ahaleginak.

Egia da batzuetan izan dudala aukera agenda ofizialetik kanpoko idatziak eta hausnarketak egiteko, nahiz eta denbora edo espazio mugarekin izan, eta horrekin gustura nago. Uste dut arrastoa inon uztekotan hor utzi dudala.

O. C.: Izugarria iruditzen zait zenbait herrialdez soilik hitz egitea zerbait larria gertatzen denean bakarrik, baina uste dut hori lotuta dagoela egiten den kazetaritza motarekin. Azken finean, komunikabide guztiek argitaratzen dute albiste bera. Modu horretan ez dago aukerarik norberak bere bidea egiteko, ez eta albisteak aukeratzeko orduan ere.

Askotan eduki dugu eztabaida hau gurean: Zein da bidea, agentziek ezartzen duten agendari jarraitzea? Edo zure agenda propioa egitea? Tamalez, komunikabideek eguneko albistearen arabera erabakitzen dute bidea; eta, noski, denek idazten dute leherketa horri buruz, idatzi egin behar delako. Baina hurrengo egunean, edo handik bi egunera, dagoeneko desagertu da komunikabideetatik. Oso erraza da eguneroko horretan galtzea. Eztabaidak maiz egin dira, baina gero horietan erabakitakoak oso gutxitan islatzen dira komunikabideetan, oso zaila delako desberdina izatera arriskatzea. Horren oinarrian dago oso gutxi eztabaidatu den gai bat: zer-nolako komunikabideak nahi ditugu?

O. E.: Batzuetan, hala ere, gure buruari gezurra esaten diogu diogunean buruzagi politiko jakin batzuen esku daudela erabaki guztiak. Zerbait sakonagoa dela uste dut, eta aldaketa etorriko litzatekeela jendeak berak ere zerbait desberdina eskatuko balu, edo behintzat arau horretatik ateratzen diren komunikabideak babestuko balitu.

Egunkariez ari gara, baina gaur egun informazioa bazter guztietan topa genezake. Ohiko tituluetatik kanpo ateratzeko aukera hortxe dugu esku-eskura, eta, hala ere, ez gara gai urrunago joateko.

O. C.: Askotan gertatzen da ez garela arriskatzen, errazagoa delako denek jarriko duten albiste bera jartzea. Hala ere, Internetek asko aldatu du egoera. Gaur egun paperean inprimatzen den egunkari baten helburua beste bat da. Paperean ateratzen denerako, albiste hori irakurria du mundu guztiak. Horregatik da beharrezkoa albiste horri balio erantsi bat ematea; analisi bat, elkarrizketa bat, edozer.

O. E.: Nik gogoan dut, oso gazte hasi nintzenean, erredaktore arduradunak nola esaten zuen: 'Gaurko albistea hau da'. Eta hori ere bada egunkariaren egunerokoa; nola ez dute aterako albiste hori, eguneko titulua bada? Nik uste dut egunkariek, bakoitzak bere mailan, herritarrei lagundu behar dietela bere burua islatzen. Hori da albisteen helburua; gauzak aldatzeko tresna izan behar dute, gaizki egin direnak erakusteko, inork ahaztu ez ditzan; akatsak gaindituta aurrera egin genezakeelako. Agian horiek utopiak dira, baina aldarrikatu nahi nuke egunkarien lana ez dela literatura egitea, hausnarketarako materiala sortzea baizik.

Ikuskizun pornografikoa ere badago tarteka; hau da, badaude albisteak ezer berririk ematen ez dutenak, eta albistea sortu duenaren intereserako direnak.

Hausnarketarako bidea ematen dute egunkariek egun? Ala bozgorailu lan soila egiten dute?

O. E.: Bai eta ez. Mundua zabala da eta globala bilakatzen hasia da, baina oraindik ere gure ikuspegia gure testuingurura mugatzen da, gure kulturaren eta ohituren arabera irakurtzen eta ikusten dugu albistea; ez dugu ikuspuntuak partekatzen ikasi. Adibidez Erresuma Batuko komunikabideek, BBC bezain nazioartekoak izan arren, ez dakit munduko ikuspegiak islatzen dituen edo Londreskoak soilik.

O. C.: Uste dut galdu egin dela garai batean egiten zen ikerketa kazetaritza. Kazetaritza mota horrek denbora gehiago behar duelako, eta baita jarraipen bat ere; gaizki egin diren gauzak erakusteko gaitasuna du, hausnarketara bultzatzen gaitu. Baina horrek analisirako denbora luzeagoa behar du, eta ez da artikulu bakarrarekin amaitzen. Elkarrizketa luzeak ere galdu egin dira, hau bezalakoak, adibidez, nahiz eta niri lotsa handia eman elkarrizketatua izateak. Uste dut jende asko dagoela gauza oso interesgarriak dituena esateko, eta normalean komunikabideetan agertzen ez dena. Horiei ere hitza eman eta tokia egin beharko litzaieke.

Askotan esaten da orain kazetariak ez direla lehen bezala kalera irteten ere, ezta?

O. E.: Orsolak denbora aipatzen zuen, eta hala da, denbora falta zaigu, eta gero gaitasuna ere behar duzu zuri interesgarri iruditzen zaizun hori egunkarietako arduradunei saltzeko.

O. C.: Gogoan dut Kuban izan nintzenean eta Telesur ikusten nuenean, niri mundu bat zabaltzen zenidala. Bihotzera heltzeko gaitasuna zenuen. Asko eskertzen dira halakoak, istorio horiek bestela ez dituzulako beste inon aurkituko. Uste dut horiek direla kontatu behar diren istorioak.

