Summary: «Bailarako lurrari lotutako esnea da, bertakoari atxikimendua diona». Karrantzan errotuta dagoen Bizkaia Esnea kooperatibak hango abeltzainen esnea merkaturatzen du, 2009az geroztik. Bat eginda aritzeak hobekuntzak eragin dizkie kideei, eta Eroski ezinbesteko bidelagun bilakatu da.

Bizkaia Esnea da bat eginda aritzeak eragin ditzakeen indarguneen adibidetako bat. Bizkaiko Karrantza herriko baserritarrek elkar hartuta abiatutako proiektuak kooperatiba bat izan zuen ondorio, orain dela ia hamabost urte.

Orduz geroztik, beren ekoizpen naturalari etekin handiagoa ateratza lortu dute kooperatibako kideek. Bazkideen berdintasuna oinarri, Bizkaia Esneak bailaran errotutako ekoizpen naturala du ardatz, eta, gisa horretara urratsak egin ditu lehen sektorearen iraunkortasuna bermatzeko bidean.

Horretarako ezinbestekoa dute gizarteko beste eragile batzuekin harremana izatea, eta Eroski kooperatiba dute bidelagunetako bat: «Hartu-eman garrantzitsua da, eta gustura gaude», azpimarratu du Bittor Hernandez Bizkaia Esneako administrazio arduradunak.

Karrantzan dago errotua Bizkaia Esnea kooperatiba, aspalditxotik. Noiz eta nola egin zenuten enpresa sortzeko urratsa?

Orain hamalau urte, 2009an sortu genuen. Karrantza beti izanda zonaldi behizalea, behi asko izan dituena, Urte hartan erabaki genuen gure produkzioa merkaturatzea. Esne freskoa saltzen hasi ginen, eta 2011an erabaki genuen beste moldetan ere egitea, esnekiekin eta. Industriak ordaintzen duen prezioa lortzeko eta esneari mozkin gehiago ateratzeko egin genuen.

Karrantza herriko eta han inguruko 30 baserri inguru daude egitasmoaren barruan, gutxi-gorabehera. Elkartze horren ondorioz, zuen kooperatiba da Bizkaiako ekoizlerik handiena, ezta?

Bai, hala da. Orain apur bat gutxiago gara, batzuk erretiroa hartu dutelako, baina gutxi-gehiago, hori izango da kooperatibako baserrien kopurua. Bailarako handiena da.

Zeintzuk dira Bizkaia Esnearen ezaugarriak, eta zeintzuk berezitasunak?

Bailara honetako lurrari lotutako esnea da, eta bertakoari atxikimendua dio. Era guztietako abeltzainak daude, handiak zein txikiak, baina guztiak hemengoak dira. Horrek aukera ematen du kide guztiak berdin tratatzeko, eta haiei berdin ordaintzeko, produkzio handia ala txikia izan. Horrez gain, kalitatea da beste ezaugarri nagusia. Zero kilometro deritzan esnea da; bertakoa da, eta betidanik erabiltzen diren tekniken bidez ekoizten da. Horrek balioa ematen dio.

Karrantza inguruko larreetan bazkan aritzen diren behiak dira gero Karrantzako esnea ematen dutenak, beraz. Etengabeko bide horretan, behiak elikatzeko moduari eta abereen zaintzari arreta berezia ezartzen al diozue?

Bai. Batez ere, eskualde hau abeltzaintzan aritu da urte askotan zehar, eta behien erabilera oso landua dago urteen poderioz. Horregatik, kalitatezko esnea eskaintzea bermatzen dio gure kooperatibari,

Jada hamalau urteko ibilbidea osatu du zuen kooperatibak. Kalitatea ez ezik, iraunkortasuna ere ba al da zuen lanaren erdigune?

Bai. Gure asmoa da baserriak mantetzea, haiek irautea, eta prezio duin bat ordaintzea abeltzainari, horrek iraunkortasuna bermatu dezan. Hori da gure asmoa, eta horretan ari gara kooperatiba sortu genuenetik.

Kooperatibako kide batzuen erretiroaz aritu zara aurrez, eta baserrien irankortasunaz gero. Alde horretatik, nolakoa da egoera? Ba al dago belaunaldi aldaketarik?

Egoera ez da erraza. Esan dudan moduan, batzuk erretiroa hartuta daude. Etorkizuna bermatu dadin, abeltzainari prezio duinak ordaindu behar zaizkio. Bestela, jende gaztea ez da esplotazioetara lotuko, eta haiek uzteko arriskua egongo da. Alde horretatik, nahiz eta egoera zaila izan, badago Bizkaialde deituriko proiektu bat, gazteak baserrian geratzeko eta esplotazio berria irekitzeko ahalegina egiten duena.

Eroskirekin duzue zuen lan-harreman nagusietako bat. Bizkaia Esneako zer produktu erosi daitezke Eroskiren saltokietan?

Gure sorta guztia erosi daiteke Eroskiren (www.eroski.es) saltokietan. Bai esnea, eta baita gainontzeko esnekiak ere. Saltzen ditugu gazta freskoak, gatzatuak, mamiak, eta abar. Horrek eragiten du, batez ere, esneari errentagarritasun handiagoa lortzea. Era berean, errentagarritasun horren ondorioz, abeltzainari gehiago ordaintzea ahalbidetzen zaio, ekoizpen proiektua indartuz.

Urte askoko harremana duzue Eroskirekin. Noiztik ari zarete elkarlan horretan?

Urte asko dira. Gu kooperatiban hasi ginenetik ari gara Eroskirekin elkarlanean. Eroski kooperatiba bat da, eta bertakoa da gainera. Gu ere hala izanda, hasieratik jarri ginen haiekin harremanetan, eta ondo konpondu ginen. Eroskikoak gure alboan daude hasiera-hasieratik.

Urteetan zehar luzatu den hartu-emana izanda, bi aldeak gustura dauden seinale izango da, ezta?

Bai, jakina. Hartu-eman hori oso garrantzitsua da guretzat. Gainera, inportantea da produktuak bertako supermerkatuetako tiraderetan egotea, eta hurbilekoetan egotea ere bai. Hori funtsezkoa da guretzat.

Bertako produktua izanda, normala da Bizkaia Esnea herrialde horretako saltokietan aurkitzea. Handik kanpora ere aurkitu al daiteke?

Guk, batez ere, Bizkaian egiten dugu lan. Hemen saltzen ditugu gure produktuak, Bizkai aldean. Hori bai, Bizkaitik kanpora ere ikus daitezke alboko herrialdeetan-eta. Gero, beste proiektu bat ere badugu esku artean, Euskal Herria Esnea izena duena. Funtsa berbera du, beste kooperatibara bat da, baina gainontzeko herrialdeetako esnea ere erabiltzen dugu.

Euskal Herritik harago saltzen al duzue esne freskorik, edo betelako esnekirik?

Ez, gu ez gara kanpora irten. Normalean, tokian tokiko produktuak lehenesten dituzte enpresek, eta guk ere bertakoa lehenesten dugu.


Summary: Israelgo kolono batek palestinar bat hil du. Militarren arabera, «terrorista bat» Zisjordaniako kolonia batean sartu da, labana bat eskuan zuela, eta tiro egin diote.

Israelgo kolono batek palestinar bat hil du gaur goizean, Zisjordanian. Militarrek esan dute «terrorista bat» Tene Omarim kolonia juduan sartu dela —Hebron hegoaldean—, labana bat eskuan zuela, eta, orduan, tiro egin dio zibil batek, zeina koloniako segurtasun taldeko kide den.

Hilketa sinagoga baten inguruan gertatu da —otoitz egiten ari ziren orduan—, eta, horren ondoren, armadak etxera itzultzeko deia egin die herritarrei. Gerora, Israelgo hedabideek argitaratu dute hildakoa 28 urteko gizon bat dela.

Zisjordanian ere, 178 lagunek hango komunitate batetik atera behar izan dute egunotan, kolono juduen «indarkeriarengatik», besteak beste. Nazioa Batuen Erakundearen Lurralde Palestinar Okupatuetarako koordinatzaile humanitario Yvonne Hellek gaur salatu du Israelen presioak eta eraikinen eraisteak kolpe «handia» direla palestinarrentzat.


Summary: Michelinen Gasteizko lantegian lau greba egun antolatu dituzte. ELA, LAB, CGT eta ESK sindikatuek deitu dute lanuzteetara. Datorren astean elkarretaratzea eta manifestazioa ere egingo dituzte.

Michelinen Gasteizko lantegian lau greba egun antolatzea adostu dute ELA, LAB, CGT eta ESK sindikatuek, lan hitzarmenaren negoziazioa dela eta. Hurrengo bi asteetan egingo dituzte lanuzteak, maiatzaren 31n, ekainaren 2an, 3an, eta 5ean. Horrez gain, elkarretaratzea eta manifestazioa ere egingo dituzte datorren asteartean.

Langileen ordezkariek erabaki dute zuzendaritzak aurkeztu berri dien azken proposamena ez onartzea, eta lan gatazka koska bat estutzea. Izan ere, sindikatuen arabera, soldatak ez dira KPIaren arabera igoko, enpresaren emaitzekin lotutako indize baten arabera baizik. Zuzendaritzak eskaini die soldatak %5 igotzea aurten, %3 hurrengo urtean, %2 2025ean, eta beste hainbeste 2026an. Eta beste %2 igotzeko aukera izango lukete bi urtean behin KPIa handiagoa bada, % 10eko mugarekin lehen bi urteetan, eta % 8ko mugarekin hurrengo bietan.

Sindikatuek, ordea, nahi dute soldatak KPIa adina igotzea, eta lanaldia murriztea. ELA, LAB, CGT eta ESK sindikatuek langile batzordearen %40 ordezkatzen dute; CCOO sindikatuak du gehiengoa, eta ez du babestu greba.


Summary: Negoziazio kolektiboa desblokeatzen ari dela dio LHKren azken txostenak. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako langileen %40,9k lan hitzarmena indarrean zuten apirilean, iazko abenduan baino %14 gehiagok. Azken asteetan sinaturiko sektore mailako akordioen eragina gehitzeke dago.

Lan negoziazioa desblokeatzen ari da Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. Cebek Bizkaiko patronalak iragan martxoan bere urteroko bilera orokorraren bezperan gatazka handiak zeudela kritikatu arren, LanHarremanen Kontseiluaren (LHK) azken txostenak aurkakoa dio, eta bat egin du Adegi Gipuzkoako patronalaren analisiarekin. Apirilaren amaieran, hiru lurralde horietako langileen %40,9k lan hitzarmena indarrean zuten; iaz, berriz, %29,5 ziren. Datu horietan ez dira islatzen azken asteetan sinaturiko sektore mailako akordio handiak.

Bi hilabetean behin egiten duen txostenean, LHK-k nabarmendu du %40,9 «azken urteetako daturik handienetakoa» dela. Era berean, goratu egin du azken hilabeteetan egon den bilakaera. Iazko urtearen amaieran %27 ziren hitzarmena indarrean zuten langileak, eta azken lau hilabeteetan hamalau puntu handitu da kopuru hori. Horiek horrela, 248.000 dira ituna indarrean duten langileak, 308.000 akordiorik gabe luzatuta daukatenak (%51), eta 49.000 iraungita edo erorita daukatenak (%8).

LHK-k, gainera, zehaztu du egungo datu erreala handiagoa dela, maiatzean lan hitzarmen asko sinatu direlako: Gipuzkoan, metalgintza (30.000 langile) eta ostalaritza (17.000 langile); eta Bizkaian, errepide bidezko garraioa, arropa dendak (3.700 langile), etxez etxeko zaintzaileak eta zahar etxeak (5.000 langile). LHK-k bi hilabetean behin egiten du zenbaketa, eta litekeena da hurrengo txostenean %50era gerturatzea ituna indarrean duten langileen kopurua.

Eta soldatak?

Eta soldata igoerak? Kasu horretan bai, LHK-k maiatzean berriturikoen hitzarmenak gehitu ditu kalkuluak egitean, eta bi datu eman ditu: lurralde mailako eragina duten hitzarmenetan soldata %5 inguru igo da aurten; aldiz, estatu mailakoetan %4,7. Horiek kontuan hartu gabe, berriz, apirilera arte berriturikoen datua hau da: %3,92koa Araba, Bizkai eta Gipuzkoan eragina duten hitzarmenetan, eta %2,99koa Espainian ere eragina dutenentzat.

LHKren txostenak ematen duen beste datu deigarri bat lan erregulazioen zenbatekoa da, aldi baterakoena zein behin betikoena, eta hor beherakada nabarmena da iazko datuekin alderatuta. Lehen lau hilabeteetan 278 erregulazio jarri dira indarrean, eta 12.291 langileri eragin die. Iazkoekin alderatuta, erregulazioak %70,4 gutxiago izan dira, eta haien eraginpean dauden langileen kopurua %34 handitu da. Datu horri, baina, ñabardura egin behar zaio, kaleratzeak eragin dituzte erregulazioen eraginpean egon diren langileen kopurua %89 txikitu da.


Summary: Nekane Diez: «Pribilegiatu bat izan naiz familia honen parte izateagatik». Athleticeko jokalariak hunkituta eta negarrari eutsi ezinda esan dio agur futbolari. Hamasei urte egin ditu talde zuri-gorrian. «Nire familiak eta nik txikitatik genuen ametsa bete dut».

«Urte hauetan, denboraldia amaitzen zen aldiro, taldekide asko ikusi ditut erretiroa hartzen. Gaur niri tokatu zait. Bidaia hau ahaztezina izan da, zoragarria. Pribilegiatu bat izan naiz. Harro esan dezaket klub eta familia zuri-gorriaren parte izan naizela, eta nire familiarekin batera txikitatik nuen ametsa bete ahal izan dudala». Hunkituta eta malkoei eutsi ezinik. Halaxe esan dio agur futbolari Nekane Diezek, Athleticeko jokalariak. Hamasei denboraldi, 381 partida eta 162 gol. Denak Athleticekin. Elastiko zuri-gorriarekin debuta egiten inoizko jokalari gazteena ere bada, 15 urte, 11 hilabete eta 27 egunekin. Zelaian eta aldagelan arrastoa utzita doa.

Diezek duela astebete jakinarazi zuen erretiroa hartuko zuela, eta behin talde zuri-gorriak denboraldia amaituta, gaur agerraldia egin du San Mamesen. Harekin batera izan dira, besteak beste, taldekideak, Iraia Iturregi entrenatzailea, Jon Uriarte presidentea eta Xabi Arrieta eta Mikel Gonzalez kirol zuzendariak. Atzera eginda hasi du agerraldia. Lezamara iritsi zen eguna izan du akorduan. «Ez dut sekula ahaztuko, 2007ko maiatzeko egun hartan, gurasoek Iñigo Juaristiren deia jaso zuten unea. Beren bizitzako erabaki garrantzitsuenetako eta zailenetako bat hartu behar izan zuten: 15 urteko alabari etxetik joaten uztea. Iltzatuta geratu zait nola igo nituen Mañarikuako egoitzako eskailerak. Atzera begiratu, eta ama erdi negarrez zegoen. Oso ausartak izan ziren ni joaten utzita».

