Murgiltze eredua defenditu dute Parisen

Summary: Murgiltze eredua defenditu dute Parisen. Ipar Euskal Herriko hainbat hautetsik bilkura egin dute Frantziako hezkuntza ministerioarekin, Hiriburuko Baste Quieta eskolako murgiltze ereduaren esperimentazioaren ukapena salatzeko.

Alain Iriart Hiriburuko (Lapurdi) auzapeza, Vincent Bru Pirinio Atlantikoetako departamenduko diputatua, Max Brisson eta Frederique Espagnac senatariak goizean bildu dira biltzekoak Frantziako hezkuntza ministroaren ordezkari batekin, Parisen. Hiriburuko Baste Quieta eskola publikoan euskara hutsezko esperimentazio proiektu bat abiatzea ukatu zuen Parisek, derrigorrezko irakaskuntza frantsesez egin behar dela argudiatuta. Hala, Ipar Euskal Herriko hautetsiek euskarazko irakaskuntza defenditzeko bilkura egin dute. «Haiek ezarritako legeen arabera osatu dugu dosierra, baina ukatu digute hala ere. Partidaren legeak ez dira joko denboran aldatzen», salatu du Alain Iriart Hiriburuko auzapezak.

Hezkuntza ministroaren ordezkariak «entzun» dituela erran du Iriartek, baina ez dute ezer «trenkatu» bilkuran zehar. «Dosierra ez da honetan bukatzen; negoziaketekin segitu beharko dugu, eta mobilizatzen segituko beharko dugu», gehitu du. Bihar eskola sartzea izanen dute Ipar Euskal Herriko ikasleek, eta 10:00etan elkarretaratze bat eginen dute Baste Quieta eskolaren atarian, murgiltze ereduaren kontrako erabakia salatzeko eta euskarazko irakaskuntza aldarrikatzeko. Iriartek ez du argi Hiriburuko eskolaren kasuan «erabakia aldatuko duten ala ez», baina negoziaketekin segitzeko asmoa erakutsi du.

Bestalde, hezkuntza ministerioko ordezkariak segurtatu zien gaur arte irekitako murgiltze ereduen 38 esperimentazioak –eskola pribatu katoliko zein publikoetan– ez direla arriskuan. Hala ere, «erne egon» behar dutela azpimarratu du Iriartek.

Izan ere, errektoretzak Alain Iriart Hiriburuko auzapezari gutun bidez eman zion debekuaren berri, iragan uztailean. Azaldu zion 2019ko uztailaren 26ko Hezkuntza Legearekin irakaskuntza derrigorrezkoa dela 3 urtetik aitzina, eta Frantziako 1958ko Konstituzioaren arabera derrigorrezko irakaskuntza, frantsesez, «Errepublikako hizkuntzan» egin behar dela. Ondorioz, ez duela gehiago onartuko «murgiltze ereduaren» esperimentaziorik. EEPko ordezkariek berehala eskatu zuten bilkura Jean Michel Blanquer Frantziako hezkuntza ministroarekin, erabakia salatzeko.

.


Summary: Hezkuntzako langileei PCR probak egiteko asmoa du Nafarroako Gobernuak. Irakasleei eta administrazioko eta zerbitzuetako langileei egingo dizkiete probak.

Ostiralean hasiko da ikasturte berria Nafarroan, eta, harturiko neurrien artean, Gobernuak PCR probak egiteko plan bat adostu du. Irizpideak erabat zehaztu gabe daude, baina, zertzelada batzuk aurreratu ditu Carlos Gimeno Hezkuntza kontseilariak: irakasleei zein administrazioko eta zerbitzuetako langileei egingo dizkiete testak, eta «osasun egoera zaurgarriena» duten irakasleek izango dute lehentasuna

Gainera, proba kopurua handiagoa izango da egoera epidemiologikoa «larriagoa» den eremuetan, kontseilariaren esanetan. Eremu horietan, ikasleei ere testak egitea aztertzen ari da Gobernua. Planaren xehetasunak "datozen orduetan" zehaztuko dituzte.

Kontzentratzeko deia, asteazkenean

Nafarroako hezkuntza komunitateak salatu du «ezjakintasun» eta «informazio falta» nagusi direla ikasturte berriaren atarian. Besteak beste, gaitzetsi dute gobernuak hasiera batean iragarritako 666 irakasleren kontratazioak 173ra jaitsi direla, eta kontingentzia planak nolakoak izango diren oraindik argi ez dagoela.

Hori dela eta, hezkuntza komunitatearekin biltzeko dei egin diote Hezkuntza Sailari, «alderdi pedagogikoak, funtzionalak eta psikologikoak» kontuan izango dituen plan bat diseinatzeko. Era berean, kontratazioen eta kontingentzia planen inguruko informazioa argitzeko galdegin diote Gobernuari. Plan horien barnean, unibertsitateko ikasketak ere kontuan har ditzaten nahi du komunitateak.

Egoera salatu eta aldarriak ikusarazteko, hainbat egitasmo egingo dituzte. Sinadura bilketa bat jarriko dute abian, eta sare sozialetan informazio kanpainari ekingo diote. Bestalde, asteazkenean, kontzentrazio baterako deia egin dute, Nafarroako Jauregiaren aurrean. Deialdiarekin bat egin dute Hezkuntza arloko sindikatuek eta hainbat ikasle mugimendu eta guraso elkartek.


Summary: Behobia-Donostia bertan behera geratu da. Jada izena emana zutenei hiru aukera eskainiko dizkie Fortuna Kirol Elkarteak.

Fortuna Kirol Elkarteak, Behobia-Donostia lasterketaren antolatzaileak, jakinarazi du bertan behera utzi duela aurtengo lasterketa, «dagokien erakundeei» galdetu ondoren: «Hilabete zailak izan dira, baina baita ahalegin, irudimen, analisi, azterketa eta ilusio handikoak ere, zeinetan lasterketa garaiko egoerara egokitzeko lasterketa plan bat landu dugun. Hala ere, pandemiaren egungo bilakaerak aurre egin beharreko aldagai gehiegi ditu».

Elkarteak azaldu du haientzat funtsezkoa dela «Behobia osatzen duten pertsona guztien segurtasuna bermatzea: partaideak, boluntarioak, osasun langileak... baita festa bilakatzen duten ikusleena ere. Oraintxe bertan, pertsona horientzat guztientzat inguru erabat segurua bermatzea gure ahalmenetik kanpo dago».

Izen-emateak zabalik zituen elkarteak, eta, beraz, jada izena emanda zutenei hiru aukera eskaini dizkie: izen ematea datorren urteko edo 2022ko ediziorako gordetzea, dirua itzultzea (kudeaketa gastuen 6 euro kenduta) edo izen ematearen prezio osoa edo zati bat dohaintzan ematea klubari. Datozen egunetan galdetegi bat bidaliko die jada izena emana zutenei, hiru aukeretako bat hautatu dezaten.

Izen ematea ondorengo edizio baterako gordetzen dutenei hurrengo egunetan Behobia Birtualerako 10 euroko deskontua bidaliko diete e-postaz. Hiru aukeretako zeinen alde egiten den jakinarazteko epea irailaren 30an amaituko da. Erantzun ezean, izen ematea gordeko dute 2021eko lasterketarako.

«Badakigu kirola egitea onuragarria dela; horregatik, berme guztiekin egiten jarraitzera animatzen zaituztegu, datorren urtean berriro goza dezagun gustuko dugun moduan», erantsi du elkarteak.


Summary: Garbiñe Aranbururen ustez, «bada garaia enpleguaren inguruko eztabaida oso bat irekitzeko». Enpresa handien politikei buruz mintzatu da Garbiñe Aranburu LAB sindikatuko idazkari nagusia. «Udazken beroa izango da; enpleguaren defentsan, mobilizaziora joko dugu».

Garbiñe Aranburu LAB sindikatuko idazkari nagusia lan harreman «prekarioei» buruz aritu da Euskadi Irratian, gaur goizean. Adierazi du aeronautika sektoreak markatu duela enpresa handien jokabidea: «Beldurraren eta mehatxuaren bidea erabiltzen ari dira murrizketak onartu ditzagun, langileen borrokarako gaitasuna baldintzatzeko».

Sindikatuko «lehentasunak» argi dituzte: enpleguaren defentsa eta sektore publikoa indartzeko aldarrikapenak. «Udazken beroa izango da; enpleguaren defentsan, mobilizaziora joko dugu».

Aldi baterako erregulazio araudiak enpresa handiei «mesede» egiten diela esan du Aranburuk, eta diru publiko asko xahutu behar dela erregulazio haiek mantentzeko. «Langileei ere kostu bat dakarkie; aldiz, enpresei oso ondo ateratzen zaie».

LABekoak azpimarratu du irailetik aurrera erregulazioekin jarraitu ala ez erabakitzea baino premiazkoagoa dela beste eztabaida batzuei heltzea: «Zerga politikari buruz ez da hitz egin nahi, sortu den aberastasuna nola banatu den eta etorkizunean ere nola banatuko dugun».

Zergei buruz ez ezik, uste du «badela garaia» enpleguari buruzko eztabaida oso bat hasteko. «Enplegu plan integral bat aldarrikatzen dugu; lan merkatuaren egoeraz hitz egin nahi dugu. Ez gobernuak, ezta patronalak ere ez dute borondaterik eztabaida horretan sartzeko».


Summary: Milo Djukanovicek irabazi ditu Montenegroko bozak, baina beherakada nabarmena izan du. Botoen %35,12 bildu ditu agintean den alderdiak, DPSk, baina boterea gal dezake. CeMi-ren arabera, oposizioko hiru alderdiak elkartuz gero parlamentuko 81 eserlekuetatik 41 lortu ditzakete.

Milo Djukanovic Montenegroko presidentearen DPS Alderdi Demokratiko Sozialistak irabazi ditu Montenegroko Parlamenturako hauteskundeak, baina ez du berretsi azken urteetako nagusitasuna, eta nabarmen boto gutxiago lortu ditu agintean den alderdiak.

Botoen %98,55 zenbatuta, DPSk horien %35,12 lortu ditu, 2016ko hauteskundeetan bildutako babesa baino sei puntu gutxiago, Montenegroko Hauteskunde Batzordeak gaur jakinarazi duenez. Gertutik jarraitzen dio, botoen %34,2 eskuratuta, Montenegroren Etorkizunaren Alde oposizioko koalizioak. Hirugarren eta laugarren postuan, berriz, Bakea da Gure Nazioa eta Beltza Zuriaren gainean geratu dira, botoen %12,55 eta %5,57 bilduta, hurrenez hurren; oposizioko alderdiak dira horiek ere.

Montenegroko Hauteskunde Batzordeak ez du jakinarazi zenbat eserleku emango dizkieten alderdiei, baina, CeMi gobernuz kanpoko erakundearen aurreikuspenen arabera —bozak gainbegiratu zituen—, oposizioko hiru alderdien aliantza batekin parlamentuko 81 eserlekuetatik 41 batu ditzakete, eta, horrela, egungo gobernua boteretik kendu; horien arteko negoziazioak, halere, konplexuak izan daitezke. DPSrentzat kolpe latza litzateke boterea galtzea, azken 30 urteetan agintean egon baita. Balkanetako herrialde horretan azken hamarkadetan izandako hauteskunderik lehiatuenak izan dira.

Lehen emaitzak jakin ostean, garaipena aldarrikatu zuen Montenegroren Etorkizunaren Alde oposizioko buru Zdravko Krivokapicek, eta adierazi “askatasuna” iritsi dela herrialdera. Oposizioko beste bi koalizioek ere "historikotzat" jo zituzten hauteskundeetan lortutako emaitzak.

Bozak koronabirusaren pandemiaren erdian egin baziren ere, parte hartzea ia %76 izan zen, aurreko hauteskundeetan baino handiagoa.


Summary: Euskaltegietako metodologia egokituta, helduak euskara ikastera deitu dituzte Nafarroan. Euskaltegien aurtengo kanpaina aurkeztu dute gaur: 16 urtetik gorakoek eman dezakete izena, eta «arriskurik gabe» ikasi ahal izateko neurriak bermatuko dituzte.

Nafarroan gaur goizean jarri dute martxan euskaltegietako 2020-2021 ikasturteko matrikulazio kanpaina. Mikel Arregi Euskarabideko zuzendariak, Raul Maiza Berriozarko alkateak eta Aitziber Garralda AEKren eta IKAren ordezkariak egin dute prentsaurrekoa. Helburu nagusia helduek euskara ikastea da; aurtengo leloa Hurrengoa euskaraz da, eta Nafarroako 30 euskaltegitan dago izena emateko aukera.

Arregik nabarmendu du euskaltegiek «lanean jarraitu” dutela, «egoera berezia» bada ere. Irakaskuntza metodologia egungo egoerara «moldatu» dute. Martxoan euskaltegien funtzionamendua egokitu behar izan zuten, eta hala jarraituko dute datozen hilabeteetan: «Ikasketa prozesuak bermatuko dituzte». Garraldak ere egin dio erreferentzia pandemiak sortutako egoerari: «Herritar guztiei garbi utzi nahi diegu koronabirusaren aurrean gure esku dauden neurri guztiak hartuko ditugula». Gehitu du herritar guztiek edukiko dutela «inolako arriskurik gabe» ikasteko aukera.

Maiza herritarrei mintzatu zaie, eta euskara ikastera animatzera deitu ditu: «Euskararen komunitatea dinamikoa eta hurbila da, eta ikasten duen pertsona babesten du beti». Nabarmendu du helduek euskara ikastea «oso garrantzitsua» dela hizkuntzaren «transmisioa» bermatu ahal izateko.

Bestalde, Garraldak Nafarroako Gobernuari eskatu dio euskara ikasteko aukera debalde izatea ahalbidetzeko: «Negargarria da euskara ikasi nahi duten herritar gehienek ordaindu egin behar izatea». Ikasleen bidea «erraztu» egin behar dela erantsi du Garraldak. Maiza ere mintzatu da prezioen inguruan, eta «diru laguntza handiagoa» eskatu dio gobernuari, matrikula merkeagoa izateko. Arregik adierazi du gobernuak bekak eskainiko dituela, eta laster jarriko dela martxan horiek eskatzeko epea.


Summary: 536 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian. Larunbateko datuen aldean, ia erdira jaitsi dira kutsatzeak; egin diren PCR proba kopurua urritu da: 5.108 gutxiago.

Igandeetan PCR proba gutxiago egin ohi dira, besteak beste, lehen arretako zerbitzuak itxita daudelako, eta halaxe izan da azken orduetan ere: 5.920 test egin dituzte, bezperan baino 1.726 gutxiago, eta larunbatean baino 5.108 gutxiago. Testak apaltzeak, eragina izan du atzeman diren positiboetan: 536 kasu izan dira azken orduetan. Aurreko eguneko zifrekin alderatuta, jaitsiera nabarmena da: bezperan baino 292 gutxiago, eta larunbatean izandako kasuen ia erdiak; 1.027 izan ziren orduan.