O. E.: Orsola, ez nuen halakorik espero, baina bai, egia da Telesurrekin lan egitea zoragarria izan dela. Kazetaritza mota hori bultzatu dute haiek. Zertarako kontatuko duzu besteek kontatzen duten hori bera, beste zerbait egiteko aukera duzunean, humanoagoa? Telesurren beti egon dira zabalik bestelako gaietara, baita formatu desberdinetara ere; ez da betiko minutu eta erdia. Han bakarrik ez, ETBn ere gustura ibili naiz, oso lagun ona dut Mikel Reparaz; asko lagundu dit aurrera egiten.

Orsola Casagrande (eskuinetik hasita bigarrena), lagun batzuekin, Kobanen, Siriako Kurdistanen. Zehra Berkel da horietako bat (ezkerretik hasita bigarrena); ekainaren 23an hil zuten bonbardaketa batean. BERRIA

Kazetaritza alde batera utzita, biok egin duzue lan gatazkan bizi diren herrialdeetan, eta ezagutu dituzue handik alde egitea beste helbururik ez duten pertsonak. Nola sentitzen zarete entzuten duzuenean mugak itxi egin behar direla?

O. E.: Azkenaldian denbora gutxi egin dut Europan, eta ez diot gertutik jarraitu Europako Batasunaren diskurtsoari. Tokatu zitzaidan Istanbulen egotea, Siriako errefuxiatuekin, Bruselak Turkiarekin akordioak egin zituen garaian, eta bai, haserretu egiten zara, sumindu; ikusten duzu asiloa eskatzea dela jende horren asmoa. Munduko konstituzio guztien oinarriak urratzea da asilo eskatzaileei baimenak ukatzea edo trabak jartzea, inoiz iritsi ez daitezen. Europako itun horiek guztiak, gerren ostean sinatu zirenak, eta bizimodu hobea bultzatzea helburu zutenak, urratu egiten dira statu quo jakin bati eusteko, gutxi batzuen interesak babesteko.

Egia da migrazioa ez dela irtenbidea, nire ustez behintzat, baina mugak ere ezin dira itxi, eta are gutxiago asilo eskatzaileei, nahiz eta ihes egiteko arrazoiak ekonomikoak izan. Jende asko da arrazoi ekonomikoengatik ihes egiten duena, ez gehiago irabazteko, inolako etorkizunik ez zuen infernu batetik irteteko baizik. Eta ikusten duzu nola agintariek, hautesleen konplizitatearekin, ateak ixten dizkieten.

O. C.: Hipokrisia izugarria iruditzen zait, Europa delako gerra hauetako asko finantzatzen dituena, eta gero kexu agertzen da jendea gerratik ihesi doanean. Giza eskubideei buruzko hitz handi horiek bertan behera geratzen dira Europan. Gainera, arrazakeria ere gorantz doa. Pandemia baino lehen izan nintzen Italian, eta egun osoa haserre igarotzen nuen. Oso egoera basatiak eta gogorrak ikusi nituen, arrazakeria gordina agerian uzten zutenak. Italian asko nabaritu dut hori, jendeari beldurrik gabe iraintzeko joera hori, badakizulako ez zaizula ezer gertatuko. Arrazakeria hori pobreziarekin eta Europako gizarteak dituen arazoekin dago lotuta, baina ahulenari ordainarazten diote.

Bestetik, gastu militarrak gorantz jarraitzen du; Italiak berak gerra misioak onartu berri ditu. Turkia oso kasu argia da. Turkiak Makhmurko errefuxiatu gunea bonbardatu zuen ekainean, Irakeko Kurdistanen, zeinak NBEren babespean beharko lukeen, eta inork ez du ezer esan. Jendeak ihesean jarraitzen du, eta erantzun bakarra mugak ixtea da.

O. E.: Agian inkontziente kolektibo batean gaude, politikariei nahi dutena egitea ahalbidetzen diena. Sahelez gogoratzen ari nintzen, talde jihadistekin duten arazoarekin. Garai batean bazen mugimendu tuareg independentista bat, baina hura desagerrarazi zuten, eta talde jihadista txikiagoak agertu ziren,azken bost urteetan zabaltzen joan direnak. Ondorioz, indarkeria egoerak Burkina Fassori, Maliri eta beste hainbat herrialderi eragiten die, eta inkontzientzia kolektibo horri esker politikariek jarraitzen dute orain arteko bidetik, hau da, Frantziako, Poloniako eta Suediako tropak inguru hartara bidaltzen. Baina borroka horrek, indarkeria horrek are gehiago indartzen ditu talde jihadistak, infernua okerragotzen dutelako. Ez dakit asmo gaiztoren batek bultzatuta egiten ote duten, edo benetan uste ote duten hori dela egin behar dutena. Baina noiz arte jarraituko dugu ohartu gabe egiten dugunaren benetako ondorioa zein den, eta berdin Somalian edo Kenyako esku hartzean ere, edo Mozambiken.

Afrikako Batasunak aspaldi esan zuen mugimendu jihadista horiek baliatzen direla hezkuntza jasotzeko ezintasunaz, ur edangarririk ez edukitzeaz, goseaz. Hor esku hartzeko eskatu zioten NBEri, jihadistei jendea errekrutatzea trabatzeko, oztopatzeko, eta, hala ere, diru guztia militarrentzat da. Zergatik? Argi dago interes ekonomiko handiak daudela gerra horiei eusteko.

Nik ez daukat ikuspegi argi bat munduak nolakoa izan beharko ote lukeen, baina argi dudana da mundu guztiak dituela eskubideak, eta hortik abiatu behar dugula. Arrazakeria eta bazterketa dauden artean interes handiek jarraituko dute irabazten.

Era berean, Mendebaldean ohitu egin gara han ehun hildako izan direla entzuten edo Turkiak Kurdistan bonbardatu duela irakurtzen.

O. E.: Sarraskiekiko sentiberatasuna galtzen ari gara, indarkeriara ohitzen. Egia da halako gertakarietan benetako interesik ez baduzu ez zaizula bizitza aldatzen, eta aldatu beharko luke, eragin beharko liguke.