Lezamara iritsi zenetik «jokalari, baina, batez ere pertsona paregabeekin» topo egin duela nabarmendu du. «Denak aipatuko nituzke. Baina batez ere eskerrak eman nahi dizkiet Arrate Oruetari eta Txibiri [Aitziber Juaristi]. Aldagela hura zapaldu nuen lehen egunetik lagundu, zaindu eta babestu egin nauzue». Izan ere, gogorarazi du bidea ez dela erraza izan. «Tituluak galdu ditut modu krudelean, Athleticekin garaikur bat irabazteko ametsa ezingo nuela bete pentsatzeraino». Baina 2015-2016 denboraldia iritsi zen, bere kirol ibilbidean arrastorik handiena utzi duen sasoia. «Batetik, guztiok hainbeste desio genuen liga irabazi genuen. Baina, bestetik, futbolariok izan nahi ez dugun lesioa izan nuen: belauneko lotailu gurutzatua apurtu nuen. Bizitza eta futbola, ordea, hori dira, gorabeherak izatea, eta horiei aurre egitea. Denetatik ikasten da. Denek laguntzen zaituzte zaren pertsona izaten».

Asteazkenean jokatu zuen azken partida. Real Madrilen aurka, Espainiako Kopako finalerdietan. «Poza eta tristura» sentitu zituen neurketa amaieran. «Lasai eta asebeteta» doa. «Zaila da agur esatea. Baina nire onena eman dut, eta bete-betean bizi izan dut une bakoitza. Elastiko hau jantzi duen edozein jokalarik bizi eta sentitu nahiko lukeen guztia bizitu eta sentitu dut 16 urtez. Ezin dut gehiago eskatu. Oso-oso zoriontsu noa». Ez luke jakingo une bat aukeratzen. «Ziurrenik aldagelan bizitako momentuekin geratzen naiz, eta jendearekin». Arantza bat geratzekotan, Kopa ez irabaztea izan da. «Gertu izan dugu, ia eskura. Baina ziur nago klubak, multzoak, borrokan jarraituko duela, eta noizbait lortuko dugula irabaztea».

Uzteko erabakia ez du egun batetik bestera hartu. «Aspalditik neraman horren inguruan hitz egiten, batez ere etxekoekin eta taldeko psikologoarekin» . Arrazoia? «Azken denboraldietan ez dut nahi beste jokatu, eta nahiz eta modu batera edo bestera nire ekarpena egin, sentitzen nuen zelaian ez nintzela berdina. Uzteko garaia zela sentitu dut». Eskerrak eman dizkie entrenatzaileei, mediku taldeari, zuzendaritza batzordeei eta kirol zuzendariei. «Denboraldiro-denboraldiro amets hau bizitzen jarraitzeko aukera eman didazue». Bestetik, Lezamako langileak ere gogoan izan ditu. «Denak izan zarete bide polit honen parte». Zaleei ere egin die aipamena. «Beti sentitu izan zaituztet gertu. Funtseko pieza bat zarete familia honetan».

Taldekideei mezua Baina, zalantzarik gabe, hitz hunkigarrienak taldekideentzat izan ditu. «Ondo dakizue azken urte hauek ez direla errazak izan. Ziurrenik hanka sartuko nuen noiz edo noiz. Baina hitzematen dizuet partida eta entrenamendu bakoitzean nire onena eman dudala. Baina batez ere zelaitik kanpo eman dut nire onena. Esan nizuen moduan asko gozatu eta ikasi dut. Etorkizun oparoa duzue aurretik. Gozatu, denbora bizkor doa, eta une honetan zuek zarete amets hau bizitzeko aukera duzuenak». Egunerokoan haien hutsunea «izugarri» antzemango duela uste du. «Hori izango da gogorrena, zailena. Atzo, pentsatzen, Whatsapp taldetik ere atera beharko dut. Neronek sortu nuen talde hori 2014an. Baina alde batera egiten ere jakin behar da. Hori bai, argi eduki dezatela edozertarako hemen naukatela».

Eta, noski, ez ditu lagunak eta familia ahaztu. «Guzti honen zutarria zarete. Ederra litzateke amets hau sekula ez amaitzea. Baina bide berri bat hasiko dut, eta orain arte bezala elkarrekin gozatuko eta partekatuko dugu». Baina horri ekin aurretik, agurraz gozatu nahi du. «Hori nuen buruan eta lortzen ari naiz. Ekainaren 30 arte futbolaria naiz». Eta gero? «Ondo dakizue futbola nire pasioa dela, eta horri lotuta segitzeko formatzen ari naizela. Baina egongo da denbora horretaz pentsatzeko eta erabakiak hartzeko. Ilusio handiz nago bizitzako bide berriari ekiteko».


Summary: Buitrago izan da garaile Giroko etapa nagusian. Kolonbiarrak ihesean lortu du garaipena, Derek Geeri buruz buru nagusituta. Roglicek hiru segundo atera dizkio Thomasi, eta 23 Almeidari. Kronoigoera erabakigarria jokatuko dute bihar.

Berriz ere nor baino nor gehiago aritu dira gaur Geraint Thomas (Ineos), Primoz Roglic (Jumbo) eta Joao Almeida (UAE), Giroa irabazteko hiru hautagai nagusiak. Tre Cime di Lavaredon, lasterketako mendaterik garaienean bukatu da etapa. Bada, han goitik ez da Erroma ikusten. Italiako hiriburuan bukatuko da Giroa, eta oraindik ez dago batere garbi nor igoko den podiumeko koskarik gorenera. Abantaila Thomasek du, hura baita liderra oraindik ere. Gaur, oso lehia estua izan zuen Roglicekin, eta esloveniarrak hiru segundo kendu dizkio. Almeidak, berriz, 23 segundo galdu ditu Roglicekin.

Ihesaldia helmugaraino iritsi da, Giro honetan hamargarrenez. Santiago Buitrago (Bahrain) zen eskalatzailerik finena tropeletik alde egindakoen artean, eta bere legea ezarri du azken igoeran. Gauzak zail jarri dizkio Derek Geek (Israel), baina kanadarraren esfortzuak ez du saririk izan. Lau etapatan gelditu da garaipenaren atarian. Magnus Cort (Education) izan da hirugarren; Roglici gainsaria kendu dio esprintean.

Campollongo, Valparola, Giau, Tre Croci eta Tre Cime di Lavaredo: mendatea mendatearen atzetik igo beharra zegoen. Behin baino gehiagotan gainditu dute 2.000 metroko langa; hots, zeru-goian lehiatzeko eguna zuten ziklistek. Batzuek berehala zabaldu dituzte hegalak, eta tropeletik airean atera. Hamabost lagun elkartu dira lasterketa buruan, eta horien artean zegoen Gee. Nola ez. Zazpigarren ihesaldia zuen aurtengo Giroan. Buitrago, Cort, Carlos Verona (Movistar) eta Michael Hepburn (Jayco) izan ditu bidelagun, besteak beste.

Ineosek ez zuen zalapartarik nahi, eta UAEk eta Jumbo Vismak uko egin diote gidaritzari. Iheslariek, berriz, bidea egin dute, eta Campollongo gainditu ostean, zortzi minututik gorako aldearekin iritsi dira Valparola gainera. Eta Giaun minutu bakarra kendu die tropelak. Ihesaldia ez da sakabanatu.

Laurens De Plusek (Ineos) erritmoa nabarmen bizkortu du Tre Crocin, eta azken igoeran, lekukoa hartu dio Thymen Arensmanek. Onenen erasoak, edonola, azken bi kilometroen barruan iritsi dira. Atzean gelditu da Eddie Dunbar (Jayco) eta ia aldi berean, estutua egin du Almeidak. Roglicen eraso biziagoa etorri da hurrena. Thomasek ondo eutsi dio. Are, gurpiletik atera du azken txanpan, baina esloveniarrak ez du amore eman, eta liderra aurreratzeko gai izan da azken ahaleginean.

Lehia handia izan da Buitrago eta Geeren artean ere. Kanadarrak azpi-azpitik egin du eraso, eta kolonbiarra estu hartu. Begi-bistan izan du Buitragok, eta 1,5 kilometroren faltan gainditu.

Monte Lussariko kronoigoerak emango du azken epaia. 18,6 kilometroko saioa izango da, eta lehen 11 kilometroak lauak diren arren, gero bizikletaz aldatu eta maldan gora jardun beharko dute txirrindulariek. Hortzak gogotik estutu beharko dituzte, %12koa delako mendatearen batez besteko pendiza. Zementuzko zoruak ziklisten oinazea areagotuko du.

Lidergoari eusten saiatuko da Thomas. 26 segundora du Roglic. La Plancheko arantza ateratzen saiatuko da esloveniarra. Hirugarren Almeida dago, 59ra; laugarren Damiano Caruso (Bahrain), 4.11; eta bosgarren Dunbar, 4.53ra.


Summary: Kanpaina amaituta, atseden hartzeko eguna dute gaur hautagaiek. Kirola egin, mendira joan, lagunekin elkartu, familiaz gozatu, saskibaloia ikustera joan... Gogoeta eguna da gaur, eta ohikotasunera itzuli dira alderdietako hautagai nagusiak.

Hauteskunde kanpaina bukatu, eta eten bat egin dute gaur alderdietako hautagaiek, gogoeta egunean. Kanpainaren zurrunbilotik atera, eta beste zeregin batzuetan ari dira gaur zerrendaburuak. Kirola egiteko, senideekin eta lagunekin egoteko, erosketak egiteko edota atseden hartzeko baliatzen ari dira eguna.

Gipuzkoako ahaldungai nagusiei dagokienez, EAJren hautagai Eider Mendoza yoga klasera joan da lagunekin, eta haiekin gosaldu du gero. Maddalen Iriarte EH Bilduren ahaldungai nagusiak hauteskunde kanpainan alboan izan dituen hainbat kiderekin hamaiketakoa egin du Donostiako elkarte gastronomiko batean, eta kanpainan egindako lana eskertu die: «Ni ez nintzateke hemen egongo eta EH Bildu ez litzateke honaino iritsiko bere jendearengatik izango ez balitz», adierazi du.

Jose Ignacio Asensio PSEren ahaldungai nagusiak kafe bat hartu du goizean lagunekin Tolosako frontoian, eta erosketak egitera joan da gero. Miren Etxebeste Elkarrekin Podemos-IUko ahaldungaiak, berriz, Saldremos mejores ikuskizuna ikustera joango da arratsaldean alderdikideekin batera, Irungo Amaia KZ zentroan. Mikel Lezama PPren zerrendaburua gimnasiora joango da, eta familiarekin igaroko du eguna. Juan Karlos Izagirre EH Bilduren Donostiako alkategaiak paseo bat eman du, eta erosketa batzuk egitera joan da Antigua auzora.

Eneko Goia EAJren Donostiako alkategaiak ere sare sozialetan zabaldu du goizean zer egin duen. Kanpainan ondoan izandako alderdikideekin gosaldu duela jarri du Twitterren.

Bizkaiko hautagaiei dagokienez, Elixabete Etxanobe ahaldungai nagusia paseoan ibili da Urkiolatik goizean, eta arratsaldean Amorebieta futbol taldea animatzera joango da Lezamara. EH Bilduren ahaldungai nagusi Iker Casanova Gernikan izan da, Bizkaiko eskolarteko bertso txapelketan parte hartu baitu haren semeak.

Teresa Laespada PSE-EEko ahaldungai nagusiak atseden hartu du goizean, eta senideekin igaro du eguna. Eneritz de Madariaga Elkarrekin Podemos-IUren ahaldungai nagusia Bergara joango da gaur, euskal kluben lineako hockey partida ikustera.

Arabako hautagaiei dagokienez, EAJren ahaldungai nagusi Ramiro Gonzalez Mendozan ari da eguna igarotzen, han bizi baita, eta arratsaldean Baskonia animatzera joango da Buesa Arenara. Beatriz Artolazabal EAJren Gasteizko alkategaiak erosketa batzuk egin ditu Zaramaga auzoan, eta, senideekin egon aurretik, gustukoen duen kirola praktikatu du: kayak surfa. Eva Lopez de Arroiabe eta Rocio Vitero EH Bilduren Arabako eta Gasteizko hautagaiek familia eta lagunekin igaroko dute eguna. Maider Etxebarria PSE-EEren Gasteizko alkategaia korrika egitera joan da goizean, eta familia eta lagunekin igaroko du arratsaldea.

Garbiñe Ruiz Elkarrekin Podemos-IUren Gasteizko alkategaiak alabekin igaro du goiza, parkean. Sare sozialetan esan du pozik dagoela alderdiak eta militanteek kanpainan egindako lanarekin.

Nafarroako hautagaiek ere familiarekin eta lagunekin igaroko dute eguna. Besteak beste, Maria Txibite PSNren lehendakarigaiak egun «lasaia» igaroko du Iruñean, kirola egiten eta kulturaz gozatzen. Familian pasatuko dute eguna Uxue Barkosek (Geroa Bai), Begoña Alfarok (Zurekin Nafarroa) eta Laura Aznalek (EH Bildu). Joseba Asiron EH Bilduren Iruñeko alkategaia Alde Zaharrean ibiliko da lagunekin, eta bertan ibiliko da Txema Mauleon ere (Zurekin Nafarroa), erraldoiez gozatzen. Familia eta lagunen artean igaroko dute gogoeta eguna gainerako hautagaiek.


Summary: Berdintasunik ezak emakumeen osasunari kalte egiten diola ohartarazi du Emakundek. Emakumeen Osasunaren aldeko Nazioarteko Ekintza Egunaren bezperan egin du oharra. Genero rola arrisku faktore da depresioa eta antsietatea izateko.

Emakumeen eta gizonen arteko berdintasunik ezak eragin «zuzena» eta «negatiboa» du andrazkoen osasunean. Horixe ohartarazi du Emakundek gaur, Emakumeen Osasunaren Aldeko Nazioarteko Ekintza Egunaren bezperan. Herritarren osasunerako eskubideaz hitz egitean, ezberdintasun biologikoaz landa, emakumeen eta gizonen beharrizan eta baldintza sozioekonomiko eta kulturalak ere aintzat hartu behar direla gogoratu du, eta emakumeen osasuna horien menpe dagoela ere bai. Emakunderen ustez, hainbat faktorek dute eragina osasunean, hala nola zaintza lan desorekatuak, guraso bakarreko familia gehienak emakumeek osatzeak, andreen artean langabezia tasa handiagoa izateak eta emakumeen aurkako indarkeria matxistak. Miren Elgarresta Emakunderen zuzendariak aipatu du OME Osasunaren Mundu Erakundeak generoa identifikatzen duela pertsonen osasun mentalaren aldagai kritiko erabakigarri gisa. Hain justu ere, OMEren arabera, munduan 300 milioi pertsona inguruk dute depresioa, eta %50 ohikoagoa da andrazkoen artean gizonezkoen artean baino. Erakunde horrek dio depresioak eta antsietateak zuzenean lotuta dagoela genero rolekin, besteak beste. Sexu indarkeriaren biktima nagusiak emakumeak izanik, adibidez, trauma osteko estres nahasmendua izateko aukera bikoitza dute. OMEren ohartarazpena gogora ekarri du Elgarrestak: «Buruko gaixotasunen arrisku faktoreak dira genero indarkeria, desabantaila sozioekonomikoak, diru sarrera txikiak eta diru sarreren desberdintasuna, estatus eta maila sozial apala edo mendekoa, eta zaintzaren erantzukizuna, besteak beste».


Summary: Siemens Gamesak Asteasuko lantegian egin nahi duen ABEEa gaitzetsi du LABek. Enpresak dio lan karga baten jaitsieragatik aplikatu nahi duela espedientea, baina LABen ustez ez dago lan kargaren jaitsierarik.

LAB sindikatuaren arabera, Siemens Gamesa enpresak Asteasun (Gipuzkoa) duen plantan ABEE enplegua aldi baterako erregulatzeko espedientea egitea proposatu du, lan karga jaitsi egin dela argudiatuta. Sindikatuak dio ez duela espediente hori onartzen, ABEEa aplikatzeko arrazoi horiek egia ez direlakoan.

