Summary: Eibarrentzat bizipoza; Alavesentzat, kezka. Eibarrek aise irabazi dio derbia Alavesi, eta irabazi gabeko bolada txar bati amaiera ematea lortu du. Kike Garcia izan da protagonista, hiru golekin. Mailari eusteko lehia are gehiago estutu da.

Esperantza da azkena galtzen dena, eta matematikak kontrakoa esan bitartean, Eibarrek sinesten jarraituko du. Sasoiko partidarik borobilena egin zuen du talde armaginak, eta Alavesek, aldiz, txarrena. Markagailuak ez du gezurrik esaten: 3-0 etxeko taldearentzat, nagusitasun osoz. Urtarrillaren 3tik ez zuen partida bat irabazten Eibarrek. Orduan ere Ipuruan izan zen, Granadaren aurka (2-0). Irabazi gabeko hamasei partideko boladari amaiera ematea lortzeaz gain, mailari eusteko helburua bizirik mantentzea lortu dute.

Gipuzkoarren garaipenarekin are gehiago estutu da sailkapenaren beheko aldea, armaginen onurarako eta babazorroen kaltetarako. Eibarrek zuloan jarraitzen du, 26 punturekin, eta laura ditu Elx, Huesca eta Valladolid (bihar jokatuko du), eta haiekin batera, aurreko astera arte hain urruti zegoen salbazioa. Gasteiztarren egoera hobea da, baina ez daude etxafuegoak botatzeko moduan. 31 punturekin, jaitsiera postuetatik puntu bakar batera da Alaves. Lau jardunaldi geratzen dira, eta ezer ere ez dago erabakita. Adi ibili behar.

Egoerak hala behartuta, gogor ekin dio Eibarrek lehiari. Lehen zatian, partidaren jaun eta jabe izan dira gipuzkoarrak. Aurreneko minutuetatik armaginek hain berea duten jokoa egitea lortu dute: goian presionatu, aurkariaren atetik gertu lapurtu, eta area erdiraketaz josi. Jose Luis Mendilibarrek aise irabazi dio arbeleko lehia Javi Callejari. Arabako taldea lo zelairatu da, haizeak nondik jotzen zien ere ez zekiten jokalariek. Etxeko taldearen betiko jokoak ezustean harrapatu dituela ematen zuen. Eibarrek hasiera-hasieratik eraman du berdeguneko nagusitasuna markagailura. Hirugarren minuturako aurretik zen etxeko taldea. Alboko sake bat area barruan sartu, eta jokalari guztien artean Kike Garciari, nori bestela, erori zaio baloia: 1-0. Hain jardunaldi gutxiren faltan, eta gauzak nola dauden ikusita, talde askok abantaila babestea aukeratuko zuketeen, baina Mendilibarren taldea ezberdina da, eta justu kontrakoa egitea erabaki du: bigarrenaren bila joatea. Aldea bikoizteko abaguneak izan ditu. Kike Garcia, Bryan Gil eta Edu Exposito gola egitetik gertu izan dira, baina ez dute baloia Pachecoren ate barrura bidaltzea lortu. Errenta txikiegia zen zelaian ikusi zenerako.

Babazorroak noraezean egon dir lehen zati osoan. Apenas iritsi dira Eibarren area ingurura. 32. minutuan jaurti dute estreinakoz hiru zutoinen artean, Lucas Perezen bitartez. Atsedenaldira gol bateko desabantailarekin bakarrik iristea izan da gasteiztarrentzat albiste on bakarra.

Bigarren zatia hasi bezain pronto lortu du etxeko taldeak partidako bigarren gola. Kike Garciak, berriz ere, bikain baliatu du Edu Expositoren erdiraketa, eta hanka puntarekin Pacheco gainditzea lortu du. Plana ondo ez zihoala ikusita, zuhaitza astindu eta bi aldaketa egin ditu Callejak: Pere Pons eta Luis Rioja zelairatu ditu Pinaren eta Edgarren ordez. Jokalariak bai, baina jokatzeko era ez du aldatu teknikari gasteiztarrak, eta Eibarren nagusitasunak bere horretan jarraitu du. Hori berresteko egin du hirugarrena Kikek, beretzat lehedabizikoa, eta Eibarreko jokalari batek Lehen Mailan sartzen duen aurreneko hat-trick-a. Hirugarren golarekin partidako erritmoa asko jaitsi da. Datorrem jardunaldian, Eibarrek Getaferi egin beharko dio bisita eta Alavesek Levante jasoko du.


Summary: Azkeneko agurra egin diete David Beriaini eta Roberto Fraileri. Lagunak, senideak, herritarrak eta agintariak ere elkartu dira David Beriainen eta Roberto Fraileren hiletetan. Maria Txibite lehendakaria Artaxoako ekitaldian izan da.

