Piztu da sugarra

Summary: Piztu da sugarra. El Drogasen eta Ranciden kontzertuekin hasi da aurtengo Azkena Rock jaialdia. Rockaren zaleek harrera ona egin diete lehen jardunaldiko musika proposamenei eta talde guztiak ondo aritu dira oholtzan.

Ezpain gorridun aho bat, mingaina isekari edo lizunki ateratzen duena. Eta sugar txiki bat puntan. Rockaren iruditerian aspaldi txertatutako elementuak erabili ditu Azkena Rock jaialdiak aurtengo irudirako. Baita leloan —Burning since 2002 (2002tik sutan)— eta logoan ere —sua darie ARF hitzei 2010etik—. Atzo piztu zen Azkena Rock Jaialdiaren 21. aldiko garra, Rancid, El Drogas, Monster Magnet, Steve Earle, Liher eta beste hainbat musika talderen kontzertuekin. Beroak eta eguzkiak hauspotuta, zale andana bildu dira Mendizabalan, eta are musikazale gehiago espero dira gaur eta bihar.

Ariketa desatsegina izan ohi da musika jaialdi bateko lehen kontzertua jotzea. Ez du samurra izan behar gero milaka lagun bilduko dituen eremu bera western filmetako basamortu bat baino hutsago ikusteak. Zorionez, desberdina da Azkena, eta Liherrek mila bat zale bildu zituen hasieratik. Eta, apurka, gero eta jende gehiago bildu zen Thelma & Louis, Arrakasta eta Zulo bat gehiago abestiak entzuteko, besteak beste. Apenas zegoen gerizperik, eta eguzkiak gupidarik gabe berotzen zien garondoa musikazaleei, eta aurpegia musikariei. Liher taldeko kideek, baina, ez zuten erritmoa jaitsi —Eraman baladan salbu—, stonerrean eta rock gogorrean babestuta, eta riff pisutsuetan eta Lide Hernandoren ahots indartsuan oinarrituta.

Respect agertokian ez bezala, God agertokian bazen gerizperik, eta zaleak itzalpean babestu ziren Os Mutantes taldearen kontzertua ikusteko. Liherren rock gogorraren laba leundu, eta Brasilgo goxotasunean kulunkatu zen Azkena Rock jaialdia. Sergio Dias oholtzaren erdian eseri zen, eta ez zen altxatu emanaldi osoan. Tropicalia izeneko musika jorratzen dute: 1960ko eta 1970eko pop-rockaren, rock psikodelikoaren eta Brasilgo erritmoen nolabaiteko uztartzea. Hori dela eta, kontzertuak aurrera egin ahala, hainbat talderen eragina nabaritu zitekeen abestietan: The Beatlesen melodia goxoetatik hasi, BB. Kingen bluesera pasatu Beyond-en, besteak beste, eta bossa nova maisuki jorratu A minha menina ederrean. Os Mutantesen kontzertua barealdi polita izan zen.

Barealdi hori, baina, haizerik eza bilakatzekotan egon zen hurrengo kontzertuan. Steve Earlek hartu zuen erreleboa; bera bakarrik, gitarra akustikoaren, mandolinaren eta harmonikaren laguntzarekin soilik. Ezer gehiago. Bakarkako kontzertu akustiko bat proposamen arriskutsua da rock jaialdi batean. Leon-kastillo. Eta zale sutsuenak txundituta geratu baziren ere, Earleren ibilbidea gutxien jarraitu dutenentzat apur bat kontrako eztarritik joan zen emanaldia. Amaiera aldera, une hunkigarririk ere izan zen; bereziki, Justin Townes Earleren Harlem River Blues jo zuenean. Steveren semea zen Justin, eta kokaina gaindosi baten ondorioz zendu zen.

Barricadaren 40. urteurrena

Osteguneko izar nagusienetako bat igo zen oholtzara ondoren: Enrique Villarreal El Drogas. Barricadaren sorreraren 40. urteurrena baliatuta, talde horren abestiak jo zituzten soilik. En la silla eléctrica kantuarekin hasi ziren, Contra la pared, Barrio conflictivo, No sé qué hacer contigo, Bahía de Pasaia... Zaleek ongi baino hobeto ezagutzen dituzten abestiak. Talde-zale senidetze harmoniatsua izan zen emanaldia. Jendeak El Drogas eta Barricada maite ditu, eta maitasun hori oholtza gainetik itzuli zuen Txantreako abeslariak. Víctima, Okupación, No hay tregua, En blanco y negro... Mendizabalan ziren guzti-guztiek abestu zituzten. Ate nagusitik irten zen El Drogas, txalo zaparrada batekin, eta jendetzari kostata kendu zitzaion irribarrea ahotik.

Rancid zen hurrengo talde nagusia, baina haien aurretik Lydia Lunch Retrovirus aritu ziren. AEBetako rock alternatiboaren izen iheskorrenetako bat da Lunch. Beti egon da hor, 1980ko hamarkadatik gaur arte, eta makina bat talderekin kolaboratu du —Sonic Youth, Swans, Oxbow...—, baina beti, nolabait, itzalpean eroso. Azkena Rockeko kontzertuak ere gehiago izan zuen ilunetik argitik baino. Grunge apur bat, noise-rock ukituak, distortsioa, bukle luzeak... Espiral batean sartzea bezala, zulo ilun batean gero eta sakonago.

Punk janzkeradun zale ugari bildu ziren Mendizabalan, eta horiek denak Rancid noiz hasiko pasatu zuten eguna. 23:30 pasatxo oholtzaratu zen Kaliforniako taldea, eta kontzertu sendo eta dibertigarria eskaini zuen. 1990eko hamarkadan argitaratutako lanetan oinarritu zuten, bereziki, emanaldia, gaur egun duten estatus ia mitiko hori lortzeko modua eman dien diskoetan: And Out Comes the Wolves eta Let’s Go. Punkaren klixe musikal oro bete zuten: riff itsaskorrak, koru etengabeak, circle pit eta pogoak lehen ilaretan... Ruby Soho ereserkiarekin itxi zuten.

Monster Magnetena izan zen lehen jardunaldiko azken emanaldia. Stonerra abiapuntu izanik, metalera eta rock gogorreko beste adarretara ere jo zuten askotan.

The Pretenders eta Incubus dira ostiraleko talde nagusiak. Zalantza asko egon dira Incubusen kontzertuaren inguruan, Brandon Boyd abeslariaren gaixotasuna dela-eta aurreko emanaldi guztiak bertan behera geratu baitira. Azkenean, baina, badirudi ariko direla Mendizabalan baldin eta azken orduko berri txarrik ez badago. Haiez gain, Calexico, The Undertones, The Soundtracks of Our Lives eta Pasadena dira taularatuko diren beste taldeetako batzuk.


Summary: Munduko tenperaturak 1,5 graduko langa gainditu du ekainean, udan lehen aldiz. Ez da lehen aldia industria aurreko batez besteko tenperatura baino 1,5 gradu altuagoa neurtu dutena munduan, baina orain arte beti neguan eta udaberrian gertatu da hori.

Kezkatuta daude munduko zientzialariak klima aldaketak aurten erakusten dituen zantzuekin. Munduko itsasoetako uren tenperatura inoizko altuena da, eta Antartikako izotz geruza inoizko txikiena. Meteorologoek iragarri dute El Niño fenomenoaren eraginpean dela munduan jadanik —munduko tenperatura ohikoa baino beroagoa izaten da aldi horietan, kontrakoe eragina egiten duen La Niña-ren garaian ez bezala—, eta Munduko Meteorologia Erakundeak (MME) berriki ohartarazi du aukera handiak daudela hurrengo bost urteotan Parisko Hitzarmenak aipatzen duen 1,5 graduko berotzearen muga urteren batean gainditzeko.

Egunotan jakinarazi du Copernicus Europako Batasuneko Klima Aldaketarako Zerbitzuak (C3S) ekain hasieran munduko batez besteko tenperaturak 1,5 gradu altuagoa izan dela munduan industria aurreko aroan baino. Ez da lehen aldiz hori gertatu dena urteko aldi zehatz batean, baina orain arte halakoak beti gertatu izan dira ipar hemisferioko neguan eta udaberrian. Lehen aldia da, beraz, halako fenomeno bat udan gertatu dena. Aintzat hartu behar da ekain osoa uda meteorologikotzat jotzen dutela zientzian.

Copernicusek atzo jakinarazi zuen mugarri berri hau, ERA5 eta ECMWF datu erregistroetatik ateratako informazioa baliatuta horretarako. Jakinekoa denez, Klima Aldaketari buruzko Parisko Hitzarmenak aipatzen du herrialdeek ahaleginak egingo dituztela industria aurreko batez besteko tenperatura igoera ez dadin igaro 1,5 gradutik. Nazio Batuen Erakundeko Klima Aldaketarako Gobernuarteko Adituen Taldeak (IPCC) garrantzia handia ematen diote tenperatura ez dadin 1,5 gradutik igaro, kalteen larritasuna eta maiztasuna asko handituko litzatekeelako puntu horretatik aurrera.

Copernicusek iragarri du ekaineko lehen egunetan jo zuela goia munduko tenperaturak. 2015eko abenduan gainditu zen lehen aldiz 1,5 graduko muga hori, eta baita 2016ko eta 2020ko ipar hemisferioko negu eta udaberrietan. Igoera puntualak dira horiek, eta, beraz, ez du betetzen Parisko Itunak dioena, hark 20 eta 30 urteko batez besteko tenperaturak aipatzen baititu horretarako.

El Niño-ren eragina

Maiatzean iragarri zuen MMEk, txosten baten bidez, 2023 eta 2027 bitartean, %66ko aukera dagoela urteko batez besteko tenperatura 1,5 gradu beroagoa izateko, gutxienez urte batez, industria aurreko aroan baino. Copernicusek zehaztu du El Niño-ren eragina handitzen doan heinean, arrazoiak daudela pentsatzeko hurrengo hilabeteotan, zenbait alditan, gaindituko dela 1,5 graduko muga.

MMEren txostenaren arabera, %98ko aukera dago hurrengo bosturteko urte bat inoiz erregistratutako beroena izateko, eta bosturteko aldia ere inoizko tenperaturarik altuenekoa izateko ere. %32ko aukera dago bosturtekoaren batez besteko tenperaturak 1,5 gradu gainditzeko industria aurrekoa.

Ameriketako Estatu Batuetako Ozeanoen eta Atmoferaren Adminstrazioak (NOAA) apirilean jakinarazi zuen 21,1 graduko tenperatura zegoela batez beste ozeanoetan, inoizko tenperaturarik altuena, hain zuzen ere. Geroztik apaldu dira tenperatura horiek, baina jarraitzen dute inoizko beroenak izaten, baina Copernicusek berak ohartarazi du maiatzean ere, izotzik gabeko itsasoek inoizko tenperaturarik altuenak erregistratu dituztela. Ozeanoen tenperatura altuez gain, Antartikako izotza ere ematen ari da zeresanik zientzialarien artean, neurtzen dutenetik inoizko txikiena delako aurten.

Munduan muturreko beroaldiak pairatzen ari dira hainbat tokitan. Aste honetan Pekinen eta Asian bero bortitzak jasan dituzte. Esate baterako, Txinako hainbat eskualdetan, Pekin hiriburuan barne, 40 gradu inguruko tenperaturak izaten ari dira, eta agintariek alarma gorria ezarri dute beroagatik. Mexikon ere egunak daramatzate muturreko beroarekin. Adituek ohartarazi dute datozen egunetan ere berdin jarraituko dutela herrialde horretan. Kanadan ere beroak eta ezohiko beroak sute bortizak eragin dituzte baso borealetan. Tenperaturaren jaitsierak eta euriak azken egunetan egoera hobetzen lagundu badute ere, XXI. mendeko suteak izan dituzte Kanadan, gobernuak aitortu duenez. 47.000 kilometro koadro baso kiskali ditu suak, Euskal Herriaren azalera halako zazpi. Egoera hobetu den arren, oraindik ehunka sute aktibo daude herrialdean.


Summary: Hilik topatu dute bart Uribarri Ganboako urtegian galdutako gizonezkoa. Atzo deia jaso zuten larrialdi zerbitzuek: bi pertsona uretatik atera ezinik zebiltzan. Bat erreskatatzea lortu zuten, eta bestea galdurik egon da gaur arte.

Atzo iluntzean, 30 urteko gizonezko bat desagertu zen Uribarri Ganboako urtegian (Araba), bainatzen ari zela uretatik atera ezinik. Gaur topatu dute haren gorpua. Larrialdi zerbitzuen arabera, alga tartean harrapatuta ito zen.

Osteguneko 20:20 aldera galdu zen gizonezkoa, urtegian bainatzen ari zela. Aurretik, dei bat jaso zuen SOS Deiak 112 larrialdi zerbitzuak, esanez bi gizonezko uretatik atera ezinik zeudela. Larrialdietako teknikariek hara bidali zituzten Herritarren Babeserako patruilak, helikoptero bat, Zaintza eta Erreskate Unitateko urpekariak, suhiltzaileen ontzi bat, Osakidetzako osasun zerbitzuak eta miñoien patruila bat.

Arriskuan ziren gazteetako bat, 25 urtekoa, erreskatatu ahal izan zuten, eta, bertan artatu ondoren, anbulantzian eraman zuten Gasteizko Txagorritxu ospitalera. Beste gaztearen arrastorik ez zuten topatu, ordea. Jaurlaritzak gaur jakinarazi duenez, urpean geratu zen, alga tarten harrapatuta, eta ezin izan zen ertzeraino iritsi.

Ertzaintzaren Zaintza eta Erreskate Unitateko kideek hainbat murgilaldi egin zituzten ingurumarietan gizonaren bila, 00:30 arte, baina ez zuten aurkitu. Gaur, 09:30ean, uretan bilatzeko operazioa abiarazi dute berriz, Arabako suhiltzaileen ontziak lagunduta. Segurtasun Sailak baieztatu duenez, 11:45 aldera aurkitu dute gorpua urpekariek. Gasteizko Auzitegiko Patologia Zerbitzura eramango dute autopsia egiteko.


Summary: Bastidako alkatetza erabaki gabe dago, EAJko zinegotzigaiek ez baitute baztertu eskuratzea. Araba Buru Batzarrak agindu die hautagaitzarik ez aurkezteko, eta Eduardo Barinaga alkategaiak dimisioa eman du, baina ezin da baztertu EH Bildurekin akordioa egitea, PPk goberna ez dezan. Gasteizko Udalean, EAJ-PSE aliantzak PPren babesa behar du Maider Etxebarria alkate egiteko.

Arabako udal gobernuen mapa asko aldatuko da egin diren eta egin ez diren akordioak tarteko. EAJren eta PSE-EEren arteko aliantza ez da nahikoa izan gehiengo absolutuak lortzeko oro har, eta PPk izango du giltza biko akordio horrek udalerri ugari har ditzan, kasu gehienetan jeltzaleen mesedetan, baina baita PPk ere bizirik iraun dezan udal politika instituzionalean.