Izan ere, LABen iritziz, ez da egia lan karga jaitsi denik: «Lan kargaren jaitsiera hori ez da gertatzen errealitatean, eta onartezintzat jo du sekulako irabaziak dituen enpresa horretan langileen kontura bermatzen jarraitu nahi izatea diru sarrera horiek».

Maiatzaren 2an jakinarazi zion lantegiko zuzendaritzak enpresa batzordeari ABEEa aplikatzeko asmoa zutela, eta maiatzaren 8an amaitu zen espedientea negoziatzeko epea. LABek adierazi duenaren arabera, ez da akordiorik egon sindikatuen eta zuzendaritzaren artean egin dituzten hiru bileren ostean.


Summary: Dozenaka euskaltzale bildu dira Donostiako Mintza Egunean. Bagera elkarteak eta Euskaltzaleen Topaguneak egun osoko egitaratua antolatu dute, Mintzapraktika egitasmoak 30 urte bete dituela ospatzeko.

Mintzapraktika egitasmoak aurten 30 urte beteko dituela eta, dozenaka mintzalagun, mintzakide eta berbalagun Donostian batu dira gaur, Mintza Egunean. Euskaltzaleek elkar ezagutzeko eta komunitatea trinkotzeko baliatu dute hitzordua.

Donostiako Bagera euskaltzaleen elkarteak aurten 30 urte sortu zuen Mintzalagun, eta hori ospatzeko parada ere izan da gaurko eguna. Bagerak berak eta Euskaltzaleen Topaguneak antolatuta, egitarau zabala izan dute: bertsoak, bazkaria, haurren txokoa... Gainera, iaz bezala, mundu osoko kideekin harremana edukitzeko aukera ere izan dute San Telmo museoko Mintzodromoan.

Baina zer da Mintzapraktika egitasmoa? Euskaraz hitz egiteko ohitura duten pertsonak ohiturarik ez dutenekin elkartzeko ekinbide bat da. Egun, Euskal Herri luze-zabalean, 7.000 mintzalagun inguru elkartzen dira astero. Helburuak hauexek: lotsak gainditzea, akatsak egiteari beldurra kentzea, hizkuntza ohiturak aldatzea, erabileran trebatzea, ezagutza partekatzea, euskararen alde nork bere alea jartzea...

Gainera, aurrez aurre ez ezik, modu telematikoan ere parte har daiteke. Mintzanet-ek eta Jalgi Hadi Mundura-k sarean elkartzen ditu bidegileak —euskaraz egiteko ohiturarik ez dutenak— eta bidelagunak —euskaraz aritu ohi direnak—.

Mintza Eguna

Aurtengoa ez da lehen Mintza Eguna; Euskaltzaleen Topaguneak 2006an antolatu zuen lehenengoa Iruñean. Ordutik, urtero egin dute: Donostian, Getxon (Bizkaia), Gasteizen, Arrasaten (Gipuzkoa)...


‘Balenciaga’, udazkenerako

Summary: ‘Balenciaga’, udazkenerako. Jon Garañok, Jose Mari Goenagak eta Aitor Arregik ia-ia amaituta dute ‘Balenciaga’ telesaila. Urrian, film bat grabatuko dute, Bartzelonan —katalanez eta gaztelaniaz izango da—. Eta 2024an, euskarazko film bat.

«Handia filmean erronka zen erraldoia egitea, La trinchera infinita-n denbora nola pasatzen zen eta pertsonaiak nola zahartzen ziren, eta Balenciaga telesailean epizentroa jantziterian egon da». Jantziteriaren arloa lantzea «oso intentsoa» izan dela nabarmendu zuen atzo Aitor Arregi zinemagileak, Donostiako Koldo Mitxelena kulturunean izandako solasaldian. Jon Garañok, Jose Mari Goenagak eta Arregik beren zinemagile lanaz hitz egin zuten Mikele Landak gidatutako ekitaldian. Iragarri zutenez, udazkenean estreinatuko du Disney Plusek sei ataleko telesaila. Hainbat elkarrizketa euskaraz izango ditu fikzioak.

Moriarti ekoiztetxeko zinemagileek aipatu dutenez, Balenciaga-ren istorioan ez dago jende pobrerik. Figuranteak ezin zirela pobre jantzi esaten zuen diseinuez arduratu den Bina Daigeler Alemaniako diseinatzaileak —Mulan pelikulako jantziengatik Oscar sarietarako hautagaia izan zen—. Arregik Daigeler definitu du: «Ferrari bat da, sekulako energia du». Baina horrek eragin zien zinemagileei diseinatzailearen lanaren baitan «dantzan» aritzea. Goenagak ñabardura egin du: «Exijentzia ere gure aldetik zetorren. Berak ere batzuetan esaten zigun oso exijenteak garela». Badu horrek arrazoia. «Jantziek istorio bat kontatzen zuten», azaldu du Goenagak. «Nahi genuen ikusi Cristobal [Balentziaga] eboluzionatzen doan neurrian, bere diseinuek ere garapen bat izatea». Atal bakoitzean urte jakin batzuk ikusten dira, eta soineko jakin batzuk aukeratu behar zituzten. Istorioa kontatzeko zein jantzi izan zitezkeen aproposenak hartu behar zuten aintzat, horrenbestez.

Edonola ere, Arregi une batean etsita zegoen: «Askotan galduta sentitzen nintzen jantziteriarekin. Buruak kito egiten zuen». Balentziaga pertsonaiaren psikologiari heldu diote telesailean. «Baina bakoitzaren munduak markatzen du istorioa». Jantziteriak, kasu honetan. «Eta Daigelerrek bazuen gaitasun narratibo bat, gaitasun bat esateko soineko batek hau edo bestea kontatzen zuen», dio Arregik.

Zinemagileak ez zeuden beti ados Daigelerrekin. Goenagak aitortu du asko ikasi duela: «Intentzio bat zegoen beti aukeratutako jantziekin. Balentziaga abstrakziorantz joan zen, eta hori kontatu nahi genuen». Balentziagaren eboluzioa zinemagileen istoriora egokitzea zen gakoa, era berean. Goenagak kontatu duenez, jantzi departamentuarentzat erronkak ez ziren gutxi: batetik, zegoen aurrekontura egokitu behar zuten. Eta, bestetik, nahiz eta dirua egon, gaur egun ez dira oihal batzuk existitzen, eta erreplikak egin behar izan dituzte beste oihal batzuekin.

Garañori lehen ez zitzaion moda batere interesatzen. «Baina zerbaiten inguruan ez dakizunean dokumentatu egiten zara. Gu normalean hiperdokumentatu egiten gara». Garañori halako batean egokitu zitzaion Parisera joatea, Balenciaga enpresakoekin hitz egitera. «Balenciagakoekin hitz egiten jabetu nintzen jantzi batzuez haiek baino gehiago nekiela». Garañok utzi dio jada diseinuez dokumentatzeari, baina aipatu du Goenaga modaz master bat emateko moduan dagoela.

'Balenciaga' telesailaren grabaketako irudiak:

«Antsietatea» Disneyrekin Balenciaga telesailaren grabaketetan lau hilabete pasatu zituzten, iazko ekainetik urrira. «Oso luze joan zen», dio Arregik. Atal bakoitza hiru zinemagileetako bik zuzendu dute — hirugarrena ondotik zetorrena prestatzen aritzen zen—. Edizioan hirurak aritu dira. Garañok irudikatu zuen «mendi handi bat zutela», eta hori txikiagotuz joango zela. «Baina ez zen txikitzen». Ander Sistiaga produkzio zuzendariak behartu zituen astean egun bat jai hartu eta ezer ez egitera, grabaketen hirugarren astelehenean «leher eginda» iritsi baitziren.

Telesail osoak «ibilbide bat» egiten du Cristobal Balentziagarekin, eta aldi berean, atal bakoitzak «bere identitatea» dauka, Garañok azaldu duenez. Loturak daude atalen artean, baina ez da biopic da. «Asmoa da beste gauza batzuez hitz egitea».

Nazioarteko plataforma handi batentzat lan egiteak bere ezaugarriak ditu. Goenagak azaldu du Disneyk gidoi desberdinak irakurri zituela, eta grabaketetan egunero materiala jasotzen zuela. «Madrilera eta Londresera atalak bidaltzean, negoziazio batzuk egoten dira. Prozesu hori amaitzen ari gara, eta harremana errespetuzkoa izan da, baina batzuetan antsietatea kudeatzea zaila da». Erantzun horien zain egoteak «antsietatea» eragin die hiru zinemagileei. Arregik argi du: «Nagusiak haiek dira, eta guk orain arte ez dugu telesailik egin plataforma batentzat».

Goenagak aipatu du ondo etorri zitzaiela Espainiako Loteriaren iragarkia egitea 2021eko abenduan —Baztanen (Nafarroa) grabatu zuten—, «beste batzuen begiradapean» nola lan egin ikasteko.

Beste bi film egingo dituzte Balenciaga-ren ostean, Moriartikoek ez dute telesail gehiago egiteko asmorik, oraingoz. Hiru zinemagileek iragarri dutenez, hemezortzi urtean garatu duten proiektu bat eramango dute aurrera: benetako gertaeretan oinarritutako fikziozko film luze bat grabatuko dute urrian, Bartzelonan —katalanez eta gaztelaniaz izango da, «batik bat»—. Zuzendariak Garaño eta Arregi izango dira. Datorren urtean, berriz, euskarazko film bat egingo dute, eta horretan zuzendariak Arregi eta Goenaga izango dira —pandemia hasieran idatzitako proiektuetako bat da—. Ezin dute detaile gehiagorik eman.

Ostiral arratseko solasaldia, osorik:


Gizon bat hil da Jaizkibel mendian

Summary: Gizon bat hil da Jaizkibel mendian. 60 urteko gizonezkoa ondoezik zegoen.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, 60 urteko gizonezko bat hil da Hondarribian (Gipuzkoa), Jaizkibel mendian. Larrialdi zerbitzuek eguerdian dei bat jaso dute esanez gizon bat konorterik gabe zegoela Jaizkibel inguruan. Itxuraz, oraindik argitu ez dituzten arrazoiengatik, bat-batean erori da, eta hura suspertzen saiatzen ari ziren.

Osasun langileak, suhiltzaileak nahiz Ertzaintzaren helikoptero bat joan dira bertara. Horiek ere hura suspertzen saiatu dira, baina ezin izan dute salbatu.


Motozale bat hil da Leaburun

Summary: Motozale bat hil da Leaburun. Auto bat jota hil da.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, motozale bat hil da gaur Leaburun (Gipuzkoa). GI-2135 errepidean izan da istripua, Lekunberrirako (Nafarroa) noranzkoan.

Azaldu dutenez, auto batek eta motor batek elkar jo dute 17:30 aldera. Larrialdi zerbitzuak bertara joan dira, baina ezin izan dute motozalea suspertu, eta lekuan bertan hil da.


Summary: Maider Arregik irabazi du III. Señora sariketa. Oñatiko Verduri Hall gaztelekuan egin dute finala. Iruri Altzerrekak Bihotz saria jaso du.

Maider Arregi Markuleta nagusitu da Señora sariketako hirugarren aldian. Bilboko eta Erratzuko (Nafarroa) kanporaketen ondotik, gaur arratsaldean jokatu dute finala, Oñatiko (Gipuzkoa) Verduri Hall gaztelekuan. Iruri Altzerrekak Bihotz saria jaso du. «Gaurko saioan bihotza gehien uzkurtu diguna izan da», esan dute antolatzaileek.

Arregiz gainera, beste bost bertsolari aritu dira kantuan: Iruri Altzerreka Martinez, Maddi Ane Txoperena Iribarren, Eli Zaldua Barquin, Eli Pagola Apezetxea eta Janire Arrizabalaga Munduate. Arregi eta Txoperena sailkatu dira buruz burukora, eta, azkenean, Arregik jantzi du pamela. Ainhoa Larretxea aritu da gai jartzaile lanetan.

Irakurri gehiago: «Emakume indartsu bat da 'señora' bat»

Sariketaren harira, egun osorako egitarau prestatu dute antolatzaileek. Karro poteoa egin dute eguerdian, ondoren bazkaria, eta finalaren ostean Alu zikinak eta DJ Bines Katiko arituko dira gaztetxean.

Emakumeei zein identitate azpiratuei ikusgaitasuna emateko asmoz sortu zen sariketa, eta hirugarrena izan da aurtengoa. Ane Labakak irabazi zuen iazko ekitaldia, eta Amaia Agirrek aurrenekoa.

Bizkaiko Eskolarteko finala, gaur

Gaur goizean jokatu dira Bizkaiko eskolarteko bertso idatzien finala eta bat-bateko finala, Gernika-Lumoko (Bizkaia) Astran. Goizeko 10:00etan 200 parte hartzaile batu dira idatzizko finala jokatzeko, eta haren ostean jokatu da bat-batekoa: Haizea Telleria izan da txapeldun.

Zortziko handian eta txikian ofiziotan egin dute gazteek eta, ostean, bakarka erantzun behar izan diote gaiari. Telleria eta Ixone Asategi sailkatu dira buruz burukora, eta biak sailkatu dira Euskal Herriko Eskolarteko finalerako. Ekainaren 3an jokatuko da, Iurretan (Bizkaia).


Summary: Roglicek balentria egin du Monte Lussarin, eta Giroa irabaziko du bihar. Azkarrena izan da 18,6 kilometroko kronoigoeran, katea atera zaion arren, eta 40 segundo atera dio Thomasi; maglia arrosa bereganatzeko nahikoa. Hala, 2020ko Tourreko arantza atera du.

Zoritxarra beti dabilkio inguruan Primoz Roglici (Jumbo). Erorikoek maiz utzi izan dute jokoz kanpo, eta gaur, matxura izan du Monte Lussarin. Giroa jokoan zegoen, eta Roglic segundoz segundo hurbiltzen ari zitzaion Geraint Thomasi (Ineos). Airean zegoen maglia arrosaren borroka. Alabaina, esloveniarrari katea atera zaio igoera betean. «Akabo», pentsatuko zuten askok, 2020ko Tourrean gertaturikoa oroitzearekin batera. Orduan ere, kronoigoera batean egin zion ihes garaipenak. Gaur, ordea, askoz ere indartsuago zegoen Roglic, eta erregai bihurtu du ezbeharrak eragindako amorrazioa. Su batean jo du garaipenerantz, txapeldun handi bat dela erakutsiz, eta Giroa irauli du bukaerako berotuan.

Roglicek 26 segundo zituen galduak Thomasekin sailkapen nagusian. Biak oso paretsu ibili dira Giro osoan zehar, eta erlojuaren kontrako jardunean izan dute azken borroka. Bada, gehiago izan da esloveniarra, matxura eta guzti: 40 segundo atera dizkio liderrari. Beste inork baino azkarrago osatu du 18,6 kilometroko ibilbide aldapatsua. Laua zen hasieran, baina zazpi kilometroko mendate beldurgarri batean zegoen helmuga. Roglicek ziztuan igo du, pedal-kolpe arinez, eta 44.23ko denbora egin. Bigarren Thomas izan da, eta hirugarren Joao Almeida (UAE), 42 segundora. Hurrenkera horretan igoko dira bihar Erromako podiumera.

Tentea ez ezik, oso estua zen igoera. Ez zegoen taldeen autoentzako tokirik, eta ziklistei motorrez jarraitu diete. Hori horrela, bi aldiz gelditu da erlojupekoa, motorrek mendatea jaitsi ahal izan zezaten. Etenaldiak hiru ordu laurden ingurukoak izan dira. Behin lana finituta, txirrindulariek teleaulkia hartu dute gailurretik jaisteko.