Asteartean ezagutu zen Burkina Fason hilak zituztela bi kazetariak, eta ostiralean iritsi ziren gorpuak Madrilera, hegazkin militar batean. Beren sorlekuetara eraman zituzten atzo gauerako, eta azkeneko agurra emateko aukera gaur zuten. Halaxe bildu dira senideak, lagunak eta herritarrak azkeneko hitzordu horretara. Artaxoan (Nafarroa), Beriainen sorlekuan, Urraka Erregina eskolaren patioan egin dute ektialdia. 300 lagun baino gehiago elkartu dira. Haien artean izan da Maria Txibite, Nafarroako Gobernuko lehendakaria.

Dolu egunak izan dira Artaxoan, asteartean albistea baieztatu zenetik. Asteazkenean eskertza ekitaldi bat ere egin zuten eskolan bertan —hango ikaslea izan zen Beriain, eta eskolara joaten ere zen tarteka—. Udalak deituta elkarretaratze bat ere egin zuten. Larunbat goiz honetan, 11:00etan hobiratu dute gorpua. Eta hileta aire librean egin dute, arratsaldean, bederatzi apaizek gidatuta.

Roberto Fraileri Valdespinon (Leon, Espainia) eman diote lur. Atzo egin zuten ekitaldi txiki bat, familiakoek, lagunek eta auzo batzuek. Barakaldon (Bizkaia) jaioa bazen ere, herri horretakoa zuen ama, eta uda asko egin zituen han. Familiak ere han du panteoi bat, eta bertan hobiratu dute.

Bi kazetariek egindako dokumental batzuk emango ditu TVE kateak larunbat gau honetan.


Huescaz urrikaldu da

Summary: Huescaz urrikaldu da. Realak galdu egin du El Alcoraz zelaian, partida eskasa jokatuta. Etxekoak nagusi izan dira partidako zatirik handienean, eta Sandrok egin du gola, 87. minutuan.

Futbolak ez du logikaz ulertzen. Bilgarri mediatikoak bat ere ez, eta zelaikoak gutxi. Gaur, itxuraz, partida samurra zuen Realak Huescaren kontra. Espainiarrak mailari eusteko lanetan dira, eta txuri-urdinek denboraldia distiratsu amaitzea dute xede, Europa ligako postuetan. El Alcoraz zelaian, ordea, eztanda egin dute aurreikuspenek: Huescaz urrikaldu da Reala, eta arnasa eman dio, hurkoa bailitzan (1-0).

Realak partida eskasa jokatu du. Huescak lotu egin du, eta lehen zatitik etxeko taldea nagusi izan da. Baloi jabetza kendu dio Realari, eta, halakoetan, sufritu egiten dute donostiarrek. Jokalari kopuru handia kokatu dute zelai erdian, eta horrek Reala oinperatzeko giharra eman die. Lotu egin dituzte txuri-urdinak. Imanol Alguacilenek beren ohiko jokoa antolatzeko lanak izan dituzte. Baloi jabetza gutxiago eduki izanaren ajea izan da hori. Eroso aritu da Huesca, eta ez horrenbeste Reala, nahiz presarik gabe ari zen lehen minutuetan. Denbora sobera zuen. Haatik, estutualdi ederrik eragin dio El Alcorazeko multzoak. Garaipenaren beharraz jakitun, aldez eta moldez saiatu da aurrea hartzen. Sandro Ramirez, Mikel Ricok eta David Ferreirok bideratu dute erasoko jokoa. Batzuetan, buruz egindako erremateekin, urrundik egindako jaurtiketetan bestez, eta tarteka hegaletatik helduta. Aldiz, Realak tantaka batzuetan soilik estutu du Fernandez atezaina. Atsedenaldira heldu aurretik neurketa joan-etorriko bilakatu da.

Abiadura gehixeago behar zuen Realak bigarren zatian, baldin eta abantaila eskuratu nahi bazuen. Hori eskatu du Alex Remiro atezainak aldageletatik itzuli orduko. Egiari zor, metro batzuk aurrera egin du Realak, baina arriskua sortzeko lanak izan ditu. Hargatik, Ander Barrenetxearen txinparta baliatu nahi izan du Imanolek, 57. minutuan. Adnan Januzaj ordeztu du. Partida txarra egin du belgikarrak. Txandaketaz geroztik, presio eginda aurrera egin du Realak. Huescaren areara sarriago urreratu da David Silva sartzeaz bat, baina atera arrimatu gabe. Alderantziz. Huescak lortu du partidako gol bakarra egitea. Sandrok, Realeko jokalari ohiak, falta jaurtiketa bat egin du hegal batetik, eta baloiak sareetarako bidea, Aritzek ukituta. Hala eskuratu dituzte hiru puntuak, eta esku hutsik itzuli dira donostiarrak.