Hasteko, Gasteizen, Rocio Vitero EH Bilduko alkategaiak irabazi ditu udal hauteskundeak, baina Maider Etxebarria PSEko alkategaiak lortuko du aginte makila, EAJren babesarekin batera PPrena ere izango baitu. Espainiako eskuinadarrek koalizio abertzalea gobernuetara iristea galaraztea dute helburu nagusietako bat, eta xede hori bere alde jarriko dute jeltzaleek eta sozialistek Araba osoan udalerri garrantzitsuak lortzeko.

PPren babesa doakoa izan al da, ordea? Arabako Errioxara begiratu behar da erantzun baten bila. Arabako PPko presidente Iñaki Oiarzabalek Guardia eta Bastidako alkatetzak eskatu dizkio EAJri, udalerri bi horietan lehen indar izan baita. Jeltzaleek ukatu egin dute PPrekin negoziatu dutela, nahiz eta Oiarzabalek berak ziurtatu duen elkarrizketak egon direla. Batera edo bestera, baliteke Bastidako alkatetza PPrentzat izatea, EAJk uko egin baitio aginte makila hartzeari. Asteon, Eduardo Barinaga alkategaiak dimisioa eman du, Araba Buru Batzarrak agindu baitio hautagaitza ez aurkezteko.

Nahasmena erabatekoa da. Bastidako EAJren Facebook kontuan zabaldu duten mezu batean ohartarazi dute ez dutela baztertzen alkatetza eskuratzea, EAJren zuzendaritzaren agindua bete gabe. «Traizioa» egin dietela zabaldu dute, eta matxinaturik EH Bildurekin akordioa egitea ezin da baztertu. Baina, beranduago, EAJren Arabako zuzendaritzak salatu du Bastidako sare sozialetako kontuak hackeatu dizkietela, eta hori ez dela alderdiaren iritzia.

EH Bilduk Laudio hartuko du

Guardiako aginte makila da PPk eskatu duen bestea. EAJk ez luke bere alkategaia aurkeztu behar han PPri uzteko alkatetza, EH Bilduk babestu egingo bailuke, Bastidan ere egingo zukeen bezala; azken legegintzaldian, bi herri horietan gobernatu dute abertzaleek. Raul Garcia Guardiako alkategai jeltzaleak hautagaitza aurkeztuko duela ematen du, eta, hala eginik, alkate izango da, EH Bilduren babesari esker.

EAJko jarduneko alkateek inbestidura saioak goiz ipini dituzte PPren babesari esker alkatetzak eskuratzekoak diren udalerrietan; esaterako, Kuartangon, Zigoitian, Bernedon eta Erriberabeitian. Arabako Errioxako herri populatuena ere, Oion, EAJren esku geratuko da PPri esker, udal hauteskundeak EH Bilduk irabazi arren. Laudion, ordea, Arabako udalerri handienetan bigarrenean, koalizio subiranistaren esku geratuko da aginte makila, Omnia plataformarekin egindako itunari esker.


Summary: Adinekoei etxe babestu irisgarria eskatzeko aukera emango die Jaurlaritzak. Babes ofizialeko etxebizitzen eta zuzkidura-alojamenduen araudia aldatuko du adinekoentzat eskuragarriagoak izan daitezen. Gaur aurkeztu ditu neurriok Iñaki Arriolak sailburuak Eusko Legebiltzarrean.

Babes ofizialeko etxebizitzei buruzko araudia aldatuko du Eusko Jaurlaritzak, 65 urtetik gorako pertsonek halakoak eskatu ahal izan ditzaten. Iñaki Arriola Etxebizitza sailburuak gaur Eusko Legebiltzarrean azaldu duenez, jada etxebizitza baten jabeak direnek ere egiten ahalko dute eskaera, euren bizitokiak ez baditu irisgarritasun baldintzak betetzen. Izan ere, gaur gaurkoz, babes ofizialeko etxebizitza bat eskuratu ahal izateko baldintzetako bat da beste etxebizitza bat ez edukitzea jabetzan.

Etxebizitza arazoak dituzten adinekoak babesteko beste neurri batzuk ere hartuko ditu Jaurlaritzak. Zuzkidura-alojamenduei buruzko araudian ere aldaketak egingo dituzte, zaurgarrienek bost urte baino gehiago gelditzeko aukera eduki dezaten. Helburua litzateke 70 urtetik aurrerako jendeak bertan bizitzen segitu ahal izatea, egoiliarraren autonomia pertsonalerako egoki den artean. Zuzkidura-alojamentuak eskuratu dituzten adinekoak «babestu» nahi dituzte horrela, etxebizitza horien ezaugarrietako bat baita denboran mugatu batez erabiltzea soilik. Hain zuzen, gehienez bost urtez bizi daiteke horrelakoetan. «Emantzipazio prozesuetan erabiltzen den formula bat da, funtsean, baina etxebizitza beharrek dakarte batzuetan, proportzio txikiagoan bada ere, adinekoei ere ematea etxebizitza hauek», azaldu du Arriolak.

70 urtetik gorako pertsonentzat ez ezik, “irisgarritasunerako eskubide subjektiboa” dutenentzat ere balioko du aldaketak. Horien kasuan, hilabetero berrituko da kontratua etxebizitza sozial bat eskuratuko duten arte. Eusko Jaurlaritzak espero du uda honetan onartuko dela etxebizitza eskubide subjektiboa arautzeko dekretua, eta hor egingo ditu aldaketak, xedapen gehigarrien bidez.

Arriolak oroitarazi du sailak neurriak hartuak dituela etxebizitza zaharren birgaitze lanak %100ean finantzatuak izateko, 65 urtetik gorakoen kasuan, adibidez. Halere, onartu du eraikin zahar askotan irisgarritasun arazo handiak daudela, eta horri aurre egitea da neurrion helburua. Era berean, sailburuak gogora ekarri du adinekoak etxebizitza parke publikoan sartzeko baldintza dela haien etxea Bizigune programaren esku uztea; hutsik dauden etxeak alokagai jartzen ditu Jaurlaritzak horren bidez.


Summary: Bertsolaritza ondare immaterialeko kultur ondasun izendatuko du Eusko Jaurlaritzak. Izendapen ofiziala datozen hilabeteetan egingo dela iragarri du Bingen Zupiria Kultura eta Hizkuntza Politika sailburuak.

Bertsozale Elkarteko datuen arabera, XIX. mende hasierakoa da bat-bateko bertsolaritzaren laginik zaharrena. Ordutik, belaunaldiz belaunaldi joan da transmititzen, eta, gaur egun, garai loriatsuak bizi ditu diziplina horrek. Haren iraunkortasuna bermatze aldera, bertsolaritza ondare immaterialeko kultur ondasun izendatuko dutela jakinarazi du gaur goizean Bigen Zupiria Kultura eta Hizkuntza Politika sailburuak, Eusko Legebiltzarreko Kontrolerako osoko bilkuran. Datozen hilabeteetan egingo dute izendapen ofiziala.

Ikusi gehiago: Pandemia aurreko egoerara itzuli dira bertso plazak

Bertsolaritza da ondare immaterialaren «adibiderik argiena», Zupiriaren hitzetan: «Belaunaldiz belaunaldi komunitateak transmititzen, babesten eta aitortzen jakin duen adierazpen bizia da». Izendapenaren bitartez, beraz, diziplina horren «babesa eta transmisioa» bermatu nahi dituzte.

Aurrez, beste bi katalogotan izendatuta dago bertsolaritza ondare immaterialeko kultur ondasun gisa: Nafarroakoan (2018az geroztik) eta Frantziakoan (2022az geroztik).


Summary: Gorpu bat topatu du Ertzaintzak, Ulia mendian beste gizonezko baten bila zebilela. Eusko Jaurlaritzak jakinarazi du gaur topatu duten hilotzak «denbora luzea» zeramala han

Donostian desagertutako gizon baten bila ari ziren miaketa dispositiboko kideek beste pertsona baten gorpua aurkitu dute gaur Ulia mendian. Hilotzak «denbora luzea zeraman han», Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez. Gaur goizean aurkitu dute gorpua, itsasotik bi metrora dagoen eremu malkartsu batean, Ulia mendiaren eta Pasaiaren (Gipuzkoa) artean. Larrialdietako taldeak oraindik ezin izan dira gorpua dagoen tokiraino iritsi, baina, zantzu guztien arabera, topatu dutena ez da aurretik bilatzen ari ziren pertsonarena. 64 urteko gizon horren familiak haren desagerpena salatu zuen bart, eta, Segurtasun Sailaren arabera, «litekeena da Ulia mendiaren ingurumarietan egotea». Desagerpenaren berri izan ostean, segurtasun zerbitzuek bilaketa-dispositibo bat ezarri zuten, eta oraingoz ez dituzte lanak eten.

Eusko Jaurlaritzako Larrialdi Zuzendaritzako teknikariak ari dira lan horiek koordinatzen, eta Ertzaintzaren patruilak mobilizatu zituzten, bai eta Euskadiko Salbamenduko Txakurren Taldekoak, Udaltzaingoetakoak, suhiltzaile taldeetakoak, Gurutze Gorrikoak eta DYAkoak ere.


Summary: Jaurlaritzak 774 hirugarren gradu onartu ditu espetxe eskumena duenetik. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako espetxeetan daudenen %47 lanean ari dira, Melgosaren esanetan. Ehun lagun inguru parte hartzen ari dira justizia errestauratiboko ekimenetan.

«Zigorrak erregimen irekian betetzen laguntzearen aldeko apustua egiten jarraitzen dugu», adierazi du Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu Nerea Melgosak Eusko Legebiltzarrean. Espetxe ereduaren inguruko hitzartze bat egin du, PP+Ciudadanos talde parlamentarioko Luis Gordilloren galderari erantzunez, eta jakinarazi du Jaurlaritzak kartzelen kudeaketarako eskumena bereganatu zuenetik 774 presori eman dietela hirugarren gradua, izan lehen unean edo progresioen bidez.

Eusko Jaurlaritzak 2021eko urriaren 1ean eskuratu zuen Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako espetxeak kudeatzeko eskumena, eta hortik aurrera martxan jarritako espetxe eredua babestu du Melgosak. Zehazki, eskumena bere gain hartzearekin batera iragarri zuten erregimen irekien alde egingo zuela espetxe zigorrak betetzeko, eta lehen urteko balantzea egitean, iazko irailaren amaieran, jakinarazi zuen 457 gradu progresio eman zituztela. Hartutako bidearen jarraipen gisa irudikatu ditu datu berriak sailburuak, eta argudiatu du hirugarren graduen alde egiteak «birgizarteratzea errazten» duela. Halere, gaineratu du prozesu horiek «pertsona bakoitzaren tratamendu indibidualaren kontrol, jarraipen eta ebaluaziopean» egiten direla.

Are gehiago, bide horri eusteko erdiaskatasunean dauden presoek zein baimenak eskuratzen dituztenek erabiltzeko etxebizitza sare bat «finkatu» dutela adierazi du, eta gauza bera egin nahi dela eguneko zentroekin ere.

Hirugarren graduen ingurukoa ez da Melgosak emandako datu bakarra. Jakinarazi du Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako presoen %47 inguru ari direla lanean zentroetako tailerretan; eskumena hartu aurretik baino 200 lagun gehiago dira. Halere, azaldu du helburua dela presoen erdiak lan egitea, eta lanerako «beharrezko kualifikazioak» eskuratzea. Era berean, adierazi du ehun lagun baino gehiago ari direla parte hartzen justizia errestauratiboko programetan.

Melgosak «ontzat» jo du Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako espetxe administrazioaren funtzionamendua, «ezarritako helburuak» betetzen ari direlako. Halere, salatu du eskumenaren transferentzia egitean, Eusko Jaurlaritzak «gabeziak» antzeman zituela Bizkaiko eta Gipuzkoako espetxeetako azpiegituretan, eta Arabako zentroaren eta Gipuzkoan eraikitzen ari direnaren beharretara «egokitu gabeko» plantilla bat.

Horiek hala, adierazi du urtea bukatu aurretik espetxe azpiegituren gaineko plan bat garatu nahi duela Justizia Sailak, bost ardatzetan banatuta: integraziora bideratutako espazioen diseinua, presoen espazioen bizigarritasuna, erregimen irekiko espazioen sustapena, gizarte aniztasunari erantzuteko espazioen «balio aniztasuna» eta eraikinen eraginkortasuna. Horrek «askatasunik gabeko pertsonen bizi baldintza duinak bermatzea» du xede, sailburuaren esanetan.

Gordillok, berriz, salatu du «definizio falta bat» dagoela euskal espetxe ereduaren inguruan. Sailburuari leporatu dio zigorrak Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako kartzeletan betetzeko baldintzak betetzen dituzten hainbat preso ez dituztela Euskal Herriratu, eta horien ordez motibazio politikoko presoak «lehenetsi» dituztela.


Summary: Astelehenetik Tinder aplikazioa euskaraz erabil daiteke.

Pasa den astelehenetik Tinder aplikazioa euskaraz ere erabili daiteke. Gainera, jendea ezagutzeko irizpideen artean ere hautatu daitekeela jakinarazi du komunikazio taldeak, eta modu horretan euskara hautatu duten beste pertsona batzuekin jartzen du erabiltzea harremanetan. Ekainaren 12an bretoiera eta korsikera ere gehitu zituen aukeran ematen dituen hizkuntzen artean. Katalana eta galiziera ere aukeran daude.

Tinder munduko 190 herrialdetan erabiltzen da jendea ezagutzeko, eta 56 hizkuntzatan erabiltzen dute. Zenbait iturriren arabera, 400 milioi erabiltzaile zituen 2022an. 2020an 6,5 milioi pertsonek zuten ordainpeko kontua. Sare sozial baten moduan funtzionatzen du.


Summary: Bruselak esan duenez, bazekien gerta zitekeela Greziakoren moduko hondoratze bat. Europako Batzordearen arabera, migratzaileak Mediterraneoan zehar eramateko beste «'modus operandi' bat» nagusitu da azken hilabeteetan. Erreskatatu dituztenen esanetan, ontzia Egiptotik abiatu zen.

Europako Batzordeko Barne komisario Ylva Johanssonek nabarmendu du, gaur, duela zenbait hilabetetik zekitela herenegun Grezian gertatu zenaren moduko hondoratze bat izan zitekeela Mediterraneo itsasoan. «Zoritxarrez, gertatu behar zela ikusi dugu, urte hasieratik beste modus operandi bat dagoelako. Arrantza ontziak abiatzen dira Libia ekialdeko kostaldetik, eta jarduera hori %600 handitu da», adierazi du agerraldi batean. Datu ofizialean arabera, asteazkeneko Peloponesoko kostaldeko hondoratzearen ondorioz 78 pertsona hil dira, eta 500 migratzaile inguru desagertuta daude. Erreskate taldeek lanean jarraitzen dute, baina kostazainen bozeramaile batek gaur Efe berri agentziari esan dionez, jada «oso zaila» da norbait bizirik topatzea. 104 errefuxiatu onik erreskatatu dituzte.