Lehen txandan 45 atera dira, eta bakarrak osatu du ibilbidea 50 minutu baino gutxiagoan: Thibault Guernalekek (Arkea). Kronometroa 48.35ean gelditu du. Gauzak serio jarri ziren geldialdiaren ondoren. Bigarren saileko bost txirrindularik ondu dute Guernaleken denbora. Ia hogei segundoan hobetu du Thomas Championek (Cofidis), baina berehala altxatu behar izan da azkarrenaren aulkitik. Izan ere, igoera harrigarria egin du Matthew Riccitellok (Israel), eta 46.19ko marka ezarri.

Haatik, Riccitelloren itxaropena ezerezean gelditu da hirugarren txandan, sailkapen nagusiko indartsuenak helmugaratzen hasi ahala. Jay Vinek (UAE) esnatu du ametsetik, eta hortik aurrera, beste lau txirrindulari izan dira, behin-behinekoz, lehen postuan: Brandon McNulty (UAE), Sepp Kuss (Jumbo), Thibaut Pinot (Groupama) eta Damiano Caruso (Bahrain). Horietako inork ez du apurtu 45 minutuko langa. Hiru faborito handien zain zeuden zaleak.

Bata bizi, bestea behartuta

Lehen mugarrira bidean, parez pare ibili dira Roglic, Thomas eta Almeida. Esloveniarrak bi segundo atera dizkio galestarrari, eta lau portugaldarrari. Thomasek galdu du denbora gehien bizikleta aldaketan, kaskoz ere aldatu baitu. Bizikleta adarduna utzi, arrunta hartu, eta maldan gora abiatu dira. Indartsuen Roglici nabari zitzaion. Bizi-bizi ari zitzaien eragiten pedalei, herrikideen babesak hauspotuta. Esloveniatik oso gertu jokatu da etapa, eta jendetza bildu da errepide bazterrean.

Soka bere aldera ari zen ekartzen Roglic. Bigarren mugarrian, 32 segundo atera dizkio Almeidari, eta 16 Thomasi. Hortik gutxira, baina, katea atera zaio koska batean. Eskuak burura eraman dituzte haren taldekideek. Esloveniarrak, baina, ez du burua galdu, eta epikaren bidetik Thomas garaitzeko gai izan da. Liderra izerditan blai eta pedal-kolpe behartuarekin igo da, eta maglia arrosa erantzi behar izan du. Roglicek aurrenekoz irabaziko du bihar Italiako lasterketa.


Summary: Justine Trieten ‘Anatomie d’une chute’ filmak irabazi du Cannesko sari nagusia. Tran Anh Hungek lortu du zuzendari onenaren aitortza. Epaimahaiak Jonathan Glazerten The Zone of Interest-i eman dio bere sari nagusia.

Faboritoen artean ageri zen haren izena, baina baita Aki Kaurismaki eta Jonathan Glazer zuzendariena ere. Azkenean, Justine Triet zinemagile frantsesak irabazi du Cannesko zinema jaialdiaren sari nagusia, Anatomie d’une chute filmarekin. Jane Fonda aktorearen eskutik jaso du Urrezko Palma zuzendariak, iluntzean sariak banatzeko egin duten ekitaldian. Filmeko lantaldeari agertokira igotzeko eskatu, eta, txalo zaparrada luze baten ondotik, denei eskerrak eman dizkie. Frantziako Gobernuaren erretreten erreforma gogor kritikatzeko ere baliatu du bere hitzartzea. Urrezko Palma irabazi duen hirugarren emakumezko zinemagilea da.

Ruben Ostlund zuzendari suediarra izan du buru jaialdiaren 76. aldiko epaimahai ofizialak. Emakume bat du protagonista Trieten lanak —Sandra Hullerrek antzeztu du—; haren senarra hil egin da, eta, hasieran heriotza istriputzat jo bada ere, emaztearen inguruko susmoak areagotuz joango dira.

Hunkituta agertu da zinemagilea, baina segituan azaldu du ez zela poza agertzera mugatuko. Erretreten erreformaren aurkako «protesta historikoa, izugarri indartsua eta bateratua» izan dela gogora ekarri, eta gogor erreprimitu dutela salatu du. «Boterearen jokabide hori gero eta nabarmenagoa da», haren ustez, eta gizartearen arlo guztietan eragiten du, baita zineman ere. «Gobernu neoliberalak kulturaren merkantilizazioa» defendatzen duela salatu, eta zinemagile gazteei nahiz beren lanak aurrera atera ezin dituztenei eskaini die bere saria.

Irabazle gehiago ere utzi ditu gaualdiak. Zuzendari onenaren saria Tran Anh Hung zinemagile frantses-vietnamdarrarentzat izan da, La Passion de Doudin Bouffant filmagatik, eta faboritoen zerrendan zeuden beste izen batzuk ere ez dira esku hutsik joan: Jonathan Glazer ingelesak eraman du gaueko beste sari nagusietako bat, Epaimahaiaren Sari Nagusia, alegia, The Zone of Interest lanagatik; eta Aki Kaurismaki finlandiarrak, berriz, Epaimahaiaren Saria irabazi du Les Feuilles mortes filmari esker.

Interpretazio sariei dagokienez, Koji Yakusho antzezle japoniarrak jaso du gizonezko aktore onenaren saria, Wim Wendersen Perfect Day filmean egindako lanagatik. Eta emakumezko aktore onenaren saria, berriz, Merve Dizdar turkiarrak irabazi du, Nuri Bilge Ceylanen Kuru Otlar Ustune (About Dry Grasses) filmeko interpretazioagatik. Gidoi onenaren saria Yuji Sakamotok jaso du, Hirokazu Kore-Edaren Kaibutsu (Monster) filmaren gidoia idazteagatik.


Summary: Txibitek eskura du aurreko agintaldiko gobernuaren formula, eta EH Bilduk dauka giltza. Voxek bi legebiltzarkide izango ditu Nafarroako Parlamentuan joera berresten bada, eta, haren botoak UPNkoei eta PPkoei batuta ere (21), ez dute gaindituko PSNren, Geroa Bairen eta Zurekin Nafarroaren gobernu bat (21) EH Bildu abstenitzen bada (9).

* Nafarroa, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa.

* Espainia, Katalunia eta Galizia.

* Parte hartzea: Nafarroako foru hauteskundeetan ere jaitsi egin da parte hartzea

* Kronika: Tantaka, 678ra heldu arte


Summary: Mendizale bat hil da Bastidan, eroriko baten ondorioz. Errioxako 69 urteko gizon bat da hildakoa. Helikopteroan eraman dute gorpua Auzitegiko Institutu Anatomikora.

69 urteko gizonezko bat hil da gaur goizean Bastidan (Araba), mendian erorita. Ertzaintzak azaldu dutenez, larrialdi dei bat jaso dute 09:00ak aldera, mendizale bat gailurrean amildegian behera erori dela esanez. Ertzaintza, suhiltzaileak eta osasun zerbitzuak berehalaxe joan dira istripua izandako tokira, baina ezin izan dute ezer egin. Helikopteroan eraman dute gorpua Txagorritxuko ospitalera, eta handik Auzitegiko Institutu Anatomikora.

Albiste agentziek jakinarazi duenez, hildakoa espainiarra da, San Vicente de la Sonsierra herrikoa.

Abadiñon ere (Bizkaia) helikoptero batek Alluitz mendia igotzen ari zen eskalatzaile baten bila joan behar izan du. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi du harkaitz artean ez aurrera eta ez atzera geratu dela eskalatzailea, eta berak deitu duela larrialdi zerbitzuetara. Helikopteroarekin laguntzarekin atera dute handik larrialdi zerbitzuek. Onik dago.


Summary: Nafarroako foru hauteskundeetan ere jaitsi egin da parte hartzea. Duela lau urteko hauteskundeekin alderatuta, Nafarroako Parlamenturako bozetan parte hartzea 3,32 puntu handiagoa izan da goizean, baina 18:00ak arteko datuetan 1,82 txikiagoa izan da.

Itxura guztien arabera, gaurko udal eta foru hauteskundeetan duela lau urte baino herritar gutxiagok hartuko du parte. 18:00ak arteko parte hartzeari buruzko datuak eman dituzte 18:30ean, eta, horien arabera, lau lurraldeetan jaitsi da parte hartzea 2019ko bozekin konparatuta. Aipagarria da Nafarroako kasua. 14:00ak arteko datuetan herrialde hori zen parte hartzean igoera zuen bakarra. Arratsaldean, baina, apaldu egin da hein batean: foru hauteskundeetan nafarren %54,35ek bozkatu dute 18:00ak bitartean; duela lau urte %56,17 izan zen portzentajea.

Nafarroako udal hauteskundeetan, berriz, igo egin da parte hartzea: duela lau urte herritarren %52,93k emana zuten botoa arratsalderako, eta aurten %54,32k egin dute (+1,39). Iruñeko udal hauteskundeetan arratsaldeko parte hartzea %52,25 izan da, duela lau urte baino %0,72 txikiagoa.

Edozein moduz, Nafarroa da Hego Euskal Herrian parte hartze handiena izan duen herrialdea. Arratsaldeko datuei erreparatuta, Gipuzkoak izan du galera handiena. Duela lau urte gipuzkoarren %53,35ek zuten botoa emana 18:00etarako; gaur, berriz, ordu berean 4,8 puntu txikiagoa zen portzentajea: %48,51.

Araban eta Bizkaian ere herritarren erdiena ere ez zen parte hartzea. Bizkaian ia lau puntu jaitsi da: %49,42k eman dute botoa arratsalderako gaur, eta 2019an %53,34 izan ziren. Arabak izan du parte hartze txikiena. Duela lau urte, arabarren %49,48k eman zuten botoa bozkalekuak ixteko bi ordu falta zirenean; gaur %46,54 izan dira.

Goizeko joera

Udal eta foru hauteskundeetako parte hartzeari buruzko lehen datuak 14:30ean eman dituzte, 14:00ak artekoak. 09:00etan ireki dira bozkalekuak, eta goizean udal bozetan herritarren %35,34k bozkatu dute EAEn, eta %40,68k Nafarroan. Duela lau urteko bozekin alderatuta, beraz, jaitsi egin da parte hartzea Araban, Gipuzkoan eta Bizkaian, eta igo Nafarroan. Hain zuzen, 2019an EAEn, herritarren %37,15ek emana zuen botoa 14:00etarako: 1,81 puntu behera egin du, beraz. Nafarroan, aldiz, nabarmen egin du gora; 3,32 puntu igo da –%37,36tik %40,68ra–.

Gipuzkoan egin du gehien behera parte hartzeak goizean ere: herritarren %35,67k eman dute oraingoz botoa; %38,45ek, berriz, 2019an eman zuten –hots, 2,78 puntu gutxiago–. Bizkaian, berriz, 1,51 puntu jaitsi da: herritarren %37,04k eman zuten botoa 2019an, eta %35,53k eman dute gaur. Araban egin du gutxien behera, 0,76 puntu: %33,93 duela lau urte, eta %34,69 gaur.

Hego Euskal Herriko biztanleek udaletako, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Batzar Nagusietako eta Nafarroako Parlamentuko ordezkariak aukeratzeko eguna dute gaur. Bozkalekuak ireki dituztenetik sumatu da joan-etorria herrietan, eta hautagaiek bozetan parte hartzeko deia egin diete herritarrei.


Summary: Emakume bat hil dute Gasteizen, eta bilatzen ari ziren gizona atxilotu dute. 32 urteko emakume bat zen, Gasteizkoa; hilketa matxista bat dela esan du Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak. → Hilketa matxisten mapa

Ertzaintzak jakinarazi duenez, emakume baten gorpua aurkitu dute gaur Gasteizen, aparthotel bateko logela batean. Gasteiz etorbidean dago. Ikerketa abiatu dute, gorpuak indarkeria zantzuak baitzituen. Poliziek xehetasun gehiagorik ez dute eman hasieran, eta hipotesi nagusirik ez zegoela esan dute, baina arratsaldean baieztatu dute hilketa matxista bat dela. Andreak 32 urte zituen, eta Gasteizkoa zen.

Arratsalde erdian jakin da andrea ez zegoela bakarrik apartamentu hotelean: bere ume txikia zuen ondoan. Segurtasun Sailaren arabera, onik dago haurra, baina erietxera eraman dute badaezpada ere, osagileek azter dezaten. Hiru bat urte ditu. Orduak egin zituen gelan, ertzainek aurkitu zuten arte. Hainbat hedabideren arabera, haurdun zegoen hildako andrea: bikiak espero zituen; Segurtasun Sailak ez du baieztatu datu hori.

Hainbat hedabidek adierazi dute, halaber, orain gutxi arte Valentzian bizi izan zela andrea (Herrialde Katalanak), eta han, indarkeria matxistaren arriskua neurtzeko irizpideak aintzat hartuta, «muturreko arriskuko» babesa ezarria ziotela. Joan den astean heldu zen Arabara, eta, bertan, apaldu egin zioten maila hori, orain zuen bizilekua sekretupekoa zela iritzita. Segurtasun Sailak ez du baieztatu datu hori ere.

Ikusi gehiago: hilketa matxisten mapa

Zaragozan atxilotu dute

Guardia Zibilak gauean atxilotu du hilketaren ustezko egilea. Zaragozan atzeman dute, Espainian. Hildako emakumearen bikotekide ohia da gizona, eta Gasteiztik ihes eginda joan da Zaragozaraino. Taxi batean zihoala atzeman dute gizona, AP-68 errepidean.

Apartamentu hotela daraman enpresako arduradunek ez dute informaziorik eman; esan dute Poliziaren ikerketa abian den bitartean ezin dutela jakinarazi noiztik bizi zen biktima ostatu horretan, eta ezin dutela dutela kontatu norekin bizi zen ere.

Aste biren bueltan gertatzen den bigarren hilketa matxista da: maiatzaren 16an, gizonezko batek bikotekide ohia hil zuen Orion (Gipuzkoa), eskopeta batekin tiro eginda. 50 urteko emakume bat zen biktima. Lourdes del Hoyo izena zuen, eta bikote harremana etenda zeukan gizonarekin. Kale erdian gertatu zen hilketa, arratsalde betean, eta asaldura handia eragin zuen herrian. Bere buruaz beste egin zuen gero gizonak.

Erreakzioak eta elkarretaratzeak

Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkideagoan duen ordezkari Denis Itxasok hizpide izan du hilketa, eta «susmorik txarrenak» piztu dituela aitortu du. Orioko hilketa gogoan, nabarmendu du bi aste ere ez direla igaro aurreko hilketa matxista gertatu zenetik. Gasteizko alkate Gorka Urtaranek ere nahigabea azaldu du hilketarengatik, eta andreen aurkako bortxa klase oro «arbuiatu» behar dela esan du. Udaleko eledunen batzordea bilerara deitu du bihar goizerako, eta 12:00etan hilketa salatzeko elkarretaratze bat egingo dute. Arabako diputatu nagusi Ramiro Gonzalezek «gaitzespen irmoa» azaldu du, eta Gasteizko alkatetzarako hautagai guztiek ere bai.

Mugimendu feministak ere egin du protestarako deia. Elkarretaratze bat egingo dute bihar Gasteizen, Andre Mari Zuriaren plazan, 19:00etan.

Iaz lau andre hil zituzten bikotekideek, eta semeak emandako tratu txarren ondorioz hil zen beste bat. 2003tik, 118 andrazko hil dira Euskal Herrian indarkeria matxistaren ondorioz, eta 11 haur.