Emaitza horrek bosgarren postuan uzten du Reala, eta hala segiko du beste astebetez, nahiz Betisek eta Vila-realek oraindik jokatu ez. Aldiz, are gehiago estutu du behealdeko lehia. Huescak urrats garrantzitsua egin du, eta hamazazpigarrena da orain, Alavesengandik (16.) puntu bakarrera.


Gizalegea dirulege bihurtu genuenekoa

Summary: Gizalegea dirulege bihurtu genuenekoa.

Idiota moralak.

Ikusten ari ginenaren harridurak aspaldi bihurtu gintuen harri, erreakzionatzeko gai ez ginela, sinetsi ezinik posible izan daitekeen hainbeste traizio, eskrupulu falta, gezur gaizto, enpatia eza sideral eta behazun moral dirua tarteko. Eta daramagun martxan, ikusiko ditugunak. Hona joan zen asteko hiru albiste Espainiakoak, Madrilekoak zuzen esateko, Madrileko plutokraziarenak hobeto esanda. Bat: bertako bi banku handienen milaka lagun bizitzaren kontainerretara botatzeko erabakia, Caixabankeko Goirigolzarri presidentearen soldata-igoera lizunaren ostean. Bi: futbolaren eskandalua, konbentzituta eskandalu betikoa ez zegoela gainditzerik. Eta hiru, pastelari mistela eransteko: Madril autonomikoko presidentegai Ayusoren dirudunenganako amen-amen miserablea, gosearen ilaretan dauden milaka pertsonei agerikoei eta anonimoei subentzionatuak eta mantenituak deitzen dien bitartean (hozkia ematen du gaur bertan jakingo dugun emaitzan pentsatzeak).

Hori guztia, pandemia ostera ere gorenean dagoenean: izurriteak ekarritako beldurtearen erdian, lizunkeria diruzalea nagusi eta bihotza izozkailuan. Ez dakit pandemiak zerbait irakatsi digun: agian, ez dagoela zertan estresatu, lanak eta itomenak eta diruak ez dutela bizitza oso bat merezi. Zoaz, ordea, hitz goxo horiekin are aberatsagoak izatea beste helbururik ez duten aberatsei.

Norbert Bilbenyk, etikako katedratiko katalanak, El idiota moral izenburua eman zion Hannah Arendten gaizkiaren banalitatea kontzeptuaz idatzi zuen saiakerari. Gaizkiaren eta ongiaren artean bereizten ez dakienari deitzen dio Bilbenyk idiota morala, eta saiakerak totalitarismoaren portaera moralaz badihardu ere, kontzeptua aplikagarria da beste hainbat testuingurutan. Hara nola dirua beste etikarik ez duen neoliberalismoaren saloietan. Balbenyk dio idiota moral asko oso argiak direla. Halatsu dirua egitea beste helbururik ez dutenak: argiak direlako dakite, senez jakin ere, hobe dutela denborarik ez galtzea gaizkiaren eta ongiaren arteko lerdokerietan.

Laissez faire, laissez passer, l´argent va de lui même (utzi egiten, utzi pasatzen, dirua bere bidetik doa) zioten fisiokratek XVIII. mendean. Atzo, kontrolerako aukera guztiak estatuaren esku zeudenean, estatuaren kontrolik gabeko merkatu bat nahi zuten fisiokratek. Gaur, aldiz, estatuek kontrola nahiko balute ere, ez dute jada dirua kontrolatzeko gaitasunik, ez dakidalarik gaitasun falta hori ez ote den bihurtu diruari nahi duena egiten uzteko aitzakia perfektua.

Dirua bere bidetik doa. Erruz konplitzen ari da fisiokraten amets zaharra. Merkatua autonomoa dela sinetsarazi nahi digute. Autonomoa eta anonimoa. Urak errekan behera bezain natural bilatzen du diruak bere bidea. Nork dauka aginpiderik eurian, urte-sasoien erritmoan, naturaren edertasunean?

Behar izanez gero, aginpide hori ere lortuko du. Zein da, ez bada dirua, klima aldaketaren, pandemiaren kontrako txerto-banaketa diskriminatuaren edo basoen hondamendiaren erantzulea?

Merkatuak izen-abizenak ditu. Erantzukizunak ere, horixe: izen-abizenak ditu. Aurpegi jakinak. Baina hasi zaitez haien atzetik...

Hitzek badute txanponen antzik.