O. C.: Adibidez, Estatu Islamikoaren milaka mertzenario daude Siriako Kurdistanen preso, eta nazioarteko koalizioak ez du ezer egiten. Kurduak saiatzen ari dira milaka mertzenario horiek preso edukitzen, eraikin zaharretan. Bestetik, milaka eta milaka haur eta emakume daude kartzela horien inguruko kanpalekuetan, kurduek eskaintzen dizkieten baliabide gutxiekin irauten. Hala ere, emakume eta haur horietako askok EIren ideologiari jarraitzen diote. Eta nazioarteko komunitateak ez du ezer egiten.

Zer irtenbide dute kanpaleku horietan preso dauden haurrek? Zer-nolako bizimodua izan dezakete EItik kanpo? Qamixloko kanpalekuko giza eskubideen arduradunak esaten zidan, hiru hilabete hango adingabeekin lanean egon ostean, gu ari garela Estatu Islamikoa elikatzen. Gorrotoak elikatzen ditu, eta mundua isilik dago.

O. E.: Eta zeintzuk dira hortik ateratzen diren tituluak? Erasoren bat dagoenean soilik hitz egiten da horietaz. Zergatik gara horren baikorrak eta goxoak NBErekin? Badirudi gure aliatu bilakatu dela, baina huts egiten ari zaigu. Orsolak kontatu duena izugarria da, baina hori ez da agertzen komunikabideetan. Zergatik ez dago interesik hori kontatzeko?

Halako egoerak futbol partidak balira bezala islatzen dituzte komunikabide askok: gorriak zurien aurka edo beltzak laranjen kontra. Golak kontatzera mugatzen dira. Baina ez dakigu nondik datorren sumendi hori, zergatik piztu den, zerk berotu duen lehertu arte.

O. C.: Nire semeak hogei urte ditu; bere aita kurdua da, eta ni ,italiarra, baina bera Londresen jaio zen. Erresuma Batuko hiritarra da, eta baita Italiakoa ere. Ez da turkiarra bere aitak nahi izan ez zuelako. Baina bere izena italiarra edo ingelesa ez denez, nahiz eta hizkuntza horiek beste edozeinek baino hobeto hitz egin, ez dute herrialde horietako herritartzat. Hori da arazoa. Gizartea aldatu egin da. Atzo, euskaldun lagun batzuekin hitz egiten, guraso senegaldarrak dituen gazte batek hala zioen: hemen, Euskal Herrian jaioa izanik ere, eta euskaraz bikain egiten duen arren, oraindik nongoa ote den galdetzen diotela.

O. E.: Afrikaz hitz egiten denean, tribuez hitz egiten da maiz. Baina etnikoki oso desberdinak diren komunitateetan bizi dira herrialde askotan, eta oso errotua dagoen ohitura bat da hori. Adibidez, hemen bizi den zuri bat izanik, oso ondo tratatu naute hasieratik, nahiz eta aberatsa ez izan. Jakinduria asko izateaz horren harro agertzen den Europak ere ikas zezakeen zerbait afrikarrengandik. Baina botere gosea ere jokoan sartzen da.


Orsola Casagrande

Summary: Orsola Casagrande.

Casagrande Il Manifesto egunkarian hasi zen kazetari lanetan, hogei urte zituela. 1990ean, Belfastera bidali zuten lanera, eta han egin zituen lehen urratsak nazioarteko kazetari gisa. Hurrengo urteetan helduko ziren Turkiaren menpeko Kurdistan, Katalunia eta Kuba. Azken egonaldi horretan bertatik bertara jarraitu zuen Kolonbiako bake prozesua. Iaztik Euskal Herrian bizi da, Bermeon, baina bidaiatzen jarraitzen du, iraganean eraikitako zubiei eutsiz.


Oskar Epelde

Summary: Oskar Epelde.

Unibertsitate ikasketak amaituta hasi zen Epelde kazetari lanetan. Albistegietako kazetari gisa egin zituen lehen urratsak, eta ondoren 11 urte iraun zuen ETBko Elkartasun bideak programan; orduan piztu zitzaion Afrika ezagutzeko harra. Saioa amaituta, bizitzak eta unean uneko erabakiek eraman dute han geratzera. Berak dioen moduan: «Hartzen dituzun erabakiekiko erantzukizun bat garatzen duzu, eta horrek espero ez zenuen tokietaraino eramaten zaitu».


Sinatuko nuke

Summary: Sinatuko nuke. Tolosa (Gipuzkoa), 1951. Pott Bandaren sortzaileetariko bat izan zen, 1977an, Bernardo Atxaga, Manu Ertzila, Jon Juaristi, Ruper Ordorika eta Joseba Sarrionandiarekin batera. 1983an argitaratu zuen lehen liburua: Dudular (Erein) narrazio sorta. Ordutik, literatur genero ia guztiak landu ditu. Itzultzaile ere aritu izan da.

Bi gorpu ari ziren sanitarioak jaisten gure bloketik anbulantzietara. Haietako bat, Reymirez anderea, ederki ezagutzen nuen, 7 A-n bizi zelako, nire parean. Bakarrik bizi zen alarguntsa, nik laguntzen nion erosketak egiten, zaborra jaisten... Apartamentuko giltza utzia zidan, eta, astean behin edo, dirua ematen zidanean erosketak egiteko, sukaldera bidaltzen ninduen dirua kaxatik ateratzen zuen bitartean. Salan, koadro batek disimulatuta, kutxa gotorra zeukan, eta, ondoan, zintzilik dagoen beste koadroaren atzealdean, idatzia zuen ezkutuko zenbakia. Ohean hil zen, siesta garaian, doña Angela. Birus hau adineko jende ugari ari da beste mundura bidaltzen.