Beherakadarik esanguratsuena, baina, ospitaleratze berrien kasuan izan da. Azken orduetan, 30 gaixo berri sartu dira erietxeetara; azken egunetan 40 eta 50en langa gainditu da. Halaber, ia 300 pertsona (295) daude Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako ospitaleetan gaitzaren eraginez; horietatik 35 ZIU zainketa intentsiboetarako unitateetan.

Nekane Murga Jaurlaritzako Osasun Sailburuak adierazi du positiboek beherakada «apala» izan dutela, baina oraindik ez dela joeran aldaketarik igartzen. Horretarako, kasuak jaitsi beharko lirateke hainbat egunez jarraian.

Herrialdeka, Bizkaian izan dira kasu gehien beste behin: 225 positiboren berri eman dute. Gipuzkoan, 132 kasu izan dira, Nafarroan, 127 eta Araban azken egunetako zifrarik apalena izan da: 42 kasu. Bestalde, erkidegotik kanpo hamaika kasu detektatu ditu Jaurlaritzak.


Iritzi berrituak irailetik aurrera

Summary: Iritzi berrituak irailetik aurrera. Besteak beste, Pauline Guelle, Ana Malagon eta Iraitz Agirre batuko dira BERRIAren iritzi zutabeetara.

Irailarekin batera itzuliko da BERRIAra ohiko Iritzia saila, baina berritua. Jira eta Bira, Hitz-etzanak, Larrepetit eta Zaldieroa berriz hasiko dira bihartik, eta, ohi bezala, Angel Erro eta Onintza Enbeita ariko dira jira-biran. Horiez gain, Larrepetit atalean, Goizalde Landabasok, Blanca Urgellek, Jaume Gelabertek, Nora Arbelbidek, Hedoi Etxartek eta Iñigo Aranbarrik idatziko dute; Samara Velteren lekua beteko du Arbelbidek urte amaierara arte.

Irailaren 15etik aurrera, berriz, Arkupean atala itzuliko da BERRIAko Iritzia saileko orrietara. Pauline Guelle, Ana Malagon eta Iraitz Agirre hasiko dira, eta orain arteko zutabegileei batuko zaizkie; Iñaki Galdosi eta Xabi Payari, Mikel Elorzari, Pilar Kaltzadari eta Elixabete Garmendiari, eta Jone Uriari.

Berritasunak izango dira Enbaxada bila atalean ere; Maria Obelleiro Nós Diario-ko zuzendariaren zutabea gehituko zaie Martxelo Otamendi BERRIAko zuzendariari eta Vicent Partal Vilaweb.cat atarikoari. Era berean, hilean behin argitaratuko da Anjel Lertxundiren ohiko narrazioa eta Eider Eibar eta Maite Mutuberriaren ilustrazioa.

Azkenik, komunikazioari buruzko zutabegintzan ere badira aldaketak. Miren Maniasen eta Mikel Alvarezen lekua beteko dute Juan Luis Zabalak telebista kritiketan eta Uxue Razkinek irratiari eta podcastei buruzkoetan.


Summary: Haurren eta nerabeen osasun integrala gogoan hartzeko eskatu dute. Haurrak Ere Bai plataformaren arabera, hezkuntza protokoloak «aldakorrak» dira, eta haurren eta nerabeen ongizate fisikoa, mentala eta soziala izan behar dituzte oinarri. Neurri proposamenak egin dituzte.

Martxoaz geroztik etxean egon ostean, astebete barru Hego Euskal Herriko haurrak eta nerabeak eskolara itzuliko dira. Hain zuzen, izurriteak eragin duen egoeraren ondorioz, hainbatek izan dituzte beste gazte batzuekin erlazionatzeko zailtasunak. Ondorioz, Haurrak Ere Bai plataformak eskatu du eskolarako itzuleran haurren eta nerabeen osasun integrala gogoan hartzeko: «Ezinbesteko sentitzen dugu ikastetxe barruan zaintza eta babesa kalitatezkoa eta gertukoa izatea, ikasleriari gertutasunez laguntzea». Plataforma osatzen duten familia umedunen arabera, aurkeztu dituzten hezkuntza protokoloak «aldakorrak» dira, eta beharrezkoa da «ongizate fisikoaren, mentalaren eta sozialaren kontzeptua» ulertzea.

Plataformak haurren kutsatze maila ere gogoan izan du: «Kutsatze mailari dagokionez, haurrek pertsona helduok baino kutsakortasun maila baxuagoa dutela ikusi da hainbat ikerketetan». Haien ustez, adingabeak ez dira izan izurritearen garapenaren arrazoi, eta ondorioz, «onartezina» iruditzen zaie ikastetxetan maskarak nahitaez erabili behar izatea, metro eta erdiko segurtasun distantzia mantentzea eta «familiak eskoletako bizitzatik kanporatzea». Eskolaren eta gizartearen arteko elkarlana aldarrikatu dute, elkar zaintza oinarri izanda.

Neurrien aurrean, proposamenak

Haurrak Ere Bai plataformak proposamen batzuk egin ditu. Batetik, umeen ratioa erdira murriztea lehentasun gisa ezartzen dute, eta horretarako irakasle taldeak handitzea edo familien babesa eta laguntza onartzea. Irakasleen formakuntza bermatzeko beharrezkoak diren baliabide materialak eta gizatiarrak eskaintzeko eskaria ere egin dute, ikasleei ahalik eta «harrerarik emozionalena» egiteko helburuarekin. Kontziliazioari dagokionez ere neurriak eskatu dituzte, «lana eta bizitza bateragarriak» izateko. Plataformak uste du beldurra ezin daitekeela heziketaren oinarria izan, eta, beraz, haurtzaroa errespetatzeko deia egin du: «Saiatu gaitezen haurtzaroaren ondoan egoteko modua aurkitzen, tratu onetik, errespetutik eta bizitzarako beharrizanetatik abiatuta, benetako etorkizuneko gizarte errespetutsurako eta osasuntsurako bidea hasteko».


Summary: Osakidetzako iruzurraren auzian lekukoak hasiko dira deklaratzen. 24 lekuko daude deituta Gasteizko 2. Instrukzio Epaitegira

Aurrera jarraitzen du Osakidetzak 2016-2017an egindako LEP lan eskaintza publikoaren iruzurraren auziak. Bihartik aurrera, lekukoak hasiko dira deklaratzen, Gasteizko 2. Instrukzio Epaitegian. LAB sindikatuak —herri akusazioa da auzian— joan den ekainean eskatu zuen pertsona horiek epailearen aurrean deklaratu zezatela, eta, sindikatuak helarazitako oharraren arabera, Ana Jesus Zulueta instrukzioko epaileak ontzat jo zuen eskaera. 24 lekuko daude deklaratzera deituta.

LABek nabarmendu du «pozik» daudela auzi judiziala «aurrera» egiten ari delako. Joan den ekainean iruzurraren auzian inputatuetako bik deklaratu zuten: Bilboko Basurtuko ospitaleko neurokirurgia zerbitzuko buruak eta Arabako osasun sistema publikoko neurofisiologiako buruak —beste hiru inputatuek iazko maiatzean deklaratu zuten—. Haien deklarazioak entzun ondoren, Osakidetzako zuzendaritza ohia auzipetzeko eskatu zuen LABek, iruditzen baitzaio lan eskaintza publikoko probetan «asmo bidegabeetarako elkartzearen» delitua egin zuela.


Summary: Errumaniako Gobernuaren aurkako zentsura mozioak ez du aurrera egin. Errumaniako Alderdi Sozialdemokratak Ludovic Orban lehen ministroaren gobernuaren aurka aurkeztutako zentsura mozioa ez da onartu, oposizioko alderdiak gehiengo osorako zazpi botoren faltan geratu ostean.

Errumaniako Alderdi Nazionalista Liberalak gidatutako gobernuak zentsura mozio bati aurre egin behar izan dio gaur, koronabirusak eragindako osasun krisiaren kudeaketa «desegokia» dela eta. Bada, Errumaniako Alderdi Sozialdemokratak gobernuaren aurka aurkeztutako zentsura mozioak ez du aurrera egin. Izan ere, gehiengo osora iristeko, gutxienez 233 ordezkarik alde bozkatu behar zuten, baina, pandemiaren eraginez, parlamentuan ez dira oposizioko alderdietako ordezkari guztiak egon, 226 baizik. Beraz, Ludovic Orbanek Errumaniako lehen ministro izaten jarraituko du.

Errumania bete-betean pairatzen ari da pandemiaren bigarren olatua. Dagoeneko, 87.000 positibo atzeman dituzte herrialde horretan, eta, gaitzaren eraginez, 3.500 herritar inguru hil dira. Egoera horretan, Alderdi Sozialdemokratak zentsura mozio bat aurkeztu zuen Orban lehen ministroa buru duen gobernuaren aurka, eta gaur bertan egitekoa zen bozketa. Sozialdemokratak kritiko azaldu dira gobernuarekin, batetik, osasun krisian «behar bezalako» neurririk ez dutelako hartu, eta, bestetik, herritarren askatasuna «mugatu» dutelako, pandemia aitzakiatzat hartuta. Gutxiengoan agintzen duen egungo gobernuaren ahultasuna agerian dagoela-eta, Marcel Ciolacu alderdiburuak ziurtatu zuen oposizioko alderdi minoritario batzuen babesa zuela zentsura mozioa onartzeko. Alabaina, zazpi botoren faltan ez dira gehiengora iritsi.

Iazko azaroan, aldiz, justu aurkakoa jazo zen; Kontserbadoreek Viorica Dancila buru zuen gobernu sozialdemokrataren aurkako zentsura mozioa aurkeztu zuten, eta, ordutik, Orban da Errumaniako lehen ministro.

Irailaren 27an, udal hauteskundeak egingo dituzte Errumanian; abenduan, berriz, parlamentarioak, eta, ziurrenik, Orbanen Alderdi Nazionalista Liberalak irabaziko ditu, azken egunotan oposizioan mugimenduak egon diren arren.


Puigdemontek PDeCAT utzi du

Summary: Puigdemontek PDeCAT utzi du. Kataluniako Generalitateko presidente ohiak adierazi du Junts Per Catalunyako presidente gisa lan egingo duela bi indarren arteko harremana «adeitsua» izateko.

Alderdi Demokrata Europar Katalaneko (PDeCAT) kide izateari utzi dio Carles Puigdemont Kataluniako Generalitateko presidente ohiak. Erabakia gaur egin du publiko, sare sozialetan: «David Bonvehi PDeCATeko presidenteari jakinarazi berri diot zuzentzen duen alderdia uzteko erabakia hartu dudala. Lan egiten jarraituko dut, Junts per Catalunyako presidente gisa, bi alderdien arteko harreman adeitsua mantentzeko».

Convergencia i Unio zenaren espazioak bere lekuaren bila jarraitzen du Kataluniako jokaleku politikoan, prozesu subiranistaren egungo fasean zer ildori jarraitu eztabaidatuz.

JxC hauteskunde hautagaitza gisa sortu zuten 2017ko azaroan, eta azken bozetan PDeCATen, Crida Nacionalen, Accio per la Republicaren eta hainbat independenteren arteko koalizioaren aterpe izan da. Puigdemontek eta haren gertukoek ezinbestekotzat jo dute independentismoaren elkargune izango den «zeharkako» alderdi bat sortzea, espektro ideologiko «zabala» hartuko duena. Helburu horrekin sortu zuen presidente ohiak Crida Nacional, 2018an, eta helburu berarekin bihurtu zuen JxC alderdi politiko joan den uztailean.

PDeCATen eta JxCren bat egiteak zer formulari jarraitu behar dion, horixe da bi indarren arteko akordiorako oztopo nagusia. Puigdemontek eta haren gertukoek koalizioaren moldea gainditu nahi dute, alderdien arteko kuota sistema alboratu eta alderdi berriaren egiturak hartzea JxCren gaineko erabakiak. PDeCATek Kontseilu Nazionala egin zuen uztail amaieran, eta Bonvehik argi utzi zuen alderdiak Kataluniako Parlamenturako bozetan egon behar dutela, «formula edozein dela ere». Hauteskundeek ez dute data zehatzik oraindik, baina udazkenerako espero dira.

Puigdemontek alderdi berriarekin bat egitera deitu zituen PDeCATeko kideak —2.800 baino gehiago ditu —, baina alderdi horretako zuzendaritzak bere militanteei ohartarazi die militantzia bikoitza debekatua dutela. Hortaz, «zintzo» jokatzeko eskatu die Puigdemonten proiektu berriarekin bat egin nahi dutenei, eta alderdia uzteko esan die.


Summary: Beethovenen hamabi sonata eta harietarako hainbat lan interpretatuko dituzte Donostian igandera bitartean. Konpositorearen hamabi sonata eta harientzako hainbat lan interpretatuko dituzte igandera bitartean.

Abenduaren 16an, 250 urte beteko dira Ludwig Van Beethoven konpositorea jaio zela, eta, urteurrena baliatuta, Donostia Musikak hari eskainitako ziklo luze bat abiatu zuen urte hasieran. COVID-19aren pandemiak, ordea, eten egin zuen programazioa martxoan, eta ordutik ekainera bitarte aurreikusitako kontzertuak aste honetan emango ditu. Ensemble Siciliano taldeak abiatuko du gaur zikloa, Beethovenek idatzitako biolin eta pianorako bi duorekin, eta Julia Siciliano pianista estatubatuarrak gidatzen duen boskoteari egokituko zaio aste honetako eskaintzari amaiera ematea igandean. Kontzertu guztiak Viktoria Eugenian izango dira, 20:00etan —salbu eta igandekoa, 19:00etan hasiko baita—.

Bihartik larunbatera bitartean, berriz, lau pianistari egokituko zaie Beethovenen lana gogora ekartzea. Bihar Juan Carlos Fernandez-Nieto ariko da antzokiko oholtzan, etzi Nikos Stavlas, ostiralean Judith Jauregi eta larunbatean, azkenik, Josu Okiñena. Haietako bakoitzak konpositorearen hiruna sonata interpretatuko ditu.

Hasiera batean, aurreikusitako programazioari helduko dio zikloak urrian.


Summary: Ratioak jaistea eta irakasle gehiago kontratatzea galdegin dio EH Bilduk Jaurlaritzari. Legez besteko proposamen bat aurkeztu du Gasteizko legebiltzarrean. Indar subiranistak salatu du Iruñeko Udalak ez dituela hiriko eskola publikoak COVID-19aren egoerara egokitu.

Ostiralean itzuliko dira haurrak eskolara Nafarroan, eta astelehenean Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Itzulera bertantxe egon arren, hainbat zehaztasun airean daude oraindik, eta adostasun falta agerikoa da agintarien eta hezkuntza komunitatearen artean. Baita oposizioko kideen artean ere. EH Bilduk gaur bertan aurkeztu du legez besteko proposamen bat Gasteizko legebiltzarrean, hezkuntzarako hainbat proposamenekin.

Ikotiz Arrese parlamentariak adierazi du Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak iragan ostiralean aurkezturiko protokoloa «hutsala, lausoa eta inprobisatua» dela. Cristina Uriarte sailburuak iragarri zuen mila irakasle kontratatzeko asmoa dutela ikasturte honetan lantaldeak indartzeko neurri gisa, baina, indar subiranistarentzat, kopuru horrek «ez du ezer konpontzen».