Eskuz esku dabiltza sosak, ahoz aho hitzak. Biak dira distiratsuak berritan; erabilerak, ordea, gastatu egiten ditu eta debaluatu. Espekulatu egiten dugu biekin, inflazioa ekarri, aberastu eta pobretu, zigortu eta saritu, maitasuna suspertu eta gorrotoa eragin... Harremanetarako balio dute biek, lagunak egiteko balio dute, baina baita elkar traizionatzeko ere. Saltzeko eta erosteko balio dute biek (jendea, ideiak, botoak...). Hitzek ere, sosek bezala, badakite zikinak izaten. Diruagatik esan ohi da ez duela usainik. Hitzek ere, halaxe. Biek hotsa ateratzen dute, biak entzuten ditugu: bakoitzak bere komunikazio-kodea du. Errespetua omen diogu hitzari (emandako hitzak sakratu fama du behintzat), baina erreberentzia diruari...

Luzaz jardun gaitezke antzekotasunak bilatzen, baina hobe tentuz, zeren hitza eta dirua, elkar hartzen dutenean, bikote maltzurra bihurtzen baitira: hitzaren manipulazioak eta diruaren lilurak bat egin dutenean etorri zaizkio hondamen handienak gizakiari.

Pecunia non olet esaten zuten klasikoek, diruak ez du usainik. Estolderiek usain txarra dute, baina han oretutako diruak, ez. Kristo osteko lehen mendeko Erroman, bainutegietako pixatokietan pixa ikaragarri pilatzen zen bertako asketan, eta larruginak huraxe baliatzen hasi ziren gernua ona delako abereen larrua zurratu eta ontzeko. Vespasiano enperadoreak zerga jarri zion arte bainutegietako pixari. Enperadorearen semeak, mizkina izan nonbait, nazkaz hartu zuen aitaren erabakia. Aitak urrezko moneta bat jarri zion sudurraren parean eta usaintzeko agindu. Semeak «non olet» esan zion. Aitak «pixatik zetorrek» erantzun.

Tximuak gara.

«Diruaren aurrean, denok gara dantza egiten dugun tximu», entzun nion behin arraun-kirolaren inguruko gizon bati telebistan, arraunlari bat traineru-klub batetik beste batera pasatu zelako. Iraindua sentitu nintzen. Pentsatu nahi dut irainduak sentituko zirela entzule arraunlari eta ez arraunlari asko ere. Gizonak eskubide osoa zuen eta du diren eta ez diren tximukeria guztiak egiteko diruaren aurrean, baina ez, inondik ere, tximu deitzeko kameren beste aldean geunden guztioi.

Irakurle, agian, nire erruz, telebistako tximu hura hasi zaizu xuxurlaka zure baitako telebistatik: hik ez al dionk inoiz gezurrik esan Ogasunari, uko egingo al dionk arotzak eskainitako zergarik gabeko ordainketari, ziurta dezakenk ez duala hire interesen alde jokatuko botere-klaseren bat lortzen badunk?

Ustel denak gainerakoak ere ustel direla uste, horra adagio ezagunaren txilin-buelta bat. Ez da inozoa, zera izango da, gizarte oso bat hondoratzen duen pozoia darama-eta miztoan! «Gutxi-askoan denok gara ustelak!», esan ohi dugu. Egia ez bada ere, egiatzat hartzen dugulako edo gezurra izanagatik ere hitzetik hortzera darabilgulako, azkenean irentsi egin dugu ustelkeria simaurra bezala dela ongarri: usteltzen gara, hartzitzen gara, etortzen da udaberria eta usteldutako eta hartzitutako oro berritzen du. Dirua, ordea, nahiz udaberrian zein negu gordinenean, va de lui même pixa-usainik gabe...


Summary: Otegi: «Maiatzaren Lehena mundua beste era batera eraikitzeko aukera gogora ekartzera dator». Maiatzaren lehena aitzakiatzat hartuta, EH Bilduko koordinatzaile nagusiak bideo bat argitaratu du «gizateriaren inguruko bere gogoetak» partekatzeko.

«Klase ertaina behera begiratzen hasi da, eta ez gora; proletarizazio prozesu batean dago. Konturatzen dira gu bizi garena baino okerrago biziko direla, eskubide gutxiagorekin eta beldur handiagoarekin». Arnaldo Otegiren hitzak dira, Maiatzaren lehena dela eta sare sozialetan argitaratu duen bideoan esandakoak.

EH Bilduko koordinatzaile nagusiak «gizateriaren inguruko bere gogoetak» partekatu nahi izan ditu. Gogorarazi du garai historiko batean, langileek kontzientzia mota jakin bat ez ezik, «gizarte eredu alternatibo bat» ere irudikatzen zutela: «Ezkerrak askatasunaren beste zentzu bat berreskuratu behar du, diruarekin bakarrik erosten den askatasuna ez baita askatasuna, pribilegioa baizik». Horrek konponbide bakarra duela uste du Otegik: ezkerreko proiektu alternatibo bat.