Nire blokean (18 B), hilabeteotan, lau pertsona hil dira, eta 18 A blokean, beste bizpahiru. Pandemia eta pandemonium hitzek etimo bera al dute? Baietz esango nuke, esanahi antzekoa dutela, ikusi besterik ez dago bestela, egun hauetako anabasa, sortu den nahaste-borrastea, zabalduriko kaosa...

Pandemonium itzela zegoen eskaileretan, igogailua blokeatuta, jendea oihuka, anbulantzien sirenotsak, sendagileak, erizainak gora eta behera... Aurrena gorpu bat jaitsi behar, poliki, kontuz, gero, bigarrena. Nik, bitartean, hartu nuen kutxatik doña Angelaren dirua, itxi eta beste koadroaren atzealdeko pasahitza ezabatu nuen.

—Eraman txakur hori! —buila egiten zuen sendagile nagusiak. Zeharo izuturik, yorkshire txakurtxo bat, nonbait kaletik ezkaratzera sartu eta eskaileretan gora zihoan osotoro galduta. Kasu egin nion, hartu besoetan eta kalera atera nuen.

—Norena ote da txakur hau? —galdetu nuen.

—Hemengoa ez, behintzat —erantzun zidaten—. Bloke honetan ez da txakurrik.

Zaborra bota, buelta bat eman urbanizazioaren inguruan eta blokeen aurreko lorategian, eserlekuan, eseri nintzen, txakurtxoa aldamenean, zigarroa erretzeko. Hamar minutura edo, emakume bat aurretik pasatzen ikusi nuen, bere artean hizketan, burumakur, negarrez. Oihu egin nion ea txakur hura ezagutzen zuen. Ikusi orduko, builaka hasi zen, pozez txoratzen, nireganantz korrika.

—Ai, nire Lutxy, eskerrik asko, jauna, non aurkitu duzu? Musu bat emango nizuke, edo bi, edo besarkada luze bat, ezin da fase honetan, badakit, mila esker, berriz ere... Non zegoen? Lutxy! Eskerrak!

Ez dut gogoan itxialdiaren zein fasetan geunden, seguru dakit, ordea, ezin zela hori egin; halaz ere, Luisak etxera igotzeko gonbitea egin zidan, eta nik, segituan onartu. 18an bizi da, baina A blokean, 2 D-n. Kafesne bana hartu genuen, gaileta batzuekin, eta, agian gonbidapena eskas samar iritzita, botila bat ron atera zuen, erdiraino zegoena. Hiru txupito nik eta Luisak pare bat hartu genituen, hizketan etengabe ari ginela. Corte Inglés-ean ez, baina antzeko saltoki handi horietako batean dagoela enplegatu esan zidan, arropa eta oinetako-sailean, eta bakarrik zegoela apartamentuan argitu zidan, pozarren, Lutxy maitea aurkituta, betiko galdua zuela etsita zegoenean. Arratsaldea, hantxe eman genuen, hantxe, zera... logelan, zehazkiago oraindik, ohean esan nahi dut, eta ez nolanahikoan gainera, ur-koltxoia baitzen! Nik uste nuen horrelako trasteak ez zeudela jada!

Bikote-laguna zaindaria dela erietxe batean eta ia hiru hilabete daramala ikusi gabe. Gizonak txandaka egiten omen du lan, azaldu zidan Luisak, hemendik 45 kilometrora dagoen erietxe batean; astebete lana izaten omen du jarraian eta, gero, beste hainbesteko atsedenaldia. Pandemiaren hasierak han harrapatu omen zuen, eta erietxe hori beste probintzia batean dagoenez, eta beste komunitate autonomo batean gainera, ba, bakarrik zeramatzan Luisak aste luze eta aspergarri hauek. Orain etxean maskaratxoak egiten ditu, bere saltokirako, laneko errutinara itzuli arte. Hori eta gehiago esplikatu zidan Luisak ohean geunden bitartean. Arratsaldeko zortziak arte. Orduan, balkoira atera zen eguneroko txalo saioa egitera eta, orduan, ni, ene blokera erretiratu nintzen.

Doctor Johnson idazle ingeles ospetsuak adierazi zuen: «Ideiak argitzeko, ez da ezer hoberik gaur arratsaldeko hiruretan puntuan erremediorik gabe urkatuko zaituen ziurtasuna izatea baino». Neu ere antzekoxe nenbilen: astebete gehiago, eta kale gorrian nengokeen, martxoaren 18an bota behar baininduten etxetik, arratsaldeko hiruretan. Zorioneko Covid-19a! Benetan sentitzen dut gertatzen ari den guztia, pena izugarria dut hil diren guztiengatik, sentitzen dut benetan birus madarikatuak eragindako hainbeste min eta desgrazia... Nire kasuan, ordea, pandemiaren aurretik neuzkan arazoak eta buruhausteak konpondu dizkit...

55 urte dauzkat, Hilario B. naiz, Historian lizentziaduna, duela bost urte arte ikastetxe pribatu batean egiten nuen lan, Latina, Grekera eta Historia erakusten. Krisiarekin kaleratu ninduten. Saiatu nintzen han eta hemen edozein lan mota aurkitzen, alferrik. Azkenean, etxean ematen nuen egun osoa, itxita, lanik gabe. Orain bezalaxe, itxialdiarekin. Orduan, Rosana emazteak alde egin zidan, kakamokordoa niretzat utziz, hots, zor guztiak. Guru antzeko tipo batekin joan zen etxetik.

—Kirtena haiz, benetan, Hilario —esan zidan emazteak—, guru hitza ez dik jada inork erabiltzen. Roman Javier aparteko coach-a duk.

—Zer dela?

—Gidari energetiko-espirituala.