Eta gertatu dena «tragedia bat» dela iruditzen zaio Johanssoni; «ziurrenik», Mediterraneoan inoiz gertatutako «okerrena». Trafikatzaileak egin ditu erantzule. «Pertsonak ontzira igo zituzten trafikatzaileek ez zituzten Europara bidali, heriotzara baizik». Horren harira, Greziako kostazainak kritikatuak izan dira azkeneko orduetan, egotzita ez zutela ontzia ikusi bezain laster esku hartu. Kostazainek argudiatu dute, ordea, «bat-bateko» esku hartze batek ez zuela egoera konponduko. Halako aurrean, agintarien arteko «koordinazioa» aldarrikatu du Europako Batzordeko Barne komisarioak.

Ikusi gehiago: Greziak ehun migratzaile erreskatatu ditu Mediterraneoan; 500 inguru desagertuta daude oraindik

Erreskatatu dituztenen lekukotzak biltzen ari dira tokiko hedabideak, eta horiek Atenasko agintarien bertsioa gezurtatu dute. Esan zuten ontzia Libiako Tobruk hiritik abiatu zela, baina migratzaileek beraiek azpimarratu dute Egiptotik atera zela, geldialdi bat egin zuela Libian, eta Italiara iristea zuela helburu. Hondoratzearekin lotuta, Greziako Poliziak bederatzi pertsona atxilotu ditu erreskatatukoen artean, eta egozten die talde kriminal bat sortzea migratzaileekin trafikatzeko, hondoratze bat eragitea, eta bizitzak arriskuan jartzea. Siriakoak, Egiptokoak eta Pakistangoak ziren ontzian zihoazen gehienak, bizirik atera direnek kontatu dutenez. Horien beraien esanetan, 4.000 eta 6.000 euro artean ordaindu zieten trafikatzaileei, ontzira igotzeagatik.

UNHCR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariak eta IOM Nazioarteko Migrazio Erakundeak eskatu dute har daitezela «premiazko neurriak» migratzaileen heriotzak saihesteko. «Itsasoan arriskuan dauden pertsonak denborarik galdu gabe erreskatatzea da nazioarteko itsas zuzenbidearen arauetako bat», ohartarazi dute NBE Nazio Batuen Erakundearen bi agentziek, ohar bateratu batean. Herrialdeei eskatu diete egin ditzatela «bilaketa operazio koherenteak», eta Europako Batasunari belarrietatik tira egin diote: «Mediterraneoan duen jokabideari dagokionean, Europako Batasuna erdigunean jarri beharko lituzke segurtasuna eta elkartasuna».

Bestalde, Europako Parlamentuko parlamentari talde bat Lampedusa (Italia) uhartera joatekoa da astelehenean, eta, ostegunera bitartean, batzartuko da Italiako kostazainekin, tokiko agintariekin, Frontex agentziakoekin, baita erreskate lanetan aritzen direnekin eta migratzaileei harrera egiten dietenekin.


Summary: Donostiara itzuli dira Sorollak bertan sortu zituen lanak. Joaquin Sorolla margolariak Donostian pintatu zituen hainbat obra bildu dituzte San Telmo museoan, Margotzeko bidaiatu erakusketan. Une jakinak jasotzen dituzten kolore apunteak dira ugarienak.

Hiru hamarkadaz, Donostia urtero bisitatu izan zuen udan Joaquin Sorolla margolariak (Valentzia, Herrialde Katalanak, 1863-Cercedilla, Espainia, 1923). 1889an zapaldu zuen hiria lehen aldiz, eta 1921ean ikusiko zuen azkenekoz. Bere egonaldietan hamaika margolan pintatu zituen, eta obra horiek dira, hain zuzen ere, San Telmo museoan ikusgai jarri duten Margotzeko bidaiatu. Sorolla Donostian erakusketaren oinarria. Hala, sortu zituen lekura itzuli dira garai hartako eszenak, jendeak, paisaiak eta giroak erakusten dituzten lanok. Urriaren 15era arte egongo da haiek ikusteko aukera, museoaren kapitulu gelan.

Artista hil zeneko mendeurreneko ekitaldien barruan heldu da erakusketa Donostiara. Hain zuzen, artelanak egin ziren lekuetan erakusteko, Sorolla. Margotzeko bidaiatu izeneko hainbat erakusketa antolatu dituzte Sorolla Museoak eta Sorolla Museoa Fundazioak. Donostiakoa da horien artetik lehena, eta San Telmo museoarekin elkarlanean atondu dute, Acacia Sanchez Dominguez komisarioaren gidaritzapean. Guztira, zortzi mihise eta 30 bat kolore apunte bildu dituzte; neurri txikiko lan horietan, eguneroko bizitzako unean-uneko eszenak jaso ohi zituen margolariak. Horiei denei, artistaren beste hiru olio batu dizkie San Telmok bere funtsetatik, Rogelio Gordonek emandakoak —Sorollaren laguna eta Donostiako Arte eta Lanbideen eskolako zuzendari izandakoa—.

Komisarioaren esanetan, «bidaiari nekaezin» gisa ere gogoratu nahi izan dute artista; pintatzeko helburuz mugitzen zen batetik bestera, eta, hain zuzen, bidaietan eginiko lanak dira «haren izaera ezagutzeko modurik hoberena». Berdin Donostian sortutakoei dagokienean. «Bere ikuspegi aurrerazale eta baikorrarekin, Sorollak jakin zuen hiriaren modernotasuna bere pinturara eramaten». Donostian eta inguruetan, denera, 300 lan ondu zituen, baita batzuk New Yorken erakutsi ere.

Bi arrazoik eraman zuten margolaria udak Donostian igarotzera, Sanchez azaldu duenez. «Piktorikoa da bata: Donostian, lehen aldiz, Iparraldeko argia irudikatzeko erronkari aurre egin behar izan zion. Bera oso ohitua zegoen Mediterraneoko eguzki indartsura, eta hemen aurkitu zuen ikuskizun bisualak paleta aldatzea eta erronka horri aurre egitea eskatu zion. Bere ibilbidean mugarri bat izan zen hori». Horren adibide da Olatu horma seriea, zeinaren lagin bat jarri duten ikusgai.

Soziala izan zen beste arrazoia, komisarioak azaldu duenez. Garai hartan, aristokraziaren eta goi burgesiaren udako topagune nagusietako bat izan zen Donostia, eta, lagunak ez ezik, bezeroak ere bazituen pintoreak horien artean. «Hala, bere lanetan udaldi dotore horiek jasota, kronista sozial zoli baten gisan jardun zuen». Aire zabalean margotzen zituen kolore apunteetan irudikatu zituen, batez ere, eszena horiek denak.

Garaiko argazkiz, dokumentuz eta prentsan jasotako pasartez lagunduta ikus daitezke lanok.

Margolariaren egunerokoa

Lau ataletan antolatu du komisarioak erakusketa. Sarrerako horman idatzita, Sorollaren bizitzari buruzko zertzeladak eta kronologia bat irakur daitezke. Kantauriko argia atala dator jarraian; margolariak argiaren inguruan egin zuen azterketaren ondorioz, tonu apalak dira nagusi margolanetan. Besteak beste, Olatu horma serieko hiru olio jarri dituzte bertan; inpresionisten ildoari segituz, hiruretan paisaia bera pintatu zuen —Paseo Berritik Ulia mendiari begiratuta ikusten dena—, baina bakoitza eguraldi eta eguneko ordu desberdinetan egin zituztenez, diferenteak dira guztiak.

Atsedenik gabeko udatiarra izeneko atalak, berriz, Sorollaren egunerokoaren berri ematen du, berak bisitatzen eta pintatzen zituen lekuak jasotzen baititu: portua goizez, Kontxako hondartza eguerdiz, eta pasealekuak nahiz Bulebarreko Cafe Orientaleko solasaldiak arratsez. Garaiko eszenen kolore apunteak dira nagusi zati horretan, hiriko orduko giroaren berri ematen dutenak eta, Sanchezen hitzetan, margolariaren «esentzia eta alderik ausartena» biltzen dutenak. Baina badira olio batzuk ere, Bainuaren ondoren (1917-1918), kasurako.

Jarraian, Barrualdeko paisaiak izeneko atalean, Donostia inguruak ageri diren bi mihise daude, zeinak Siesta (1911) haren lan ezagunaren oinarri diren, komisarioak zehaztu duenez.

Azken udak atalean, margolanik ez dute jarri; izan ere, Sorollak garun isuri bat izan zuen 1920an, eta, ordutik, ezin izan zuen gehiago pintatu. Hala ere, hil aurretik beste bi uda egin zituen Donostian, eta orduko argazki eta dokumentuak jarri dituzte ikusgai erakusketari amaiera emateko.


Summary: Senpereko jabetzari buruzko eztabaida alferrikakoa bihurtu da fite. Senperen 1,3 milioi eurotan salgai dagoen etxebizitzari buruzko bilkuratik atera dira gaur Senpereko Herriko Etxea, Lurzaindia, ELB eta FDSEA, besteak beste. Elkarrizketaren izaera «antzua» deitoratu dute.

«Mintzatzeko garai bukatzen ari da, eta orain, borroka eta ekintzaren tenorea da», adierazi du Dominique Ameztoi Lurzaindiako kideak. Senperen (Lapurdi) 1,3 milioi eurotan salgai dagoen lurraren inguruko elkarrizketa hasi zuten ekainaren 2an. Jabetzaren salmenta prezio altuak piztu zuen eztabaida. Mahai beraren inguruan bildu ziren herriko auzapeza eta haren axuantak, eroslea, saltzailearen notarioa, Lurzaindia, ELB eta FDSEA, besteak beste. «Hilabeteko gogoeta epea» hartuko zutela erranez atera ziren bertatik. Alta, gaur, hirugarren bilkura zutela, «oren erdi baten buruan atera» dira ELB, Lurzaindia, FDSEA eta herriko kontseiluaren ordezkariak. «[Eztabaida] ez da deus aitzinatzen», azaldu du ELBren sare sozialetan Ttotte Elizondo Saferrako ELBren ordezkariak.

Denise Tapia Senpereko laborantza axuantak hartu du hitza irteterakoan. Haren hitzetan, Saferak eta EPFLak «600.000 euro eta 700.000 euro artean» estimatu dute jabetza. Alta, 1.300.000 eurotan da salgai, eta, «eroslea atzemana du». «Berriz ere, espekulazio kasu izugarri larri baten aurrean gaude», azpimarratu du. Bilkura utzi izanaren zergatia azaldu du ere: «hilabete bateko gogoeta epea eman diogu gure buruari, egoera bestelakotzeko; gaur bilkura uztea erabaki dugu elkarrizketak antzua izaten segitzen duelako». Ondorio batera iritsi da: jabetza 1.300.000 eurotan saldua bada, ezingo direla etxaldeak trasmititu, ezta, tokiko gazteei etxebizitzarik eskaini. «Beste behin ere, dirua denaren gainetik da», deitoratu zuen.

Dominique Ameztoi Lurzaindiako kideak bikuretan gertatutakoari buruz aritu da: «Lehen bilkuran gure arrangurak adierazi genizkien, erran ziguten konprenitzen zutela gure kezka; bigarren bilkuran galdetu genien zer urrats egiteko prest ziren, haiek erantzun ziguten ez zekitela eta guk ere ez genuela proposamenik egiten; Beraz, egun, joan gara eta egin diegu gure proposamena». Alde batetik, saltze hori «haustea» proposatu dute, bestetik, 700.000 eurotako eskaintza egin dute. «Nahi dugu saltzaileak berriz gogoetatu dezan, eta, buruan hartu dezan prezio hori ez dela onargarria, ez orain ezta geroan ere». Proposamena egin eta atera direla azaldu du Lurzaindiako kideak. «Orain haiek haien etxeetara joan dira gogoetatzera, eta gu gure kideei buruz itzuliko gara galdetzeko: orain zer egiten dugu? zer ekintza antolatzen dugu?».

«Hor kartak haien eskuetan dira», azaldu du Ameztoik. Baina azpimarratu du sinatzekotan, orain arte «ez jakinarena» egiten ahal bazuten, jada «kezken jakitun» direla eta ezin dutela «estakururik» erabili. Diru zama hori eskaintzea «bortizkeria» bezala bizi dutela adierazi du ere, eta, «sujetari buruzko herriaren oldarra» aipatu. «Ez dut uste aitzina joanen direnik». Gogoan izan du erosleak komertzio baten buru direla eta kalte handiak ekartzen ahal dizkiela salmenta honek. Hain zuzen, Donibane Lohizuneko Adam gozotegia egon da eroslearen lekuan eztabaida guztian zehar.

Ikusi gehiago: Senpereko jabetza bat 1,3 milioi euroan jarri dute salgai, eta herritarrek espekulazioa salatu dute


Summary: Gasteizko Michelinen hitzarmen berria izango dute, ezezkoak irabazi arren. Espainiako plantetan langileek alde bozkatu dute eta lantegi guztietan ezarriko da, Lasarte-Oriakoan izan ezik. Gasteizen protestara deitu dute

Gasteizko Michelinek lan hitzarmen berria izango du datozen lau urteetarako, hango langileek zuzendaritzaren proposamenaren aurka bozkatu duten arren. Multinazionalak Espainian dituen plantetan izandako emaitzek baldintzatu dute bozketa. Guztira aldeko 3.297 boto (% 56,54) jaso ditu enpresaren proposamenak, kontrako 2.513 (% 43,10) eta baliogabeko 21 (% 0,36). Gasteizen, aldiz, ezezkoa nagusitu da 2.007 botorekin (%65) eta aldeko 1.093rekin (%35).

Erreferendumaren emaitza CC OO, UGT eta CSIFi esker gauzatu ahal izango da, zentroarteko batzordean gehiengoa baitute (13 aulkietatik 9). Sindikatu horiek bozketaren emaitzak onartzeko konpromisoa hartu zuten.

Joan den astean Gasteizen grebara deitu zuten sindikatuek —ELA, LAB, ESK eta CGT-k—, aldiz, esan dute ez direla emaitzari lotuta sentitzen eta «borrokan» jarraitzeko asmoa agertu dute.

Emaitzak Gasteizko lantegian eta konpainiak Espainian dituen besteetan izango du eragina: Aranda de Duerokoan, Valladolidekoan eta Almeriakoan. Lantegi horiek zentroen arteko batzorde bat dute eta lan hitzarmen bera. Arabako plantako langileek emandako botoak taldeko gainerakoekin batera zenbatu dira. Gasteizen 3.500 behargin daude; langileen %88,6k eman dute botoa.

Michelinek beste planta bat du Euskal Herrian: Lasarte-Oriakoa (Gipuzkoa). Horko langileak negoziazio eta erreferendum horretatik kanpo geratu dira, batzorde propioa baitute. Han ere negoziatzen ari dira hitzarmen berria eta protestak hasi dituzte. Planta horretan LABek eta ELAk dute gehiengoa. LABek azaldu duenez, ostiral honetan biltzeko eskatu zuten, baina zuzendaritzak atzera egin eta astearterako jarri dute hitzordua. Bitartean, asteburu honetarako eta astelehenerako deitutako lanuzte eta mobilizazioekin jarraituko dute. Lasarte-Oriako langileei gainerakoei egindako antzeko proposamena egin zien zuzendaritzak maiatzaren 23an. Gipuzkoako lantegian 500 langile daude.