Egungo egoerari dagokionez, «orain arte gizateriaren historian gertatu ez diren hiru aldaketa handi» hautematen dituela adierazi du Otegik. Batetik, esan du aztarna ekologikoak arriskuan jartzen duela planetako bizitza. Bestetik, azaldu du orain arte munduko potentzia ekonomikoak potentzia militarrak ere bazirela, baina litekeena dela datozen urteetan «potentzia hegemonikoa Txina izatea eta potentzia militar hegemonikoa AEBak izatea».

Eta, azkenik, Otegiren iritziz «ezkerrak egoeraren irakurketa egokiak egin ditzan erabakigarria» den faktore bat ere bada: «Klase ertain autopertziatu hori beherantz begiratzen hasi da, eta ez gora; proletarizazio prozesu batean dago. Konturatzen dira gu bizi garena baino okerrago biziko direla, eskubide gutxiagorekin eta beldur handiagoarekin».

«Bizitzea egokitu zaigun aroa definitzeko esaldi bat badago, gazteek asmatu zutena: hau da dagoena. Ezkortasun horren aurrean, ezkerrak hau da aldatu behar dena esan behar du». Euskal Herrian aldaketa hori ezartzeko aukera badagoela uste du EH Bilduko koordinatzaile nagusiak.


Summary: Beste 691 kasu zenbatu dituzte Hego Euskal Herrian. Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak jakinarazi dutenez, 8.120 test egin zituzten atzo, eta horietatik %8,5ek eman dute positibo.

Koronabirus kasuek apur bat behera egin zuten atzo, baina ez positiboen tasak: 691 kasu atzeman zituzten atzo Hego Euskal Herrian egindako probetan. Orotara 8.120 test egin zituzten atzo, Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak jakinarazi dutenez, eta horietatik %8,5ek eman zuten positibo —OME Osasunaren Mundu Erakundeak izurritea kontrolpean edukitzeko jarritako %5eko langaren gainetik oraindik, beraz—. Herenegun %6,5ek eman zuten positibo.

Lurraldeka, Bizkaian atzeman zuten kasu gehien: 298. Gipuzkoan 208 positibo detektatu dituzte, Nafarroan 106, eta, Araban, 75.

Osakidetzak eta Osasunbideak emandako datuen arabera, 226 lagun daude gaur egun Hego Euskal Herriko ZIUetan. Apurka kopuru hori egonkortzen ari dela dirudi. Gaur, gainera, bertze 64 lagun ospitaleratu dituztela jakinarazi dute. Nafarroan gizon bat zendu zen atzo, halaber, koronabirusaren ondorioz: 52 urte zituen.


Peña eta Albisu, finalera

Summary: Peña eta Albisu, finalera. Baikoko bikoteak irabazi du finalean sartzeko norgehiagoka erabakigarria, eta eurek jokatuko dute Elezkano-Zabaletaren aurka. Albisu izan da neurketako jokalaririk onena.

Elezkano II.a-Zabaleta Peña II.a-Albisuren aurka. Hori izango da aurtengo Binakako Txapelketa nagusiko finala. Baikok bikote bakarra sartu zuen finalerdietako ligaxkan, baina hura finalera iritsi da gaurko garaipenari esker (22-14 Altuna III.a-Mariezkurrena II.aren aurka). Neurketako jokalaririk onena Albisu izan da, eta zortzi urte geroago berriz ere final bat jokatuko du ataundarrak. Peñak, berriz, bere lehen parte hartzean lortu du finalerako txartela.

Tolosarrak ez du nahi bezala hasi gaurko partida, motz atera baitu lehen sakea. Ez zirudien seinale ona zenik, baina errealitatea bestelakoa izan da: hasieratik aurrea hartu dute Baikokoek. Albisu nagusitu da atzeko koadroetan, eta Altunari ez dio jokoan sartzen utzi. Amezketarrak behin eta berriz ikusten zuen pilota buruz gain igarotzen, eta, gainera, Mariezkurrenak ez du bere arratsalderik onena izan. Hainbat pilota huts egin ditu atzelariak; guztira, zortzi.

Peñak ere ondo baliatu ditu aurrean izan dituen aukerak, eta egin ditu pare bat gantxo ikusgarri. Gauzak hala, denbora gutxian hautsi dute neurketa: 17-7 aurreratu da Baikoko bikotea. Orduan hasi da gogortzen neurketa. Altuna jokoa nahasten saiatu da —lortu ere egin du une batzuetan—, eta Mariezkurrenak ere orduan jo ditu bere pilotakadarik onenak. 18-11 gerturatu dira lehendabizi, eta 20-14 ere jarri dira. Peñak, ordea, asmatu du neurketa amaitzen.

Finala

Gaurko matematikak errazak ziren: irabazten zuen bikoteak eskuratuko zuen finalerako txartela, eta, beraz, Elezkano-Zabaletaren aurka jokatzeko eskubidea.