EH Bilduk 10.000 irakasle kontratatzeko proposamena egin du, Arreseren esanetan, hori baita proportzio egokia. Halaber, nabarmendu du prest daudela hezkuntza komunitatearekin ados jartzeko eta beste kopuru bat ezartzeko. Irakasleen kontratazioak ez ditu aurkezturiko proposamenean txertatu indar subiranistak; bai, ordea, ratioak murrizteko eskaria. EH Bilduren ustetan, irakasle bakoitzeko hamabost haurrekoak izan beharko lukete ratioek.

Iruñeko eskola publikoetan, egokitzapenik ez

Iruñeko eskola publikoen egoera ere gaitzetsi du EH Bilduk. Indar subiranistak azaldu du ekainean plan bat zehaztu zutela Iruñeko eskola publikoak COVID-19ak eragindako egoerara egokitzeko. Halaber, salatu dute Iruñeko Udalak oraindik ez duela bete plan hori: «Bi hilabetean ez dute ezer ere egin. Argi geratu da eskuineko hiru alderdiek arlo honetan duten interesa hutsaren hurrengoa dela».

Ostiralean, Iruñeko Udalak iragarri zuen 72.000 euroko laguntza emango ziela hiriko 27 eskola publikoei, eta, indar subiranistaren ustez, «lotsagarria» da kopuru hori. Laguntza hori urtero ematen den berbera dela azaldu dute EH Bildukoek, eta eskolek zer behar dituzten jakin gabe harturiko erabakia dela. «Barregarri» eta «iraingarritzat» jo dute erabakia.


Summary: Libanoko Parlamentuak Mustafa Adib aukeratu du lehen ministro. Adib Libanoko enbaxadorea izan da Alemanian 2013. urtetik, eta babes zabala lortu du parlamentuko bozketan. Emmanuel Macron Frantziako presidentea herrialde hartara joatekoa da gaur iluntzean.

Hasan Diaben gobernuak batera dimisioa aurkeztu zuen duela hiru aste, Beiruteko portuan gertatu zen eztandaren ondorioz. Diaben ordezko, Libanoko Parlamentuak Mustafa Adib diplomazialaria aukeratu du gaur lehen ministroaren kargurako. «Ez dago hitzik emateko astirik: orain egiteko unea da», esan du, Baabda presidentearen jauregian Michel Aoun Libanoko presidentearekin eta Nabih Berri parlamentukoarekin elkartu ondoren.

Adib Libanoko enbaxadore izan da Alemaniain 2013. urtetik, eta azken bi hamarkadEtan Najib Mikati lehen ministro ohi dirudunaren aholkularia izan da. Parlamentuan egindako bozketan, 119 bototik 90 lortu ditu diplomazialariak, eta herrialdeko alderdi politiko nagusien babesa jaso du, hala nola Hezbollah eta haren aliatuena –xiitak dira–, baita Saad Hariri lehen ministro ohiaren Etorkizuneko Mugimendua alderdiarena ere —sunitak dira–. Parlamentuko hamahiru diputatuk ez dute bozketan parte hartu, beren karguari uko egin ondoren.

«Eskua eman eta esfortzua batera egiteko unea da, Libanoko herritarrek esperantza izan dezaten berriro», adierazi die Adibek kazetariei. Neurri ekonomikoak hartzeko gai izango diren profesionalak aukeratuko dituztela zehaztu du: «Espero dugu gobernua eratzean euren arloan profesionalak diren kideak aukeratzea; beharrezkoak diren finantza neurriak eta erabaki ekonomikoak hartzen trebeak izan behar dute».

Portuko leherketak areagotutako krisiari aurre egin beharko dio Adiben gobernuak. Munduko Bankuaren arabera, Libanok 506 eta 636 milioi euro artean beharko ditu 2020. urtea amaitu baino lehen.

Libanok lau erronka ditu egun: eztandaren ondoren leheneratze eta berreraikitze lanak egitea, leherketaren inguruko ikerketa egitea, finantza eta ekonomia erreformak aurrera eramatea, eta sistema politikoa bera berregituratzea, egun herrialdeak dituen arazo gehienen sortzailea baita.

Lehen ministroaren aukeraketa Emmanuel Macron Frantziako presidentea herrialde horretara helduko den egun berberean izan da. Beiruteko portuan eztanda egon zenetik Frantziako presidenteak herrialdera egiten duen bigarren bidaia da. Macronek eskatu die Libanoko politikariei elkar ulertzeko, eta erreformak egiteko, ustelkeriaz beteta egon diren azken hamarkadetako sistema aldatzeko.


Summary: Maskara nahitaezkoa izango da unibertsitateetan. Espainiako Unibertsitate Ministerioak ikasturtean hartu beharreko neurriak eman ditu. Ikasle batek sintomak edukiz gero, bakartu egin beharko dute, eta aukera edukiko du aurrez aurrekoak ez diren eskolak jasotzeko.

Espainiako Unibertsitate Ministerioak ikasturterako neurri batzuen berri eman du, eta jakinarazi du maskara erabiltzea nahitaezkoa izango dela aurrez aurre egingo diren eskoletan zein gainontzeko espazio komunetan. Horrez gain, aireztatzea ere zaindu beharko dela iragarri du, eta leihoak ahalik eta denbora gehien egon beharko direla zabalik: ordu laurdenez eskola bakoitza hasi aurretik eta amaitu ostean. Gainera, unibertsitate bakoitzak COVID-19aren aurkako protokolo bat eduki beharko du, eta izurriteak eragin ditzakeen egoerak kudeatzeko arduradun bat ezarri beharko da.

Ikasleren batek sintomak edukiz gero, horretarako prestatuta egon beharko den gune batean bakartu beharko da. Espazio horrek aireztapen egokia eduki beharko du, eta gutxienez maskarak eta berrerabili ezin daitezkeen zapiak botatzeko paperontzi bat eduki beharko du. Ikaslea bakartuta egon beharko da emaitzak jaso bitartean, eta, emaitza positiboa izanez gero, hala egon beharko du beste hamar egunez. Gainera, ezingo da unibertsitatera itzuli osasun agintariek baimena eman arte. Haren kontaktuei dagokienez, ikasle batek positibo ematen badu, kontaktu zuzenen ikerketa egin beharko da. Ikerketa horren baitan sartuko dira, besteak beste, hamabost minutuz maskararik gabe eta bi metro baino gutxiagoko distantzian egon diren pertsonak. Horiek ere bakartuta egon beharko dute, nork bere bizilekuan, eta PCR proba egingo zaie autonomia erkidego bakoitzean ezarritako protokoloaren arabera. Emaitza negatiboa bada ere, berrogeialdia egin beharko dute bi astez.

Bakartuta ere, eskolak

Bakartuta egon daitezkeen ikasleak ezingo dira aurrez aurreko eskoletara joan, baina eskubidea izango dute eskolak beste era batera jasotzeko, irakasgai bakoitzaren arabera. Unibertsitate bakoitzak izango du horren ardura. Hala ere, egoera horretan dauden ikasleak edo unibertsitateko langileak asko badira, unibertsitateek eta osasun agintariek elkarlanean hartu beharko dute erabakia. Hala ere, Manuel Castells Espainiako Unibertsitate ministroak, printzipioz, irailaren 3an eskainiko du informazio gehiago.


Summary: David Silvak positibo eman du, Realak fitxatu berritan. Aurrelari kanariarrak txuri-urdinekin aritzeko «ilusio handia» duela esan du. Garaikurrak lortzeko lehia eta Europa» jo ditu helburu nagusi gisa.

David Silvak (Arguineguin, Kanaria uharteak, 1986) bi urterako kontratua sinatu du Realarekin, 2022ko sasoi amaiera artekoa. Klubak gaur goizean aurkeztu du jokalaria, eta ordu batzuk geroago eman du harekin lotutako eguneko bigarren berria: Silvak positibo eman du koronabirusean, eta bakartuta egongo da hamabost egunez. Orduan hasiko da haren kide berriekin batera entrenatzen. Gaur jantzi du estreinako aldiz Realaren elastiko txuri-urdina, eta hurrengo bi sasoietan etxe izango duen estadioan lehen ostikadak eman zizkion baloi bati. Ingalaterran osatutako ibilbide oparoari segida eman nahi diola adierazi zuen: «Asko irabazteko aukera izan dut nire ibilbidean, eta horretan saiatuko naiz hemen ere».

Realean aritzeak «ilusioa» sortu dio Silvari, eta «eskertua» agertu da jendeak egin dion harrerarengatik: «Maitasun keinu asko egin dizkidate. Hasteko irrikaz nago, taldekideak eta gainontzeko lagunak ezagutzeko gogoz».

Donostian «urte onak igaro» eta klubaren proiektuari bere aletxoa jartzeko prest agertu da Silva. Kanariarraren arabera, zenbait faktorek eragin dute hura Realera heltzea. Txuri-urdinen joko estiloa jarri du horren adibide: «Realaren jokatzeko modua egokia da niretzat».

Datorren sasoia ez da Silvak Euskal Herrian egingo duen lehendabizikoa. Orain hamabost urte, Eibarren aritu zen, utzita, eta orduan izandako bizipenek Realaren eskaintza onartzera bultzatu dute kanariarra. Silvak azaldu duenez, «arlo pertsonalak ere pisua izan du. Euskal Herrian bizi izan nintzenean oso gustura egon nintzen jendearekin eta, orain, familiarekin, itzultzea erabaki dut».

Silvak Ingalaterrako ligan egin ditu azken hamar urteak. Txapelketa «lehiakorra» da, eta bera ere halakoxea dela uste du. Hargatik, «garaikurren borrokan» segitu ahal izatea eta «Europan segitzea» ezarri ditu helburu gisa.

Akordio «azkar» bat

Realak Silva fitxatzea ustekabea izan zen zaleentzat. Baita jokalariarentzat ere, hein batean; Silvak atzoko prentsa agerraldian adierazi zuenez, «ezusteko atsegin bat» izan zen Donostiako klubaren eskaintza. Bi aldeek «azkar» itxi zuten tratua, Silvaren esanetan: «Badakit kluba gauzak ondo egiten ari dela, eta oso ongi aritzen dira futbolean».

Alde horretatik, azken urteetan futbolaren gorengo mailan eskaini duen mailari eutsi nahi dio Donostian: «Jokalari garrantzitsua izan nahi dut, eta gazteei ahalik eta gehien lagundu nahi diet. Nire esperientzia gehitu nahi diot taldeari».

Izan ere, azken bi hamarkadetan ibilbide oparoa osatu du 34 urteko futbolariak. Manchester Cityn osatu dituen denboraldietan hamalau garaikur eskuratu ditu urdinekin. Horrez gain, Valentziarekin irabazitako Espainiako Kopa bat eta Espainiako selekzioarekin lortutako bi Eurokopak eta Munduko Txapelketa batek osatzen dute haren sari zerrenda luzea.

Realean «eskertuta» daude maila horretako jokalari batek txuri-urdinen eskaintza onartu duelako: «Haren ibilbideari erreparatzea nahikoa da jakiteko zer-nolako fitxaketa egin dugun», esan zuen atzo Angel Oiarzun Realeko presidenteordeak. Jokin Aperribairen tokia hartu zuen atzo Oiartzunek, agintari nagusia etxeko itxialdian baita: «Talde asko zituen atzetik, eta guregana etorri da, beste eskaintzak alboratuta. Ongi etorri».


Summary: Gizon bat atxilotu dute Irunen, andre bati eraso egitea egotzita. Etxebizitza batetik alde egin ahal izan zuen biktimak

Ertzaintzak 21 urteko gizonezko bat atxilotu du Irunen (Gipuzkoa), emakumezko bati sexu eraso bat egitea leporatuta. Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailaren arabera, atzo goizaldean gertatu zen erasoa, Irungo etxebizitza batean, 02:30 inguru zirenean.

Biktimaren kontakizunaren arabera, bere lagun batekin eta bi gizonezkorekin batera joan zen gizonezkoetako baten etxera. Horietako batekin bakarrik geratu zen logela batean, eta gizonak atea itxi zuen. Jarraian indarrez heldu zuen, ohera bota zuen, eta ukituak egiten hasi zitzaion. Baina emakumezkoak etxe horretatik alde egin ahal izan zuen, eta salaketa jarri zuen Ertzaintzaren Irungo komisarian.

Jaurlaritzaren arabera, behin salaketa jarrita Bidasoko Ospitalera eraman zuten, artatu zezaten. Erasotzailea epailearen esku utzi dute.


Summary: Realaren eta Osasunaren artean jokatuko da Euskal Herria Txapela. Irailaren 5ean jokatuko da norgehiagoka, 20:30ean, Anoetan.

Realaren eta Osasunaren artean jokatuko da IV. Euskal Herria Txapela lehiaketako finala. Euskal Herria Kirola elkarteak antolatzen du norgehiagoka, eta irailaren 5ean jokatuko da, 20:30ean, Anoetan. Finalaren egunean Reala eta Osasuna elkarren aurka jokatzekoak ziren Zubietan, denboraldi-aurrea prestatzeko partida batean.

2019-2020 denboraldiko derbietan puntu gehien eskuratu dituzten bi taldeen artean jokatuko da Euskal Herria Txapela. Aurtengoan, txuri-urdinek eskuratu du lehen postua, hamasei punturekin, eta Osasunak bigarrena, hamalau punturekin.

Norgehiagoka Akitania Berria-EAE-Nafarroa euroeskualdeak babesten du, lurraldeen arteko kirol txapelketak sustatzeko helburuarekin. ETB1ek zuzenean emango du partida.


Summary: Hainbat joera politikotako milaka manifestari bildu dira Berlinen, pandemiari erantzuteko neurrien aurka. Uztailetik, gobernuaren aurkako protestak egiten ari dira Alemaniako hiriburuan. Asteburuan, ultraeskuineko hainbat kidek Alemaniako parlamentuaren egoitza hartzeko saialdia egin zuten, baina ezerezean geratu zen. Manifestari gehienak eskuin muturrekoak badira ere, hainbat joera politikotako herritarrak batu dira protestetara.

Alemania da pandemiak Europan gehien jo dituen herrialdeetako bat. Robert Koch institutuaren arabera, 243.000 positibo inguru atzeman dituzte, eta 9.300 herritar hil dira. Horiek horrela, Angela Merkelen gobernuak pandemiaren kontrako neurriak gehiago zorroztea erabaki du, oldarraldiak kontrolatzeko.