Rosanak azaldu zidan energia kanalizatzeko beharrezko diren ibiak taponatu egiten nizkiola, erabat, niregatik ez zuela bere izaki holistikoa aurkitzen, eta Valentziara zihoala Roman J. horrekin. Uste dudanez, Gnoseoekologia da sekta horren izena.

—Roman Javierrek chakra guztiak askatzen zizkidak, neure burua aurkitzen laguntzen zidak.

Laster lau hilabete itxialdia hasi zela, Covid-19aren pandemiarekin. Ez naiz kexu. Caritasek daukan egoitzara ez banoa, eurek ekartzen didate bazkari-afaria etxera. Ez naiz bakarra; lehengoan, banatzaileak esan zidan 18 A blokean sei familiari ekartzen ziotela janaria eta hemen, 18 B blokean, bost etxebizitzatan banatzen zutela.

Egia esan, oraintxe bertan ez dakit zein fasetan gauden, ezta zilegi den hori egitea, baina astean lau arratsaldez Luisaren etxera joaten naiz: ur-koltxoi saio ederrak egiten ditugu biok, arratsaldeko zortziak arte. Txalo saioa hasten denean, ospa etxerantz. Gainera, lana aurkitu dut: maskaratxoak egiten laguntzen diot Luisari. Diru apur bat da astero ematen didana.

Doña Angelaren diruarekin, goian bego, 3.700 euro, badut orain etxe alokairua ordaintzeko, gutxienez urtebetez irauteko adina. Gainera, pandemiak indarrean jarraitzen duen bitartean, legedi berri honekin, banketxe putre horiek ezin dute inor etxegabetu.

—Zorte handia duzu, Hilario, Covid-19arekin! —ziostan lehengoan telefonoz Celsok, sindikatuan dudan adiskideak. Berak negoziatu du banketxearekin nire etxe arazoa, entregatu die nik emandako dirua eta adostu dute akordioa.

—Bai, ez dakizu ondo! —izan ere, Luisaren berri ez daki—. Denok bezalaxe sentitzen dut benetan jendearen sufrimendua…, hildako hauek guztiak... Baina, oraintxe bertan sinatuko nuke Covid-19ak jarrai dezan sei hilabete gehiago...

—Sinatuko zenukeela? Baina, zer diozu? —Celsok niri, apur bat eskandalizatuta—. Benetan? Honek horrela jarrai dezan?

—Bai, sinatuko nuke. Eta gero, iritsiko balitz Covid-20a ere, ni neu ados...


Summary: Hil egin da Baionan jipoitu zuten autobus gidaria. 58 urteko gizona Baionako ospitalean zegoen garun heriotzarekin. Asteazkenean ehunka pertsona elkartu zen haren kontrako erasoa salatu eta familiari babesa erakusteko. Aste guzian geldirik egon ondotik, astelehenean itzuliko dira lanera Baionako Hiriguneko autobus gidariak, segurtasun neurriak zorrozteko akordioa lortuta.

Hil egin da Philippe Monguilot, Chronoplus sareko autobus gidaria. Joan den igandean, bortizki eraso zioten 58 urteko gizonari, eta Baionako ospitalean zegoen garun heriotzarekin. Talde bati maskara jar zezatela eskatzeko jaitsi zen, iskanbila sortu zen, eta bi pertsonak jipoia eman zioten. Konorterik gabe utzi zuten, eta ihesi joan ziren. Biharamunean atxilotu zituzten ustezko erasotzaileak, erasoa gertatu zen auzo bereko etxebizitza batean. Haietako biri kolpeak eman izana leporatzen diete; beste biri, ustezko erasotzaileak babestu, eta biktimari laguntzarik ekarri ez izana. Astearte arratsean preso sartu zituzten laurak.

Asteazkenean, ehunka jende elkartu zen Baionan, kamiseta txuriak soinean, autobus gidariaren kontrako erasoa salatu, eta haren familiari babesa erakusteko. 58 urteko gizonaren senideek ireki zuten martxa, haren argazkia eta arrosa zuri bana eskuan zutela; haien ondoan, Chronoplus autobus sareko lankideak, hautetsiak, eta herritar andana. Erasoa gertatu zen Balichon auzotik ospitaleraino ibili ziren, txalo zaparrada artean.

Astelehenetik geldirik egon dira Chronoplus sareko autobusak, langileek erretiratzeko eskubidea erabilita. Aste guzian sindikatuak zuzendaritzarekin negoziatzen aritu dira baliabide gehiago lortu eta segurtasuna hobetzeko. Baina gaur arratsaldean akordioa lortu dutela jakinarazi dute Euskal Elkargoko komunikazio zerbitzuek. Sarea kudeatzen duen Keolis enpresal segurtasun neurriak zorroztuko ditu, eta autobus sareko gidariak lanera itzuliko dira heldu den astelehenean.

Uztailaren 13tik agorrilaren 30era arte, segurtasun agente bat egonen da Trambus bakoitzean, eta baita gauez diharduten autobus normaletan ere. Halaber, sarea zaintzen duten segurtasun agenteen taldea indartuko dute, edozein lekutan esku hartzeko aukera izan dezaten. Hemendik aitzina, autobusetako gidariak plastikozko babes dispositibo baten gibelean izanen dira, eta irrati sistemaren seinalea hobetuko diete. Lehen neurri horiek uda honetarako hartuko dituzte, baina, heldu den ikasturtetik aitzina, segurtasun neurri iraunkorrak ezarriko dituzte autobus sare guzian.

Langile guziak ez dira, hala ere, gehiegizko segurtasunaren aldekoak, Ekaitz Bergaretxe autobus gidariak azaldu zuenez. «Batzuek zalantza dute ea gidaria erabat babestu behar den berina baten gibelean. Gutariko batzuk ez gaude horren alde», esan zuen. «Nahiago dugu gidaria irekirik utzi, jendearekin harreman hori landu egunerokoan; orain arte horrek funtzionatu du. Horrelako segurtasun neurriekin uste dugu eragina kontrakoa izan daitekeela finean».