Tantaka, 678ra heldu arte

Summary: Tantaka, 678ra heldu arte. Lasai joan da hauteskunde eguneko goiza Deustu auzoko eskola publikoan, Bilbon, mahai batzuk kostata osatu dituzten arren. Oroitzapen eta pasadizo artean, kabina zaharkituez eta prozedura arkaikoez kexatu dira, halere, ordezkariak.

Nortasun agiria jaso duenak izen-abizenak kantatu ditu; alboan, hauteskunde mahaiko buruak erroldako paperak astindu ditu, lehen abizenaren bila, baina artekari bat aurreratu zaio, eta boto emaileari dagokion zenbakia bota du; azkenik, hirugarren kideak eskuz idatzi ditu datu guztiak. Eta orduan, bai: «Botoa eman dezakezu». Prozedura dozenaka aldiz errepikatu dute jada Deustuko eskola publikoko 43. mahaian, eta hasi dira lehen orduko trabak gainditzen. Ez baita erraza izan mahaia osatzea ere: «Lehenengo bokala ez da agertu, ezta haren ordezkoa ere; beraz, gainerako ordezkoen artean zozkatu behar izan dugu, eta niri egokitu zait», azaldu du Alina Castillo Solorzanok. «Ezustean harrapatu nau; ez nuen uste igandea hemen pasatuko nuenik».

Ikusi gehiago: Emaitza guztiak ikusi

«Lasai joan dadila eguna», agurtu ditu hautesle batek ikasgelan daudenak. Eta hala doa, nahiz eta «zalaparta pixka bat» izan duten hauteslekuak ireki eta berehala. Bertan bozkatu baitu Juan Mari Aburto Bilboko alkate eta EAJren hautagaiak: «Segizio guztiarekin agertu da, eta fokuak ere jarri dizkiote», adierazi du Ibai Kortabitarte EH Bilduren artekariak. Bilbon hauteskunde mahai gehien dituzten eskoletako bat da Deustukoa, eta 10:30 jo berritan jada nabaritzen da mugimendua. Ilara txikiak sortzen dira tarteka, baina ez dute asko irauten. «Auzoa demografikoki nahiko zaharra da adinez; beraz, nahiko trankil joaten da». Kortabitarte azalpena ematen ari dela, bikote bat gerturatu zaio, mahai bati buruz galdezka. «Aurten beste gune batean ere jarri dituzte mahaiak, eta jendea nahastuta dabil bila».

Ez du lehen aldia eginkizun horretan: 2015eko udal eta foru hauteskundeetan hasi zen. «Honezkero, arauak eta prozesuak pixka bat ezagutzen ditut». Azaldu duenez, artekariak, nolabait ere, behatzaileak dira: «Berez hauteskunde mahaiaren parte gara, nahiz eta alderdi politiko baten ordezkari izan. Gure lana da dena ondo doala egiaztatzea, normaltasunez funtzionatzen duela bermatzea, hautesleak laguntzea eta botoa emateko prozesua ikuskatzea».

Lan nekagarria

Deustuko eskolan, mahai guztietan daude EAJko eta EH Bilduko artekariak, eta PSE-EEkoak, batzuetan. Haien lana defendatu du Maria del Mar Perezek, sozialisten ordezkariak: «Hemen egon behar dugu; egun bakarreko kontua da, eta ez badu inork egin nahi, orduan zer?». Egun luzea izaten dela gaineratu du, halere: «Ez baita hemen amaitzen. Ixtean, botoak zenbatu egin behar dira, eta gero aktak aurkeztu; guk kopiak eraman behar ditugu gure alderdien egoitzetara. 22:00ak arte-edo egongo gara. Leher eginda amaituko dugu».

Alboan du Aitziber Pena, EAJko artekaria. Hamar urte daramatza funtzio horietan: «Ahal izan dudanetan egin dut». Oroitzapen onak etorri zaizkio: «Behin presidente oso dibertigarri bat tokatu zitzaigun, eta egun osoa eman genuen barrez. Artekari batzuek ez zuten etxera joan nahi». Umoretsu egon arren, serio itaundu du kexak nori jakinarazi behar zaizkion: «Begira nola dagoen botoa sekretupean hartzeko kabina. Mirari bat izango da inoren gainean ez jaustea. Eta denak daude horrela!».

Badute eguna zerekin gozotu, halere: mahaian geratzeko eginbeharrari ihes egin dion ordezkoak pasta batzuk ekarri dizkie. «Tira, niri bihar eguna libre emango didate lanean», esan du, kontsolagarri, Castillok. Beste bokala, ordea, haserreago dago: «Bost ordu emango dizkidate, baina ez dit askorako balioko: lanaldi osoa izanda, berdin joan beharko dut lanera». Euren egitekoa ere modernizatu beharko litzatekeela erantsi du: «Hau oso arkaikoa da: dena eskuz idatzi behar dugu, beste guztirako prozedura elektronikoak ditugun arren».

Tarteka, gizon gazte bat etorri zaie gelara, ohartarazpen batzuk egitera; oraingoan, iluntzera begira: «Lehenik zinegotzien kutxa zenbatu behar da». Hauteskunde batzordeko ordezkaria da Oscar Vian. Lehen solairuko eskaileren amaieran egoten da, batzordeko beste kide batzuekin, batik bat hautesleei bozkalekua aurkitzen laguntzen. Izan ere, eguerdian jada etengabea da jendearen joan-etorria: «Txibierroak jan aurreko ordu hau da okerrena».

«Seigarren edo zazpigarren aldia» du Vianek zeregin horietan, eta aitortu du gustuko duela. Izan ere, hauteskunde batzordeko ordezkariak boluntarioak dira, eta ikastaro bat egin behar dute bozen aurretik. «Egun polita da: jendearekin egoteko aukera duzu, hauteskundeak beste ikuspegi batetik ezagutzen dituzu...».

Hauteslerik zaharrena

12:20 aldera agertu da 43. mahaiko hauteslerik zaharrena: 97 urteko andre bat. «Duela urtebete etorri naiz Deustura bizitzera». Pozik dago, alabaren besoari helduta: «Ez du aukerarik galtzen halakoetara etortzeko». Emakume kementsua dela dio, eta horren seinale, kazetariari ez dizkiola izen-abizenak esan nahi izan: «Inola ere ez. Ez daitezen nire aurreko bizilagunak enteratu».

Andreak botoa kutxan sartu duenerako, 150 lagunek bozkatu dute mahai horretan, hauteskunde eguneko lehen hiru ordu eta erdietan, tantaka. Guztira, 678 herritarri dagokie hautetsontzi hori; tartean, artekari dabiltzanei ere bai. «Azkenak izango gara: mahaia itxi aurretik bozkatuko dugu guk», esan du Kortabitartek. 20:00ak baino zertxobait lehenago izango da hori; ez baitute uste aurrez amaitu ahalko dutenik: «678ak ez dira etorriko, baina guk itxaron egin behar diegu».


Summary: Erdogan hautatu dute Turkiako presidente, botoen %52rekin. Parte hartzea %85ekoa izan da, lehen itzulian baino hiru puntu txikiagoa. Oposizioa gailendu da hiri nagusietan eta hiriburuan, baita Kurdistanen eta atzerriko botoetan ere.

Beste bost urteko agintaldia ziurtatu du Recep Tayyip Erdoganek. Botoen %52 eskuratu ditu AKP Justiziaren eta Garapenaren Aldeko Alderdiko zerrendaburuak. Hala, azken agintaldia izango du hau 69 urteko buruzagiak; izan ere, konstituzioak bi legealdiko muga ezartzen dio estatuburuari. Hala ere, ez litzateke lehen aldia Erdoganek araudia bere mesedetan moldatzen duena. Lehen ministro karguan bi legealdi egin ondoren, erreferendumera deitu zuen sistema parlamentariotik presidentzialera igaro ahal izateko. Baiezkoa nagusitu zen galdeketan, eta Auzitegi Konstituzionalak ondorioztatu zuen Erdogan aurkez zitekeela presidente kargura, aurretik gobernuburu gisara egindako bi legealdiak ezin zirelako aintzat hartu sistema aldatu ostean.

Lehia estua izan da. Lehen minutuetan, datu kontrajarriak eman dituzte Turkiako bi albiste agentzia nagusiek. Anadoluk, estatuarena eta Erdoganen aldekoa izanik, hasieratik jarri du aurretik egungo estatuburua; ANKAk, aldiz, oposizioarenak, CHP Herriaren Alderdi Errepublikanoko idazkari nagusi Kemal Kiliçdarogluri eman dio abantaila lehen minutuetan. Zenbaketak aurrera egin ahala, ordea, Erdogan jarri da aurretik bi agentzietan, eta bi hautagaien arteko tartea murriztuz joan da. Bitarte horretan, CHPko bozeramaile Faik Oztrakek hautesleei eskatu die zaindu ditzatela boto kutxak, eta ez daitezela «fidatu» AKPren iragarpenez.

Botoen %44,88 lortu zituen Kiliçdarogluk maiatzaren 14an egindako lehen itzulian, eta bi milioi eta erdiren aldea atera zion Erdoganek; orain ere aldea antzekoa izan da: 2,2 milioi botoren aldea atera dio Erdoganek Kiriçdarogluri, eta botoen %47,8 eskuratu ditu oposizioko hautagaiak.

Emaitza ofizialak jakin aurretik ospatu du AKPko buruak garaipena, eta eskerrak eman dizkie bere alde bozkatu dutenei: «Jainkoa lagun, guregan jarri duzuen konfiantzari leial izanik jokatuko dugu hemendik aurrera ere, aurreko 21 urteetan egin dugun moduan».

Baina promesek baino eragin handiagoa izan dute lurrikarek hauteskundeetan. Otsailaren 6an bi lurrikara handik astindu zuten Turkiaren menpeko Kurdistan. 50.000 hildakotik gora eragin zituzten, eta lehen egunetan gobernua egin zuten askok gertatutakoaren erantzule, eraikinen segurtasuna ez bermatzeagatik. Erdogan, baina, azkar mugitu zen, eta berehala bidali zuen giza laguntza eremu kaltetuetara; modu horretan lortu zuen herritarren haserrea baretzea eta boto galerak kontrolpean hartzea.

Hala ere, parlamenturako hauteskundeetan eta presidentetzarako lehen itzulian gertatu moduan, oposizioko zerrenda gailendu da bai Kurdistanen —haren aldeko botoa eskatu zuen HDP Herrien Alderdi Demokratikoak—, bai Turkiako hiri nagusietan, tartean hiriburuan bertan. Atzerriko botoari dagokionez, Kiliçdaroglu izan da garaile bai Amerika iparraldean, bai Txinan eta Hegoafrikan; Erdogan nagusitu da Alemanian, Frantzian eta Norvegian.

Parte hartzea %85ekoa izan da, lehen itzulian baino hiru puntu txikiagoa.

Krisi ekonomikoa

Bozak irabazita, bestelako aurkari bati egin beharko dio aurre Erdoganek, krisi ekonomikoari. Lira turkiarra balioa galduz doa egunetik egunera, eta inflazioak goranzko bidean jarraitzen du. Estatuburua ahalegindu da kanpainaurrean herritarren egoera ekonomikoa hobetzen, besteak beste, gutxieneko soldata igoaz, baina, hala ere, asko ez dira hilabete amaierara iristen.

Baina buruzagi kontserbadoreak bere alde du harreman onak dituela nazioartean. EB Europako Batasunaren aliatu garrantzitsua da Turkia, hark geldiarazten baititu kontinentera heldu nahi duten migratzaileak, eta horrek truke Bruselak diruz laguntzen du herrialdea, eta eutsi egiten dio Turkia EBn sartzeko ametsari, nahiz eta zenbait estatu kide aurka izan. Ekialde Hurbileko zenbait herrialde ere gerturatu egin dira Ankararengana, batez ere Udaberri Arabiarraren ostean, horietako bi dira Saudi Arabia eta Qatar, biak ere herrialde aberatsak.

Bestetik, Ukrainako gerrak beste ate bat zabaldu dio Erdogani; izan ere, bi aldeekin ditu harreman onak, bai Moskurekin, baita Kievekin ere. Argi geratu da hori NBE Nazio Batuen Erakundearekin batera bi aldeekin hitzartutako zerealen esportazioaren gaineko akordioan —Ankara da begirale nagusia—.


Summary: Euri jasa handi batek urpean utzi ditu Lizarrako kaleak. Ordubete baino gutxiagoan metro koadroko 60 litro egin ditu.

Zortzi eguneko tartean bigarren aldiz gertatu da: maiatzaren 20an euri jasa bortitzek kalte handiak eragin zituzten Bortzirietan eta Urumea aldean, eta gaur Estellerrian gertatu da. Ordubete eskasean, 60 bat litroko jasa egin du metro koadroko, eta urak hartu ditu herri batzuetako kaleak.

16:00ak aldera hasi da euri jasa, eta minutu gutxiren buruan urpean geratu dira Lizarrako kaleak. Aldapan dauden kaleak erreka bihurtu dira, eta, ura bideratzeko gaitasunik gabe, alde zaharrean pilatu da ura, Egara iritsi ezinik. Dozenaka auto harrapatu ditu urak, eta errepide batzuk itxiarazi ere egin ditu.

Lizarran bertan ez ezik, inguruko herrietan ere egin ditu kalteak euri jasak, Villatuertan —Irantzu errekak gainezka egin du han— eta Aiegin, esaterako. Han ere urak hartu ditu kaleak eta errepideak. Nafarroako larrialdi zerbitzuen arabera, ez du inork minik hartu, baina ura hainbat saltoki eta garajetan sartu da. Bozkaleku batean ere eragina izan du, argindarra moztu eta ilunpetan geratu baitira. Eskualdeko errepide batzuetan ere kalteak eragin ditu, euriteari eutsi ezinik lurra irristatu eta errepideak eten baitira zenbait lekutan.

Ekialdetik mendebaldera sartu da ekaitza, normalean gertatu ohi denaren kontra, Aemet meteorologia agentziak azaldu duenez. Txingorra ere bota du. Euriteak hiru ordu laurden eskasean eragin dituzte kalte horiek guztiak, baina Egak ez du gainezka egin; horregatik ez dira kalteak handiagoak izan. Datozen egunetan neurtuko dituzte ondorioak.


EH Bildu nagusitu da Gasteizen

Summary: EH Bildu nagusitu da Gasteizen. Koalizio abertzalea lehen indarra da Gasteizen, zazpi zinegotzirekin. Bigarren indarra da PSE-EE, sei zinegotzirekin. EAJk zinegotzi bat galduko du, eta laugarren indarra da, PPren atzetik. Araban, gehiengo osoa galdu dute jeltzaleek eta sozialistek.

Gasteizko Udala. EH Bilduk irabazi ditu hauteskundeak Gasteizen. Rocio Vitero buru duen hautagaitzak lortu ditu boto gehien, eta lehen indarra da hiriburuan horrenbestez. Zazpi zinegotzi lortu ditu, orain arte baino bat gehiago. Bigarren indarra da PSE-EE, sei zinegotzirekin. PPk ere sei zinegotzi izango ditu, orain arte baino bat gehiago, eta hirugarren indarra izango da. Elkarrekin Podemosek bi ordezkari izango ditu.p>

Ikusi gehiago: Emaitza guztiak ikusi

Aldiz, lehen indarra izateari utzi, eta laugarren indar bihurtu da EAJ. Alkatetzaz gain, zinegotzi bat galdu du alderdi jeltzaleak, eta sei izango ditu aurrerantzean. Inkestek lehia estua iragarri zuten EAJren eta EH Bilduren artean, baina hiru punturen aldea atera dio koalizioak EAJri.

Aldaketak udaletan. Aurreko hauteskundeekin alderatuta, aldaketak izan dira Arabako udalerri batzuetan: EAJk agintea galdu du Laudion, Agurainen, Oionen eta Kuartangon, EH Bilduren mesedetan. Argantzonen, aldiz, EAJk agintea kendu dio EH Bilduri.