Hala eta guztiz ere, herritar guztiak ez daude ados Alemaniako Gobernuak pandemiari erantzuteko ezarri dituen neurriekin. Uztailetik, Alemania osoan milaka manifestari kalera atera dira, pandemiari erantzuteko neurrien aurka. Azken asteburuan, Berlingo protestak, esaterako, orain arteko jendetsuenak izan ziren: zehazki, 38.000 manifestari inguruk hartu zuten parte larunbatean. Andreas Geisel Berlingo Barne ministroak aditzera eman duenez, ultraeskuinak eta eskuin muturrak presentzia «handia» dute manifestazio horietan. Hain zuzen, ultraeskuineko berrehun kidek Reichtag Alemaniako parlamentuaren egoitza hartzeko saialdia egin zuten. Geiselek, ordea, nabarmendu du Reichtag eraikina «une oro babestuta» egon zela. Halere, egoitzaren aurrean ikusi ziren irudiak «lotsagarritzat» jo eta «gaitzetsi» egin ditu. «Manifestari horiek ez daude gobernuaren aurka, demokraziaren printzipioen aurka baizik». Bide beretik jo du Frank-Walter Steinmeier Alemaniako presidenteak ere. «Parlamentuaren aurrean Reicheko banderak ikustea eta ultraeskuinaren aldeko harengak entzutea demokraziaren aurkako eraso onartezina da».

Geiselek, bestalde, nabarmendu du manifestazio horien jatorria ultraeskuina dela; bereziki, Reichsbuerger taldeak du indarrik handiena. Iraganeko Alemaniako Inperioaren ikurrak dituzten banderekin ibiltzen dira, eta egungo Alemaniako Estatuaren legitimitatea ez dute aitortzen. Baina gehitu du hainbat joera politikotako jendea batu dela apurka-apurka protestetara: besteak beste, Inkonformista izeneko mugimendua. Gobernuak hartu dituen neurrien ondorioz, oinarrizko eskubideak eta mugimendurako askatasuna «urratutzat» jotzen dituzte manifestariek. «Haiek ere arazo handia dute demokraziaren printzipioekin», gehitu du Geiselek. Protesta horietan, hainbat guraso euren seme-alabekin ageri ziren. RBB Alemaniako irrati-telebista katearen arabera, ehun bat lagun manifestazioa oztopatzen saiatu ziren, «Naziekin eta faxistekin zoaz», oihukatzen zutela.

Putini babesa

Reich hiritik joandako 2.000 ultraeskuindar inguruk —Alemaniako subiranotasuna ez dute onartzen— Errusiako Gobernuak Alemanian duen enbaxadara bertaratu ziren, eta Vladimir Putin Errusiako presidentearen aldeko eta Merkel kantzilerraren aurkako oihuak egin zituzten. Talde horretan, gainera, konspirazioaren teorien defendatzaileak ere bazeuden. Bestalde, manifestarien eta Poliziaren artean istiluak izan ziren. Ultraeskuinekoek botilak eta harriak jaurti zizkieten poliziei, eta segurtasun indarraren erantzuna berehalakoa izan zen: 300 lagun atxilotu zituzten. Alemaniarentzako Alternatiba alderdi ultraeskuindarrak soilik babestu ditu manifestazioak.


Summary: Baionako turismo bulegoko langile batek positibo eman du. Turismo bulegoa hetsirik egon da asteburuan, eta gaur egin dituzte desinfekzio lanak.

Baionako turismo bulegoko langile batek positibo eman du PCR proban. Koronabirusak kutsaturiko pertsona batzuekin harremana izan zuen , eta positibo eman bezain laster abisatu zuen lantegia. Hala, turismo bulegoa hiru egunez hetsi dute «prebentzio neurri» gisa, eta gaur egin dituzte garbiketa lanak.

Langilearekin kontaktuan izan diren lankideek PCR proba egin beharko dute, Baionako Herriko Etxeak aktibatutako protokoloaren arabera.


Summary: Ewanek irabazi du Tourreko lehen esprint garbia. Esprinter australiarra indarrez eta abileziaz gailendu da Sisteronen, Bennett eta Nizzoloren aurretik. Alaphilippek jarraitzen du lider.

Ez da ezusterik izan Frantziako Tourreko hirugarren etapan. Esprintean erabaki da, eta Caleb Ewan (Lotto Soudal) izan da azkarrena. Amaiera aproposa zuen etapak Tourreko lehen abiadura esprint garbia ikus zedin, eta australiarrak bere legea ezarri du, atzetik aurrerako ahalegin ikusgarria eginda. Agudo abiatu dira esprinter gehienak, baina Ewanek babesean jarraitu du azken metroetara arte, eta bukaeran aurkari guztiak aurreratu ditu. Indarra eta teknika uztartuz lortutako garaipena izan da. Haren atzetik, Sam Bennett (Deceuninck) eta Giacomo Nizzolo (NTT) sartu dira.

Eguneko ihesaldia hiru frantziarrek osatu dute: Anthony Perezek (Cofidis), Benoit Cosnefroyk (Ag2r) eta Jerome Cousinek (Direct Energie). Lehen biek mendiko puntuak izan dituzte jomugan, eta hanka altxatu dute lehen bi mendateen ostean. Perezek berea zuen mendiko maillota, baina lurrera erori, eta lepauztaia hautsita utzi du lasterketa. Cousinek, berriz, ekinean jarraitu du, harik eta hamasei kilometroren faltan Deceuninckek harrapatu duen arte. Guztira 182 kilometro egin ditu ihes eginda.

Esprinta prestatzeko unea heldu da orduan. Tropelak bizitu egin du abiada, eta, buruan lehia handia izan den arren, amaiera garbia izan du etapak. Azken kilometroa zuzen-zuzena zen, aukerakoa ziklistarik azkarrenak euren artean lehia zitezen. Sunweb sartu da buruan, eta Peter Sagan (Bora) izan da esprinta abiatzen lehena. Urrutiegitik jo du, ordea. Bennettek indarrez egin du aurrera, eta tartea zabaldu. Haatik, hark ere haize gehiegi jan du. Ewanek kontrako estrategia erabili du, eta bikain atera zaio. Abilezia eta abiada handiz aurreratu ditu aurkariak, eta, hala, Tourreko bere laugarren garaipena lortu du. Sailkapen nagusian, ez da aldaketarik izan: Julian Alaphilippek (Deceuninck) jarraitzen du lider.


Summary: Alavesek eta Eibarrek etxean hasiko dute liga, eta besteek, kanpoan. Lehen derbia hirugarren jardunaldian jokatuko dute Eibarrek eta Athleticek, irailaren 27ko asteburuan. Urtarrilera atzeratuko dute bigarren jardunaldiko Athletic - Bartzelona partida.

Azkenean zozkatu da 2020-2021eko denboraldiko egutegia. Liga irailaren 12-13an hasiko da, eta bost euskal taldeetatik bik ekingo diote txapelketari etxean: ÂAlavesek eta Eibarrek. Betis hartuko dute arabarrek, eta Celta gipuzkoarrek. Aurreko sasoia amaitu zuen zelai berean ekingo dio ligari Athleticek, Granadarenean. Realak, berriz, Valladoliden jokatuko du; eta Osasunak, igo berri den Cadizen berdegunean. Lehen derbia hirugarren jardunaldian jokatuko da, irailaren 26-27a: Eibar - Athletic izango da.

Ligaren amaiera gogorra izango da batez ere Eibarrentzat eta Alavesentzat. Mendilibarren taldeak Bartzelona hartuko du Ipuruan, eta Alavesek Sanchez Pizjuanen jokatuko du, Sevillaren kontra. Pablo Machinen talde ohietako bat da Sevilla. Elx igo berriari egingo dio bisita Athleticek.

Talde batzuek abuztuan jokatu zutenez gero, atzeratu egingo dituzte haien lehenengo eta bigarren jardunaldietako partidak. Hala, bigarren jardunaldiko Athleticen eta Bartzelonaren aurkako partida 2021eko urtarrilaren 6an jokatuko dute.

Laugarren jardunaldiko Granadaren eta Osasunaren arteko partida ere atzeratu egingo dute, Europa ligako kanporaketengatik; urtarrilaren 12an jokatuko dute haiek.

Hona hemen euskal taldeek datorren denboraldian jokatuko dituzten derbiak:

3. jardunaldia (irailaren 27a) Eibar – Athletic

5. jardunaldia (urriaren 4a) Alaves – Athletic

6. jardunaldia (urriaren 18a) Eibar – Osasuna

7. jardunaldia (urriaren 25a) Osasuna – Athletic

12. jardunaldia (abenduaren 6a) Alaves – Reala

13. jardunaldia (abenduaren 13a) Reala – Eibar

15. jardunaldia (abenduaren 23a) Alaves – Eibar

16. jardunaldia (abenduaren 30a) Athletic – Reala Osasuna – Alaves

17. jardunaldia (urtarrilaren 3a) Reala – Osasuna

22. jardunaldia (otsailaren 7a) Osasuna – Eibar

24. jardunaldia (otsailaren 21a) Reala – Alaves

24. jardunaldia (otsailaren 28a) Alaves – Osasuna

28. jardunaldia (martxoaren 21a) Athletic – Eibar

29. jardunaldia (apirilaren 4a) Reala – Athletic

30. jardunaldia (apirilaren 11) Athletic – Alaves

32. jardunaldia (apirilaren 25a) Eibar – Reala

34. jardunaldia (maiatzaren 2a) Eibar – Alaves

35. jardunaldia (maiatzaren 9a) Athletic – Osasuna

38. jardunaldia (maiatzaren 23a) Osasuna – Reala


Summary: Israelen aurkako erasoak etetea onartu du Hamasek. Tel Avivek ia hiru astez bonbardatu du Gaza, handik jaurtitako su puxikei eta suziriei erantzunez.

Qatarreko ordezkaritza bat aritu da bitartekari lanetan, eta lortu du azkenean Hamasek erasoak etetea. Abuztuaren 11z geroztik Israelen bonbapean bizi dira Gazako bi milioi palestinarrak. Hamasek ohartarazia zuen egoera muturrekoa zela, erasoen eta argindar faltaren ondorioz —salgaiak sartzeko pasabide bakarra itxi egin du Tel Avivek, eta erregaia sartzea debekatu, erasoetarako erabiltzen dutela argudiatua—. Horiek hala, suziriak jaurtitzeari utziko dio talde islamistak.

«Hainbat asteko elkarrizketen ostean, Qatarrekoo ordezkari Mohamed el-Amadi ordezkariaren bitartekaritzarekin, borrokak amaitu eta egonkortasun bermatzeko akordioa itxi dugu. Hainbat proiektu ere jarriko dira martxan Gazako herritarren egoera hobetzeko», adierazi du erakundeak idatzi batean.

Bestalde, NBE Nazio Batuen Erakundeak eskatu dio Israeli zabal dezala salgaiak Gazara sartzeko pasabidea, eta baimen ditzala erregaia eta bestelako oinarrizko salgaiak. NBEko Palestinarako ordezkari Jamie McGoldrickek ohartarazi du lurraldean dagoen zentral elektriko bakarra geldirik dagoela, eta edateko ura lortzeko ere arazoak dituztela, sorgailuak geldirik daudelako.


Summary: Idoia Mendia: «Eusko Jaurlaritzan parte hartuko dut». Gaur sinatuko dute Urkulluk, Ortuzarrek eta PSEko idazkari nagusiak gobernu akordioa. Maddalen Iriartek adierazi du Mendia gobernu berrian sartzen bada, Urkulluk hala erabaki duelako dela, eta ez duela aldaketarik ekarriko Eusko Jaurlaritzaren politiketan.

Idoia Mendia PSEko idazkari nagusiak bart gauean jakinarazi duenez, Eusko Jaurlaritzan parte hartuko du datorren legegintzaldian. Sare sozialetan zabaldu duen bideo batean adierazi duenez, «lana egiteko garaia da», eta berak pertsonalki parte hartuko du zeregin horretan. Gobernu berrian sartzeko erabakia militanteek EAJrekin adostu duten gobernu akordioari eman dioten babesarekin alderatu du, eta berak ere lanari ekingo diola gaineratu du.

Mezu hori bera helarazi die Mendiak PSEko militanteei gutun baten bidez. «Sozialistak ez gara inoiz kikildu arazoen aurrean, eta berriro erakutsiko dugu», dio, eta egoera «biziki gogorra» dela eta «konpromiso historiko berri bat» behar dela. Gutunean sakondu egin ditu bere argudioak, eta gaineratu du uste duela «Euskadiren berreraikuntza sozialean eta ekonomikoan pertsonalki parte hartzeko unea» duela. Zehaztu du, baina, ez dela, haren hitzetan, «kontu pertsonal bat», baizik eta «alderdiak ematen duen pauso bat». Erabakia PSEren Batzorde Eragilearekin adostu du, eta jakinarazi dio Iñigo Urkullu lehendakarigaiari.

Ostegunean egingo dute inbestidura saioa Eusko Legebiltzarrean, eta EAJk eta PSEk gehiengoa izango dute Urkullu hautatzeko; bi hautagai daude, eta Elkarrekin Podemosek iragarri du abstenitu egingo dela bozketan. EAJk eta PSEk gobernu akordio bat adostu zuten joan den astean, eta bi alderdiek babes handia eman diote. Gaur sinatuko dute gobernu akordioa Iñigo Urkullu lehendakarigaiak, Andoni Ortuzar EAJko presidenteak eta Mendiak berak.

Maddalen Iriarte EH Bilduko legebiltzarkidea izango da beste lehendakarigaia osteguneko bozketan. Mendiaren erabakiaz zera esan du, gobernu berrian sartzen bada Urkulluk hala erabaki duelako dela, eta Urkullu-Mendia bikoteak ez duela aldaketarik ekarriko Jaurlaritzaren politiketan. «Niri ez zait interesatzen nor egongo den gobernu berrian, baizik eta egongo direnak gai diren dauzkagun erronkei erantzuteko; hau edo hura izango den, lehendakariordetza bat, bi edo hamalau egongo diren, horrek ez dakar ekarpenik eztabaidara».


Summary: Gizon bat labankadaz hilda aurkitu dute Portugaleteko zahar etxe batean. Goizaldean aurkitu dute 91 urteko gizona, bularrean labankada bat zeukala. Zer gertatu den ikertzen ari da Ertzaintza.

Portugaleteko Aspaldiko egoitzan (Bizkaia) gertatutako adineko erabiltzaile baten heriotza ikertzen ari dira. Goizaldean aurkitu dute gizona, lurrean, bularrean labankada bat zeukala. Suspertzen saiatu dira, baina bertan hil da. 91 urte zeuzkan.

Ertzaintza ikertzen ari da zer gertatu den.


Summary: Gasteizko kirol jardueretako begiraleek eta sorosleek greba mugagabea hasiko dute. Gaurtik aurrera egingo dute lanuztea. ELA, LAB eta CCOO sindikatuek Gasteizko Udalaren jarrera salatu dute .

Gasteizko kirol jardueren sektoreko langileek greba mugagabea hasiko dute gaurtik aurrera, enpresa esleipendunen eta langileen ordezkarien artean akordiorik ez dutelako lortu. Greba deialdiaren ondorioz, Mendizorrotzeko eta Gamarrako igerilekuak itxi beharko dituzte, baita gizarte etxeetako ikastaro batzuk bertan behera utzi ere.