Summary: Garikoitz Arruarte presoa Soriara gerturatuko dute, eta Josune Oña, Logroñora. Arruarte larriki gaixo dago, Sarek salatu duenez. Oña lehen gradutik bigarrenera igaro da.

Espainiako Espetxe Idazkaritza Nagusiak Garikoitz Arruarte eta Josune Oña euskal presoak espetxez aldatu ditu, eta Euskal Herritik gertuago dauden kartzeletan egongo dira aurrerantzean. Arruarte Almeriako (Espainia) espetxean zegoen, eta Soriakora (Espainia) eramango dute.

Oña, berriz, Alacant I espetxean (Herrialde Katalanak) egon da orain arte, eta Logroñokora (Espainia) lekualdatuko dute. Alacanteko presondegiak proposatu zuen hura bigarren gradura igarotzea eta haren inguru sozialetik gertuagoko kartzela batera eramatea.

Arruarte larriki gaixo dago. Izan ere, Sare Herritarra plataformak azaldu duenez, aldebiko ubeitis akutua eta espondiolartropatia ditu. 2003tik dago preso, eta beteak ditu zigorraren hiru laurdenak.


Summary: Jose Montilla: «Negoziaziorako lehenengo baldintza ezinezko gauzarik ez proposatzea da». Kataluniako presidente eta PSCko idazkari nagusi izandakoari egin dio elkarrizketa BERRIAk, Espainiako Auzitegi Gorenak Kataluniako Estatutuaren kontrako epaia eman zuenetik hamar urte bete direla aitzakia hartuta.

Hamar urte bete dira, gaur, Bartzelonan milioi bat pertsona baino gehiago manifestatu zirela Espainiako Auzitegi Gorenak Kataluniako Estatutuaren kontra eman zuen epaia salatzeko. Nazioa gara. Guk erabakitzen dugu izan zen mobilizazioko leloa. Buruan joan zen Jose Montilla Kataluniako orduko presidentea eta PSCko burua zena. Bere bulegoan hartu du BERRIA. Hona bihar argitaratuko den elkarrizketan egin dituen adierazpen batzuk:

«2010eko manifestazioak Kataluniako Parlamentuaren %83ko babesa izan zuen. Halako babesa jaso duen azken mobilizazioa izan da»

«Katalunian autogobernu alorrean egiaz egin diren aurrerapauso handiak batasuna izan denean egin dira»

«Berreste demokrazia ez da nire eredua. Zuri ala beltz proposatzen duten erreferendumek gizarteak kale itsuetara eramaten dituzte batzuetan»


Joera aldatu ezinik

Summary: Joera aldatu ezinik. Reala hobea izan da, baina garesti ordaindu ditu atzealdean egindako akatsak, eta 2-3 galdu du Granadaren kontra. Imanolenei asko estutu zaie Europa Ligarako borroka.

Konfinamenduak min egin dion talde bat badago, Reala da hori. Itxialdiaren aurretik joko distiratsua egiten zuen talde bat zen, eta dena zuen alde. Ziurrenik, itzulera osteko partida onena du. Gutxienez puntu bat batzea merezi zuen. Baina 2-3 galdu du Granadaren kontra. Garesti ordaindu ditu atzean egindako akatsak. Bisitariak hiruzpalau aldiz baino ez dira iritsi Moyaren atera, baina asmatu. 88. minutuan, Duartek egin zuen gol erabakigarria, buruz,Moyak irteterakoan zalantza egin eta gero. Joera ez da aldatu, eta Europan jokatzea ahalbidetzen duten postuetan egon arren, zazpigarren, gainean ditu Getafe, Athletic eta Granada bera. Gainera, hiru partida oso zail ditu sasoia amaitzeko: Vila-Realen, Sevillaren eta Atletico Madrilen aurka jokatu beharko baitu, Txapeldunen Ligan sartzeko geratzen diren bi postuetarako borrokan ari diren hiru taldeen kontra.

Imanolen taldeari asko kostatzen zaio golak egitea, eta aurkariak gutxi behar du txuri-urdinen atea zulatzeko. Beste behin ikusi da hori Granadaren aurka Realak ondo hasi du lehia, jokoa ondo irakurriz, eta haren ekimena edukiz, Horri esker, hiruzpalau aukera on izan zituen, bi argienak Portuk. Txuri-urdinek kontrolpean zuten norgehiagoka. Baina futbolaren patuak dio, barkatzen duenak ordaindu egiten duela, eta hala izan da. Ezker hegaletik jokaldi ona egin du Duartek, eta haren erdiraketa neurtua bikain errematatu du buruz Puertasek, Le Normadi aurrea hartuta (21. min.).

Hurrengo minutuetan Diego Martinezen taldea hobeto aritu da Realari, berriz, sakontasuna falta izan zaio Baina 38. minutuan Barrenetxeak langara bidali du baloia. 43. minutuan, ordea, Granadak bigarrena egin du. Llorentek gaizki aldendu dubaloia, Soldado bizkor ibili da, eta Moya bazter utzi eta gero, gola egin du. Llorentek jokoz kanpo eskatu du, baina Martinez Munuerak ez du adierazi. Atsedenaldia baino lehen aldea murrizteko beste abagune bat du Realak, baina berriro Barrenetxearen errematea zutoinera joan da. Realak ez zuen merezi halako aldeaz galtzen joatea atsedenaldira..