Aldaketarik ez. Herri batzuetan, aldiz, orain arteko emaitzak errepikatu dira. EAJ lehen indarra da Amurrion, Arraia-Maeztun, Gaubean edota Erriberagoitian. EH Bilduk, aldiz, honako herri hauetan lortu du nagusitasuna berriro: Aramaion, Barrundian, Legution, Urkabustaizen eta Zuian, besteak beste. Arabako Errioxan, PP nagusitu da Bastidan eta Guardian. Navaridasen, aldiz, EAJ gailendu da. Sozialistak lehen postuari eutsi diote Iruña Okan.

Agintea itunen esku: Aurreko legealdian bezala, Bastidan PP nagusitu da, baina EAJk eta EH Bilduk ituna egin dezakete ostera agintea eskuratzeko. Gauza bera gerta daiteke Guardian ere. Legution, ostera, EAJren eta PSE-EEren itun posible batek agintea ken diezaioke EH Bilduri.

Batzar Nagusiak. EAJk da lehen indarra Araban, baina behera egin du botoetan eta ordezkari kopuruan: bi eserleku galduta, hamabost ditu guztira orain. Haren bazkide PSE-EEk ere ordezkari bat galdu du, eta bederatzi izango ditu. Bi alderdiek gehiengo osoa galdu dute, eta, horrenbestez, Ramiro Gonzalezek akordioak bilatu beharko ditu hirugarrenez aginte makila eskuratu nahi badu.

Aldiz, Gasteizko olatua hartuta, nabarmen egin du gora EH Bilduk. Bi eserleku irabazita, alderdi jeltzalearekiko aldea txikitu du koalizioak; hamalau ordezkari izango ditu. Laugarren indarra da PP: bederatzi ordezkari ditu, duela lau urte baino bat gehiago. Eserleku bat galdu du Elkarrekin Podemosek, eta hiru izango ditu guztira. Vox alderdi ultraeskuindarrak eserleku bat eskuratu du, eta ordezkaritza izango du Arabako Batzar Nagusietan.

Gakoak. Gasteizen, alderdi guztiek egin dute behera boto kopuruan, EH Bilduk izan ezik. Bereziki deigarria da gobernu bazkideek galdu duten boto kopurua: EAJk 6.787 galdu ditu, eta PSE-EEk 1.615. Arabako Batzar Nagusietan ere, 8.000 boto inguru galdu ditu alderdi jeltzaleak, eta 2.000 inguru galdu dituzte sozialistek.


Summary: EH Bilduk aginte makila asko lor ditzake aliantzen bidez: Arrasate, Pasaia, Andoain, Deba.... Koalizioaren hazkunde handiak 462 (+42) zinegotzi emango dizkio, eta udal gobernu garrantzitsuak, Elkarrekin Podemos-IUren babesa izanez gero. EAJk 259 zinegotzi aterako ditu (-31), eta udalerri jendetsu batzuk galduko ditu, esaterako, Tolosa, Arrasate eta Pasaia. Hondarribian ere aginte makilarik gabe gera daitezke jeltzaleak. Hortaz, beren lorpenik handiena Donostiari eustea izango litzateke. Batzar Nagusietan EH Bildu da lehen indarra, 22 eserleku lortuta. EAJk hamazazpi eskuratu ditu. Foru gobernuari eusteko, PPren babesa ere beharko luke EAJk.

Maiatzaren 28ak Gipuzkoan utzitako emaitzek nabarmen aldatuko dute lurraldeko mapa instituzionala udalerriei dagokionez. EH Bilduk botoen %37 lortu ditu, 462 zinegotzi (+42). Guztira, 123.008 boto lortu ditu, duela lau urte baino 2.000 gehiago, eta horrek ahalbidetuko dio EAJren esku zeuden zenbait udalerri jendetsuren aginte makila eskuratzea. Elkarrekin Podemosen babesarekin edo bere kabuz, koalizioa abertzaleak gobernatuko du Tolosan, Arrasaten, Andoainen, Pasaian eta Deban. Hondarribian ere kolokan da EAJren alkatetza Abotsanitz plataformarekin batera udal gobernua osa dezakeelako EH Bilduk. Azkoitian ere, EAJk ez luke lortuko aginte makila, baldin eta EH Bilduren eta Azkoitia Bai Elkarrekin plataformaren aliantza aktibatuko balitz. Horrez gain, EH Bilduk gobernatu dituen udalerri gehienetan lehen indarra izateko aldea handitu du, eta horietan alkatea izango du: Hernanin, Azpeitian, Oñatin, Aretxabaletan, Bergaran, Zumaian, Oiartzunen, Usurbilen, Ordizian....

EAJk galera handia izan du botoetan; izan ere, 27.000 boto galdu ditu 2019ko bozen aldean. Guztira, 94.603 boto lortu ditu (%28,5), eta emaitza horren lorpenik garrantzitsuena Donostiako Udalari eustea izango da, Eneko Goia alkategaiaren garaipenari esker. Bederatzi zinegotzi atera ditu Goiak, eta zenbaketaren azken apurretaraino ez zion atzo bat gehiago atera EH Bilduko Juan Karlos Izagirreri (8). Bederatzi udalerritan izan da lehen indarra EAJ: esaterako, Zarautzen, Urnietan, Elgoibarren, Urretxun, Azkoitian, Beasainen eta Aian. Azkoitian, ordea, aukera handiak daude alkatetza galtzeko EH Bilduren aldean.

PSE-EEk ere galera izan du botoetan eta zinegotzietan, baina ez EAJk bezainbeste. 98 (-5) zinegotzi emango dizkio botoen %16,7k. 55.377 boto jaso dituzte PSEren hautagaiek Gipuzkoan, duela lau urte baino 8.000 gutxiago. Dena den, lehen indar izateari eutsi dio udalerri jendetsu batzuetan, hasteko Irunen. Jose Antonio Santanok garaipena lortu du berriro, zinegotzi bakarra galdu gabe, baina EAJren babesa beharko du gobernua eratzeko. Soilik Elkarrekin Podemosekin egindako aliantzak ez dio ematen udal gobernua eratzeko. Eibarren ere PSEk irabazi du, eta aginte makila hartzeko moduan da EAJren babesari esker. Zumarragan eta Lasarte-Orian, halaber, PSE-EEko alkateak egongo dira, baina Andoain galdu egingo du EH Bilduren emaitzen aldean.

Elkarrekin Podemosek ez du lortuko alkatetzarik, baina zenbait udalerritan giltza izango du gobernu bat edo beste eratzeko. Bere 19 zinegotziak (+1) gai izango dira Arrasaten, Pasaian, Andoainen eta Deban ezkerreko gobernuak eratzeko, eta udalerri horietan EH Bilduren gobernuak leudeke ezkerreko bi indarren aliantza martxan jartzen bada.

Batzar nagusiak

Batzar Nagusiei dagokienez, EH Bildu da lehen indarra, 22 eserlekurekin, gorakada oso handia eduki ondoren (+5). EAJk hamazazpi dauzka (-3); PSE-EE,k zazpi; (-2) PPk, hiru (+2); eta Elkarrekin Podemos-IUk, bi (-2). Maddalen Iriartek, EH Bilduko ahaldungai nagusiak, esan du «Gipuzkoak erabaki» duela «gobernu aurrerakoi bat» edukitzea, eta Iriarte bera arituko dela «lider» gobernua eratzeko negoziazioan. Iriarte «prest» dago «gaurtik aurrera» beste ahaldungai nagusiekin hitz egiten hasteko. Gaur goizean EH Bilduren mahai politikoa bilera batean egon da Donostian, emaitzak xehetasunez aztertzeko.

Gipuzko Buru Batzarreko presidente Joseba Egibarrek esan du EAJk ez duela «zerbait» ondo egin, eta Gipuzkoan irabazi duena «abstentzioa» izan dela. Gizarteak eman duen «mezua» behar bezala «irakurriko» dutela helarazi du, baina gogoratu du Donostiako Udalean Eneko Goiak eskuratuko duela aginte makila, «eta ez nagusitasuna nahi zuten batzuek». Egibarrek garbi ohartarazi du Eider Mendozak bere hautagaitza aurkeztuko duela ahaldun nagusi izateko, «egin behar diren akordioak» tarteko. EAJren lehen hitz horiek islatzen dute ez diola uko egin Gipuzkoako foru gobernuari, baita horretarako PPren babesa behar badu ere.

Izan ere, EAJren eta PSE-EEren aliantza posiblea 24 eserlekura iristen da; hauteskundeetako irabazle EH Bilduk eta Elkarrekin Podemos-IUk batuta lortu duten kopuru bera da hori. Beraz, PPk izango luke giltza, lortu dituen hiru eserlekuei esker. Gipuzkoan Mikel Lezama hautagaiak ordezkatzen duen alderdiak hazkunde oso handia izan du Espainian, eta Vox eskuin muturreko indar faxistarekin batera gobernatuko du erkidego eta udal askotan.

Donostia, Goiarentzat

Donostiari dagokionez, Eneko Goiak (EAJ) irabazi ditu udal hauteskundeak, bederatzigarren zinegotzia zenbaketaren azken apurrean lortuta. Juan Karlos Izagirrerekin (EH Bildu) lehia estua izan du; hark zortzi eserleku lortu ditu; PSEk, bost zinegotzi; PPk, hiru; eta Elkarrekin Podemos-IUk, bi.

Abstentzioak gora egin du nabarmen, eta parte hartzea %59,93koa izan da. Hau da, %6,72 txikitu da 2019ko bozen aldean. 556.201 boto emaile zeuden deituak udalerrietako eta lurraldeetako zinegotzi eta batzarkideak aukeratzera; bada, 333.123k eman dute botoa Batzar Nagusietarako. Guztira, 986 eserleku erabaki dira Gipuzkoako udalerrietan, eta 51 batzar nagusietan.


Summary: UPNk irabazi du Iruñean, EH Bildu gertu duela. Nafarroako Parlamentuan ere lehenbiziko indarra da ia boto guziak kontatuta, Maria Txibitek baina deia egin du berriro ere gobernu «aurrerakoia» eratzeko.

Iruñean lehenbiziko indarra da UPN, eta bederatzi zinegotzi ditu botoen %30,30 eskuratuta. EH Bildu atzetik du, zortzi zinegotzirekin, botoen %27,40 bilduta. PSNk bost zinegotzi lortu ditu oraingoz, Geroa Baik eta PPk, bi; eta Zurekin Nafarroak bat. Eskuineko alderdiek bi zinegotzi gutxiago izanen dituzte, eta EH Bilduk 2019ko emaitzak hobetu ditu, orduan 26.691 boto eskuratu baitzituen; dagoeneko 27.752 boto ditu. PSNren eskutan izanen da alkatea nor izanen den erabakitzea.

Joseba Asiron EH Bilduko alkategaia oso kontent agertu da emaitzak jakin ondoren, UPNri «aurrez aurre begiratu» diolako bere koalizioak. Argi esan du haiei dagokiela alkatetza: «Iruñeak argi eta garbi hitz egin du, eta bi gauza esan ditu: Lehenbizikoa, ez duela eskuina berriro alkatetzan egotea nahi; badago gehiengo aurrerakoi oso handia. Bigarrena, iragarri genuen bezala, Iruñean udal aurrerakoia EH Bilduk gidatzea».

Cristina Ibarrolak onartu du «ez dagoela erabat kontent: «Gehiagoren gogoz gelditu naiz». EH Bildu handitzen jarraitzea «oso albiste txarra» dela gaineratu du, baina, hala ere, iruindarrek bera alkate izatea nahi dutela esan du: «Iruñeak esan du ez dela ez abertzalea ezta independentista ere. Gehiengo konstituzionalista zabala dugu». Elma Saizi esan dio «emandako hitza bete» dezan eta Asironen alde ez dezan egin.

Nafarroan ere UPN da lehenbiziko indarra botoen %97,40 kontatuta: hamabost parlamentari ditu, eta botoen %27,97. Atzetik ditu PSN eta EH Bildu, hamaika eta bederatzi parlamentarirekin, hurrenez hurren. Geroa Baik zazpi ditu; PP eta Zurekin Nafarroak, hiruna; eta Vox lehenbiziko aldiz sartu da, bi parlamentarirekin. Maria Txibite PSNko lehendakarigaiak deia egin du berriro ere gobernu «aurrerakoia» eratzeko , baina «PSNren pisu handiagoarekin». Udaletan ere datuak aztertu beharko dituztela esan du: «Gobernu aurrerakoiak babestea eta zuzentzea da gure helburua».

Tuteran, gehiengo osoa lortu du UPNk, 11 hautetsi lortu baititu, eta Zurekin Nafarroak, sei. PSNk, berriz, hiru zinegotzi ditu, eta PPk, bat. EH Bilduk eta Geroa Baik ez dute ordezkaritzarik. Barañainen ere UPN da lehenbiziko indarra, sei zinegotzi eskuratuta. Atzetik ditu EH Bildu eta PSN launa zinegotzirekin, eta Zurekin Nafarroak, Geroa Baik eta PPk zinegotzi bana lortu dute.

Eguesibarren, sei zinegotzirekin irabazi du UPNk, eta atzetik gelditu da EH Bildu lau zinegotzirekin. Egues Bizik eta PSNk hiru zinegotzi lortu ditu; Geroa Baik, bi; eta VXVk, bat.

Burlatan, EH Bildu da garaile sei zinegotzirekin. Atzetik du UPN, bost zinegotzirekin. CCAZk lau ditu, PSNk, hiru; PPk, bi; eta Geroa Baik, zinegotzi bat. Atarrabian EH Bildu da irabazlea, bederatzi zinegotzirekin, aurrekoetan baino bi gehiago. Geroa Baik hiru ditu, UPNk bi, eta PPk, Zurekin Nafarroak eta PSNk, bana.

Berriozarren, EH Bilduk gehiengo osoa lortu du bederatzi zinegotzirekin. PSNk hiru zinegotzi ditu; UPNk eta PPk, bina; eta Zurekin Nafarroak, bat. Tafallan ere EH Bildu da garaile, 2019an baino zinegotzi bat gehiagorekin: sei. UPNk eta PSNk lau lortu dituzte, eta Inportek, Zurekin Nafarroak eta Geroa Baik, bana.

Lizarran, UPN litzateke lehen indarra, zazpi hautetsirekin (2019an bezain beste). EH Bilduk bost hautetsi lituzke; PSNk, bi; Geroa Baik, Zurekin Nafarroak eta PPk, bana.

Altsasun eta Zizur Nagusian, Geroa Baik irabazi ditu hauteskundeak. Lehenbiziko herrian bederatzi zinegotzi lortu ditu, eta EH Bildu oposizioan izanen da, lau zinegotzirekin. Zizur Nagusian sei zinegotzi lortu ditu Geroa Baik, 2019an baino bi gehiago, UPNk eta EH Bilduk lau dituzte, eta PSNk, PPk eta AS Zizurrek, bana.

Baztanen, EH Bilduk irabazi ditu hauteskundeak, sei zinegotzi eskuratuta. Zurekin Nafarroak hiru lortu ditu, eta Baztango Independenteek, bi. UPNk eta Geroa Baik zinegotzi bana izanen dute. Beran eta Lesakan EH Bilduk gehiengo osoa lortu du.

Parte hartzea

Nafarroan 519.262 nafarrek zuten botoa emateko aukera, eta haietarik %67,72 joan dira bozkatzera, 2019an baino %4,46 gutxiago. Javier Remirez Nafarroako Gobernuko bozeramaileak esan du «normaltasunez» egin dela hauteskunde eguna, «gorabehera nabarmenik gabe», baina gaineratu du azken orduetako euriak eta ekaitzek normaltasun hori «apurtu» dutela zenbait lekutan, Estellerrian batez ere.