Zuzendaritzaren «xantaia»

Hauek dira Gasteizko Michelineko langileei aplikatuko zaizkien hobekuntzak: 1.500 euroko sari bat jasoko dute zuzendaritzaren proposamena onartzeagatik. Horrekin batera %12ko soldata igoera izango dute, modu honetan banatuta. %5ekoa 2023an, %3koa 2024ean, %2koa 2025ean, eta %2koa 2026ean. Horrez gain, biurteko bakoitzean %2ko igoera gehigarria izango dute, beti ere inflazioak itundutako igoerak gainditzen baitu: KPIa %8tik gorakoa bada 2023 eta 2024 artean eta %4koa 2025 eta 2026 bitartean —%3,5ekoa izan da maiatzean—. .

Gasteizko plantan eskaintza horren aurka azaldu diren sindikatuak -ELA, LAB, ESK eta CGT-k- salatu dute zuzendaritzaren proposamenak ez dituela KPIaren araberako soldatak igoerak bermatzen, eta gogoratu dute akordiotik kanpo geratu direla langileek negoziazio mahaira eramandako beste eskaera batzuk. «Xantaiatzat» jo dute zuzendaritzaren proposamena, eta CCOOren eta UGTren jarrera kritikatu dute. Emaitza ezbaian jarri dute, Gasteizko planta delako, alde handiz, langile gehien dituena, eta langile batzorde eta hitzarmen propioa galdegin dute.


Summary: Gizon baten gorpua aurkitu dute itsasoan, Donostia eta Orio artean. Kostatik 400 metro ingurura zegoen. Ontzi batetik ikusi dute, eta larrialdi zerbitzuei dei egin diete.

Espainiako Guardia Zibilaren patruila batek gizon baten gorpua atera du gaur arratsaldean itsasotik, Donostiaren eta Orioren (Gipuzkoa) artean. Ontzi batetik dei egin diete larrialdi zerbitzuei, kostatik 400 metro ingurura gorpu bat ikusi dutela ohartarazteko. Gorpua Pasaiara (Gipuzkoa) eraman dute identifikatzeko.

Berri agentzien arabera, Guardia Zibilaren patruila hori 64 urteko gizonezko baten bilaketa lanetan ari zen parte hartzen. Gizon horren familiak haren desagerpena salatu zuen bart, eta, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailaren arabera, «litekeena da Ulia mendiaren ingurumarietan egotea». Desagerpenaren berri izan ostean, segurtasun zerbitzuek bilaketa-dispositibo bat ezarri zuten.

Hain zuzen, bilaketa lan horietan Ertzaintzak beste gorpu bat topatu du Ulia mendian, gaur goizean.


Summary: Honela kontatu du BERRIAk udalen osaketa.

Hego Euskal Herriko alkateak hautatzeko eguna da gaurkoa, eta goizean goiz ekin diote zenbait udaletan. Lau hiriburuetako alkatetzak zehaztu dira: Iruñean, PSNk zuri bozkatu du, eta Cristina Ibarrola egin du alkate. Maider Etxebarria (PSE-EE) izango da Gasteizko alkate berria, EAJ eta PPren botoekin. Donostian, Eneko Goiak (EAJ) jarraituko du, eta Bilbon, Juan Mari Aburtok (EAJ).

* Maider Etxebarriak eskuratu du Gasteizko alkatetza, EAJren eta PPren botoei esker.

* Abotsanitzeko Igor Enparan da Hondarribiko alkate berria, EH Bilduren laguntzaz.

* Gernika-Lumon Jose Mari Gorroñoren plataforma babestu du EAJk, baina bi hilabeteren epean dimisioa aurkeztuko du, Iñaki Gorroño anaia eta zinegotzia alkate izateko.

* Udalen osaketa, iruditan.


Beren isiltasuna entzunarazi nahi dute

Summary: Beren isiltasuna entzunarazi nahi dute. 'Isiltasunetik munduari begira' proiektuak eskuratu du aurten Joxe Takolo beka. Gorrek, keinu hizkuntzako interpreteek eta haien lagun batzuek Marokon barna eginiko bidaia dokumental batean jasoko dute, gorren errealitatea ezagutarazteko.

Marrakexeko Jamaa el Fna plazan eta plazatik kapilar ugaritan hedatzen den zokoan, mila usain, kolore, zapore eta soinu suma ditzake bidaiariak: bat eta bestea deiadarka, hennarekin margorik egitea nahi duzun, lanpararik edo platerik erosi nahi duzun, plazaren inguruko errepideetan auto eta kamioiak anabasan klaxona jotzen, muezzinen otoitzerako deia bozgorailuetatik... Zentzumen guztiak pizten dituen festa da. Itziar Agirrebarrena lizartzarra (Gipuzkoa) eta Enrike Zeberio tolosarra (Gipuzkoa) Marokon izan dira Aste Santuan, eta egon dira Marrakexeko plaza horretan, ibili dira Atlaseko mendietan, Merzougako basamortuan... eta liluratuta etorri dira hango kolore, usain, paisaia eta jendearekin. Aldiz, Jamaael Fna plaza zalapartatsuan edo Merzougako basamortuko bakean, soinu banda berdintsua izan dute biek. Erabateko isiltasuna. Gorrak dira biak.

Isiltasun horretatik nola hautematen da mundua? Nola ote da mundua hotsik eta soinurik gabe? Basoa txorien txiorik gabe, oinpeko orbelaren krakateko leunik gabe edo mendia haize aldaboiaren zizturik gabe? Galdera horiei erantzun nahi diote Agirrebarrenak eta Zeberiok berak eta beste hainbat kidek Isiltasunetik munduari begira proiektuaren bidez. Marokon bizitakoarekin dokumental bat egiteko asmoa dute horretarako, eta, proiektua gauzatzeko, Azpeitiko Udalak, Euskal Mendizale Federazioak eta Lagun Onak mendi bazkunak ematen duten Joxe Takolo beka jaso dute.

Proiektu horren atzean, Agirrebarrena eta Zeberiorekin batera, beste hainbat kide daude: Josu Iztueta bidaiaria, Eskuaire Komunikazio Bitartekaritzako kideak (Bego Gonzalez, Amagoia Osinalde eta Oihana Munduate keinu hizkuntzako interpreteak), Telmo Basterretxea zinemagilea, Koldo Agirre argazki zuzendaria, Juantxo Zeberio musikaria eta Iker Iriarte gidaria. Proiektuari eta taldeari gorputza eta euskarria eman diona, berriz, Tolosako Antxon Bandres Bidaiarien Txokoa izan da.

Taldekideetako batzuk Aste Santuan izan dira Marokon, dokumentalerako irudiak filmatzen. Hala azaldu du Josu Iztuetak proiektua nola sortu zen: «21 urte nituela ezagutu nituen Enrike eta Itziar, 8 eta 7 urteko neska-mutil kozkorrak. Psikomotrizitate eskolak eman nizkien. Gogoan ditut txiki-txikiak biak, gorrak, eta nola komunikatzen ginen nola edo hala. Pentsatu nuen polita izan zitekeela berrogei urte geroago elkarrekin bidaia bat egitea, nik ondo samar ezagutzen dudan Marokora, beste kultura, paisaia eta jende batzuk ezagutzeko, eta, aldi berean, beraien isiltasun horretatik, munduari nola begiratzen dioten gizarteari ikusarazteko».

Zeberiok «esperientzia ederra» izan dela azpimarratu du: «Gorren eta entzumena dutenen arteko bizikidetza, interpreteen zubi lan hori, bertako gorrekin izan dugun hartu-emana...». Agirrebarrenak identitatea aipatu du, gorra izateak, ez entzuteak ematen duen identitatea. «Batzuetan jendeak uste du gorrok ez dugula hitz egiten, ez garela komunikatzen, eta Marokoko esperientziak erakutsi digu nahiz eta hizkuntza eta kultura desberdinak izan, bi pertsona gor elkartzen garenean, identitate bereko bi pertsona elkartzen garela. Haien keinu hizkuntzaren eta gurearen artean badira desberdintasunak, baina gure artean komunikatzean, bi entzuleren artean baino zailtasun gutxiago izan dugu».

Mendira, bake bila

Haien lekuan jartzea, hori lortu nahi dute dokumentalarekin. Jendez lepo beteta eta musika gorgarria jarrita dagoen taberna batean beraiek ez dutela ezer entzuten jabetzea, eta, aldiz, lasai ederrean elkarrekin komunikatzen jarrai dezaketela ikustea, entzuleak eztarria urratu beharrean dabiltzan bitartean. Edo alderantziz, Merzougako basamortuan, iluntasunean, lo zakuan sartuta besteek hizketan jarrai dezaketela, baina beraiek ez, iluntasunean ezin dutelako elkar ikusi eta keinu hizkuntzan komunikatu.

Sarri, isiltasunaren bila jotzen du jendeak mendira. Beraiek ere, isiltasuna ez, baina bakea bilatzen dute mendira eskalatzera, elurretan iraupen eskia edo snowboard egitera doazenean. Zeberio: «Haizeak, elurraren zuritasunak, arnasten ditudan usain horiek, animaliak ikusteak... horrek denak ematen dit lasaitasun eta deskonexio hori».

Telmo Basterretxea eta Koldo Agirre taldekideak hasiak dira Marokotik filmatuta ekarritako 60 orduei forma ematen. Urtearen amaierarako prest izan nahiko lukete dokumentala, han eta hemen erakusteko. Taldekide guztiek uste dute dokumentalak lagundu dezakeela gorren errealitatea ezagutarazten, keinu hizkuntza ikastearen garrantzia azpimarratzen, beren isiltasun hori entzunarazten.


Summary: Gidoia bete du PSNk, alkatetza UPNren esku utzita. UPNko Cristina Ibarrola da Iruñeko alkate berria, baina, gehiengorik gabe, zail izanen zaio gobernatzea. PSNk boto zuria eman du, EH Bilduren aurkako betoari eutsita

Ez da azken orduko ezustekorik gertatu. Iragarria zegoen bezala, UPNko Cristina Ibarrola izanen da Iruñeko alkate datorren legealdian, PSNk EH Bilduri ezarritako betoaren ondorioz. Maiatzaren 28ko hauteskundeek sozialisten esku utzi zuten alkatetza alde batera edo bestera lerratzeko giltza, eta aukera baliatu dute, boto zurien bidez, aginte makila eskuinaren esku uzteko.

Izan ere, berdinduta dira bi bloke nagusiak Iruñeko Udalean: eskuinak 11 zinegotzi ditu —9 UPNk eta 2 PPk—, eta Ibarrolaren hautagaitzaren alde egin dute denek; 2015ean gobernu aurrerakoia osatu zuten taldeek beste horrenbeste eserleku dituzte udalbatzan —8 EH Bilduk, 2 Geroa Baik eta bakarra Zurekin Nafarroak—, eta Joseba Asironi eman diote botoa. PSNri zegokion berdinketa apurtzea, baina Elma Saizen taldeak zuri bozkatu du, jakinda jokaldi horrekin bidea itxiko ziola ezkerreko gobernu alternatibo bati.

Joseba Asiron, udalbatzatik atera ostean. / Jagoba Manterola, Foku

Argazki orokorrari erreparatuta, beraz, bertsuak lirateke 2019ko udalaren eraketa eta 2023koa. Gidoia, ordea, ez da iguala izan: duela lau urte ez bezala, PSNk ez du hautagaitza propiorik aurkeztu —iragarria zuen arren Elma Saiz aurkeztuko zuela—, eta boto zuria erabili du, ekidistantzia adierazteko. Horretaz galdetuta, Saizek esan du argi zutela oposizioan arituko direla aurrerantzean, eta, boto zuriaren bidez, beren jarrera islatu dutela: «Ez Ibarrola, ez Asiron».

Beste talde batzuetako bozeramaileek, ordea, bestelako hipotesiak adierazi dituzte. PPko eledun Carlos Garcia Adaneroren iritziz, Saizek «atea zabalik» utzi nahi izan du, bere hautagaitzari uko eginda, etorkizunean «EH Bildurekin adostasunera bueltatzeko». Kontrakoa uste du UPNko Cristina Ibarrolak: «Bilduren babesa izan zezakeen edozein gehiengo alternatibo deuseztatu du PSNk, bere hautagaitza erretiratuta». Hori dela eta, alkateak «eskerrak» eman dizkie sozialistei, «EH Bildurekin zuten ituna ez berresteagatik».

Oposizioa, erantzule bila

Osoko bilkuraren ostean, hedabideen aurrean agertu dira talde guztietako bozeramaileak, banan-banan. Zurekin Nafarroa koalizioaren izenean, Txema Mauleon zinegotziak «etsipen handiz» hartu du Ibarrolaren hautaketa: «Maiatzaren 28ko bozetan, eskuinak galdu zuen Iruñean, boto eta zinegotzi gutxiago batituzte, eta ezkerreko blokea indartuta atera zen; hala ere, eskuineko alkate bat izanen dugu».

Horren ardura «alde bateko zein besteko interes alderdikoiei» egotzi zien ezkerreko koalizioko eledunak. «PSNrena jakina zen: uko egin dio EH Bilduren hautagaitza babesteari. Era berean, Asironek uko egin dio EH Bilduren, Geroa Bairen eta Zurekin Nafarroaren arteko koalizio bati, Koldo Martinez buru izanen zuena». Formula horrek, baina, ez luke babes nahikorik izanen, PSNk argi utzi baitu zein zen bere proposamena Koldo Martinezen hautagaitza babesteko: «PSNk, Geroa Baik eta Zurekin Nafarroak osatutako koalizio bat, Nafarroako Gobernuan bezala». EH Bildu kanpoan utzita, alegia.

Geroa Baiko Koldo Martinezek ere PSNri eta EH Bilduri, biei, egotzi die gertatutakoaren ardura ia osoa: «Bi etxeko txakurra, goseak hil», laburbildu du. Haren ustez, «batzuen eta besteen egoskorkeriagatik» ez da lortu udal gobernu aurrerakoia adostea, eta, horregatik, nabarmendu du «Geroa Bai dela alderdi fidagarriena».

EH Bilduko hautagai Joseba Asironek, ordea, «ardura dagokionari leporatzeko» eskatu die gainerako indarrei: «Gaur eskuineko gobernu bat badugu, EH Bilduri betoa ezarri dionaren ardura da. Bazterkeria ezin da ezeren oinarria izan». Injustutzat jo du Martinezen eta Mauleonen jokabidea: «Ezin dira parekatu betoa ezartzen duena eta betoa sufritzen duena». Hala ere, «indar aurrerakoi guztiak» premiatu ditu «era koordinatuan» aritzeko, legealdi honetan bezala, udal gobernuaren jarduna baldintzatze aldera. «Aurrekontuei jarritako zuzenketen bidez, gai izan gara neurri aurrerakoi ugari ezartzeko, eta, aurrerantzean ere, Ibarrola estu har dezakegu, bere jarduna zorrotz fiskalizatu, eskuina inoiz baino ahulago dagoela baliatuta».

Elma Saizek ukatu egin du PSNk eginikoa EH Bilduren kontrako beto bat dela: «Vox kenduta, alderdi sozialistak ez du betorik ezartzen. Denekin hitz egin dugu. Egin dugun bakarra emandako hitza betetzea da».