Partidari buelta emateko, txuri-urdinek ahalik eta bizkorren behar zuten gol bat, baita lortu ere. Korner baten izan da Oiartzabalek atera du, eta Nevak baloia jo ostean, aldaratzea Merinori ailegatu zaio. Nafarrak baloia sareetara bidali du. 47. minutua zen, eta Imanolen taldeak bigarren zati osoa zuen aurretik, partidari buelta emateko. Hurrengo minutuetan nagusi izan da Reala, nahiz eta patxada apur bat falta izan zaio une batzuetan. Baina aukerak izan ditu, argienam William Josek. Pase sakon ona jaso zuen, eta Rui Silvaren aurrera bakarrik iritsi da Baina ezkerrez errematatu, eta kanpora bidali du baloia.

Imanolek Nais zelairatu du. Barrenetxearekin batera onena izan da neurketan. Eskertu ditu Realak bien freskotasuna eta ausardia. Ekitearen poderioz, berdinketa lortu zuten txuri-urdinek 83. minutuan. Naisen erdiraketa, eskuadrara errematatu zuen OIartzabalek. Beste hamar minutu garaipena lortzeko. Baina Duarteren golak asmoa zapuztu du.


Lehiatu egin da behintzat

Summary: Lehiatu egin da behintzat. Alaves duin aritu da Muñizen debutean, baina ezin izan du punturik urratu Real Madrilen aurka. Itxura hobea eman du erasoan, eta aukera dezente sortu. Atzean, bigun samar egon da.

Alavesek seigarren lehia galdu du jarraian, Real Madrilen zelaian. Punturen bat urratzeko premia zeukan, Mallorcak irabazi eta jaitsieraren lehia estutu ostean; baina esku hutsik gelditu da sailkapeneko liderraren zelaian. Bederen, itxura duina eman du Juan Ramon Muñizen lehen partidan. Aurreko partidetan baino kemen handiagoa izan du, eta sentipen baikorragoak igorri ditu. Kolpeak jaso arren, lehiatzen jarraitzeko kapaza izan da. Argi printza bat da iluntasunaren erdian.

Taldeari kutsu erasokorragoa ematen ahalegindu da Muñiz. Arabarrek ohi baino aurrerago paratu dituzte lerroak, Real Madrilen baloi irteera oztopatu, eta kontrako zelaian gehiago agertzeko. Apustu arriskutsua zen, eta ia saria ekarri dio Alavesi partida hasi orduko. Edgarrek erdiraketa loratua egin du bigarren zutoinera, eta Joseluk langara bidali du baloia, burukada behartu baten bitartez. Aldaratzea Lucas Perezek jaso du, eta haren errematea atepetik atera du Varanek. Hortik gutxira, Courtoisen aurrean bakarrik gelditzear izan da Lucas, Joseluk buruz luzatutako baloi bati esker. Adi eta azkar ibili da, ordea, Militao.

Bihotza altxatzeko moduko hasiera izan da arabarrentzat. Haatik, berehala jaitsi dira zerutik: Ximok penaltia egin dio arean abaila batean sartu den Mendyri. Arearen marra gainean zangotrabatu du, eta epaileak ez du zalantzarik izan. Alavesi sasoi honetan adierazi dioten hamabosgarren penaltia izan da; hamalaugarrena etxetik kanpo. Sergio Ramos min hartuta egonik, Benzemak hartu du baloia jaurtitzeko ardura, eta ez du hutsik egin Robertoren aurrean. 11. minutua zen.

Aurrea hartu ostean, oldartu egin dira etxekoak. Baloia arazorik gabe ukitu dute, eta aise iritsi dira Alavesen areara. Kroos areaz kanpotik saiatu da bigarrena egiten; jaurtiketa oso gutxirengatik joan zaio gora. Gero, Mendyk beste barneraldi zorrotz bat egin du ezker hegaletik, eta erdiraketa mozten saiatzean baloia bere atean sartzear izan da Camarasa. Joko ia guztia ezkerretik egin du Real Madrilek, Mendy, Benzema eta Rodrygorekin, eta sufriarazi egin ditu gasteiztarrak.

Defentsan pitzadura zuten, baina era berean, adoretsu agertu dira Muñizen jokalariak. Arriskua sortu dute geldikako jokaldietan, eta haiek ere ondo baliatu dute ezker hegala. Burke izan da pizgarri nagusia. Lehenik, diagonal zorrotza egin du barrurantz, eta Courtois luzatu ona egitera behartu. Eta gero, sukalderaino sartu da, Militaori abileziaz iskin eginda. Haren pasea behartuta errematatu du Joseluk; ez du ikusi atzean Lucas zeukala, jaurtiketa egiteko askoz ere egoera hobean.

Epaile aldaketa, eta bigarren gola

Bitxikeria bezala, Gil Manzano epaileak min hartu du lehen zatian, eta Rodriguez Carpallo laugarren epaileak ordeztu du. Lana izan du bigarren zatia hastearekin batera. Asensiok gola egin du Benzemaren pasea jasota, eta hasiera batean, jokoz kanpokoa adierazi du epaileak. Ustez, aurrelari frantziarra arauz kanpoko tokian zen jokaldiaren hasieran. Egiazki, ordea, Laguardiaren lerro berean zen, eta hala, gola balioztatu egin du VARak. 49. minutuan, 2-0.

Kolpea izan da Alavesentzat, eta zerraldo gelditu da zenbait minutuz. Tarte horretan erauntsia bezala iritsi zaio Real Madril, eta Robertoren geldituei esker iraun du bizirik. Muñizen aldaketek suspertu egin dute apur bat, eta 60. minutuan aldea murriztear izan da Joselu, kontraeraso batean. Riojak bakarrik utzi du Courtoisen aurrean, baina atezain belgikarra sendo agertu da berriro. Borja Sainz ere saiatu da arbola astintzen. Kontrako arean, berriz, Robertok erakustaldia egiten jarraitu du. Azkenean, markagailua ez da gehiago aldatu.


Summary: Aske daude atzo Voxen ekitaldiaren aurkako protestan atxilotutakoak. Voxen Gasteizen egin zuen kanpaina amaierako ekitaldia, eta Ertzaintzak agerraldiaren aurka protestan ari ziren bi lagun atxilotu zituen.