Summary: PPk Valentzia, Balearrak, Extremadura eta Aragoi berreskuratu ditu, baina Vox beharko du. PPk gehiengo osoa du Madrilgo Udalean. Valentziako, Sevillako eta Zaragozako udaletan ere gailendu da.

PPk PSOEri hainbat autonomia erkidegotako gobernua kentzeko modua izango du, baina gehienetan Voxen babesa beharko du. Alderdi Sozialistaren eskuetatik jaso ahalko dituen lurralderik preziatuenak Valentzia eta Aragoi dira. Lehenengoan, PPk 40 diputatu ditu, botoen %85,8 zenbatu diren honetan. Zortziren aldea ateratzen dio PSOEri, eta Voxen 13 ordezkariekin aise gaindituko luke gehiengo osorako behar diren 50 diputaturen langa. Aragoin, 16 diputatutik 28ra pasatu da PP, botoen %97,8 zenbatuta, eta gehiengo osorako behar diren 64 ordezkariak baino bat gehiago batuko lituzke Voxen zazpi aulkiekin.

Valentzia eta Aragoi ez lirateke PSOEk galdu eta PPk lortu ditzakeen erkidego bakarrak. Errioxan, Extremaduran eta Balearretan ere gobernatzeko bidea zabaldu zaie popularrei. Lehen lurraldean gehiengo osoa du, botoen %97,4 zenbatuta. Beste bietan, Voxekin lortu beharko ditu itunak.

Emaitzek balioko diote PPri Espainiako hauteskunde orokorrei begirako bidea bultzada batekin hasteko. Alberto Nuñez Feijoo PPko buruaren hautagaitza indartzeko erabiliko ditu gaurko garaipenak, baita Pedro Sanchez Espainiako presidentearen gobernua gain behera doala ziurtatzeko ere.

Ikusi gehiago: Trias gailendu da Bartzelonan, 11 zinegotzirekin

PPk emaitza onak izan ditu Espainiako hiriburuan ere. Boterea sendotu du Madrilgo Erkidegoan eta Udalean, gehiengo osoa eskuratuta. Isabel Diaz Ayuso jarduneko presidenteak eta Jose Luis Martinez Almeida alkateak 2019ko emaitzak hobetu dituzte, eta Voxen botoen bila ibiltzeko beharrik gabe gobernatuko dute.

Horrez gain, hiri nagusi zenbaitetan ere gehien bozkaturiko indarra izan da, eta eskura du horietako agintea. Valentzian, Maria Jose Catala gailendu zaio Compromiseko Joan Ribori. Zortzi zinegotzi zituen lehen PPK, eta 13 ditu orain, eta gehiengo osoa izango luke Voxek eskuratu dituen lau zinegotziekin.

Sevillan, alkatetza galtzear dago PSOE, PPko Jose Luis Sanzek bildu baitu boz gehien. PPk 14 zinegotzi izango ditu —2019an baino sei gehiago—, eta Andaluziako hiriburuan ere gehiengo osoa izango luke Voxen hiru ordezkarien babesa jasoz gero.

Zaragozan, bere agintea sendotuko du Jorge Azcon Zaragozako alkateak (PP). Zortzi zinegotzitik hamabostera pasatu da. Gehiengo osoa izateko aulki bakarra falta du, eta erraz gaindituko luke langa Voxen lau ordezkariekin.

Moncloari begirako bozak

PPren helburua zen azken hiru urteetan lortu dituen garaipenen ildo berean segitzea —Galizia (2020), Madril (2021), Andaluzia (2022) eta Gaztela eta Leon (2022)—. PSOEren xedea, berriz, 2019ko udal bozetan lortu zuen arrakastari ahal bezainbeste eustea, eta PPren igoeraren aurka sendo agertzea. Lehenengo hauteskunde norgehiagoka izan da gaurkoa Pedro Sanchez Espainiako presidentearen eta Nuñez Feijooren artean, eta azken hori izan da garaile argia.

PSOE nagusi da udal eta autonomia mailan, PPk 2019an izan zituen emaitza kaxkarrei esker. Sozialistak agintean daude gaur jokoan diren 11 erkidegotako bederatzitan: Asturiasen, Gaztela-Mantxan eta Extremaduran bera bakarrik, eta koalizio gobernuan Aragoin, Kanarietan, Valentzian, Balearretan eta Errioxan. PPk Madrilen eta Murtzian agintzen du, eta ez du horietan agintzen jarraitzeko arazorik izango, ezusteko handirik ez bada.

Botoak zenbatu ondoren, eta irabazleak irabazle, ezker-eskuin blokeen logikak erabakiko du zer-nolako gobernuak eratuko diren erakunde nagusietan, eta akordioak egiteko gaitasuna emaitza onak lortzea bezain garrantzitsua izango da.

Parte hartzea

Parte hartzeak gora egin du Espainiako udal hauteskundeetan, 2019ko datuekin alderatuta. Barne Ministerioaren arabera, botoa emateko eskubidea duten herritarren %63,8k eman dute botoa. Hau da, duela lau urte baino 1,3 puntu gutxiago.

Beherakada bereziki handia izan da Katalunian: %9,3. Gaurkoak lehen bozak dira ERCk eta Junts Per Catalunyak koalizio gobernua apurtu zutenetik, eta parte hartzearen beherakada handiagoa izan da, oro har, independentismoa sendoen den udaletan.

Aldiz, parte hartzea Valentziako Erkidegoan hazi da gehien. 2019an baino %3,9 handiagoa izan da.


Summary: EAJk behera egin du Bilbon eta Bizkaiko Batzar Nagusietan. Botoen %100 zenbatuta, EAJk bi zinegotzi galdu ditu Bilbon —14tik 12ra— eta EH Bilduk bi irabazi—4tik 6ra—. Batzar Nagusietan ere berdintsu gertatu da: EAJ 25etik 23ra jaitsi da, eta EH Bildu 10etik 15era igo.

Boto guztiak zenbatuta, EAJk hamabi zinegotzi izango ditu Bilbon; EH Bilduk, sei; PSE-EEk, bost; PPk, lau; eta Elkarrekin Podemosek, bi. Juan Mari Aburtok alde handiz irabazi du, eta PSE-EErekin gobernatzeko gai litzateke biek akordioa berretsiz gero.

Ikusi gehiago: Emaitza guztiak ikusi

EAJren nagusitasuna zertxobait higatuko zela aurreikusten zuen EiTB Focusen inkestak —13-14 zinegotzi ematen zizkion alderdi jeltzaleari—, baina ez hainbeste. Botoen %42,4 erdietsiko zutuela aurreikusten zen, eta, oraingoz argitaratutako emaitzekin, %36 inguruan legoke. Emaitza horiekin, EH Bilduk bigarren postua berreskuratu du, eta PSE-EEk baino zinegotzi bat gehiago lortu. PPk zinegotzi bat irabazi du, eta Elkarrekin Podemosek, bat galdu.

Batzar Nagusietan ere, EAJ izan da nagusi: 25etik 23ra egin du, eta EH Bilduk, hamarretik hamabostera. PSE-EEk zortzi atera ditu —2019an bezala—; PPk, hiru —bat gehiago—; eta Elkarrekin Podemosek, bi —lau gutxiago—.

Galdakaon EH Bildu, Durangon EAJ

Galdakaon, EH Bilduk alkatetzari eutsi ahalko dio, lehen indarra bilakatu baita. Bederatzi zinegotzi lortu ditu; EAJk, sei; PSE-EEk, bi; Auzoak plataformak, bi; eta Usansolo Herriak, beste bi. Elkarrekin Podemos udalbatzatik kanpo geratu da. Datu hauen arabera, EH Bilduk, Auzoak plataformak eta Usansolo Herriak berriro gobernatu lezakete herria.

Barakaldon, EAJk nagusitasunari eutsi dio, oraingo 11 zinegotziekin. PSE-EEk beherantz jarraitu du, eta zortzitik zazpira jaitsi da; EH Bildu hirugarren indarra da, Elkarrekin Podemos aurreratu baitu, eta hirutik bostera igaro. Elkarrekin Podemos lautik bira jaitsi da, eta PP, batetik bira igo.

Portugaleten, PSE-EEk gehiengo osoa lortu du, botoen %100 zenbatuta, eta gainerako alderdiek 2019ko emaitzen antzekoak lortu dituzte. EAJk bost eskuratu ditu; EH Bildu bitik hirura igo da; EP hirutik batera jaitsi da; eta PPk bakarrari eutsi dio.

Sestaon, EAJk sekulako zartada hartu du: 11tik zazpira jaitsi da. PSE-EEk gora egin du —bostetik seira—, eta EH Bilduk lehen zituen jesarlekuak halako bi lortu ditu: hiru zituen lehen, eta sei orain. EP berdin mantendu da, bi zinegotzirekin.

Durangon, botoen %100 zenbatuta, EH Bilduk alkatetza galduko luke. Bi zinegotzi gehiago lortu dituen arren —zazpitik bederatzira—, Elkarrekin Podemos lautik batera jaitsiko litzateke, eta ez lukete gehiengorik lortuko.

Gernika-Lumon oso parekatuta daude hiru indarrak. Boto guztiak zenbatuta, EH Bildu da lehen indarra, sei jesarlekurekin, baina Jose Mari Gorroñoren Guztiontzako Herriak ere beste sei dauzka, eta EAJk, bost.

Litekeena da EH Bilduk Bermeo berreskuratzea. EAJk zazpi lortu dituen arren, EH Bilduren bostak eta Guzan Herri Plataformaren bostak nahikoa lirateke alkatetza lortzeko.

Parte hartzeak, behera

903.018 lagun zeuden hauteskundeetara deituta Bizkaian, eta udal hauteskundeetako parte hartzea %60,06 izan da; 2019an %65,81 izan zen. Bilbon gehiago jaitsi da: %56,15 izan da, eta orain dela lau urte, %61,80. Guztira 169.168 lagunek bozkatu dute hiriburuan.


Summary: Donostiako gizon bat koman dago Burgosen, ultraeskuindar batzuek eraso eginda. Naiz egunkariak jakinarazi duenez, 44 urteko gizonezko bat Soriara joan zen bart, Numantziaren eta Cornellaren arteko partida ikustera, lagun batzuekin. Gizonaren bikotekideak jakinarazi du Burgosko ospitalean dagoela.

Los Pajaritos estadioaren kanpoaldean gertatu zen, Jose de Tudela kalean, atzoko 17:30 baino lehenago. Ordu horretan hastekoa zen etxeko taldearen eta Cornellaren arteko futbol partida. Ultraeskuindar batzuek jo egin zuten Donostiako 44 urteko gizon bat. Gizonak konortea galdu zuen, eta ospitalera eraman zuten.

Espainiako Gobernuak Sorian duen gobernuaren ordezkaritzak adierazi zuen «arin zaurituta» zegoela gizona, baina haren bikotekideak ukatu egin du, Naiz agerkarira deituta. Bikotekidearen arabera, ez dago arin zaurituta: medikuek koma eragin diote gizonari, burezurrean haustura bat duelako, eta belarriko hezur batean beste haustura bat. Gainera, kolpeak ditu.

Gizonaren bikotekideak adierazi duenaren arabera, ultraeskuindarrak taberna batera sartu ziren, eta bertan zeudenei kolpeka hasi zitzaizkien. Haren senarra lurrean botata eta odoletan utzi zuten. Erasoa jasan zuenean, Donostiako eta Cornellako (Herrialde Katalanak) bi lagunekin zegoen gizona.

Bikotekideak azaldu du, bestalde, Espainiako Poliziarekin harremanetan jarri dela, atestatuan gehitu dezaten senarra larri zauritutakoen artean dagoela. Poliziak osasun agiriak aurkezteko eskatu dio.

Soriako Gobernu Ordezkaritzara deituta, gizon horren osasun egoera zein den ez dakitela adierazi diote BERRIAri. Ospitalera eraman zutela besterik ez dakitela. Los Pajaritos kanpoko istiluengatik bi pertsona atxilotu zituzten larunbatean. Epailearen aurretik igaro ostean, aske utzi dituzte.


Summary: Realak Txapeldunen Ligan jokatuko du datorren sasoian. Atletico Madrilen aurka galdu badu ere, Rayo Vallecanoren garaipenarekin helburua lortu dute txuri-urdinek.

Porrot gozoa izan du Realak Atletico Madrilen aurka. Txuri-urdinak Txapeldunen Ligan arituko dira datorren denboraldian. Gertu zeukaten helburua, eta, 2-1 galdu duten arren, Rayo Vallecanoren garaipenak Izarren ligan aritzea bermatu die. Laugarren urtez jarraian jokatuko du Imanol Alguacilen taldeak Europan, baina, oraingoan, goia jotzea lortu du Orioko entrenatzaileak. Hamar urteren ondoren itzuliko da Reala Txapeldunen Ligara, eta festa handia espero da datorren igandean Anoetan. Helburua lortuta, Asier Illarramendik lasai esango dio agur Realari. Sevillaren aurkakoa izango da kapitainaren azken partida elastiko txuri-urdinarekin.

Partidari dagokionez, ondo ekin dio Realak, ohi duen bezala: baloiaren jabetza bereganatuz, eta defentsan presio oldarkorra eginez. Hala, seigarren minuturako iritsi da Realaren lehen gol aukera. Mikel Merinok ederki ikusi du Alexander Sorloth lerro artean, eta, jokalari bati izkin egin ostean, Ivan Grbicen atera joan da zuzenean. Tokirik gabe egin du errematea, eta kanpora joan da Norvegiakoaren jaurtiketa. Jokaldi horretan soilik topatu du zirrikitua Realak etxekoen defentsan. Madrildarrek bost atzelari zelairatu dituzte, eta sendo aritu dira atzean. Gainera, pixkanaka-pixkanaka baloia bereganatu du Atletico Madrilek, eta aurrerapausoa eman du.

Simeoneren taldeak lortu du Alex Remiroren atera hurbiltzea; aukera argirik sortu gabe hasieran, baina lehen zati osoan egin duen erremate bakarrean sartu du gola. Griezmannek sartu du, Zubietako harribitxiak. Frantziaren jaurtiketa ez zen bereziki arriskutsua, baina txuri-urdinen atzelarien artean igaro da baloia, eta Remirok ez du ikusi ere egin: 1-0, 37. minutuan.

Bigarren zatian ere gehiago izan da etxeko taldea. Griezmannek min handia egin du area ertzean, eta Realak ez du hura gelditzeko modurik aurkitu. Hala ere, arratsaldeko albistea berehala iritsi zaie txuri-urdiei. Metropolitanotik ez oso urruti, Vallecasen, lehen gola sartu du Rayok. Berehala iritsi da Atletico Madrilen bigarrena, baina Rayok ere bigarrena sartu du berehala. Hala ere, Reala ahalegindu da berea egiten, eta partidaren hondarrean gola sartzea lortu du. Sorlothek bidali du baloia sarera. Partida amaitu eta berehala hasi zen txuri-urdinen festa Metropolitanoko berdegunean. Ez da gutxiagorako. Europako talde onenen artean egongo da Reala datorren sasoian.


Summary: EH Bilduk Tolosako eta Aguraingo alkatetzak kendu dizkio EAJri. PPk Mañuetako alkatetzari eutsi dio, eta Navaridas galdu du. EH Bildu lehen indarra da Arrasaten, Durangon eta Gernika-Lumon. PSE-EEk eta Elkarrekin Podemosek gehiengo osoa galdu dute Irunen. Ezkerraldean, EAJk lortu du boto gehien, baina zenbait zinegotzi galdu ditu.