Zentsura moziorik ez

Zentsura mozio baten aukera ere mahai gainean jarri du Zurekin Nafarroa koalizioak, baina oposizioko gainerako taldeek ez dute uste hori berehalakoan gerta daitekeenik. «Oraintxe bozkatu dugu, eta oso argi daude jarrera guztiak; guk gustuko ez dugun arren, Ibarrola da alkatea», esan du Asironek. Martinezek ere «urrun» ikusi du aukera hori. Ibarrola alkateak berak aitortu du pisu gutxiko udal gobernua izanen dela berea, eta gutxiengoan egoteak zaildu eginen diola gobernabidea. Horregatik, «kontsentsuak bilatzeko» borondatea agertu du «gainerako talde politikoekin eta eragile guztiekin».


Summary: PP makulu hartuta, Maider Etxebarria alkate. Espero bezala, EAJk eta PPk Maider Etxebarriari eman diote botoa, eta PSE-EEren esku utzi dute Gasteizko alkatetza. Rocio Viteroren hautagaitzak EH Bildu eta Elkarrekin taldeen babesa jaso du.

«Osoko bilkuraren gehiengo osoaren babesa jaso dut, eta, beraz, harro nago». Gasteizko Udaletxearen atarian, aginte makila eskuratu berritan, alderdiak babestuta eta kazetariez inguratuta, pozarren mintzatu da Maider Etxebarria komunikabideen aitzinean. Ordu erdi lehenago, EAJren eta PPren botoei esker, Gasteizko alkatetza eskuratu du PSE-EEkoak. Popularren makulua ezinbestekoa izan da agintea lortzeko, baina babes horri buruz kazetariek egin galderei izkin egin die Etxebarriak. «Hiriaren alde lehenbailehen hasiko naiz lanean», mugatu da esatera. EH Bildu izan zen garaile maiatzeko hauteskundeetan, botoetan zein eserlekuetan, baina Rocio Vitero zerrendaburuari bidea itxi diote jeltzaleek eta popularrek, eta hautagai sozialistari eman diote aginte makila. Hala, Maider Etxebarriak gidatuko du Gasteizko Udala hurrengo lau urteetan, Gorka Urtaran jeltzaleari lekukoa hartuta. Bi alkategai izan dira buruz buru Gasteizen, alkatetza lortzeko deman: bozetan boto gehien lortutako zerrenda izan zen EH Bilduren ordezkari Rocio Vitero, eta Etxebarria bera. Ezustekorik gabe egin da saioa. Bederatzi boto jaso ditu Viterok —EH Bilduren zazpi eta Elkarrekin taldearen bi–, eta hemezortzi eskuratu ditu Etxebarriak–PSEren, EAJren eta PPren seina–. Txaloz hartu dute Etxebarriaren alkatetza PSEko eta EAJko zinegotziek. «Ohore bat da niretzat lehenengo alkate emakumea izatea hiri honetan», adierazi du Etxebarriak bere hitzartzean. «Gaur Gasteizek pauso bat eman du aurrera, baina borrokatzen jarraitu behar dugu. Emakumeak biztanleriaren erdia gara eta emakumeen talentuak tokia irabazten jarraitu behar du. Emakume gehiago behar ditugu», erantsi du aginte makila jaso berritan. Gogoratu du munduko 19 herrialdetan soilik dutela emakume bat gobernuburu, eta Euskal Autonomia Erkidegoaren kudeaketa postuen %6 baino ez daudela emakumeen esku. «Gauza handia da emakume aurrerakoi bat Gasteizko alkatetzara iristea». Gobernu ituna, aurki Gobernabideari begira, berriz, oposizioko taldeei eskua luzatuta jardungo duela agindu du Etxebarriak. Izan ere, Gasteizko alkate berriak badaki hauskorra dela osoko bilkuran jasotako babes zabala, hurrengo lau urteetan ez baititu ziurtatuta izango PPren botoak, eta oposizioaren sostengua bilatu beharko du ezinbestean. Horregatik, bere hitzaldian oposizioaren «konplizitatea» lortzeko nahia behin eta berriz azpimarratu du: «Ziklo berri hau erantzukizun partekatu batean oinarrituta eraikiko da». Lehen zeregina, baina, jeltzaleekin gobernu akordioa egitea izango da, eta Etxebarriak esan du «lehenbailehen» itxi nahi duela ituna. EAJrekin sinatutako gobernabiderako akordioaren balioa goratu du Eneko Andueza PSEko idazkari nagusiak ere. Etxebarriari babesa ematera joan da sozialisten burua Gasteizera, eta argi eta garbi utzi du PP ez dutela batuko gobernu akordiora. «Guztiz baztertzen dut PPrekin gobernu ituna egitea». Nolanahi ere, «eskuzabal» jokatuko dutela erantsi du, eta agintaldian talde guztiekin «unean uneko akordioak» lortzeko prest egongo direla ziurtatu. Oposizioko taldeen balorazioa, berriz, gazi gozoa izan da. Irakurketa gazia egin dute EH Bilduk eta Elkarrekin-ek. Viterok EAJri eta PSEri aurpegiratu egin die herritarrek eskatutako «aldaketa aurrerakoiari» bizkarra ematea eta, gainera, «eskuin atzerakoiena» makulu hartuta egitea. «Haiek jakingo dute zein preziotan». Ziurtatu du EH Bilduk lanean jarraituko duela «ziklo politiko berria sendotzeko» eta uztailaren 23ko hauteskundeetan ere erakutsiko dutela indarra. «Gaur ez da ezer amaitzen. Gaur hasiera baino ez da», esan du. Garbiñe Ruiz Elkarrekin taldeko zinegotziak salatu du PSEk «Ayusoren PPrekin» elkartzea lehenetsi duela «ezkerreko koalizio progresista» bat lortu ordez. PSEren erabakia «ulertezina eta etsigarria» dela irizten dio Ruizek, eta «ziklo aldaketa zapuztea» egotzi die sozialistei. Ainhoa Domaika PPren zinegotzia, berriz, pozik azaldu da. Nabarmendu du PPri esker EH Bilduk ez duela Gasteizen aginduko, eta agintaldi berrian ere PP «gakoa» izango dela. «Egonkortasuna» bermatzeko eskua luzatu die EAJri eta PSEri.


Lasaiago, hobeto

Summary: Lasaiago, hobeto. Arratsaldearen lasaitasunetik gauak eztanda egin zuen arte igaro zen Azkena Rock jaialdiko bigarren jardunaldia. The Pretenders, Incubus eta, batez ere, Calexico gailendu ziren beste izenen artean.

Igo bolumena, zorroztu gitarrak, astindu atabalak gogor eta oihukatu eztarria urratu arte. Edo ez. Rocka ez baita beti zarata. Rocka izan daiteke lasaitasuna, armonia, melodia. Eta horrek ez du zertan izan «gutxiago gehiago da» filosofiaren aldarrikapena, rock lasaia egiteko elementu ugari zaindu behar direlako. Salbuespenak salbuespen, lasaitasunaren zidor askotarikoetatik mugitzen diren rock taldeak aritu ziren Mendizabalan Azkena Rocken bigarren jardunaldian, Gasteizen. Gaur amaituko da jaialdia, aurtengo bi kartel-buru nagusienekin: Lucinda Williams eta Iggy Pop. Haiez gain, beste hainbat musika talde interesgarri igoko dira oholtzara: Melvins, The Nude Party, Ezpalak, Nat Simmons & Cherie Currie, King Salami & The Cumberland Three...

Zidor klasikoena hartu zuen The Pretendersek, Crissie Hyndek gidatutako laukoteak. Hain bide lasaia, non izan den laidoztatua ere zenbaitetan. Ostiraleko kartel-buruak, baina, ez zuen hutsik egin. 45 urteko ibilbide oparoak abesti zerrenda sendoa aurkezteko aukera ematen du, eta hala izan zen: Don’t Get Me Wrong, Turf Accountant Daddy, Message Of Love, I’ll Stand By You... Aski ezagunak, guztiak. The Pretenderseko kideak, baina, ez dira errentatik bizitzearekin konformatu, eta musika sortzen jarraitzen dute. Horren erakusle irailean argitaratuko duten Relentless diskoa, zeinetik jo zituzten aurrerapen abesti batzuk. Berririk onena: kanta berriek ondo eusten diote erronkari, eta ez ziren lekuz kanpo sentitu kontzertuan.

Ezusteko zidorra hartu zuen Calexicok. Cumbia Azkena Rock Jaialdian? Bai, cumbia Azkena Rock jaialdian. Eta rockzale porrokatuena ere dantzan Calexicoren erakustaldiarekin. El mirador izeneko diskoa argitaratu berri du Joey Burnsen eta John Convertinoren taldeak, eta lan horretako hainbat abesti eskaini zituzten. Gitarrak, eskusoinua, bibrafonoa, tronpetak, moldaketa aberatsak... Jardunaldiko kontzertu onenetakoa izan zen. Amaiera aldera son kubatarrari ere heldu zioten, Buena Vista Social Club taldeak ezagutarazi zuen El cuarto de Tula abestiarekin.

Ez zen El cuarto de Tula Mendizabalan entzun zen une bakarra izan. Lehenago, arratsalde hasieran, abesti horrekin itxi zuten haien emanaldia Cordovasko kideek. Zidorrik azkeneroena izan zen haiena, nonbait. Izan ere, lehen ilaretan zen batek baino gehiagok esan zuen «Talde hau oso Azkena da, ez?». Zer den oso Azkena izatea? Batek daki, baina honako elementuak ditu Cordovasek: AEBetako hegoaldeko doinuak, gitarren nagusitasuna, soloak era oso organikoan txertatzeko abilezia, melodia asko, koru onak eta aho zapore gozoa uztea.

Bakoitzak bere erara, baina, rockaren zidor lasaietan murgildu zituzten zaleak The Soundtrack of Our Lives, The Guapos eta Pasadena taldeek. Etxean egonik, eguneko lehen kontzertuetako bat eskaini zuten Libe Garcia de Kortazarrek eta Jon Basagurenek. Malenkoniarekin lotuta dago kolore urdina, eta akaso horregatik aritu ziren urdinez jantzita biak. Sima, Zerua ireki, Bihotz taupada eta labana... Pasadena eta Izpia lanetako abestiak jo zituzten. Oholtza berean aritu ziren The Guapos, sarreratik gertuen dagoena. Leiva bateria jotzaile gisa duen taldea baina askoz gehiago direla erakutsi zuten, irudia eta soinua oso zaindua izan zuen kontzertuan. The Soundtracks of Our Lives taldearen itzulerarekin amaitu zen Azkena Rock jaialdiko bigarren jardunaldia. Ebbot Lundbergen mistizismoa itzali gabe dago oraindik, eta taldea bera ere forman dago.

Incubus, ekaitz perfektua

Rockaren lasaitasunetik aldenduta, kontzerturik esperoena zen Incubusena, eguneko bigarren kartelburua. Brandon Boyd abeslaria gaixo zegoenez, Gasteizkoaren aurreko emanaldi guztiak bertan behera utzi zituzten, eta, ondorioz, ez zegoen batere argi Azkena Rocken jotzeko moduan egongo ziren, ezta ere abeslariaren osasun arazoek zenbateraino baldintza zezaketen zuzenekoa. Bada, mamuak uxatuta, ikusgarri aritu zen taldea, eta Boyd bera ere osasunez askoz hobeto dagoela berretsi zen.

Nu-metala puri-purian zegoen garaian ezagutarazi ziren Incubus, baina beti aldendu ziren apur bat musika mota horren zurruntasunetik eta libreki txertatu zituzten rock klasikoago baten elementuak scratch eta oihu artean. Emanaldia Karma, come back berriarekin hasi bazuten ere, segituan pasatu ziren kantu klasikoetara. Make Yourself (1999) eta Morning view (2001) diskoetako abestiak jo zituzten bereziki. Behetik gora egin zuen kontzertuak, hasierako lasaitasunetik (zaleek primeran hartu zituzten Anna Molly eta Nice to know you bezalako doinuak) amaierako eztandara. Vitamin, Are you in?, Pardon me, Stellar, Dig, Wish you were here eta Drive, bata bestearen atzetik jotzen amaitu zuten zuzenekoa. Talde batek halako intentsitatea duenean soilik amaitu daiteke kontzertu bat ageriko balada batekin, eta hala ere Mendizabala guztia hankaz gora jarri.

Zidor deskribaezinena izan zen Gwarrena. Hori da ikuskizuna! Nola azaldu, bestela, Mendizabalan ordu txikitan jazotakoa. Putinen, Charles erregearen eta Elizabeth II.aren erailketak, motozerrak munstroen buruak mozten, odola nonahi... Ah! Eta hard rocka eta heavy musika. Ez ahaztu, funtsean musika kontzertu bat zela. B serieko filmek musikan baliokiderik balute, Gwar hor sailkatuko litzateke.

Izan zen ere zidor ilunenen eta hezeenean aritu zenik. Bi zirku karpez osatutako gunea da Thrasville, eta txiki geratu zen hainbat kontzertutan atzo. Askok ezin izan zituzten ikusi Los Tiki Phantomsen eta The Reverend Peyton’s Big Damn Band taldeen kontzertuak, eremua dagoeneko beteta zegoelako.


Summary: Bastidako EAJko hiru zinegotziek alderdia utzi dute. Amaia Prietok adierazi du hiru zinegotziek «ezinegona eta nazka» sentitzen dutela.

Bastidan, PPren esku geratu da alkatetza, EAJk ez baitu hautagaitzarik aurkeztu aginte makila eskuratzeko. Aurkeztu izan balitz, EH Bilduren botoa izango luke, eta horrekin, agintea, baina ez da horrela suertatu. Hautaketaren ostean, Amaia Prieto EAJko hautatuak adierazi du hiru zinegotziek alderdi jeltzalea uzteko erabakia hartu dutela.

Prietoren arabera, negoziazioak Euskadi Buru Batzarretik egin dira; hautagaitza propio bat aurkezteko tarterik gabe utzi dituztela adierazi du: «Horrek hautagaitza hau ezinegonez eta nazkaz betearazi du. Hori dela eta, guztiz aldentzen gara EAJtik». Zentsura mozio bat aurkezteko aukera mahai gainean utzi dute.

EH Bilduri eskerrak eman dizkio, haren botoak «baldintzarik gabe» EAJri eskaintzeagatik, PPk gobernatu ez zezan. Eduardo Barinagak, EAJko Bastidako alkategaiak, dimisioa eman zuen herenegun, Araba Buru Batzarrak alkatetzara aurkeztea ukatu ziolako.


Summary: Etxegarai ez da Frantziako Senatuko bozetara aurkeztuko azkenean. Joan den astean adierazi zuen senatuko bozetara aurkeztea pentsatzen ari zela. 'Mediabask'-ek argitaratu du informazioa.

Jean Rene Etxegarai Baionako auzapez eta Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria ez da Frantziako Senatuko bozetara aurkeztuko azkenean. Joan den astean adierazi zuen horretarako asmoa zuela, baina azkenean ez da hala izango. Mediabask-ek argitaratu du Baionako auzapezaren azken erabakia.