Kanpainari amaiera eman zion atzo eskuin muturreko Vox alderdiak ere. Kanpaina honetan egin dituen ekitaldi gehienetan bezala, liskarrak izan ziren Gasteizen ere. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak adierazi du bi lagun atxilotu zituztela, eta jada aske daudela. Horrez gain, ekitaldiaren aurka protestan zen gazteetako bat zauritu zuen Ertzaintzak.

Voxen ekitaldia 20:00ak aldera hasi zen Arabako hiriburuan, orain arteko ekitaldi guztietan bezala, poliziak inguratuta. Ekitaldiaren aurka protesta egitera dozenaka lagun gerturatu ziren, talde antifaxistek deituta. Efe albiste agentziaren arabera, Voxeko buru Santiago Abascalek hitza hartu aurretik, ekitaldira gerturatutakoen eta protestan ari zirenen arteko enfrentamendu bat egon zen, eta Ertzaintza bigarren horien aurka oldartu zen.

Atxilotuez gain, hainbat lagun identifikatu zituzten, Segurtasun Sailak jakinarazi duenez. Pare bat espediente ere ireki dituzte, Herritarren Segurtasunerako Legea —mozal legea bezala ezaguna— aplikatuta, agenteei iseka egitea eta objektuak jaurtitzea argudiatuta.


Summary: Trumpek kommutatu egin du bere aholkulari ohiari ezarritako espetxe zigorra. Roger Stone datorren asteartean zen espetxean sartzekoa, epaileen esanetan, Trumpen hauteskunde kanpainaren eta WikiLeaks plataformaren arteko lotura lana egiteagatik.

AEBetako iritzi publikoa astindu zuen Donald Trumpek presidente kargura iristeko Errusiako Gobernuaren laguntza jaso izanaren zurrumurruek. Gaia epaitegietara iritsi zen, eta Trump epaitua izan ez zen arren, haren aholkulari izaniko Roger Stonek 40 hilabeteko espetxe zigorra jaso zuen. Datorren asteartean zen kartzelan sartzekoa, baina zigorra kommutatu dio Etxe Zuriak, «injustuki» tratatua izan dela argudiatuta.

Stonek 2015eko abuztura arte egin zuen lan Trumpen hauteskunde kanpaina prestatzen, eta iazko urtarrilean atxilotu zuen FBI Ikerketa Bulego Federalak. Fiskaltzak Trumpen kanpainaren eta WikiLeaks plataformaren artean bitartekari lana egiteaz akusatu zuen. Plataforma hura izan zen Hillary Clinton hautagai demokrataren mezu pribatuak argitaratu zituena. Demokraten Batzorde Nazionalari lapurtu zizkioten mezu horiek, fiskaltzaren esanetan, Clintonen hautagaitzari kalte egiteko helburuarekin. Halere, Trump ikerketatik at uztea erabaki zuten, nahiz eta hark ikerketari oztopoak jarri izanaren zalantza agertu.

Otsailean iritsi zen 67 urteko aholkulariaren aurkako epaia. AEBetako Kongresuari gezurra esatea, ikerketa oztopatzea eta testiguen manipulazioa leporatuta zigortu zuten 40 hilabeteko espetxealdira. Etxe Zuriko bozeramaile Kayleigh McEnanyren esanetan, ordea, zigor hura ez zen justua izan, eta Stonek bere errugabetasuna defendatzeko eskubidea du: «Trumpen presidentetzari eraso egiteko saiakera gisa, ezkerrak eta hedabideetan dituzten aliatuek urte luzetan iraunarazi duten Errusiako muntaiaren biktima bat da».

Zigorraren kommutazioak espetxe zigorra barkatzen dio, baina ez du zigortua izan den delituetatik errugabetzen. Horretarako beharrezkoa litzateke barkamen presidentzial bat.

Ez da Stonen aurkako kasuak interferentziak izan dituen lehen aldia. AEBetako fiskal nagusi William Barrek, epaia ezagutzera eman aurretik, espetxe eskaera murrizteko gomendatu zuen. Hitz haiek kasuan parte hartu zuten hainbat fiskalen dimisioa eragin zuen. Justizia Departamenduko goi karguen presioak salatu zituzten horiek, Stone modu «ezberdinean eta bihozberagoan» tratatzeko eskatuz.

Trumpentzat ez ezik, beste bi presidente errepublikanorentzat ere egin zuen lan Stonek: Ronald Reagan eta Richard Nixon. Haren leloetako bat honakoa izan da: «Ez onartu ezer, dena ukatu eta kontraerasoa jaurti».


Gizon bat hil dute Bilbon, labankadaz

Summary: Gizon bat hil dute Bilbon, labankadaz. Haren bikotekidea atxilotu du Ertzaintzak. Segurtasun Sailaren arabera, eztabaida baten ostean eraso egin izana onartu du emakumeak.

35 urteko gizonezko bat hil du haren bikotekideak, Bilboko Abando auzoko ostatu batean, 3:45ak aldera. Segurtasun Sailak adierazi du gizonak hiru labankada jaso zituela, bi bularrean eta beste bat saihetsetan. Gurutzetako ospitalera eraman dute, baina ezin izan dute ezer egin. Ertzaintza jazoeren lekura iritsi denean, gizonezkoa korridoreko lurrean aurkitu dute, konortea galduta eta odolez inguratuta. Alboan zegoen 33 urteko emakumea, odol arrastoekin eta shock egoeran. Segurtasun Sailaren arabera, emakumeak onartu egin du labanarekin eraso egin izana, eztabaida bat izan ostean, eta ustezko hilketa delitu batengatik atxilotu dute. Datozen orduetan igaroko da epailearen aurretik.