Printzipioz, faboritoak Aspekoak izango direla dirudi, baina edozer gerta daiteke neurketa bakarrera. Joan den astean Elezkanok eta Zabaletak 22-8 irabazi zieten Peñari eta Albisuri, baina lehen faseko bi neurketak Baikokoentzat izan ziren.


Summary: Txertaketaren inguruko mezu faltsuez ohartarazi du Osakidetzak. Iraungitzear leudekeen dosiak ez botatzeagatik, Durangaldean dosi horiek hartzeko jendea eskatu dute, sare sozialetan zabalduriko testu faltsu batzuetan.

Osakidetzak ohartarazi du sare sozialetan mezu faltsuak zabaldu dituztela txertaketaren inguruan. Horietako baten irudia eskaini du Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako osasun zerbitzu publikoak.

«Hurrengo mezua zabaltzen ari da eta ez da egia», idatzi du Osakidetzak bere Twitterreko kontuan. Mezuaren irudiarekin lagundu dute ohartarazpena. Hau irakur daiteke gazteleraz zabalduriko testuan, hitzez hitz: «Durango, Amorebieta, Berriz, Elorrio, Matiena edo Zaldibarko 65-69 urteko jendea ezagutzen baduzue, esan iezadazue, mesedez; ehun topatu behar ditugu gaur txertatzera joateko. Bestela, bota egin beharko dira txertoak».


Summary: Bogotak atzera bota du zerga erreforma, herritarren protestengatik. Larunbatean Armada kalera atera zuen, kaleetan lau egunez eginiko manifestazioak kontrolatu nahian. Fiskaltzaren arabera, hamalau pertsona hil dira istiluetan.

Ivan Duque Kolonbiako presidenteak amore eman behar izan du. Zerga erreforma egin asmo zuen, izurriak Estatuaren diru kutxari eragindako zuloa estaltzeko 4.000 milioi euro jasotzeko. Baina oposizioko alderdi guztiek kontra egin diote, eta herritarrek lau egunez egin dituzte protesta kaleetan. Duquek Armada atera zuen kalera larunbatean. Istiluetan hamalau pertsona hil direla esan du fiskaltzak.

Atzo arte defendatu du Duquek bere egitasmoa. Besteak beste, zerbitzu publikoei %19ko BEZ zerga ezarri nahi zien.

Egitasmoa atzera bota duela iragarri du bart, eta «presaz, beste egitasmo bat proposatzea, kontsentsuaren bidez».

Herritar asko mobilizatu ditu egunotan Askatasuna Defendatzea Denon Afera Da kanpainak. Horien arduradunek larunbatean esan zuten ordura arte bost pertsona hil zirela protestetan. Human Rights Watch erakundeak beste hildako bat gehitu dio zerrendari. Baina Kolonbiako Fiskaltzak atzo esan zuenez, hamalau pertsona hil dira, denera.

«Herritarrei entzun ondoren», eta enpresaburuekin eta alderdiekin hitz egin ostean, enpresei gainzerga bat ezarriko die Duquek, bart esan duenez, eta ondasun zerga luzatu eta irabazien gainekoa handituko duela.

«Kontsentsuaren bideak ikuspegia argitzen digu, eta garbi esaten uzten digu ez dela BEZa handituko ondasun eta zerbitzuentzat. Eta argi geratu da errenta ordaintzen ez duen inork ez duela zerga hau ordainduko». Hau da, Estatuak dirua zerga progresiboen bidez eskuratuko duela, ez eta txiroen bizkarretik.

Sindikatuek eta gizarteko mugimenduek lanuzte orokorra antolatu zuten joan zen asteazkenean. Hori izan zen lehenengo mobilizazioa. Milaka pertsona kalera atera ziren, manifestazio baketsuetan. Baina gauean istiluak hasi ziren.

Duquek Armada kalera atera zuen, baina Bogota hiriburuko eta Medellingo alkateek adierazi zuten ez zituztela militarrak nahi euren kaleetan.

Kolonbiaren ekonomiak %6,8 egin zuen behera 2020. urtean. Langabezia %15,9koa da, eta zerga erreforman atzera egin izanak ez du herritarren haserrea baretu. Zenbait herri mugimendu eta sindikatuk protestekin jarraitzeko deia egin dute, eta salatu azken egunetako manifestazioetan poliziaren indarkeria salatu dutela mila lagunek baino gehiagok.

Manifestazioen deitzaileek nabarmendu dute «garaipen bat» izan dela zerga erreforma erretiratu izana, baina ohartarazi borroka ez dela amaitu, eta ez dela bukatuko Duquek erreforma guztiak erretiratzen dituen arte: «Lan erreforma, osasun erreforma eta pentsioena erretiratu behar dituzte, eta justizia egin mobilizazioetan hil eta zauritutako herritar guztiei».