ELA, LAB eta CCOO sindikatuek Gasteizko Udalari aurpegiratu diote lan gatazka konpontzeko borondaterik ez izatea. Salatu dutenez, Gasteizko Udaleko Kirol Sailak konpromisoa hartua zuen gatazkan bitartekari lanak egiteko; besteak beste, igerilekuak ireki eta ixteko protokolo bat eskatzeko, instalazioen eta erabiltzaileen segurtasuna bermatze aldera. Kirol programazioaren ikastaroen eskaintza handitzeko ere, ekarpenak jasotzeko prest agertu zen udala. Haatik, azken egunetako bilerak «etsigarriak» izan direla azaldu dute langileen ordezkariek. «Ez daude prest igerilekuak behar bezala ireki eta ixteko behar den denboran minutu bakar bat ere beren gain hartzeko». Kirol begiraleek, berriz, salatu dute udalak ez diela kasurik egin kirol jardueren programazioaren ikastaroak hobetzeko egindako proposamenei.

Begiraleek eta sorosleek azpimarratu dute borondatea dutela lan gatazka konpontzeko, eta horren erakusle izan zela abuztuaren 10etik egiten ari ziren lanuzteak bertan behera utzi izana. «Hala ere, ikusten ari gara konpromisoak ez direla betetzen ari, eta enpresak eta udala pilota elkarri botatzen ari direla».


Summary: Ikastetxera itzuli dira Ipar Euskal Herriko ikasleak. Eskola sartzea egin dute goizean Ipar Euskal Herriko ikasleek. Ikastetxeek protokolo sanitario berezia errespetatu beharko dute: maskara derrigorrezkoa da 11 urtetik aitzina.

Euskal Herriko lehen ikasleak eskolara itzuli dira. Ipar Euskal Herriko eskola, kolegio, lizeo eta unibertsitateko ikasle guziek goizean egin dute sartzea, pandemiak ekarri dituen baldintza berezietan. Baionako Estitxu Robles kolegioan, goizeko bederatzietan egin dute eskola sartzeko aurkezpena. Goizeko zortzietatik, ordea, guraso eta ikasleak hesiaren kanpoaldean zeuden, zain. Zakua bizkarrean, lagunarteko kalakan aritu dira nerabeak. Gurasoak begira, seme-alabak baino urduriago. Urteroko irudia izan zitekeen, baina maskarek ikasle berrien aurpegiak kukutzen dituzte.

Frantziako Hezkuntza ministerioak maskarak derrigortu ditu 11 urtetik gorakoentzat, ikastetxe guzietan; eta pandemiak aldatu egin du sartze eguneko argazkia ere. 8:30an ireki dute xeila, eta hasi dira kolegiora sartzen, lerroan. Protokolo sanitarioa dela eta, eskuak desinfektatu behar dituzte haurrek ikastetxera sartu aitzin. 44 sartu dira goizean Estitxu Robles kolegioan: gainerakoek bihar izanen dute sartzea, jada ezagutzen duten egoitzan. Seigarrenek lehen aldia dute kolegioan, eta egun bateko tartea dute «handiak» ezagutu aitzin.

Jasmine xeilan dago, amaren ondoan, lotsati. «Kontent naiz kolegiora sartzea, nire lagunak ere etorriko direlako. Baina maskararekin pixka bat beldurtua naiz, bero handia ematen duelako». Korrika eskapatu da neskatoa, lagun mina hurbiltzen ikusi duelarik, eta besarkatu du.

Ondoko ikasle taldean den Aloñak bat egin du Jasminekin. «Joan den urte bukaeran ikastolan ez zen beharrezkoa maskara. Baina orain beharko dugu ohitu», erran du. Jonik dagoeneko hartu du maskara eramatearen ohitura; baina protokoloak lagunekin jostatzeko manera aldatu duela deitoratu du. «Gu beti ari gara jostetan elkar hunkituz, eta usu besarkatzen ditut ene lagunak. Biziki zaila da metro bateko distantzia atxikitzea gure artean; hori da zailena enetzat». Hala ere, «pozik» daude Aloña eta Joni, kolegioko abentura hasteaz. «Neguan ongi izanen da, sudurrean hotz badugu, maskararekin berotzen ahal gara», bota du Aloñak, eta lagun guziak hasi dira irriz.

Xeila ireki dutenean, Txomin Agirre gurasoak alabari musu bat eman dio, agurtzeko. Nahiko lasai agertu da: «Maskararen erabilera fite ulertu du alabak, pandemiaren hasieratik aipatzen zelako. Pixka bat urduri da, baina ez dut uste egoera bereziak estres gehiago eragiten dionik. Protokolo bat errezibitu dugu kolegioaren partetik, eta dena esplikatu dute bertan».

Irakasleak, kezkatuago

Gaelle Blanco euskara irakaslea izanen da kolegioan; eta berak ere, lehen eguna du. Urduri mintzatu da: «Pentsatzen dut urte berezia heldu zaigula. Entseatuko gara ahal bezain ongi egiten, arauak errespetatuz. Ez dakigu norantz joaten garen». Pedagogiari begira kezka sortzen dio maskarak. «Bisaiarekin anitz komunikatzen dugu. Maskarak komunikazio osoa zailtzen du; ez dugu ongi entzuten. Begiekin mezuak pasatzen ikasi beharko dugu. Ez dugu hauturik, eta egokitu behar dugu» gehitu du. Bat egin du harekin Mañolo Ezpeleta zuzendariak. Egoera sanitarioa aldatu ahala protokoloak ere alda daitezkeela azaldu du. Baina, bere irudiko, hutsuneak baditu protokoloak. «Ene ustez, epe batzuk finkatu beharko lirateke. Adibidez, hiru astez protokolo bat saiatzen ahalko genuke, eta emaitzaren arabera aldatu: hobera edo txarrera. Ez dakigu zein diren irizpideak; eskerrak talde azkarra dugula kolegioan, eta egokitzeko gaitasuna dugula».

Lore Aroztegi hezkuntza aholkularia da kolegioan, eta sartzerako protokolo berezia landu du udan zehar: «Bakantzak aitzin zerbait prestatu genuen, baina Frantziako hezkuntza ministroa berriz mintzatu da joan den astean. Azken finean aldaketak egin behar izan ditugu azken momentuan. Erran duena ez da beti argi, eta saiatu gara moldatzen gure lekuaren eta egoeraren arabera».

Eraikin zaharra da kolegioarena, eta lanak egin behar izan dituzte udan, ikasgela gehiago lortzeko. «Jadanik baliabide guti dugu, eta guraso eta irakasleen inplikazioari esker lortu dugu obrak egitea udan. Ez dugu askoz ere gehiago egiten ahal ditugun baliabideekin», salatu du. 67 ikaslerekin ireki zuen Seaskak Baionako kolegioa duela lau urte, eta dagoeneko 169 ikaslek eman dute izena. «Biziki garapen baikorra izan du kolegio berriak. Urtero obrak egin behar ditugu eraikina zaharkitua delako, eta ikasle kopurua emendatzen delako», azaldu du zuzendariak.

Heldu dira 9:00ak, eta sartze eguneko aurkezpena egin du talde pedagogikoak kanpoko eremuan. Ongi etorria egin diete irakasleek ikasleei; eta klaseak osatu dituzte. 6. mailan, bi klase izanen dira: 6A eta 6B. 44 ikasleak ordena alfabetikoan deitu ditu Mañolo Ezpeletak. Sartzeko momentu estresagarriena ikasleentzat; lagun taldeak nola banatuko ote dituzten. Baina gehienak pozik agertu dira, eta irakasle arduradunak segitu dituzte klasera sartzeko. Hasia dute ikasturtea; eta egoera berezia izanik ere, normalitateak hartu du gaina Baionako kolegioan.


Summary: Iruñeko udaltzainek ehun ikasle inguruko botila festa batean esku hartu dute. Unibertsitate egoitza bateko ikasleak dira, eta horietako bederatzi identifikatu ditu Poliziak.

Iruñeko ikasleen egoitza baten atarian ehun bat gazte bildu dira bart gauean kale zurrutean aritzeko, eta Udaltzaingoak esku hartu behar izan du. Iruñeko Bigarren Zabalgunean dagoen ikasleen egoitzaren aurrean zeuden gazteak kale zurrutean. Haietako asko maskararik gabe, erretzen eta segurtasun tartea errespetatu gabe zeuden, Poliziak jakinarazi duenez. Udaltzainak bertaratu direnean, egoitza barrura sartu dira gazte asko, eta horietako bederatzi identifikatu ditu Poliziak. Botila festa egiteagatik isuna jarri die bederatzi gazte horiei.

Abuztuaz geroztik, kaleko edana debekatuta dago Hego Euskal Herrian, koronabirusaren hedapena geldiarazteko.


Summary: Turkiak esan du beste hamar egunez luzatuko dituela Mediterraneo ekialdean gasa esploratzeko lanak. Greziak jarduera horiek baliogabetzeko urratsa egin du. Ankarak gaur hasiko ditu ariketa militarrak.

Greziaren eta Turkiaren arteko harremanak gaiztotuz joan dira azken hilabeteetan, eta baliteke Ankarak gaur iragarritako berriak haien arteko tentsioak areagotzea: izan ere, Turkiak jakinarazi du beste hamar egunez luzatuko dituela Mediterraneo ekialdean gasa esploratzeko egiten ari diren jarduera polemikoak. Azkar erantzun du Greziak, eta lan horiek baliogabetzeko abisua helarazi du, Turkiaren jarduerak «legez kanpokoak» direla argudiatuta; eremu hori bere menpekoa dela salatzen du. Kanpo Arazoetako Ministerioak adierazi duenez, operazio horrekin Turkia «asaldura eta ezegonkortasuna» sortzen ari da eskualdean, eta segurtasuna «ahultzen».

Hain zuzen, Zipretik gertu topatutako gas hobi baten ondorioz piztu dira bi herrialdeen arteko azken liskarrak. Ankarak 320.000 milioi metro kubo gas topatu ditu han. Aurkikuntza oinarrizkoa da Recep Tayyip Erdogan presidentearen herrialdearentzat; izan ere, azken hamarkadetako hazkunde ekonomikoa dela eta, herrialdeak gas ugari xahutzen du. Ankarak esportatu egiten du erregai horren zatirik handiena, eta, ondorioz, gasa erostera bideratu behar du bere aurrekontuen zati handi bat. Mediterraneo ekialdean topatutako hobiak, ordea, gas esportazioen merkatuan sartzea ahalbidetuko lioke herrialdeari, eta horrek bultzada bat emango lioke ekonomiari.

Greziak, ordea, salatu zuen «legez kanpokoak» direla ustiaketak, Zipre inguruko itsas eremua bere menpekoa delako. Turkiak, berriz, ohartarazi zuen Mediterraneoan, Itsaso Beltzean eta Egeo itsasoaren gain dituen eskubideak baliatuko dituela.

Europako Batasunak, hasieran behintzat, Atenasen jarrera babestu du, eta Turkiari zigorrak ezartzea aztertzen ari da. Halere, bi aldeei hainbat aldiz dei egin die negoziazio mahaira itzultzeko.

Bestalde, Turkiako Kanpo Harremanetarako ministro Mevlut Cavusogluek gaur esan du Ankara Greziarekin elkarrizketak izateko prest dagoela Mediterraneo ekialdeko eskubideen inguruan aritzeko eta desadostasunak konpontzeko. «Zoritxarrez, gure deiei jaramonik egin ez zaielako, beharrezko neurriak hartu behar izan ditugu» , gaineratu du. Era berean, Kastellorizo uharteko «presentzia militarra» gutxitzeko exijitu du Cavusogluek. Mediterraneo itsasoaren hego-ekialdean dago uharte hori, eta Greziaren lurraldearen parte bada ere, Turkiako kostaldetik bi kilometro eskasetara dago. «Kastelorizo uharteko militarizazioak akordioek ezarritako muga gainditzen badu, Greziak galdu egingo du».

Ariketa militarrak

Egoera horretan, Turkiak joan den astean iragarri zuen ariketa militarrak egingo zituela; gaur eta bihar ekingo die, benetako munizioa erabiliz. Frantziak Italia eta Greziarekin batera hiru eguneko maniobra militarrak iragarri ondoren eman zuen asmoaren berri.


Summary: Hiriburun elkartu dira murgiltze ereduaren esperimentazioaren alde. Ipar Euskal Herriko hainbat hautetsi bildu dira Hiriburuko Baste Quieta eskolan, murgiltze ereduaren esperimentazioa sostengatzeko.

Jean Rene Etxegarai, Alain Iriart, Mathieu Berge, eta Max Brisson hautetsiak izan dira, besteak beste, goizean Hiriburuko (Lapurdi) eskolan egin duten elkarretaratzean. Murgiltze ereduaren esperimentazioa ezarri nahi zuten Baste Quieta eskolan, ama eskolako haurrentzat. Paristik debekua jaso zuten uztailean. Atzo, Ipar Euskal Herriko hautetsi delegazio bat joan zen Parisera, Frantziako Hezkuntza ministerioko kontseilari batekin mintzatzera. Bilkuran ez zuten baiezkorik jaso, eta negoziaketek segitu beharko dutela adierazi zuen Alain Iriart Hiriburuko auzapezak.

Max Brissonek atzo iragan zen bilkura aipatu du: «Parean ukan dugun kontseilariak murgiltze ereduaren esperimentazioa jartzeko koadro juridikoan zona gris bat bazela erran digu. Baina legeak hobetzen ahal direla erran diot».

Ipar Euskal Herriko beste herrietako auzapezak ere hurbildu dira. Gainera, Seaskako, elebidun giristinoko eta elebidun publikoko ordezkariak ere bertaratu ziren, Ikas bi eta Biga bai guraso elkarteekin batera.


Summary: Beste 603 kasuren berri eman dute Hego Euskal Herrian. Pertsona bat hil da Nafarroan gaitzaren ondorioz.

Eusko Jaurlaritzako eta Nafarroako Osasun Sailek azken orduetako datuak jakinarazi dituzte. Bezperan baino kasu gehiago izan dira gaur: 603 pertsonari atzeman diete gaitza; atzo 536 izan ziren. Halaber, proba gehiago egin dira azken orduetan: 8.614 test egin dituzte, atzo baino mila gehiago. Iragan aste amaierako zifra altuen ostean, bi egunetan laurehun kasuren bueltan izan dira Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Positiboen portzentajea ere jaitsi egin da: egin diren probetatik %7 izan dira positibo; iragan astean %8-9 inguru ziren. Nekane Murga Jaurlaritzako Osasun sailburuak atzo adierazi zuen goizegi dela joera aldatzen ari dela baieztatzeko, kasuek behera egin badute ere.

Apaldu egin dira azken orduetan kasuak Bizkaian eta Gipuzkoan: 194 kasu atzeman dituzte Bizkaian, 146 Gipuzkoan. Araban, berriz, atzoko zifra baxuaren aldean, azken orduetan bikoiztu egin dira: 89 kasu izan dira; atzo, 41. Nafarroan ere gorantz egin dute: 158 izan dira kasuak. Erkidegotik kanpo beste hamasei kasu detektatu ditu Jaurlaritzak.

Ospitaleratuek kopuruak gora egin du. Atzo azken egunetan ospitalera jende gutxien sartu zen eguna izan zen Hego Euskal Herrian: 30 ospitaleratze izan ziren. Azken orduetan, aldiz, 50. Beraz, oraintxe bertan 366 pertsona daude erietxeetan gaitzaren eraginez; horietatik 41 ZIU zainketa intentsiboetarako unitateetan. Gainera, Nafarroan gaitza zuen pertsona bat hil da azken orduetan.