Hiriburuetako gorabeheretatik haratago, hauteskundeek aldaketak eragin dituzte Hego Euskal Herriko udalerri askotan. Emaitzek gobernu eredu berriak osatzeko aukera utzi dute zenbaitetan, eta egungoak indartzekoa beste batzuetan.

Ikusi gehiago: Emaitza guztiak ikusi

Ekainaren 17ra bitarteko tartea izango dute orain alderdiek akordioak egiteko. Gehiengo osoak osatzeko adinako adostasunik izan ezean, berriz, boto gehien duten zerrendetako buruek hartuko dute gidaritza.

Arabako Errioxa

Herri txikienetako emaitzak izan dira iristen lehenak. Arabako Errioxan, PPk zituen udaletako bati eutsi dio, Mañuetari, baina Navaridas galdu du; EAJk eskuratu du. Bastidan eta Guardian gehien bozkaturiko alderdia izan da PP, baina bi udalerri horietan ez du gehiengorik eskuratu. Duela lau urte, EH Bilduk bide eman zien EAJren alkatetzei, eta gauza bera egin dezake orain. Oionen ere ikusteko dago nork aginduko duen. EH Bilduk bost zinegotzi eskuratu ditu 11tik; EAJk, hiru; PPk, bi; eta PSE-EEk, bat.

Samaniegon, berriz, EH Bilduk izango du gehiengo osoa: koalizioak lau zinegotzi izango ditu, eta EAJk hiru. Hala, ez da gobernu aldaketarik izango. Izan ere, 2019ko hauteskundeak EAJk irabazi zituen arren, PSE-EEk EH Bilduren hautagaitza babestu zuen: orain, sozialistak udaletik kanpo geratu dira.

Durango

Zenbaketa amaituta, EH Bilduk bi zinegotzi gehiago —denera, bederatzi— eskuratu ditu Durangon (Bizkaia), eta lehen indarra bilakatu da. Halere, udal gobernua gal dezake, Elkarrekin Podemos —orain arte bazkide izan duena— ordezkaririk gabe geratu baita. EAJk zortzi eserleku izango ditu, eta PSE-EEk, bi. Ordezkari bana eskuratu dute PPk —ez du ordezkaririk izan azken legealdian— eta Herriaren Eskubidea plataformak.

Gernika-Lumo

Jose Mari Gorroño da Gernikako udal politikako izena. Hura da alkate 2007tik; lehenik EAren zerrendaburu gisa, gero EH Bildurekin, eta 2015etik berak eratutako Eusko Abertzaleak taldearen eta EAJren arteko koaliziorekin. Halere, boz hauetarako hautsi egin dute koalizioa eta Gorroño Guztiontzako Herria izeneko zerrendarekin aurkeztu da. Gauzak hala, udal batzarrak hiru kolore izango ditu aurrerantzean. EH Bildu lehen indarra izango da, baina eserleku bat galduta. Zinegotzi kopuru bera izango du Guztiontzako Herriak, eta bat gutxiago EAJk. Beraz, akordioek erabakiko dute alkatea nor izango den.

Tolosa, Agurain eta Lekeitio

EITBren inkestak aurreikusitakoa bete da Tolosan (Gipuzkoa) eta Agurainen (Araba). EH Bilduk gehiengo osoa eskuratuko du bi herrietan: hamazazpitik bederatzi zinegotzi Tolosan, eta hamahirutik zazpi Agurainen. Bi kasuetan EAJri kenduko lioke irabazitako eserlekua; Tolosan, PSE-EEk egun duenari eutsiko dio. Antzera gertatu da Lekeition (Bizkaia) ere: EH Bilduk aurrea hartu die jeltzaleei, eta gehiengo osoa eskuratu du.

Arrasate

Duela lau urte 300 botok erabaki zuten Arrasateko (Gipuzkoa) zerrenda bozkatuena nor izango. Orduan, EAJ gailendu zen. Gaur, baina, EH Bilduk aurrea hartu dio. Koalizio subiranistak hamar zinegotzi —bi gehiago— eskuratu ditu, eta jeltzaleek bi gutxiago —bat galduta—. PSE-EEk ere bat galdu du, eta birekin geratu da. Gauzak hala, EH Bilduk Elkarrekin Podemosen babesa —zinegotzi bat du— behar du gehiengo osoa izateko.

Laudio

Laudion (Araba), EAJk duela lau urteko garaipena berritu du, eta zinegotzi kopuru bera izango du: zazpi. Eserleku bat galdu du, ordea, PSE-EEk, eta bakarrarekin geratu da. Beraz, gehiengo osoa —bederatzi zinegotzi—galdu du bien arteko baturak, eta Omnia herri ekimeneko zinegotziek izango dute alkatetzaren giltza. Talde hark egungo hiru eserlekuak mantendu ditu, eta EH Bilduk sei izango ditu —azken legealdian baino bat gehiago—. Bien artean gehiengoa lukete.

Galdakao

Usansoloren desanexioak eta Aranzadiren oroimen webguneek jarri dute eztabaida politikoaren erdigunean Galdakao (Bizkaia). EH Bildu izango da, baina, udalerri hartan gorakada nabarmena izango duen taldea. Botoen %58 zenbatuta, koalizio subiranistak hamar zinegotzi eskuratuko lituzke, gehiengo osotik bakar batera; azken legealdian sei izan ditu. Egungo sei ordezkariak mantenduko ditu EAJk, eta PSE-EEk bat gehiago eskuratuko du; hiru, denera. AZK plataforma, berriz, lau ordezkari izatetik bi izatera igaroko da.

Andoain eta Pasaia

Andoainen eta Pasaian (Gipuzkoa) gobernu aldaketak izan daitezke: PSE-EEtik EH Bildura. Boto guztiak zenbatuta, EH Bilduk zortzina zinegotzi eskuratu ditu bi udalerri horietan. Kopuru bera du bietan PSE-EEren eta EAJren arteko baturak ere. Azken hautetsia, berriz, Elkarrekin Podemos koalizioarena da bi herrietan.

Tafalla, Lizarra eta Barañain

Navarra Suma koalizioa bananduta, EH Bildu bilakatu da lehen indarra Tafallan; sei eserleku lortuta, alkatetza eskura izan dezake. Izan ere, UPN da bigarren indarra, eta hark bost eserleku ditu. PSNk haren alde egingo balu ere, EH Bilduk Inport plataformaren, Zurekin Nafarroaren eta Geroa Bairen babesa jaso dezake, gehiengo osoa eskuratzeko —zinegotzi bana izango dute—.

Lizarran eta Barañainen bestelakoa da egoera. UPNk irabazi du bietan, baina giltza PSNk izango du. Lizarran, UPNk eta PPk zortzi eserleku dituzte, eta EH Bilduk, Geroa Baik eta Zurekin Nafarroak zazpi. Sozialistek dituzte beste biak. Barañainen, berriz, UPNren eta PPren artean zazpi zinegotzi dituzte, eta EH Bilduk, Zurekinek eta Geroa Baik sei. PSNk, berriz, lau.

Irun

Gipuzkoako udalerririk handienetan bigarrenean, Irunen, PSE-EEk lehen postuari eta egun dituen hamar zinegotziei eutsi die. Halere, gobernu koalizioko beste kideak, Elkarrekin Podemosek zituen eserlekuen erdiak —bi— galdu ditu, eta gehiengo osotik eserleku batera geratu da bien arteko batura. EH Bilduk eta PPk bereganatu dituzte horiek: koalizio subiranistak lau zinegotzi izango ditu, eta PPk bi. EAJk, berriz, egungo zazpiekin jarraituko du.

Eibar eta Ermua

PSE-EEk lehen postuari eutsi dio Eibarren (Gipuzkoa) eta Ermuan (Bizkaia), nahiz eta Gipuzkoako udalerrian zinegotzi bat galdu. Bietan ere EH Bildurena izan da gehien bozkaturiko zerrendetan bigarrena, eta zinegotzi bat gehiago izango du bi udaletan. Hirugarren EAJ izan da bietan, Ermuan zinegotzi bat galduta. Elkarrekin Podemosek ere bi udalerrietan eutsi die azken bozetako emaitzei, eta PPk zinegotzi bat gehiago eskuratu du Ermuan.

Ezkerraldea

PSE-EEk indar hartu du Portugaleten (Bizkaia), eta, garaipena berritzeaz gain, gehiengo osoa eskuratu du. Barakaldon, berriz, EAJ nagusitu da, duela lau urteko emaitza berdinduta. Bi udalerri horietan, gainera, EH Bildu hirugarren zerrenda bozkatuena bihurtu da, Elkarrekin Podemosi aurre hartuta. Koalizio subiranistak, gainera, Alonsotegiko alkatetza eskuratu du, gehiengo osoa bereganatu baitu udalerri hartan. Duela lau urte ere gehien bozkaturiko zerrenda izan zen, baina PSE-EEk EAJren hautagaiaren alde egin zuen. Sestaon eta Santurtzin jeltzaleek irabazi dute, baina bi udalerrien artean zazpi eserleku galduta: hiru Santurtzin eta lau Sestaon.


Summary: Osasunak bere esku du Europa; Athletici ia ezinezkoa jarri zaio. Gorritxoek galdu egin dute Getafen (2-1), eta zuri-gorriek ere bai, etxean, Elxen aurka (1-2). Nafarrak Konferentzia ligarako sailkatuko dira azken partidan Gironari irabazten badiote, Sadarren. Bizkaitarrek Real Madrilen zelaian irabazi behar dute, eta ezinbestekoa zaio gorritxoek ez irabaztea.

Athletic eta Osasuna Konferentzia ligarako sailkatzeko aukera dutela iritsiko dira azkeneko jardunaldira. Hala ere, aldea dago baten eta bestearen egoeraren artean. Talde gorritxoak bere esku du berriz ere Europako kluben arteko lehiaketa bat jokatzea, hamasei urteren ostean. Helburua beteko du datorren igandean Sadarren Gironari irabazten badio. «Ez dugu inoren mende egon nahi», esan zuen Jagoba Arrasatek atzo Getafen (Espainia) jokatu bezperan. Esan eta lortu.

Osasunak 2-1 galdu du gaur Getafen (Espainia). Gorritxoek bikain ekin diote partidari, Chimy Avilak gola sartu baitu bigarren minutuan. Baina ez dira gai izan aldeari eusteko. Latasak banakoa egin du lehen zatia amaitu aurretik. Osasunak ontzat eman du berdinketa, eta puntuari eustera mugatu da. Ez du lortu, eta Matak 1-2koa sartu du neurketa amaitzear zela.

Gorritxoen zorionerako, ez Athleticek, ez Gironak ez dute aprobetxatu haren hutsa. Biek galdu dute, biek etxean, eta biek azken unean: bizkaitarrek, San Mamesen, Elxen aurka, eta katalanek, Montilivin, Betisen aurka (1-2).

Athleticek muturreko handia hartu zuen ostegunean, Sadarren galduta. Baina txiki-txiki geratu da gaurkoarekin alderatuta. Kale egin du berriro kale egin ezin zuenean. Aukera aproposa zuen irabazteko: etxean, eta aspaldi maila galdu zuen aurkariaren kontra. Bada, horrela ere ez.

Denboraldi honetan gertatutakoaren isla izan da partida: Athletic nagusi izan da, baina ezinean aritu da erasoan, gola sartu ezinda. Erasoan eskas, eta atzean, beste horrenbeste. Elxek bikain aprobetxatu du kontraeraso bat partidako gol bakarra sartzeko. Lucas Boyek sartu du, luzapenean. Aurretik, Raul Garciak gertu izan du gola, baina Edgar Badiak sekulako geldiketa egin du. Drama bat izan da San Mames partida amaieran. Txistukada ere izan da.

Zuri-gorriek oraindik badute aukera sailkatzeko, baina mirari kutsua du: Real Madrili irabazi behar diote Santiago Bernabeun, eta Osasunak Sadarren Gironari ez irabaztea ere behar dute. Real Madrilek badu zerbait jokoan: bigarren izan nahi du, Atletico Madrilen aurretik. Gertuko aurkari nagusiari irabaztea eta dirua dago jokoan: zenbat eta gorago sailkatu, orduan eta diru gehiago jasoko du.


Summary: Gasteizen PSEk PPren babesa behar du alkatetza lortzeko; Iruñean, EH Bilduk PSNrena. Arabako hiriburuan EH Bilduk irabazi du lehen aldiz, baina ikusteko dago alkatetza eskuratuko duen. Nafarroako hiriburuan UPN geratu da aurrena, baina ez du ziurtatua alkatetza. Bilbon eta Donostian EAJko kidea izango da alkatea.

Gasteiz - Hautetsiak. EH Bilduk 7 aulki (+1 duela lau urtetik), PSE-EEk 6 (berdin), PPk 6 (+1), EAJk 6 (-1) eta Elkarrekin Podemosek 2 (-1). - Akordioa. Emaitza historikoa lortu du EH Bilduk, lehen aldiz irabazi baititu Gasteizko udal hauteskundeak. Alkatearen inbestidura saioan (ekainaren 17an izango dira), bozetako lehen indarra ez den hautagaitzak gehiengo osoa batu behar du (Gasteizen, 14 boto inbestiduran). Bestela, boto gehien duen zerrendarena izaten da alkatetza. Gasteizi dagokionez, EH Bilduren hurrengo indarrak, PSEk, hautagaitza aurkezten badu, PPren eta EAJren babesa jaso beharko du, edo, bietako batenaren ordez, EPrena —ez dirudi hori gertatuko litzatekeenik—.

Bilbo - Hautetsiak. EAJk 12 (-2), EH Bilduk 6 (+2), PSEk 5 (berdin), PPk 4 (+1) eta EP 2 (-1). - Akordioak. EAJk ez du gehiengo osorik lortu (2019an bai). Hala ere, inbestiduran ez luke arazorik izan behar; ez luke PSEren babesa behar, EAJ ez beste denek ez dutelako bat egingo. Baliteke, gainera, PSEren babesa jasotzea eta udal gobernua osatzea berriz ere.

Donostia - Hautetsiak. EAJk 8 (-1 duela lau urtetik), EH Bilduk 8 (+2), PSEk 6 (+1), PPk 3 (berdin), EP 2 (-1). - Akordioa. Baliteke EAJk eta PSEk berriz bat egitea, eta Eneko Goia (EAJ) litzateke berriz alkatea. Bi alderdien baturak gehiengo osoa ematen die: 14 boto.

Iruñea - Hautetsiak. UPNk 8 (2019an Navarra Suma koalizioak 13), EH Bilduk 8 (+1), PSNk 5 (berdin), PPk 2 (2019n NSn), Geroa Baik 2 (berdin), Zurekin Nafarroak 1 (2019an ez zegoen koalizioa, baina horko alderdiek ez zuten hautetsirik lortu). - Akordioa. Joseba Asironek (EH Bildu), Geroa Bairen edota Zurekin Nafarroaren babesa jasotzeaz gain, PSNrena ere beharko du alkatetza eskuratzeko. 2019an ere hala zen, baina PSNk ez zuen Asiron bozkatu. Ekainaren 17ko inbestidura saioetako arretagune nagusia Iruñea izango da. Historikoa litzateke PSNk EH Bilduko hautagai bat babestea. Kontuan hartzekoa da urte bukaeran Espainiako hauteskundeak izango direla, eta gauza jakina da PSOEko erabakiak Madrilen hartzen direla, eta ez, kasu honetan, PSN-n.

Gasteizen, Donostian eta Iruñean boto denak ez dira oraindik kontatu