Frantziako senatari balitz, Euskal Elkargoan eta Bainoako Herriko Etxean dituen karguak utzi beharko lituzke, eta horregatik erabaki du kargu bietan jarraitzea eta bozetara ez aurkeztea. Etxegaraik joan den astean adierazi zuen jende askok eskatu diola Frantziako Senatuko bozetara aurkezteko, eta gehitu zuen erabaki bat hartu beharra zuela, eta «laster» hartuko zuela. Handik hamar egunera iragarri du bere asmoa.

Ikusi gehiago: Analisia: Etxegarai senatari

Antza, duela hiru egun Denise Saint-Pe jarduneko senatariari bere asmoaren berri eman zion Etxegaraik: «Iazko abenduan bilera ukan nuen Jean-Rene Etxegarairekin, eta jakinarazi nion berriz ere departamendu mailako zerrenda zentristaren gidaritza eramateko asmoa nuela; era berean, berak hautagai izateko asmoa ote zuen galdetu nion», publikatu du Mediabask-ek.

Irailaren 24an izango dira Frantziako Senatuko bozak, eta Ipar Euskal Herria barne hartzen duen Pirinio Atlantikoetako Departamenduari hiru senatari dagozkio.


Summary: Jose Maria Gorroño hautatu dute Gernikako alkate, baina laster dimisioa emango du. EAJk baldintza hori jarri du Guztiontzako Herria plataformaren hautagaia babesteko; Iñaki Gorroño anaia izango da ordezkoa.

Ezustekoak espero ziren Gernika-Lumoko udalaren osaketan, eta hala gertatu da. Orain arteko alkate eta Guztiontzako Herria plataformako buru Jose Maria Gorroño alkate izendatu dute berriro, bere zerrendako zinegotzien eta EAJren babesarekin, baina, EAJk jarritako betoaren ondorioz, alkatetza laster utziko du, eta haren anaia Iñaki Gorroñok hartuko du ardura hori. Hala ere, orain arteko alkateak udaletxean jarraituko du, anaiaren «konfiantzazko zinegotzi» gisa.

Oso egoera berezia da Gernika-Lumokoa. Jose Maria Gorroño 2007tik izan da alkate: lehenbizi, EAren zerrendetan aurkeztuta, EH Bildurenetan geroago, eta azken urteetan, EAJrekin batera. Baina azken bolada honetan oso gaiztotuta egon da Gorroñoren eta jeltzaleen arteko harremana, eta, azkenean, EAJk bere zerrenda aurkeztu zuen bozetarako, eta Gorroñok berea, Guztiontzako Herria izenpean. Bi indarren arteko harreman txarra oso agerikoa izan da hauteskunde kanpainan: adibidez, gertatu izan da Bizkaiko irratietan antolatutako eztabaidetan EAJren hautagaia ez agertzea GHkoak parte hartzen bazuen, eta alderantziz.

Bozetan EH Bildu izan zen irabazle, sei zinegotzirekin, eta GHk ere sei zinegotzi lortu zituen, boto gutxiago eskuratuta. EAJk, berriz, bost zinegotzi lortu zituen. EH Bilduko hautagai Jose Ramon Bilbao alkatetzatik kanporatzeko, beharrezkoa zen GHk eta EAJk elkar hartzea, baina, gertatutakoaren ostean, zaila zirudien EAJk besterik gabe Gorroño babesteak. Azkenean, eta inork espero ez zuenean, horretarako modua aurkitu dute, EAJk GHri botoa emanda baina bidean Gorroño sakrifikatuz.

Lehen ezustekoa

Osoko bilkuran, Gorroño izan da aretoan sartzen azkena, eta hari egokitu zaio bileran buru izatea, hautetsirik zaharrena izaki. Zinegotziak karguaz jabetu ostean iritsi da lehen ezustekoa, EAJk iragarri duenean ez zuela hautagairik aurkeztuko alkate izateko. Zurrumurruak entzun dira mukuru beteta zegoen bilkura aretoan: horrek esan nahi zuen bazegoela nolabaiteko akordioa EAJren eta GHren artean, akordioaren nolakoaz inork ezer ez bazekien ere.

Orduan, Gorroñok hartu du hitza, eta gauzak argitu ditu. Iragarri du alkate izendatuz gero karguari uko egingo diola laster. Ez du zehaztu noiz egingo duen hori: «hilabete baten buruan» esan du behin, eta «hilabete eta erdi edo pare bat hilabete», bere hitzaldiaren beste pasarte batean. Edonola ere, irailerako alkate berria izango du Gernika-Lumok, eta hori nor izango den zehaztu du: haren anaia eta GHko zinegotzi Iñaki Gorroño, orain arte ere zinegotzi izandakoa.

«Iñaki pertsona ona da, eta hau ez dut esaten nire anaia delako; nire ondoan egon da urte hauetan guztietan», azaldu du Gorroñok. Halaber, iragarri du dimisioa eman ostean udalean lanean jarraituko duela, eta anaiaren «konfiantzazko zinegotzia» izango dela.

Bozketan, Gorroñok 11 boto lortu ditu: bere zerrendako sei zinegotzienak eta EAJren bostenak. Bilbaori, berriz, EH Bilduren sei zinegotziek eman diote botoa. Hortaz, Gorroño izendatu dute alkate, eta haren taldekide Nerea Revueltak eman dio aginte makila.

Bozketaren ostean, Bilbaok eta EAJren Xabier Irazabalek Gorroño zoriondu dute, baina, bere hitzaldian, Irazabalek argi utzi nahi izan du gertatutakoa hitzartuta zegoela EAJren eta GHren artean: «Uste dut lortu dugun akordioa onuragarria izango dela herritarrentzat», esan du. Gorroñok ere hitza hartu du azkenengo aldiz, eta iradoki du EAJren betoak behartuta utziko duela alkatetza: «Badirudi EAJk ez nauela maite». Zinegotzi guztiei «errespetua» adierazi die.

EH Bilduren dezepzioa

Bilkura amaitutakoan, dezepzioa agerikoa zen EH Bilduren jarraitzaileen artean: «Lotsagarria izan da», esan du batek baino gehiagok. Udaletxetik kanpo, txalo artean hartu dute hautagaia.

Bilkuraren ostean, Bilbaok adierazpenak egin ditu: «Askotan esaten da alderdien hitzak ezer gutxi balio duela, baina, EAJren kasuan, haren hitzak ez du ezer balio».

Bilbaok gogorarazi du EH Bilduk lortu zuela boto gehien udal hauteskundeetan Gernikan: «Guk burua tente dugu. Bozetan, Gernikak aldaketa eskatu zuen, eta EAJri botoa eman ziotenek ere aldaketa nahi zutelako egin zuten. Orain, aldiz, azken lau urteetako errepikapena izango dugu. Uste dut Gernikako herriak azalpen bat merezi duela».


Summary: Gauzatu da aldaketa Hondarribian: Igor Enparan da alkate berria. Abotsanitzek eskuratu du alkatetza, eta gehiengo osoa izango du, EH Bilduren babesari esker. 28 urtez EAJk izan duen tokia hartu du herriko taldeak, eta, besteak beste, alardearen auzian aldaketak espero dira.

Poza. Poz nabarmena gaur goizean Hondarribian. Goizeko hamaiketan zuten hitzordua jarria udal osaketa berria eratzeko, eta puskaz lehenagotik eta ospakizun aldartez bildu da jendea Kale Nagusiko 20. zenbakian. Izan ere, azken orduko aldaketarik ezean, urte luzez herriko agintea izan duen EAJk alkatetza galduko zuen minutu gutxian, eta haren tokia Abotsaniz taldeak hartu, EH Bilduren laguntzarekin. Ezustekorik ez da izan, eta gogoz jo dute txalo batzar aretora joandako herritarrek bozketaren emaitza entzutean: bederatzi boto Abotsanitzek —zazpi bereak, bi EH Bildurenak—, sei boto EAJk, eta bakarra PSE-EEk —bi espero ziren, baina, osasun arazoak tarteko, ezin izan da bertan izan Iosu Alvarez zinegotzia—. «Aldaketa haizea dabil Hondarribian», izan dira Igor Enparan alkate izendatu berriaren lehen hitzak, eta haize berri horrek egurastu du gaurko goiza herrian.

Udaletxeko arkupeetan jende ilara luzatuz joan ahala, urduritasun zantzuekin aritu dira udal aldaketa bati dagokion protokoloaren urratsak errepasatzen udal idazkaria eta adin mahaia osatu behar zuten bi zinegotziak. Hautetsiak tantaka joan dira helduz bitartean, eta baita kazetariak ere. «Ikusmina dago», aitortu du orduan aurrera eta atzera zebilen udal langileak. «Hau ez dugu inoiz ikusi hemen». Gaur arte, EAJren plaza garrantzitsuenetako bat izan da Hondarribia, baina mila bototik gora galdu ditu azken hauteskundeetan, hiru eserleku; Abotsanitzek, berriz, hiru irabazi ditu —910 bozka gehiago— eta zituzten bina ordezkariei eutsi diete EH Bilduk eta PSE-EEk.

Laurden gutxitan, langile horrek berak abisatu die han zirenei eseriz joateko, ateak irekiko zituztela. Txistularien doinua heldu da kanpotik, eta herritarrek goraino bete dute aretoa, dozenaka lagun atean utzita. Haien artetik sartu da Enparan, azkenetakoa, eta bero hartu dute bertaratutakoek —ez denek; egon da aurpegi luzerik eta saio osoa besoak gurutzatuta egon denik ere—. Irribarretsu baina modu diskretuan hartu du lekua Enparanek; Abotsanitz eratu zenetik, zinegotzi lanetan aritu da azken zortzi urteetan.

«Saioa euskaraz izango da. Norbaitek nahiko balu, aldibereko itzulpen zerbitzua dago», ohartarazi du lehen gauza idazkariak, eta, aparatuak banatu ostean, ekin diote, orduan bai, udal berria eratzeari. Adin mahaia osatu, eta hautetsi guztiek egin dute zin: denek euskaraz, Noemi Odriozola PSE-EEko zinegotziak salbu, eta zenbait kide —Abotsanitz eta EH Bildukoak— deseroso konstituzioari men egin beharrarekin, «Euskal Herriak onartu ez duen araudi batek hala behartuta» egin behar izan dutela gogoraraziz.

Bozketaren unea igarota, «Aupa Igor!» oihuek hartu dute berriz aretoa, eta kanpoaldetik ere heldu da zoriona. Aurpegi ugari gorri-gorri, begi ez gutxi malkotan. Bera hasi aurretik, beste kideei hitz egiteko aukera ematea proposatu du alkate izendatu berriak, baina lehenago bakoitzari zegokion domina jantzi behar ziela gogorarazi diote, eta barre konplizea egin du jendeak akatsarengatik. «Barkatuko didazue urduritasuna», desenkusatu da, eta maitekor jantzi die domina zinegotzi izendatu berriei.

Gehiengo ezkertiarra

Lortutako babesaren ordenan, txikitik handira, EH Bilduko Garoa Lekuonak hartu du lehenengo hitza. «Aldaketa da gaur hemen ikusten duguna, aldaketa historikoa», ospatu du, eta udal osaketa berriaren ezkerreranzko biratzea nabarmendu. «17 zinegotzitik 11k ezkerreko begirada dugu, eta bederatzik —gehiengo osoak— ezkerrekoa, euskalduna eta alarde publiko, parekide eta bakarraren aldekoa».

Lekuona izan da, hain justu, alardearen gatazka zuzenean aipatu duen bakarra, baina hori izango da, ziurrenik, agintaldi berrian zeresan gehien emango duten auzietako bat. Abotsanitzek helburuen artean du «alarde publiko bat» lortzeko bide bati ekitea, eta, hasteko, irailaren 8an, alarde baztertzaileari eta Jaizkibel konpainia parekideari egingo die harrera –EAJk ez ditu inoiz Jaizkibelekoak hartu—. Abotsanitzen sorreran ere elementu inportantea izan zen alardearena; ezker abertzalean aldarri parekidearen inguruan zeuden tira-birek eragin zuzena izan zuten.

PSE-EEko Odriozola mintzatu da bigarren goizean, eta eskerrak eman dizkie Abotsanitzeko kideei elkarlanerako aukera eman dietelako, nahiz eta "kanpotik lan egitea" hobetsi duten azkenean. «Garai berri bat hasten da gaur, ilusiozko garai bat. Oxala legealdiaren amaieran esan ahal izatea jendearen arazoak konpontzeko gai izan garela, handiak zein txikiak».

Herritarren mezua jaso dutela eta «galdutako konfiantza» berreskuratzeko lan egingo dutela azpimarratu du, bestalde, Gonzalo Carrion EAJko ordezkariak. Oposizioko lana haientzat zeregin berria izango dela esan du, eta helburu bi zehaztu: «Azken urteetan sortu den tentsio giroa baretzea» eta jendeak instituzioetan berriz konfiantza izan dezan lan egitea.

Gorrotoaren diskurtsoari aurre

Tonu apalez itxi du saioa, azkenik, Enparanek. Pozik, baina keinuetan neurritsu. «Argia eta lankidetza» eskatu ditu datozen lau urteetarako, eta «bere aliantza herriarekikoa» izango dela azpimarratu du. «Benetako berdintasuna, elkarrenganako errespetua eta behar handiena dutenekiko elkartasuna bultzatuko ditut. Pertsonen ongizatea bilatuko dut, legeak oinarri hartuta. Baina lege hauen gainetik egiteko ere prest nago, justizia egiteko horrela egin behar badut».

Erronka globalak —klima larrialdia jarri du adibidetzat— zein lokalak —«herrian bizi eta lan egin nahi izatea eskubide bat da niretzat»— izan ditu gogoan, eta gorantz ikusten duen «gorrotoaren diskurtsoari» aurre egiteko konpromisoa agertu du. «Ongi ezagutzen dugu gorrotoak herri bati egin diezaiokeen kaltea. Ez dugu zatiketarik nahi, gizarte kohesionatu bat baizik». Abotsanitzen aldeko hitzekin amaitu du, eta orduan altxatu ditu indarrez makilari eusten zioten eskua eta ahotsa bera, «Gora Hondarribia!» oihu bikoitzarekin.

Besarkada trukea husten hasi den pleno aretoan, bi dantzari aurreskua dantzatzeko prest atarian, eta udal txistularien danbolin minuetoa alkateari itxaron bitartean. «Gora aldaketa!» adineko andre baten ahotan, Enparan eta gainerakoak agertu direnean.


Alkate sozialista izango du Bartzelonak

Summary: Alkate sozialista izango du Bartzelonak. Comukoek azken orduan iragarri dute babesa emango diotela PSCko Jaume Collboniri, nahiz eta alderdia udal gobernutik at geratu. PPk ere babestu du zerrendaburu sozialista, agintaldiak irauten duen bitartean Comukoekin akordiorik ez egitearen truke.