Ostiralean Erne sindikatuak jakinarazi zuen Gasteizko polizia etxe batean hamahiru kasu zeudela eta zenbait langile bakarturik zeudela etxean. Sindikatuak langile guztiei probak egiteko eskatu zion Osasun Sailari, eta asteburuan PCRak egiten aritu dira osasun langileak. Orain arte 279 test egin dituzte, eta 205 proben emaitza jakin dute oraingoz: positibo bat izan da.


Summary: Juanjo Goiriena hil da, EHUko errektore ohia. 1991-1996 artean izan zen unibertsitateko errektore, eta Eusko Ikaskuntzako lehendakari, 1996tik 2002ra. Medikua zen ikasketaz.

Goizaldean hil da Juanjo Goiriena (Gasteiz, 1948), EHU Euskal Herriko Unibertsitateko errektore ohia. Medikuntza eta Kirurgia ikasi zuen Salamancako Unibertsitatean, eta doktore tesia EHUn bertan egin zuen. Hainbat unibertsitatetan jardun zen irakasle; besteak beste, EHUko Medikuntza Fakultatean. Ardura karguak ere izan zituen: Antolaketa Akademikoko errektoreorde izan zen Gregorio Monreal errektore zen garaian, eta Goiriena bera errektore izan zen 1991tik 1996ra. Besteak beste, EHUtik kanporatutako irakasleen afera izan zuen mahai gainean.

2005ean, EHUk 25 urte bete zituenean, egindako bideaz hausnartu zuen BERRIAn, eta ohartarazi zuen EHUk bazeukala hutsune handi bat: «Unibertsitatea sortu zen garaian, euskarari eta euskal kulturari heltzeko ilusioa geneukan guztiok. Hori ez da behar bezala egitea lortu, eta nik barru-barruraino sartuta daukat hori. Nire ustez, horri heldu beharko lioke berriro EHUk». Lortutako emaitzekin ere kritiko zen «Unibertsitateak autokritikoagoa izan behar du. Ikerketa kopuruan handitu du produkzioa. Baina Euskal Herrian egiten diren ikerketen %90 EHUtik sortutakoak direla esateak ez du balio. Gainera, gizartean egitura sozioekonomikoan batez ere sartzea eta gehiago ematea lortu behar du, horretarako giza baliabide baliotsuak badituelako».

EHUko errektore kargua utzita, Eusko Ikaskuntzako lehendakaritza hartu zuen Goirienak 1996an. Urrats asko iritsi ziren haren agintaldian: besteak beste, Auñamendi entziklopedia digitalizatzen hasi ziren, eta Euskonews sortu zuten. Jakiundeko kide ere bazen Goiriena 2007tik, akademia sortu zenetik.

Medikuntza izan du lan ardatz Goirienak, eta bi ikerketa lerro jorratu zituen: esfortzuaren fisiologia kirol medikuntzan eta gantz-ehunaren metabolismoa. Basurtuko Unibertsitate Institutu Medikua zuzendu zuen, Kirol medikuntzan espezializatua; Europako Zientzia eta Arteen Akademiako eta Medikuntzako Errege Akademiako kide izan zen. Sari ugari jasota joan da Goiriena; besteak beste, EHUren Urrezko Domina.


Summary: Lehen arretako aurrez aurreko kontsultak indartuko dituzte Nafarroan. Osasun Sailak ohiko jarduerara itzultzen hasi nahi du irailean.

Santos Indurain Osasun kontseilariak parlamentuan eginiko agerraldian azaldu du irailetik aurrera neurri berriak hartuko dituztela, lehen arretako aurrez aurreko kontsultetara itzultzen hasteko: denborak eta ordua hartzeko prozedurak egokituko dituzte. Kontseilariak zehaztu du helburua «irisgarritasuna hobetzea» dela, eta, horretarako, pazientearen beharretara egokitzen den eredu bat ezartzeko asmoa dutela.

Aldi berean, gaixoen arretarako administrazioko langileak formakuntza jasotzen hasiko dira irailean. Indurainek azaldu du formakuntza horien bitartez paziente bakoitzari bere beharren arabera dagokion profesionalik egokiena esleitzea lortu nahi dela, «modurik irisgarri, erraz eta eraginkorrenean». Gainera, telefono bidezko arreta emateko zailtasunik handienak dituzten osasun eremuetako egoera ere aztertuko dute.

Bigarren olatuari aurre egiteko «prest»

Nafarroako osasun sistema COVID-19aren bigarren olatuari aurre egiteko «prest» dagoela esan du Maria Txibite presidenteak SER irratian eginiko elkarrizketa batean. Presidenteak onartu du azken egunetako kasuak ugariak direla, baina egungo egoera pandemia hasieran izandakoaren oso bestelakoa da: «Orduan 500 pertsona zeuden ospitaleraturik, orain 70 dira».

Ostiralean ekingo diote ikasturte berriari Nafarroan, eta gobernuak ez du egun hori atzeratzeko asmorik. Halaber, kezka adierazi du Txibitek: «Baditugu datu batzuk, Tuterako osasun eremukoak bereziki, kezkagarriak direnak, ez dut kontrakorik esango». Hain zuzen ere, egoera epidemiologikoa «larriena» den eremuetan testak egingo dizkiete hezkuntzako langileei, eta, oro har, baita osasun egoera zaurgarriena dutenei ere. Irizpide horien alde agertu da presidentea. Izan ere, Txibiteren ustean, irizpiderik ezarri gabe proba masiboak egiteak ez du emaitzarik ematen.


Summary: Hiru egoiliar zendu dira Bizkaian azken orduetan. Udako agerraldiak hasi zirenetik hamazazpi egoiliar hil dira herrialde horretan.

Bizkaiko zahar etxeetan oldarkor ari da gaitza azken asteetan. Foru Aldundiak jakinarazi du hiru egoiliar zendu direla azken orduetan, eta udako agerraldiak hasi zirenetik hamazazpi egoiliar zendu dira dagoeneko. Beste herrialdeetan ere eragin ditu ondoriorik latzenak: Gipuzkoan bi lagun hil dira gaitzaren ondorioz, eta Araban, bat.

Kutsatze gehiago ere izan dira Bizkaiko zentroetan. Orain, 114 egoiliar daude kutsaturik, eta beste hamazazpi ospitalean daude, COVID-19aren ondorioz. Langileen artean ere zabaldu da gaitza: 95ek positibo eman dute COVID-19aren proban, eta beste 88 bakarturik daude.

Koronabirusa duten gizarte zerbitzuetako erabiltzaileak artatzeko Birjinetxe zentro soziosanitarioa egokitu du Bizkaiko diputazioak, eta 88 pertsona daude bertan: horietatik 63 zahar etxeetako egoiliarrak dira.


Summary: Hezkuntza sistema «osoarekiko erantzukizunak» betetzeko eskatu diote ikastolek Jaurlaritzari. Ikastolen Elkartea «dezepzioz» mintzatu da Hezkuntza Sailarekin atzo izandako bileraz: «Denbora irabazteko trikimailu bat izan da; ezer ez jasotzeko arriskua dugu».

Ipar Euskal Herrian gaur hasi da eskola sartzea, Nafarroan ostiralean eta astelehenean irekiko dituzte ateak ikastetxeek, eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoan ere astelehenean abiatuko da ikasturte berria, baina nahasmen handia dago hezkuntza eragileen artean datozen asteetan izango dituzten baliabideen inguruan. Kezka horrekin bat egin du Ikastolen Elkarteak, batez ere Eusko Jaurlaritzaren jarrerarekin lotuta: ohar bidez adierazi du gobernuak ez duela argitu zer baliabide jarriko dituen itunpeko sarerako; are, atzo eragileekin izandako bileretan ere ez zuen zehaztu. «Dezepzioa eragin zigun, bileraren aurretik genituen zalantzak areagotu egin baitziren bileraren ostean», esan du elkarteak.

Ikastolek nabarmendu dute ez dakitela Jaurlaritzak emango ote dizkien «egoerak eskatzen dituen baliabide gehigarriak». Izan ere, atzoko bileran konpromisorik ez hartzea leporatu diote Hezkuntza Sailari: «Esan ziguten baliabideak izango ditugula, baina ez ziguten argitu zenbat, noiz, zertarako edo zer irizpideren arabera jasoko ditugun. Hortik atera genezakeen ondorioa da denbora irabazteko Jaurlaritzaren trikimailu bat izan dela bilera, eta ezer ez jasotzeko arriskua dugula».

Hartara, elkarteak gobernuari eskatu dio hezkuntza sistema «osoa» kontuan har dezala, eta harekiko «erantzukizunak» bete ditzala. Gogora ekarri du koronabirusak eragindako osasun krisiak premia bereziak eragin dituela ikastetxeetan, eta zentroek laguntza behar dutela gelak bikoiztu behar dituztenean irakasle gehiago kontratatzeko, COVID-19aren arduradun figura ezartzeko, gaixotzen diren langileen ordezkoak kontratatzeko, jangela eta garraio zerbitzuetan neurriak hartzeko eta euskararen irakaskuntza indartzeko, besteak beste.


Summary: Ikasturteari ekin diote Nafarroako Unibertsitate Publikoan. Ikasle berriei harrera egin diete gaur, eta bihar hasiko da ikasturte akademikoa formalki. Aurrez aurrekoak izanen dira saio guztiak, segurtasun neurri bereziak hartuta.

Zenbait neurri hartu dituzte Nafarroako Unibertsitate Publikoan ikasturte berria segurtasunez has dadin. Batik bat, ikasgelak berregituratu dituzte, eta txikitu egin dute talde bakoitzeko ikasle kopurua, distantzia fisikoa gordetzea helburu. Gainera, unibertsitateko ikasle guztiek maskara jantzita eduki beharko dute une oro, baita ondokoekin metro eta erdiko tartea gorde daitekeenetan ere.

Hasi berri den ikasturteko saio guztiak aurrez aurrekoak izan daitezen lehenetsi dute NUPen. Dena dela, iragarri dute neurri bereziak hartuko dituztela pandemiaren eboluzioak hala eskatzen badu. Unibertsitateak ohar batean adierazi duenez, egoerak nabarmen okerrera eginez gero ikasgela hibridoak prestatuko dituzte, saioen zuzeneko emisioa ahalbidetzeko, eta, premiazkoa bada, online irakaskuntzari helduko diote berriz, udaberriko itxialdian gertatu bezala.


Summary: Madurok indultua eman die oposizioko hainbat kideri. Jorge Rodriguez Venezuelako Informazio ministroak telebista publikoaren bidez eman du erabakiaren berri, eta herrialdea «adiskidetzeko» ahalegintzat hartu du. Juan Guaido Venezuelako Asanblea Nazionaleko presidenteak «iruzurtzat» jo du gobernuaren jarrera.

Nicolas Maduro Venezuelako presidenteak indultua eman die zenbait delitu leporatuta kartzelatutako 110 presori, besteak beste, oposizioko hainbat diputatu, legegile, sindikalista, kazetari eta gizarte eragileri. Herrialdea «adiskidetzeko» ahalegintzat hartu du gobernuak. Jorge Rodriguez Venezuelako Informazio ministroak telebista publikoaren bidez eman du erabakiaren berri. «Venezuelan bakea eta adiskidetza lortzeko lan egingo dugu, demokrazia sendotzeko». Indultu horien bitartez Venezuelako arazoak herrialdean bertan konpontzea ahalbidetuko duela gehitu du Rodriguezek.

Indultua eman dien 110 kideren artean, oposizioko 25 diputatu eta lau ordezko daude. Rodriguezek aditzera eman du espetxerik atera diren oposizioko kideek aukera izango dutela datorren abendurako aurreikusten dituzten hauteskunde parlamentarioetan parte hartzeko. «Denok dugu Parlamentu Nazionalerako hautagai izateko edo ez izateko eskubidea; beraz, ez dago inolako baldintzarik dekretua ezartzeko», nabarmendu du.

Indultatuen zerrendatik kanpo geratu dira Venezuelako oposizioan oihartzun handia duten zenbait politikari, hala nola Leopoldo Lopez —Espainiako enbaxadan dago, Caracasen— eta Henrique Capriles, Justizia Lehenengo alderdiko burua eta presidente hautagaia izateko inhabilitatua dagoena. Erreakzioak

Venezuelako Gobernuak espetxeratutako hainbat kideri indultua ematearen berri eman, eta berehala heldu dira erreakzioak. Venezuelako Alderdi Sozialista Batuak babestu egin du gobernuaren erabakia. Alderdiaren ustez, sektore nazional guztiekin elkarrizketa «eraikitzaile» eta «emankorra» izateko jarrera erakutsi du Maduroren gobernuak, «bakea lortzeko eta herrialdearen defentsarako». Juan Guaido Venezuelako Asanblea Nazionaleko presidenteak, ordea, «iruzurtzat» jo du gobernuak hartu duen erabakia, eta oposizioa «zatitzea» nahi duela leporatu dio Madurori. «Erregimenak gatibu hartuta zeuzkan eta jazarpena pairatu duten hainbat preso politiko aske utzi ditu. Erregimen diktatorial baten eta Asanblea Nazionalaren aurkako erasoaren erakusgarri da», salatu du bere Twitter kontuan. Guaidoren ustez, haien askapenaren helburua izan da gobernuak egin dituen mugimenduak «legitimatzea». Horrez gain, abenduko hauteskundeak «engainutzat» jo ditu. «Engainatu nahi gaituzte, baina ez gara eroriko», nabarmendu du.

Nazioartean ere oihartzuna izan du albisteak. Josep Borrell Europako Batasuneko Atzerri Politikarako goi ordezkariak «berri ontzat» jo du oposizioko hainbat kideren askapena. Borrellen arabera, gobernuak hartutako erabakia urrats garrantzitsua izan da abendurako aurreikusita dauden hauteskunde «libreak, inklusiboak eta gardenak» egiteko. Bide beretik jo du Michelle Bachelet NBE Nazio Batuen Erakundearen Giza Eskubideen Batzordeko goi mandatariak. «Erabaki horrek herrialdean eremu demokratikoa irekitzeko modua emango du, baita giza eskubideen egoera hobetzekoa ere».


Summary: Koalizio gobernua osatzeko ituna sinatu dute Urkulluk, Ortuzarrek eta Mendiak. EAJko eta PSEko buruzagiek esan dute gainerako taldeei «irekitako» akordioa dela, eta autogobernuari buruzkoak direla, oraingoan ere, desadostasun nagusienak.

Atzo iluntzean EAJko eta PSEko oinarrien babesa jaso ondotik, gaur eguerdian sinatu dute gobernu akordioa EAJk eta PSEk. Eusko Legebiltzarrean egin dute sinadura ekitaldia EAJren EBBren presidente Andoni Ortuzarrek eta PSEko idazkari nagusi Idoia Mendiak, Iñigo Urkullu jarduneko lehendakariarekin batera. Etzi emango dute akordioaren berri, inbestidura saioan.