Summary: Sasoiko lehen izokina arrantzatu dute Bidasoan. Ia zortzi kiloko izokin bat harrapatu dute Endarlatsa inguruan. Ostiralean abiatu zuten izokina arrantzatzeko sasoia.

Bidasoan izokinak arrantzatzeko sasoia zabaldu eta bi egunera lortu dute lehena. Atzo arratsaldean arrantzatu zuen 28 urteko Ismael Garcia Fernandezek 2021eko sasoiko lehen izokina.

Emea da arraina, 89 zentimetro luze da, eta 7,800 kilo pisatzen du. Nafarroako Gobernuak adierazi duenez, ibaia berriz populatzeko ahaleginetan sorturiko arraina da, Oronoz Mugairiko (Baztan, Nafarroa) arrain haztegikoa. Izan ere, Nafarroako Basozainek identifikatu zuten atzo arraina. Nabarmendu dutenez, sasoia gaizki hasi da arrantzaleentzat, euri gutxi egin duenez ibaiak ur gutxi duelako, eta izokin gutxi dagoelako.

Maiatzaren 1arekin hasi zen sasoia, eta, ohi den bezala, 51 izokin arrantzatzen direnean amaituko da. Bestela, uztailaren 31n.

Iaz atzeratu egin zuten sasoia, konfinamenduarengatik, eta maiatzaren 18an abiatu zuten.

Neurri zorrotzak daude izokinaren arrantzan aritzeko: arrantza baimen orokorra edukitzeaz gain, eguneroko baimen bat lortu behar du arrantzale bakoitzak.

Iaz, sasoia zabaldu eta 15 minutura arrantzatu zuten lehenengo izokina Bidasoan. 4,8 kilo pisatzen zuen hark.

Beste urteetan 1.800 ere ordaindu izan dituzte lehenbiziko izokinarengatik. Baina azken bi sasoiotan, asko jaitsi da salneurria, jatetxeek pairatzen dituzten murrizketengatik. Iaz, horren gutxi eskaini zuten, non arrantzaleak ez saltzea erabaki zuen.


Summary: Protesta egin dute Baionan eta Donibane Lohizunen, baxoa atxikitzearen kontra. Gaur itzuli dira ikasgeletara Ipar Euskal Herriko kolegio eta lizeoetako ikasleak, batzuk txandaka. Mobilizazioak antolatu dituzte Cassin eta Ravel lizeoetan.

Azken hilabetea etxean pasatu ondotik, gaur itzuliko dira ikasgeletara Ipar Euskal Herriko kolegio eta lizeoetako ikasleak. Kolegioetan osoki aurrez aurre arituko dira, baina lizeoetan irakaskuntza «hibridoa» izanen dute: hau da, kopuru erdietan arituko dira, batzuk ikasgelatik eta besteak etxetik, txandaka.

Itzulera baliatuta, protesta egin dute Baionako Cassin lizeoko eta Donibane Lohizuneko (Lapurdi) Ravel lizeoko ikasleek, UNL Frantziako lizeotarren batasunak deituta, ekainean iragatekoak diren baxoko azterketak atxikiko dituztela salatzeko. Ikasgeletarako itzulera iragartzeko prentsaurrekoan jakinarazi zuen Jean Michel Blanquer Frantziako Hezkuntza ministroak azterketak bere horretan utziko zituztela. «Gure helburua da ahalik eta baldintza normalenak eskaintzea ikasleei», azaldu zuen. Joan den astean ere, azterketak atxikitzea «lehentasuna» dela berretsi zuen. Ikasleen iritziz, haatik, kontrol jarraikiaren bidez eman beharko liekete 2021eko baxoaren nota.

Emmanuel Macron Frantziako presidentea lehengo astean mintzatu zen, eta iragarri zuen zenbait fasetan arinduko dituztela COVID-19ari aurre egiteko murrizketa neurriak. Horren barnean sartzen da ikasleen itzulera progresiboa. «Entzuten ditut argumentuak erraten dutenak goizegi dela, baina eskolen ixtearen kalteak oso handiak dira, pedagogikoak eta psikologikoak. Erabaki hori asumitzen dugu», adierazi zuen Jean Castex lehen ministroak. Baldintza «zorrotzak» ezarriko dituzte, «ahalik eta osasun neurri gehienekin». Ikasle, irakasle eta langileentzat testak indartuko dituzte. Listuaren bidezko 400.000 test eginen dituzte astero, eta ondoko asteetarako 64 milioi autotest izanen dira 15 urtetik gorakoentzat.

Lau fasetan iraganen da Frantziako Gobernuak aurreikusi duen deskonfinamendua. Gaurtik aitzina, hamar kilometroko tartean ibiltzeko debekua kenduko dute, eta eskualde bereko departamenduetan ibiltzeko eskubidea izanen dute herritarrek. Maiatzaren 19an, saltegiak eta terrazak irekitzen hasiko dira; ekainaren 9an, ostatu eta jatetxeen barrualdeak irekiko dituzte, eta, ekainaren bukaerarako, etxeratze agindua osoki kendu.