Dena erabakita zegoela zirudienean, irauli egin da Bartzelonako testuinguru politikoa. En Comu Podemekoen eskutik heldu da ezustekoa, iragarri dutenean PSCko alkategai Jaume Collboniren alde bozkatuko dutela, nahiz eta udal gobernutik kanpo geratu. Ada Colau buru duen alderdiak jakinarazi du komunikatu batean erabakia euren kabuz hartu dutela, sozialistekin eta PPrekin hitz egin gabe. Idatzian jasotzen denez, «eztabaida askoren ostean» hartu dute erabakia, baina argia da haren helburua: «Eskuineko sektoreen aldeko politikak egingo lituzkeen eta lobby-ei ateak zabalduko lizkiekeen Juntsen gobernu bat eragoztea». Hala, oposizioan jarraituko du Comuk, edo horretarako borondatea agertu du behintzat Colauren alderdiak.

Dena ez da, baina, borondate ona izan, sozialisten jarrera ere kritikatu dute Comukoek, ez direlako «gai izan» ERCrekin eta eurekin ezkerreko gobernu bat osatzeko. «Penagarrria da mugimendu bakar bat ere egin ez izana ezkerreko indarren arteko akordioa bat lotzeko, eta, aldiz, hamar zinegotzirekin, gutxiengoan agintzeko prest egotea», idatzi dute komunikatuan. Hala ere, alderdiak ez du baztertzen ezkerrekoen arteko akordioa hori posible izatea etorkizunean, «Bartzelonak behar dituen politika publikoak egin ahal izateko».

Colauk berak, ordea, ohartarazi du «pozoitutako oparia» dela Comukoena, ezinezkoa delako hamar zinegotzirekin gobernatzea, eta, beraz, akordioak egin beharko dituela PSCk. Bide batez, esan du sozialistek PPrekin hiruko akordio bat egitea proposatu zietela atzo, baina uko egin ziotela beraiek: «Ez dugu uste hori denik gauzak egiteko modua». Colauk berretsi du eurena ez dela izan independentisten aurkako botoa, eta ez dutela Collboni «gustuz» babestu, «kalterik txikiena» egingo zuen aukera zelako baizik.

Baina, Collbonik ez zuen aski Comukoen babesarekin gehiengo osoa lortzeko, PPrena ere beharrezkoa zuen. Alderdi Popularrak ez du berehala erantzun. Kargu hartze ekitaldirako minutu gutxi batzuk geratzen zirenean jakinarazi dute erabakia, alegia, baietz, PSCren alde bozkatuko dutela, baldin eta Collbonik «hitza» ematen badu, ez diola Comuri udal gobernuan sartzeko gonbitarik egingo agintaldiak irauten duen bitartean. PSCren erantzuna baino lehen heldu da Comukoena; baietz haiek ere, onartzen dituztela baldintzak.

Eskerrak eman dizkie Collbonik bera babestu dutenei, eta hitzeman du «guztien alkate» izango dela. Gogorarazi du, bide batez, «zilegitasun osoz» egiten duela karguaren zina, eta «alde guztiek» errespetatu beharko dutela hori. Hala, datozen lau urteetako erronken artean nabarmendu du «herritarrek bozetan eskatutakoari leial» jokatzea eta kultura «nortasun ikur» bilakatzea.

Azken orduko aldaketek atzeratu egin dute udal osaketarako bozketa. Arratsaldeko 17:00etarako jarrita zuten hitzordua, baina ezinegona eta urduritasuna ziren ordu horretan oraindik Bartzelonan. Aldiz, aurpegi zurbilak eta haserrea ziren nagusi JxC Junts per Catalunyako eta ERC Esquerra Republicana de Catalunyako hautetsien artean. Ez da gutxiagorako, atzo arte JxCko zerrendaburu Xavier Triasek ziurtzat jotzen baitzuen Bartzelonako alkatetzat, ERCrekin akordioa itxi ostean.

Udala utziko du Triasek

Udal gobernua osatzeko saioa hasi ostean ere, ez zegoen oraindik argi zer gertatuko zen Bartzelonako alkatetzarekin. Juntseko hautetsiak eta Trias bera izan dira Salo de Cent aretoan sartzen lehenak, eta txalo artean jaso dituzte bertan bildutakoek. Txalo hots gutxiagorekin jaso dituzte Collboni eta hautetsi sozialistak, eta txistu hotsak entzun behar izan dituzte Comukoek. Aldiz, isiltasuna izan da nagusi PPko lau hautetsiak eta Voxeko biak sartu direnean.

Haserre agertu da Trias ere, eta iragarri du uko egingo diola hautetsi karguari: «Daukadan adinarekin, 76 urte, ez zait axola aukeratua ez izatea. Zoazte guztiok popatik hartzera! Kontzientzia lasai dudala joango naiz etxera, ez beste batzuek bezala. Gaizki egin duzue». JxCko alkategaiak gogorarazi du hirugarren aldia dela alderdien arteko akordio baten ondorioz bera kaltetuta irteten dena, baina onartu du «demokrazia garaian, irabazten eta galtzen jakin beharra» dagoela. Hala, eskerrak eman dizkio ERCko zerrendaburu Ernest Maragalli jasotako babesagatik; aldiz, gezurretan aritzea egotzi die Collboniri eta Colauri, eta salatu du Bartzelonak «alkate independentista bat izatea» izan dela eragotzi nahi izan dutena.

«Boterearen izenean, guztia onartzeko prest egotea» egotzi die sozialistei Maragallek, eta ohartarazi du herritarrek ez dutela «barkatuko». Udal eta erkidegoetarako bozetan Bartzelonarako alkategai izandakoak nabarmendu du Collboniren gobernuak ez duela «erraza» izango: «Herritarrek ez dute ikuskizun hau barkatuko. Euren burua aurrerakoi eta iraultzailetzat dituztenek euren buruak gezurtatzen dituzte boterearen izenean. Denak balio du haientzat».

Kalean, Sant Jaume plazarako bidean, Triasn jarraitzaileen oihuei egin behar izan die aurre Collbonik. Horiek «kanpora», «independentzia» eta «Trias» oihukatuz egin diote harrera Bartzelonako alkate berriari.


Summary: «Badator BERRIA berria, aldi hau kontatzeko». BERRIAren urteurreneko festa egin dute Tabakaleran. Musika, bertsoak eta dantza izan dira. Amagoia Mujika zuzendari berriak txalo zaparrada handiak jaso ditu oholtzan. Politika, kultura eta gizarte arloko hainbat ordezkari izan dira, besteak beste, Miren Dobaran Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politika sailburuordea, Markel Olano jarduneko Gipuzkoako ahaldun nagusia, Joseba Egibar EAJko kidea, Arnaldo Otegi eta Juan Karlos Izagirre EH Bilduko kideak eta Rafa Diez LABeko idazkari nagusi izandakoa.

* BERRIAk hogei urte beteko ditu ekainaren 21ean, eta urtemuga ospatzeko ekitaldia egingo du Tabakaleran

* Uztailaren 1etik aurrera, Amagoia Mujika Tolaretxipi izango da zuzendari, Martxelo Otamendiren ordez

* «Kazetaritza egitea: hori da gure funtzioa»


Igo egin da Alaves

Summary: Igo egin da Alaves. Villalibrek luzapenaren hondarrean penaltiz sartutako gol batek eman dio garaipena Arabako taldeari Levanteren zelaian. Lehen Mailan ariko da datorren denboraldian

Alavesek urtebete eskas egingo du Espainiako Bigarren Mailan. Arabako taldeak 0-1 irabazi du gaur gauean Valentzian (Herrialde Katalanak), Levanteren aurka, eta horri esker, Espainiako Lehen Mailan jokatuko du datorren denboraldian, maila galdu eta urtebetera. Hala, lau euskal talde ariko dira maila gorenean: Reala, Osasuna, Athletic eta Alaves. Epikoa izan da Alavesen garaipena, Villalibrek luzapenaren hondarrean sartu baitu gola, penaltiz. Gol horrek festa lehertarazi du Alaveseko jokalarien eta zaleen artean.

Luis Garcia Plazak entrenatutakoak etxekoak baino gehiago izan dira lehen zatian, baina denboraldi honetan hainbatetan gertatu zaien bezala, ez dute indartu nagusitasun hori gol bat sartuz. Tenagliak izan du aukerarik garbiena, 33. minutuan, baina Vezok golaren marran atera du baloia. Ondo aritu da Alaves, baina gola sartzea falta izan zaio.

Arabarrek ekinean eta arriskua sortuz jarraitu dute bigarren zatiaren hasieran. Baina minutuek aurrera egin ahala, Levantek gora egin du, eta aukera garbiak sortzen hasi da. Asko estutu dute etxekoek, eta sufritu egin dute bisitariek. Halere, Abde gola sartzear izan da, baina gutxigatik bota du kanpora baloia. Ez da golik izan bigarren zatian ere, eta luzapena jokatu dute. Alavesek irabazi beharra zuen, berdinduta Levante igoko baitzen.

Hasieratik geratu da argi bakoitzaren asmoak: Levante zain geratu da, arriskurik hartu gabe; Alaves, ordea, erasokorrago aritu da, gutxienez gol bat sartu behar baitzuen. Zain geratu arren, etxekoek oso gertu izan dute gola, 99. minutuan, baina De Frutosek urrutitik egindako jaurtiketak langa jo du. Hurrengo minutuetan ezer gutxi jokatu da, tentsioaren ondorioz, partida asko trabatu baita.

Alavesek gogotsu ekin dio luzapenaren bigarren zatiari, eta saria jasotzear izan da, baina Syllak egindako jaurtiketa oso gutxigatik joan da kanpora. Gero eta gutxiago falta zen, eta saiatu arren, arabarrak ezinean ari ziren Levanteren atearen aurrean. Argia gero eta txikiagoa zen. Eta guztiz itzaltzear egon da Pepeluk baloia langara bota duenean. Baina azken jokaldian, Rober Pierrek eskuarekin ukitu du baloia. Epaileak ez du ezer adierazi, baina penaltia adierazi du gero, VARean ikusi eta gero. Villalibrek jaurti du, eta gola sartu du, eta festa lehertarazi.


Summary: Getariako portua ordubetez itxi dute, amoniako isuri batengatik. Eguerdi aldera gertatu da gas isuria, Getariako portuan den izotz fabrika batean. Dagoeneko ez dago arriskurik, eta ireki dute porturako sarbidea.

Getariako (Gipuzkoa) porturako sarbidea itxita egon da oinezkoentzat eta ibilgailuentzat gaur eguerdian, ordubete inguruz. Portuan bertan itzotz fabrika bat dago, eta amoniako isuria gertatu da 11:45 aldean. Langileak berehala ohartu dira gas isuriaz, eta ez da beste inongo kutsaketarik edo kalterik izan.

Larrialdi zerbitzuak hara bertaratu dira, eta atzeko aldetik itxi dute sarbidea; hondartzari eta jatetxeei ez die eragin itxierak. Jarraian, Ertzaintza eta suhiltzileak joan dira portura, gas isuriaren arriskua neurtzeko. Dena dela, 13:00etarako ez zen arriskurik, eta bueltan ireki dute portua.


Gurtu ikurra

Summary: Gurtu ikurra. Ekaitzak guztiz baldintzatu badu ere Azkena Rock jaialdiko azken egunaren hasiera, eguneko izar nagusiek normal jo dute; itxiera bikaina eskaini dute Iggy Popek, Lucinda Williamsek eta Ana Popovicek.

Oholtzari begiratuz ez baizik zeruari so hasi zuten arratsaldea Azkena Rock jaialdiko zaleek. Iragarrita zegoen euria egingo zuela bazkalostean, eta batek baino gehiagok irrikaz espero zuen, ordura arteko bero sapa leuntzeko. Andre Maria Zuriaren plazan eguerdian aritu ziren Chuck Prophet & The Mission Express, eta bero kolperen bat izan zen itzalaren gerizpean egon ez zirenen artean. 17:00ak aldera bete zen iragarpena, baina zaparrada ez ezik, ekaitza ere lehertu zen. Hala, hor hasi ziren pilatzen galderak: normal hasiko al zen 21. Azkena Rock jaialdiko larunbata?

17:30ak aldera igo behar zuten taula gainera Ezpalak-eko kideek, baina oraindik ateak ireki gabe zituen eremuak. Hainbat pertsona bildu ziren euripean esperoan, eta beste hainbat babesean, telefonoari begira ea berririk bazen. Antolatzaileen isiltasuna eta komunikaziorik eza nagusitu zen. Artean, inork ez zekien Brigade Loco jotzeko moduan izango zen. Ez zen hala izan; euritearen ondorioz, urak hartu zuen Love oholtza, eta ezinezkoa zen han kontzertu bat egitea. Ondorioz, bi euskal ordezkarien emanaldiak bertan behera geratu ziren, eta antolatzaileek zabaldu dutenez, trukean, haiek dira 2024ko Azkena Rock jaialdiko lehen talde konfirmatuak.

Hasierako ordua baino ordubete pasatxo beranduago ireki zituen ateak Azkena Rockek. Euria ari zuen oraindik, baina ez gehiegi, eta ez zegoen ekaitz elektrikoaren arrastorik. Zerua bera argituz joan zen, eta, gauak arratsaldearen lekukoa hartu ahala, desagertu egin ziren hodei ilunak. Nolanahi ere, Thrasville gunera jo zuten askok hasieran, euria amaitu arte aterpean egoteko. Aretoa mukuru zela aritu ziren Lost Cat eta Steel Beans. Ziurrenik, The Bevis Frondek baino zale gehiago bildu zituzten.

Amanda Shiresek ireki zuen oholtza nagusia, biolina eskuan. Eguraldi txarrak mugatuta, nahi baino laburrago aritu behar izan zuen. Hauskortasuna babes, kontzertu leuna eskaini zuen. Leunegia, ziurrenik, lehen ilaretan zeudenen hizketaldia entzuten baitzen Shires abesten zegoen bitartean. Country musika, folka, baladak, tenpo geldoak... zaleek zerbait gehiago espero zuten euripean jarraitzeko.

Aldi berean, Love oholtzako arazo teknikoak konpondu ezinik jarraitzen zuten teknikariek, eta, ondorioz, Nat Simons & Cherrie Currie ez ziren igo oholtzara. Zorionez, baina, haien kontzertua ez zen bertan behera utzi, orduz aldatu zuten soilik, ordutegi okerrenean: Iggy Popen konpetentzia moduan.

Jaialdi guztiek dituzte kartelburuak, izen guztien gainetik nabarmentzen diren izar handiak. Eta (ia) beti konplitzen dute. Baina badira sorpresatxoak ere, hain ezagunak ez izan arren, sekulako erakustaldia ematen dutenak. Azkena Rock jaialdiaren zigiluetako bat da hori: hain sona handia ez duten taldeak ezagutaraztea, haien kontzertura zalantzaz hurbiltzea hasieran eta txalo zaparrada batekin (a)gurtzea oholtzako izar berria. Eta hortik aurrera zale grinatsuena bihurtzea. Bada, hartu arkatza eta idatzi izen hau: Ana Popovic. Funk elektrikoa da oinarria, baina iturri askotatik edaten du: jazza, bluesa, soula... Popovicen ahotsa eta gitarra indartsua ikusgarria bada ere, oinarri erritmikoa da zutabea, eta horren inguruan eraikitzen dituzte abestiak. Azkena Rock jaialdian ez ezik, lasai asko aritu daitezke Donostiako, Gasteizko edo Getxoko jazzaldietan oholtza heterodoxoenetan ere. Erakustaldia.