Ituna sinatu ostean agertu dira prentsa aretoan Ortuzar eta Mendia. Bi alderdietako buruzagi politikoek nabarmendu dute gehiengo osoa izan arren, oposizioari irekitako akordio bat sinatu dutena. EH Bildu, Elkarrekin Podemos eta PPri eskua luzatu diete akordioarekin bat egin dezaten, eta adostasunerako eskaintzatik at utzi dute Vox alderdiko legebiltzarkidea. «Egoerak eskatzen duen mailan» egoteko eta gobernuarekin «lankidetzan» aritzeko eskatu die Ortuzarrek oposizioko taldeei. «Ez da inposizioen garaia», erantsi du. Mendiaren esanetan, gehiengo osoa duen gobernu baterako akordioa da, baina aldi berean «eskua luzatuta» daukate gainerakoekin akordioak lortzeko.

Ortuzarrek eta Mendiak onartu dute «pozik» daudela akordioarekin, datozen lau urteetako erronkei aurre egiteko tresna izango delako. «Itxaropenerako» akordioa dela eta «oinarri sendoa» duela esan du Mendiak, eta gaineratu PSEri esker «norabide progresista» izango duela gobernuaren jardunak.

Autogobernuaren alorrean, azken legealdian ez dira bat etorri jeltzaleak eta sozialistak, eta oraingoan ere 2016an adostutako formulari eutsiko diote; alegia, desadostasun adostu gisa utziko dute gaia, eta alderdi bakoitzak askatasuna izango du Eusko Legebiltzarrean bere jokabidea defendatzeko. Hala baieztatu dute Ortuzarrek eta Mendiak. Bi alderdiek konpromisoa dute «estatutu itun berri bat» lortzeko, baina ez dute bat egiten jarraitu beharreko prozeduran eta edukietan. «Autogobernu gehiago eta hobea nahi dugu biek, baina hori gauzatzeko moduan alderdi bakoitzak bere ñabardurak ditu», azaldu du Ortuzarrek.

Jaurlaritzaren egitura berria larunbatean jakinaraziko du Urkulluk. Hala ere, Idoia Mendia PSEko idazkari nagusiak bart gauean adierazi duenez, Eusko Jaurlaritzan parte hartuko du datorren legegintzaldian. Sare sozialetan zabaldu duen bideo batean esan duenez, «lana egiteko garaia da», eta berak parte hartuko du zeregin horretan. Gaur Mendiak gaineratu du «konpromiso politikoagatik» hartu duela erabaki hori.


Summary: Ostegunean abiatuko da Getxophoto jaialdia, espazio publikoa ardatz hartuta. Kalean edo sarean ikusi ahal izateko moduan jarri dituzte egitarauko erakusketa gehienak, eta, hain zuzen ere, kalea hautatu du gaitzat Jon Uriarte komisarioak

Bizkarrean behi erdibitu baten zama daramala sartu da harakina Algortako azokara (Bizkaia), oraindik elikagaiak deskargatzen dabiltza postu zabaldu berrietan, eta dagoeneko eskean dabil gizon bat sarreran, eraikinaren erdiguneko aretoan Sohei Nishino argazkilari japoniarraren Diorama map erakusketako irudiak ikusten diren bitartean. Munduko hamaika hiritan ateratako milaka argazki elkarren gainean metatuz osatutako mapa modukoek osatzen dute bilduma, eta, besteak beste, Johannesburgo, Habana eta Istanbul irudikatzen dituzte. Trabarik gabe doa eguneroko bizitzaren jarioa haien inguruan. Izan ere, hamalaugarren edizio du aurtengoa Getxophoto Nazioarteko Irudiaren jaialdiak, eta ohituta dago herria. Kalea da festibalaren gune nagusietako bat, eta egitaraua, ofizialki, bihar abiatzen den arren, herriko kale eta plazetan jadanik ikusgai daude programaren parte diren hogei erakusketetako gehienak. Hain zuzen, hori izango du gai nagusia: kalea. Eta hortik leloa ere: Kalera!. Irailaren 27ra arte iraungo du festibalak.

«Pandemiaren aurretik ere, hasia zen espazio publikoaren errekonkista moduko bat, digitalizazio pribatizazio eta homogeneizazio nahiko bortitz baten ostean». Espazio publiko horri erreparatu nahi izan dio horregatik Jon Uriarte jaialdiko zuzendari artistikoak. (Hondarribia, Gipuzkoa, 1979). Londresko The Photoprapher's Gallery prestigiotsuko komisario digitala da egun, eta Getxophoto jaialdiaren datozen hiru edizioen komisario ere izango da. Dioenez, hasieratik izan zuen argi aurtengo gaia, eta intuizio hori indartu besterik ez du egin koronabirusak. «Pandemiak eraman gintuen harreman guztiak modu digitalean edukitzera. Ezinbestekoa zen eraldaketa horri erreferentzia egitea».

Hiriak zapaldurik

Muturrekoa da, adibidez, Ereaga hondartzan ikus daitezkeen Michael Wolfen argazkien kasua. Tokyo compression deitu du argazki bilduma egileak, eta, hiri horretako metro erabiltzaileak dira lanaren protagonistak. Lauso ikusten dira bertan bidaiari batzuen aurpegien lehen planoak, jendetzaren ondorioz erabat lurrundutako bagoien kristalen atzean; erdi pentsakor bata, aspertu antza beste bat, ezeroso guztiak, finean, izenburuak iradoki bezala, hiriak konprimituta.

Randa Mafoufi argazkilariaren lana ikusi daiteke haren ondoan. Parisen ateratakoak dira irudiak, kasu honetan, baina ez da kokapena irudiek duten deigarriena. Generoak espazio publikoaren erabileran duen eragina aztertzen du artistaren lanak, eta, horregatik, emakumez beteta daude haren irudiak. Emakumez soilik. Gizonei eta emakumeei atxiki ohi zaizkien genero rolak iraultzea da Maroufiren asmoa, eta, hala, gizonei ikusitako keinu eta posturetan jartzen ditu emakumeak bere argazkietan, propio horretarako sortutako eszenaratzeen bidez. Les intruses deitu du bilduma egileak.

Kale protestak

Jaialdian bada kale protestei eta aldarrikapenei eskainitako erakusketa sorta bat ere. Zabala ikastetxeko hesian jarritakoa, kasu. George Georgiou argazkilariarenak dira irudiak, 2016an AEBetan egindako desfile politikoak erakusten dituzte guztiek. Desfilea ikusten ari den jendea erakusten dute argazkiek, ordea, eta urte hartan Donald Trump presidente bilakatzera eraman zuen gizartearen polarizazioaren erretratu bat eskaintzen dute irudiek, jaialdiko antolatzaileen hitzetan. Argi ikusten da, adibidez, auzo batzuetako miseria, eta irudiz irudi aldatuz doa parte hartzaileen perfila. Ikastetxeko hesian jarri dituztenez, gainera, aurretik pasatzen diren getxoztarrei begira dirudite argazkietako pertsonek.

Herriko gasolindegi abandonatuan kokatu dituzte Hong Kongeko 2019ko kale protesten irudiak. Thaddé Comar argazkilariarenak dira irudiak, kasu horretan. «Kale protestak nola eguneratu diren» erakusten dute argazkiek, jaialdiko zuzendari artistikoaren hitzetan. Aterkiak baliatuz, bola moduko bat bilakatzen dira manifestariak argazkietako batean, esaterako, poliziaren aurpegi antzemate sistemei iskin egiten saiatzeko.

Edonola ere, komisarioaren hitzetan, programaren erdia hartzen dute espazio publikoan sortutako gatazkei eskainitako erakusketek, eta badira bestelakoak ere. Konfinamendu garaian hainbat argazkilariren artean izandako hartu emanen berri ematen du postetxean ikus daitekeen bildumak, adibidez, eta getxoztarrek sasoi hartan egindako hainbat bideo-deiren lekukotza ematen du Urgull kalean dagoenak.

Kalitatezkoa eta segurua

Jaialdiaren kutsu herrikoia nabarmendu du Jokin Aspuru jaialdiko zuzendariak. «Ez da adituentzako jaialdi bat, asmoa beti izan da ahalik eta jende gehienarentzat aritzea». Onartu duenez, pandemiaren ondorioz, bereziki zail egin zaie aurtengo egitaraua ixtea, astez aste aldatzen baitzen egoera. Baina bi kriterio egonkor izan dituzte egoera aldakor horretan: proposamen artistikoen kalitatea izan da lehena, eta segurtasuna izan da bestea. Eta bi ideia horien uztarketaren ondorio da aurtengo programazioa, zuzendariaren hitzetan. Horregatik jo dute inoiz baino gehiago erakusketak kalean jartzera, eta horregatik sortu dituzte espresuki sarerako pentsatutako proiektuak ere.

Badira jaialdirako espresuki sortutako lau proiektu ere, eta bisita gidatuak eta hitzaldi zikloak ere antolatu dituzte jaialdiak iraun bitarterako. Irailaren 26an, esaterako, Jone Uria eta Jon Martin bertsolariek bertsoz bertsoko ibilbidea eskainiko dute jaialdiko hainbat erakusketa bisitatuz. Jaialdiaren webgunean ikus daiteke programa osoa: www.getxophoto.com orrialdean


Summary: Abuztuan ere gora egin dute auto salmentek. Auto hibridoek eta elektrikoek beren merkatu kuota bikoiztu dute azken urtean.

Uda ez da txarra izaten ari Hego Euskal Herriko auto saltzaileentzat. Uztailean %31,6 egin zuten gora matrikulazioek, eta %3,6 berriz, abuztuan. Guztira, 3.643 auto berri matrikulatu dituzte, iaz hilabete horretan baino 127 gehiago.

Edonola ere, laguntza publikoek salmentei eusteko duten pisua antzeman egiten da. Jaurlaritzak badu salmenta laguntzeko plan berezi bat, eta hari esker %14 handitu dira salmentak bere eremuan; Nafarroako Gobernuak ez du halakorik egin, eta Espainiako Gobernuak ekainaren 15ean indarrean jarritakoak bakarrik eska ditzakete Nafarroako erosleek. Horregatik, edo beste faktore batzuengatik, lurralde horretan %15 jaitsi dira salmentak uztailean.

Udako salmenta onek pixka bat hobetu dute auto saltzaileen panorama, baina ez erabat. Urtarrilaren 1etik abuztuaren 31ra arte 23.656 auto matrikulatu dituzte Hego Euskal Herrian, iazko lehen zortzi hilabeteetan baino 10.917 gutxiago (-%31,5). Uztailera arte, erorikoa %35,7koa zen.

Laguntza publiko handienak motor alternatiboak dituztenek jasotzen dituzte, eta atal horretan salmentak iaz halako bi dira. Abuztuan saldutako auto berrietatik 827 izan dira hibridoak, elektrikoak eta gasa darabiltenak; hau da, %22,7ko merkatu kuota izan dutela, eta iaz %10,5 baizik ez. Berez, mota horretako motorra duten autoek gora egin dute azken urtean: %32, hain zuzen ere.

Elektrikoak, %64 gehiago

Horien artean gehienak ibilgailu hibridoak dira, hau da, motor elektriko txiki batez gain erreketako bat dutenak hiritik kanpo doazenerako. Baina elektriko hutsen pisua ere handitzen ari da, nahiz eta oraindik txikia den. Hala, 593 ibilgailu elektriko saldu dira aurten Araban, Bizkaian, Gipuzkoan eta Nafarroan, iaz baino %64 gehiago. Autoak ez ezik, autobusak eta furgonetak ere zenbatzen dira horien artean.

Elektrikoek eta hibridoek gasolina erretzen duten autoei kendu diete merkatua. Gasolina motorra dutenen salmenta %40 txikitu da aurten, eta, lehen %66ko kuota izanda (2019ko lehen zortzi hilabeteetan), orain %57,3ko kuota dauka. Dieselak, berriz, %23,3tik %22,2ra igaro dira.


Summary: Alestisek lantaldearen %46 kaleratuko du. Miñaoko lantegiko (Araba) 87 langileri eragingo die neurriak. Konpainia osoari eragingo dioenez, zuzendaritzak soilik Espainiako sindikatuekin abiatuko ditu elkarrizketak, ELAk salatu duenez.

Alestistek jakinarazi du zenbat langile kaleratuko dituen Miñaoko parke teknologikoan (Araba) duen lantegitik: 87(lantaldearen %46). Aeronautika sektoreko enpresa horrek astearte honetan hasi ditu enplegu erregulazioari buruzko bilerak sindikatuekin. Talde osoari eragingo dio neurriak, eta, beraz, zuzendaritzak erabaki du lantegi bakoitzeko langileen ordezkariekin egin beharrean, «estatu mailako» negoziazioak egitea, ELAk salatu duenez.

Sindikatu abertzaleak azpimarratu du horrek ez duela Miñaoko langileen borondatea errespetatzen, eta benetako negoziazio ahalmenik gabe uzten dituela behargin horiek. «Beren lan etorkizunari buruz erabakitzeko duten eskubidea defendatzen du ELAk, beste esparru batzuetatik inposatu gabe».Horrekin batera, nabarmendu du neurria opor garaian jakinarazi duela enpresak, eta «langile guztiak aldi baterako lan erregulazioko egoeran daudenean». Zuzendaritzari «fede txarrez» jokatzea egotzi dio.

Alestisek abuztuaren 25ean jakinarazi zuen enplegu erregulazioa abiatuko zuela. Sektoreko beste enpresa batzuek ere iragarri dituzte kaleratzeak; horiek ere lantegiak dituzte Euskal Herrian, baina oraindik ez dute zehaztu zenbat. Langile kaleratuko dituzten.

Sektoreak duen krisia argudiatu dute denek: aire trafikoa murriztearen ondorioz aire lineek eskaera asko atzeratu eta bertan behera utzi dituztela, eta, ondorioz, fabrikatzaile nagusiek nabarmen murriztu dutela lana —%45 inguru—, hornidura kate osoari eraginez.

Alestisek azpimarratu duenez, datozen urteetako aurreikuspenetara egokitzea izango du helburu, «konpainiak luzaroan irautea bermatzeko». Taldeak bereziki aeronautikarako dihardu, eta neurri txikiagoan autogintzarako ere bai. Lehen mailako hornitzaile kategoria du: besteak beste, Airbus, Boeing eta Embraer konpainientzat aritzen da.

ELAk ez du bat egiten azalpen horiekin. Gogoratu du aeronautikak sektore estrategiko gisa laguntza publiko ugari jaso dituela, eta salatu du enpresak orain hartzen ari direla neurriekin «epe laburreko ikuspegia erakusten» ari direla. Nabarmendu du langileek eta euren lan baldintzek ez dute egoera sortu, baina haien bizkar utzi nahi direla egungo krisiaren ondorioak. «Neurria ekoizpen arrazoiengatik argudiatzen da, baina gure ustez, egoera koiunturala da eta ez egiturazkoa, eta gainditu egin daiteke lankideak kalean utzi gabe».