Adina zenbaki bat da soilik Popovicen erauntsiaren lekukoa Lucinda Williamsek hartu zuen, eguneko kartelburuetako batek. Eta kronikarekin jarraitu aurretik, garrantzitsua da zera nabarmentzea: 70 urte ditu, osasun arazo larriak izan ditu, iktus eta guzti. Ondorioz, oholtza gainean mugikortasuna mugatua du, eta abestien artean bronkioak irekitzeko sendagaiak hartzen ditu. Rock musikaren ikur nagusietako bat da Williams, merezimendu osoz urratu du Olinporako bidea, eta ez dio ezer zor inorri. Eta, hala ere, musika sortzen jarraitzen du, maila handiko kontzertuak eskaintzen ditu, eta adina soilik zenbaki bat dela berresten du. Izan ere, ahotsez ondo dago abeslaria, eta maila ona eskaini zuen.

Taldekideen babesa ere garrantzitsua da halakoetan, eta oso musikari onak ditu ondoan Lucinda Williamsek. Izan zen Stories from a rock n roll heart disko berriko abestiak entzuteko betarik, baita, noski, doinu klasikoagoetan murgiltzeko aukerarik. Emanaldia bukatzeko, Neil Youngen Rockin’ in the free world aukeratu zuen. Ereserkia bezain leitmotiva. «Maitasuna eta bakea. Eskerriko asko guztioi» esanez agurtu zen. Jarrai dezala rockeatzen Lucinda Williamsek.

Rockeatzen jarraitu zuen Azkena Rock jaialdiak ere, Melvins hirukotearen emanaldi bortitzarekin. Ez dute gatiburik egiten Buzz Osbornek, Steven Shane McDonaldek eta Dale Croverrek. Melodia apur bat noizean behin, eta, bestela, egurra. Tartean, The Beatles taldearen I wanna hold your hand kantuaren neurriz kanpoko bertsioa. Eta, guztia ez denez rocka, Melvisen zuzenekoa amaitzear zela oihu txikiak entzun ziren zaleen artean, talde txikiak saltoka, pozik, oihuka. Izan ere, bazen futbolzalerik, eta Alaves Lehen Mailara igo berri zen, 128. minutuan sartutako gol bati esker. Futbolzale ez ezik musikazale direnek, behintzat, partidarekin sufritu beharrean, kontzertuetan gozatu egin zuten.

Iggy Pop. Ez da egongo adina soilik zenbaki bat dela adierazteko pertsona egokiagorik. 76 urte ditu, eta animalia eszenikoa da oraindik. Maisuki menperatzen ditu oholtza eta zaleak. Gurtu beharreko ikur gisa dute zaleek. Hirugarren abestirako kendu zuen txalekoa, eta ohi bezala, elastikorik gabe aritu zen. Lucinda Williamsek bezala, oso ondo zaintzen du zein diren bere taldekideak, eta maila bikaineko musikaren babesa dauka. Begientzat, Iggy Pop zen protagonista bakarra, oholtzan maila apalago bat zutelako gainontzeko kideek; baina belarriek ongi zekiten babesa baino gehiago ematen dutela musikari horiek.

Iggy Popen ibilbidearen errepaso gisa balio izan zuen abesti zerrendak. Jo zituen abesti ezagunenak (The passenger eta I wanna be your dog, kasurako), baita The Stoogesekin aritzen zen garaiko bestelako doinuak ere (I’m sick of you, Raw power, T.V. Eye), eta baita ere aurten argitaratu duen Every loser laneko sorkuntzak (adibidez, zuzenekoa ixteko Frenzy). Arratsaldean zeruan zen ekaitza, baina Azkena Rock jaialdia agurtzeko, oholtzan zen ekaitza. Rock & rollak bizirik jarraitzen du, eta ikusitakoak ikusita, bizirik jarraituko du urte luzez.


Summary: Uztailaren 19tik 23ra egingo dute Iraultza Txikien Akanpada, Izarran. Gaur aurkeztu dute ITAren hirugarren aldiaren egitaraua, herri mugimenduak biltzeko xedez. Mahai inguruak, hitzaldiak, kultur eskaintzak... antolatu dituzte.

Hilabete barru ekingo diote ITA Iraultza Txikien Akanpadari, Izarran (Araba), uztailaren 19tik 23ra bitarte. Herri mugimenduetatik eta herri mugimenduentzako antolatutako topaketa da, eta hirugarrena dute aurtengo aldia. Beste hainbaten artean, haren helburua da Euskal Herriko mugimendu sozialen artean elkartzea, horien arteko loturak egitea eta garaian-garaiko gaiez eztabaidatzea. Eskaintza kulturala eta aisialdirako tartea ere eskainiko dute.

2018an eta 2021ean egin zituzten ITAren lehen bi aldiak, Zubietan (Gipuzkoa) eta Artean (Bizkaia), hurrenez hurren. Haatik, Euskal Herriko gainontzeko lurraldeetara ere kanpaldia hedatzeko asmoz, Izarraren txanda da aurten. Kanpaldia Ostuño parkean egingo dute. Non egin erabakitzekoan, aurreko urteetan bezala, hiria baino herria aukeratu nahi izan dute antolatzaileek. «Landa eremuari eta herriko txikitasunari garrantzia eman nahi diogu, hiritik egitarauak deszentralizatu eta beste era batean enfokatzeko aukera emanez», azaldu dute antolatzaileek.

Gaur bertan aurkeztu dute Iraultza Txikien Akanpadaren hirugarren aldiaren egitaraua. Hitzaldiek, mahai inguruek, kultura eskaintzak, haurrentzako aktibitateek, azoka batek, jolasek... osatzen dute. Uztailaren 19a, asteazkena, izango da lehen eguna. Arratsaldean ekingo diote, harrera ekitaldiarekin eta film laburren lehiaketa batekin. Jarraian, hiru saio antolatu dituzte: faxismoaz, borrokaz eta eraso sexistez. Lehen eguna amaitzeko, Andoni Ollokiegik kontzertua emango du, gauean.

Antzeko martxa izango dute gainontzeko egunetan. Goizetik hasita eta arratsaldera arte, hitzaldiak, mahai inguruak eta aurkezpenak izango dituzte, hainbat eta hainbat gaiei buruz. Gutxi batzuk aipatzearren: zaintza, klima larrialdia, ekologismoa, independentzia, etxebizitza, transfeminismoa, euskara... Bi ordu-bi ordu eta erdiko saioak izango dira.

Tartean, bazkaldu artean eta afalostean, kontzertuak eta emanaldi musikatuak egongo dira. Ostiralean, kasurako, bertso afaria egingo dute; bertan izango dira Oihane Perea, Irati Anda eta Izar Mendiguren.

Kanpaldi osoan Herri Mugimenduen Azoka deitu dutena ere irekita egongo da. Haurrak ere barne hartu dituzte egitarauan: egunez egun, izango dute zer egin: tailerrak (serigrafia, sukaldaritza, zirkua, dantza...), ipuin kontaketak, festak... Egitarau osoa ITAren webgunean eskegi dute.


Summary: Gizon bat atxilotu dute Gallartan, bederatzi adingaberi ukituak egitea egotzita. Barraka bateko segurtasun uhalak ondo zeudela egiaztatzeko aitzakiarekin egin zituen sexu erasoak. Biharko 19:00etarako elkarretaratzera deitu du Abantoko Udalak, horiek salatzeko.

26 urteko gizon bat atxilotu dute bart ordu txikietan Abantoko Gallarta auzoan (Bizkaia) sexu erasoak egiteagatik, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez. Bederatzi adingaberi ukituak egitea leporatu diote. Auzoko festak dira asteburu honetan, eta bertako jai eremuan dagoen barraka bateko segurtasunaz arduratzen zen gizona. Adingabe batek salatu zuen ukituak egin zizkiola, segurtasun uhalak ondo zeudela egiaztatzeko aitzakiarekin. Hari bezala, behintzat beste zortziri ere gauza bera egin zion gizonak.

Biktimek gurasoekin edota beren artean komentatu zuten gertatutakoa, eta berehala joan ziren familiak salaketak jartzera Muskizko Ertzaintzaren komisariara.

Abantoko Udalak «gaitzespen irmoa» azaldu du erasoen inguruan, eta «erabateko elkartasuna eta babesa» adierazi die bai biktimei, bai haien senideei. Erasoak gaitzesteko, elkarretaratzera deitu du udalak biharko 19:00etarako, udaletxeko zabalgunean.


Summary: Bermeoko alkateak dimisioa aurkeztu du, auto istripu baten ostean gehiegizko alkohol tasa eman eta gero. «Sinetsita nago kargudun publikoek portaera eredugarria izan behar dutela eta, hori gertatzen ez denean, pauso bat albora eman behar dutela», adierazi du EH Bildukoak.

Beste hainbat alkatek bezala, atzo Asier Larraurik ere kargua hartu zuen Bermeon (Bizkaia). Dimisioa aurkeztu berri du, ordea. Bart gauean, auto istripua izan zuen Solluben, eta gehiegizko alkohol tasa eman zuen. «Sinetsita nago kargudun publikoek portaera eredugarria izan behar dutela eta, hori gertatzen ez denean, pauso bat albora eman behar dutela», adierazi du EH Bildukoak. Eta hala egin du, «Bermeoko herriaren irudia ez zikintzeko» eta alderdiaren «izen onari kalte ez egiteko». EH Bilduko zuzendaritza politikoari eskatu dio jada bere dimisioa onar dezala, eta berehala onartu du Bizkaiko EH Bilduk: «Ezker subiranista zerbaitegatik nabarmentzen bada, bere sinesgarritasunagatik eta herriarekiko eta euskal herritarrekiko konpromisoagatik nabarmentzen da, eta horrek behartu egiten ditu bere kargudun publiko guztiak horren arabera jokatzera, hau da, jokabide eredugarria eta gardena izan behar dute derrigorrean». Hala argudiatu du Bizkaiko EH Bilduren Mahai Politikoak dimisioa onartu izana, eta Larrauriri egindako lana eskertu dio.

Barkamena ere eskatu die Larraurik bermeotarrei: «EH Bildun eta nire pertsonan konfiantza jarri zuten bermeotar guztiei barkamenak eskatu nahi dizkiet, eman zidaten ardurak eskatzen duen portaera eredugarria ez izateagatik».

Guzan plataforma independenteen botoei esker eskuratu zuen EH Bilduk aginte makila; EAJk lortu zuen boto gehien herrian. Hamazazpi eserlekutatik 8 zituen EAJk; 5 EH Bilduk; eta 5 Guzanek. Akordioa egin zuten azken biek, Larraurik alkatetza eskuratzeko.


Summary: Euskaltelek ezin izan du Esloveniako Tourra amaitu, bizikletak lapurtu dizkiotelako. Taldeko zazpi txirrindulari azken etapatik at geratu dira. Hamalau bizikleta lapurtu dizkiote txirrindulari taldeari, besteak beste.

Azken txanpa zuten aurrean, literalki, baina Euskaltel Euskadi taldeko zazpi txirrindularik ezin izan dute amaitu Esloveniako Tourra: Xabier Azparrenek, Carlos Canalek, Unai Iribarrek, Xabier Isasak, Txomin Juaristik, Andoni Lopez de Abetxukok eta Gotzon Martinek. Asteazkenean ekin zioten probari, Celjen, eta berez gaur amaitzekoak ziren, Vrhnikatik Novo Mestorako bosgarren eta azken etapan. Ezin izan da izan: atzotik gaurko ordu txikietan, furgoneta bat lapurtu diote Euskalteli. Eta hor barruan zituzten tourrerako zeramatzaten hamalau bizikletak. Bakoitzak 11.000 euro balio zuen; denera, 150.000 eurotik gora.

Azken orduan ezin izan dute beste bizikletarik eskuratu, eta ez dute beste irtenbiderik izan. Lasterketa utzi behar izan dute txirrindulariek, «tamalez»: hala deitoratu dute taldeko arduradunek. Salaketa jarri dute, eta espero dute material guztia ahalik eta lasterren aurkitzea.


Summary: Etxerat-ek euskal presoen senideei babesa ematen jarraituko du. «Garai berri bat» da egungoa espetxe politikei dagokienean, eta «errealitate berriak» harekin dakartzan «beharretara» nola egokitu eta erantzun hausnartu dute.

XX. Batzar Nazionala egin du Etxerat-ek gaur, Iurretako Montoste elkartean (Bizkaia). Euskal presoen sakabanaketa eta urruntzea amaitutzat eman osteko lehena izan da, eta beren ehunka senide eta lagun elkartu dira gaur eguerdian. 21 urte beteko ditu Etxerat-ek datorren urrian. «Garai berri bat» da egungoa espetxe politikei dagokienean, eta «errealitate berriak» harekin dakartzan «beharretara» nola egokitu eta erantzun hausnartu dute.

Sakabanaketa eta urruntze politikak amaituta ere, aurrerantzean ere lanean jarraituko dute Etxeraten presoen senideei babesa emateko: «Izan ere, 158 preso politiko ditugu, eta hamazazpi errefuxiatu eta bost deportatu dira oraindik Euskal Herrira itzuli ez direnak».

Ikusi gehiago: Sarek bukatutzat eman du euskal presoei ezarritako sakabanaketa politika

Batzar Nazionala hasi aurretik Eneko Abasalo Abarkas-ek agurra egin die bertaratu direnei:


Summary: Alavesek milaka zalerekin ospatu du igoera. Jokalariak 19:00etan irten dira Mendizorrotzatik, autobusean, eta Andre Maria Zuriaren plazarainoko ibilbidea egin dute. Han izan da festaren erdigunea. Larunbatean lortu zuten mailaz igotzea.

Alavesek urtebete bakarrik behar izan du Lehen Mailara itzultzeko. Handia da lorpena, eta ikusgarria izan zen lortzeko modua. Gogotik sufritu zuten babazorroek: Asier Villalibrek 129. minutuan sartutako gol bati esker lortu zuten igotzea, larunbatean. Eta hori, nola ez, ospatu beharra dago. Gaur izango da horretarako egun ofiziala, zaleek asteburuan indar apur bat gorde badute behintzat.

Ikusi gehiago: Batasuna eta sinesmena

Alavesen eta Baskoniaren ospakizunetan ohikoa den moduan, Andre Maria Zuriaren plaza izan da festaren erdigunea. Han, 17:30ean hasi dira ekitaldiak: zuzeneko musikarekin girotu dute gunea.

Jokalariak, berriz, 19:00etan atera dira kalera, autobus ireki batean. Mendizorrotzatik ekin diote ibilbideari, eta hiriko hainbat kale gurutzatu ostean, Andre Maria Zuriaren plazara heldu dira 19:45ak aldera. Han, milaka zale zituzten zain, igoera ospatzeko.

Ohorezko aurreskua egin diete taldekideei, eta, jarraian, balkoira igo dira zaleei hitz batzuk eskaintzeko, besteak beste.

Jaiaren protagonistetako bat Asier Villalibre izan da gaur ere. Larunbatean hark egin zuen taldea lehenengo mailara eraman duen gola, eta gaurko ospakizunean, ohi duen bezala, tronpeta jo du. Txoria txori doinuekin kantuan jarri du plaza.