Instituzioen ardura

Alestisen kasua berezia da. Garai gatazkatsu bat pasatu ostean, 2019an, Aciturrik erosi zuen —%76 berea du—, eta Espainiako Estatuak gainerako %24 kontrolatzen du, SEPI erakundearen bidez. Aurreko astean kaleratutako ohar batean, LAB sindikatuak ere gogoratu zuen hori, eta enpresaren erabakietan esku hartzeko eskatu zien Espainiako Gobernuari eta euskal erakundeei.

Alestis 2009an sortu zuten, partzuergo gisa eta Euskal Herriko Alcor taldea akziodun nagusi moduan. 2013an, kaleratzeak izan ziren, Jundizko lantegia (Araba) itxi eta Miñaora eraman zituzten hango langileak. Handik gutxira, hartzekodunen konkurtsoan sartu zen, eta Airbus egin zen enpresaren kargu: akziodun nagusia bihurtu zen, harik eta Aciturrik erosi zuen arte, iaz.

Aciturrik ere iragarri ditu kaleratzeak. Guztira, 3.000 langile ditu; horietatik 423 Berantevillan (Araba) eta Miranda Ebron (Espainia). Iragarpen horiei batu behar zaizkie Aernnovak —Berantevillan dago hura ere— uztail amaieran jakinarazitakoa, Bizkaiko ITP Aerorenak eta Lapurdiko Lauak taldearenak —haiek ere ez dute zehaztu zenbat langileri eragingo dien neurriak—. Euskal Herrian, 50 enpresa eta 6.000 behargin inguru ditu sektoreak. Apirilean ohartarazi zutenez, krisiak luzarorako kalteak eragingo ditu sektorean. Airbus da haien guztien bezero nagusietako bat. Europako erraldoiak heren bat txikitu du ekoizpena, eskarira egokitzeko.


Summary: Gaueko tabernen eta diskoteken jarduna debekatzearen aurkako helegitea jarriko dute. Gauez lan egiten duten Espainiako ostalarien erakundearen arabera, azken bi asteetan itxita egon izanak argi utzi du eurak ez direla koronabirus kasuen gorakadaren errudun. Salatu dute sektoreko enpresen laurdenak desagertuak direla jada.

Gauez lan egiten duten taberna eta diskoteken jabeak ez daude gustura. Espainiako Gobernuak abuztuaren 14an eman zuen haien jarduna eteteko agindua, eta, ikusita bi aste geroago COVID-19 kasuek goraka jarraitzen dutela oraindik ere, argi dute ez dutela eurek eragin kutsatzeen bigarren olatua: «Gure lokalak ixteak ez du balio izan kutsaketen gorakada eteteko».

Hala adierazi du gaueko aisialdian jarduten duten enpresarien Espainia Gauez erakundeak. Neurriak ere iragarri dituzte: helegitea jarriko dute Espainiako Osasun Ministerioak hartutako erabakiaren aurka, «salatzeko gaueko aisialdiaren itxierak ez duela legezko oinarririk, ezta arrazoi epidemiologiko sendorik ere». Ostalariek argi dute zentzurik gabe estigmatizatu dutela sektorea, bakartutako kasuetan oinarrituta, eta ez dagoela daturik erakusten duenik eurak izan direla kutsatze foku nagusiak.

Horregatik, Espainiako Auzitegi Nazionalean jarriko duten helegitean, erabakia bultzatu duten irizpideak erakusteko eskatuko dute ostalariek: aurkitutako foku eta kasuak, egindako PCR probak, haien jarraipena... Erabakia arduragabekeria bat dela ere esan dute, sektoreari ez zaiolako alternatibarik eskaini, ezta babes ekonomikorik ere. Uste dute Madrilek arreta desbideratzeko erabili dituela gaueko festak: «Bitartean, hirietan, egunero ikusten ditugu jende pilaketak, adibidez, garraio publikoan; sinestezina da».

Sektorearen egoera

Gaueko tabernak itxita egoteak, noski, ondorioak ditu haiengan. Datu batzuk eman dituzte: abuztuan, jada, sektoreko enpresen %23,3 desagertu ziren. Aurreikuspenak are eta okerragoak dira, eta egoerak hobera egin ezean datozen hiru hilabeteetan kopuru hori %68,9 ere izan daitekeela uste dute; horrek enplegu galera handituko luke.

Itxiera agindu baino lehen ere neurri zorrotzei men egiten ari zirela gehitu dute ostalariek; besteak beste, edukiera %33ra mugatzea, ordutegiak murriztea eta dantzalekuak ixtea.


Summary: Osakidetzak PCR proba egiteko eskatu die Mungiako Goieta tabernan egon direnei. Abuztuaren 21etik 26ra artean tabernan izan zirenei eskatu diete jartzeko harremanetan euren osasun zentroarekin telefonoz, edo deitzeko zuzenean Osasun Kontseilura, ordua eskatzeko.

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak herritarren parte hartzea eskatu dute beste behin. Oraingoan, abuztuaren 21etik 26ra artean Mungiako (Bizkaia) Goieta tabernan (Aritz Bidea, 2) egon zirenei zuzendu zaizkie.

Eskatu diete jartzeko harremanetan euren osasun zentroarekin, edo deitzeko 900-20 30 50 telefono zenbakira, Osasun Kontseilura, PCR proba egiteko txanda hartzeko. Bihar hasiko dira probak egiten, 10:00etan, Urdulizko ospitalean (Bizkaia). Emaitza guztiak SMS bidez igorriko dituzte.


Summary: Telelana arautzeko agiri berri bat igorriko die Madrilek aldeei. Patronalak esan du Espainiako Gobernuak onartu duela etxetik aritutakoa lanaldiaren %30era handitzea telelanaren legea aplikatzeko langile bati. Alegia, astean bi egunez egin beharko luke lan beharginak lege berriaren babesa jasotzeko.

Baikor bukatu dute Madrilek Espainiako sindikatuek, patronalak eta gobernuak telelanaren lege berria adosteko egindako lehen bilera. Aldeek helegiteak aurkeztu dizkiote Pedro Sanchezen gobernuak mahai gainean jarritako lehen zirriborroari. Idatzi horrek lanaldiaren %20 etxetik egitea nahikotzat ematen zuen langile batek lege berriaren babesa izateko. CEOE patronalaren arabera, Madrilgo gobernuak onartu egin du etxetik aritutako lanaldiaren partea %30era igotzea arau berria aplikatu ahal izateko. Sindikatuek ez dute berretsi halakorik, baina, hala balitz, desberdintasun esangurtsu bat legoke: egun bat ez baina bi egun egin beharko lituzke langile batek etxetik telelanaren legearen babesa lortzeko.

CCOO sindikatuak jakinarazi du negoziazioa «bide onetik» doala, eta «oso baikor» azaldu da lege berria irailean onartzeko helburuari dagokionez. Horiek horrela, Espainiako Gobernuak agiri berri bat igorriko die sindikatuei eta patronalari alde biek egindako ekarpenak aintzat hartuta. Edonola ere, mahai gainean egon den idatziak garbi utzi du administrazioetako langile publikoak ez direla sartuko lege berriarenpean. Beren arau espezifikoekin jarraituko dutela dio agiriak, eta ez du ematen aldaketarik izango denik alor horretan.

Bestalde, enpresek langileen etxeko jarduna kontrolatzeko mugak ere zehazten ditu neurri batean legeak, baina, patronalak nahi bezala, tresna gehiago izango dituzte kontrol hori egin ahal izateko. Langileen «duintasuna» aipatzen du agiriak kontrol horri ezarritako muga gisa. Argi dago kontrolaren inguruan zehatzagoa izan beharko duela legeak.


Summary: Roglic nagusi igotzaileen arteko esprintean. Esloveniarra jaun eta jabe izan da Orcieres Merletteko amaieran, eta hamar segundo hartu ditu gainsariei esker. Alaphilppek eutsi egin dio maillot horiari

Primoz Roglic (Jumbo Visma) gailendu da Frantziako Tourreko lehen bukaera aldapatsuan. Ez zen alde handirik espero Orcieres Merletteko helmugan, eta ez da ezusterik izan. Faboritoen arteko esprintean erabaki da etapa, eta esloveniarra izan da azkarrena. Eraso gogorra jo du azken metroetan, eta ezin izan dio inork ere jarraitu. Garaipenaz gain, hamar segundoko mokadua ere ahoratu du, gainsariei esker, eta hirugarren jarri da sailkapen nagusian. Buruan Julian Alaphilippek (Deceuninck) jarraitzen du, lidertzari sendo eutsi eta gero. Mikel Landa, berriz, bederatzigarren izan da, irabazlearen denbora berarekin.

Dauphinen ikusitakoaren errepikapena izan da gaurko etaparen amaiera. Jumbo Vismak lasterketaren ekimena hartu du azken igoeran, eta Wout Van Aertek eta Sepp Kussek eginiko lanari erremate bikaina eman dio Roglicek. Aurkariak ezustean harrapatzen ahalegindu da Guillaume Martin (Cofidis), baina esloveniarra aise iritsi da bere gurpilera, eta indarrez abiatu helmugarantz. Tadej Pogacar (UAE) izan da harengana apur bat hurbildu den bakarra, eta bigarren postua eskuratu du. Martin izan da hirugarren. Egan Bernalek (Ineos) ahulezia zantzuak erakutsi ditu, onenekin batera sartu den arren. Emanuel Buchmanek (Bora), berriz, bederatzi segundo galdu ditu, eta 28 Richard Carapazek (Ineos).

Gaur ere azkar batean sortu da ihesaldia, lasterketa hasi eta berehala. Sei txirrindularik osatu dute: Alexis Vuillermozek (Ag2r), Tiesj Benootek (Sunweb), Quentin Pacherrek (Vital Concept), Mathieu Burgaudeauk (Total Direct) eta Nils Polittek eta Krists Neilandsek (Israel). Asko jota lau minutu pasatxoko aldea izan dute; alegia, erabat kontrolpean izan ditu Deceuninckek gidatutako tropelak. Nelands iritsi da urrutien, baina azken mendatera iritsi aurretik irentsi du multzo nagusiak. Orcieres-Merletten, Pierre Rolland (Vital Concept) izan da eraso egin duen bakarra. Ez da urrutira iritsi, ordea. Zaila zen Jumbok jarritako erritmotik ihes egitea. Garaipena aukera-aukeran jarri diote Roglici, eta hark ez du barkatu.

Bihar esprinterren txanda izango da berriro, Gap eta Privas artean jokatuko den etapan. 183 kilometroko ibilbide laua du. Laugarren mailako bi mendate dira zailtasun bakarrak. Bukaerak goranzko joera izango du, eta beraz, abantaila izango dute Caleb Ewan (Lotto) eta Peter Sagan (Bora) bezalako esprinterrek.


Summary: Espainiako gobernuburu ohiek Martin Villaren aldeko gutun bat bidali diote Serviniri. Ceaqua plataformak salatu du presio politikoa egin dutela, eta esan du Villak lortu zituen adostasunek ez diotela ardura penalik kentzen. Servinik etzi galdekatuko du Barne ministro ohia, prozesu luze baten ondoren.

Behin eta berriz saiatu eta gero, Maria Servini epaileak bihar galdekatuko du Martin Villa Espainiako Barne ministro ohia. Villa Argentinara eramatea zen hasierako asmoa; gero, Servinik Madrilera joatea erabaki zuen, eta, azkenean, Internetetik egingo dute saioa. Argentinak Madrilen duen enbaxadan egongo da Villa. Gizateriaren aurkako krimenak egozten dizkiote; besteak beste, Gasteizko Martxoaren 3ko eta 1978ko Sanferminetako gertakariengatik. Galdekatu eta gero, Servinik hamar egunen buruan erabakiko du Villa auzipetu ala ez egozten dizkioten delituengatik.

Eldiario.es atariak argitara eman duenaren arabera, Espainiako Gobernuko presidente ohiek gutun bat bidali diote Servini epaileari, Villari babesa adierazteko. Felipe Gonzalezek, Jose Maria Aznarrek, Jose Luis Rodriguez Zapaterok eta Mariano Rajoyk, hain zuzen. Horiez gain, ministro ohiaren alde agertu dira Nicolas Redondo, Candido Mendez, Antonio Gutierrez eta Jose Maria Fidalgo, UGT eta CCOO sindikatu nagusietako idazkari nagusi ohiak, baita Josep Borrell Europako Batasuneko Atzerri eta Segurtasun Politikako goi ordezkaria ere.

Horiek guztiek Villak Francoren diktaduraren osteko garaian izan zuen garrantzia nabarmendu dute. Zapatero gobernuburu ohiak, esaterako, adierazi du Villak «uste osoarekin eta modu eraginkorrean» jokatu zuela «demokraziaren jaiotza sendotzeko». Gonzalezek, berriz, zuzenean eskatu du alde batera uzteko ministro ohiaren kontrako prozesu «zentzugabea» eta zigortzeko kereila jarri izana; haren ustean, Villak portaera «akasgabea» izan zuen Gobernazio edo Barne Ministerioaren buru zela.

Jasotako babesekin batera, Villak ere gutun bat bidali dio Servini epaileari bere burua defendatzeko: «Ezinezkoa da genozidio bat gertatu izana trantsizioan, geure hurbileko historiaren arorik onenetako batean», idatzi du han.

Ceaqua Argentinako Kereilaren Aldeko eta Frankismoaren Krimenen Aurkako Espainiako Plataformak atsekabetuta salatu du Espainiako Gobernuko presidente ohiek Villak lortu zituen adostasunez hitz egin izana hari «ardura penala» kentzeko asmoz. Plataformarentzat, babes mezua presio politikoa egiteko «saiakera baldar bat» izan da, «beste esku hartze bat» Villaren aurkako auzibidean. «Martin Villa babestu duten horiek guztiek ezarri, finkatu, garatu eta onartu zuten naturaltasun osoz Espainiako Estatuan nagusi den inpunitatea. Horrek eragozten du Francoren diktaduran eta trantsizioan egin zituzten gizateriaren aurkako krimenak ikertzea eta epaitzea», adierazi du plataformak ohar batean.

Ceaquak agerraldi bat egingo du ostegunean, epaiketaren egunean. Hiru auzi jartzailek hartuko dute parte agerraldian; besteak beste, Andoni Txasko Martxoak 3 elkarteko kideak eta Fermin Rodriguez 78ko Sanferminak Gogoan taldeko kideak.

Urteetako prozesua

Argentinako justiziak 2014ko urrian eskatu zuen Villa atxilotzeko, baita Francoren diktadura garaiko beste zenbait ministro eta polizia ohi ere. Espainiako Gobernuak ez zuen estradiziorik onartu; deklarazioa hartzea bai, handik bi urtera. Prozesua hainbatetan katramilatu da bidean. Dozenaka elkarte memorialistak egin dute bat Villaren aurkako kereilarekin.

Ministroa izan zen bitartean, Espainiako Poliziak eta talde ultraeskuindarrek 90 lagun baino gehiago hil zituzten. Euskal Herrian, 1976ko martxoaren 3ko Gasteizko sarraskia —bost hildako— 1977ko maiatzeko amnistiaren aldeko astea —zazpi hildako— eta 1978ko sanferminetako gertaerak —bi hildako— jazo ziren, besteak beste.