Summary: CAFek ez du baieztatu ITP erosteko hautagaia denik. 'Cinco Dias' egunkariak dio Gipuzkoako enpresa industria bazkide baten bila dabilela Bizkaiko aeronautika konpainia erosteko.

ITP Aeroren salmentan aktore berri bat agertu da: CAF. Cinco Dias Madrilgo egunkari ekonomikoak ziurtatu du Beasaingo trengilea «aztertzen» ari dela ITP erosteko eskaintza egitea. Beste bazkide baten bila legoke, «beste industria espresa espainiar baten bila», eskaintza bat aurkeztu aurretik.

Berria-k CAFeko iturri ofizialekin hitz egin du, baina ez diote informazioa baieztatu ezta gezurtatu ere, albistearen jatorria haiek ez direla argudiatuta. Gainera, ziurtatu dute ez dakitela nor izan daitekeen iturria.

Industria aeronautikoan sartzea urrats handia izango litzateke CAFentzat, orain arte ez baita arlo horretan aritu. Egia da, ordea, azken urteetan bere negozioa dibertsifikatzen aritu dela. Lehenik, Vectia enpresa sortu zuen autobus elektrikoak egiteko, eta 2018an arlo horren aldeko apustua biderkatu zuen, Europako liderra erosita, Poloniako Solaris. Apustua ongi atera zaiola dirudi, Solarisek egin baitzituen taldearen kontratazio berrien heren bat: 713 milioi autobusetan, eta 1.410 milioi trenetan.

Tren sektorearen barruan ere esparru gehiago betetzeko asmoarekin, 2019an Suediako Euromaint enpresa erosi zuen. Mantentze lanak egiten ditu Euromaintek, eta sektoreko liderra da Eskandinavian.

Operazio konplikatua

Rolls Royce 2016an egin zen ITP osoaren jabe, Sener Bizkaiko ingeniaritza enpresari bere zatia erosita. Iaz, ordea, Zamudioko enpresa salgai jarri zuen, diru freskoaren beharra baitu bere beste negozio batzuetan izaten ari den galerak estaltzeko. Iaz, esaterako, 4.660 milioi euro galdu zituen. Zabaldu denez, 2.300 milioi euro eskatu ditu haren truke, baina gutxiagorekin moldatuko dela diote adituek.

Prezioa ez da, ordea, operazioa zailtzen duen elementu bakarra. Kontua da Espainiako Gobernuak beto eskubidea duela, ITP «sektore estrategiko bateko enpresa» delako, hegazkin militarrentzako ere egiten dituelako motorrak. Madrilek ez du nahi ITP Espainiatik kanpoko inbertsio funts baten esku geratzea, funts horien helburua izan ohi baita enpresa kosta ahala kosta errentagarri egitea eta rte gutxiren buruan saltzea, prezio handiago baten truke. «Bazkide espainiar bat» nahi du, eta ahal dela industria sektorekoa, haien inbertsioak epe luzekoak izan ohi direlako.

Arazoa da orain arte eskaintza egin duten bakarrak kanpoko inbertsio funtsak direla. Cinco Diasek zehaztu duenez, bost eskaintza daude orain: Bain, KKR, Towerbrook, Cinven eta Platinum. 1.300 eta 1.500 milioi euro artean eskaini dituzte.

Eusko Jaurlaritza prest azaldu da operazioa laguntzeko, eta Finkatuz funtsaren bitartez ITPren zati txiki bat erostea eskaini du, betiere euskal enpresa bat laguntzeko bada. CAF ez ezik, Sener bera —haren eskutik sortu zen ITP Aero—, Gastamp eta Aernnova ere aipatu izan dira balizko erosleen artean. Azken horren akziodun nagusia AEBetako Towerbrook funtsa da, eta hura ITP Aero erosteko lehiakideetako bat da. Onex funtsarekin batera; batek zein besteek inbertsio esanguratsuak dituzte aeronautika sektorean.

Rolls Roycek salmenta bizkortu nahi du, eta maiatzaren amaierako epea jarri du interesatuek eskaintzak egin ditzaten. Edonola ere, Espainiako Gobernuak sei hilabeteko epea luke bere oniritzia emateko.


Summary: Eusko Jaurlaritzak ehun eskola jazarpen atzeman ditu. 2019-2020ko ikasturteko kasu gehienak (63) Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako ikasleen artean gertatu dira. Inoiz baino kasu gehiago aztertu dituzte: 795.

Eskola jazarpeneko ehun kasu identifikatu dituzte dituzte Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ikastetxeetan, Eusko Jaurlaritzak emandako datuen arabera. Gaur, hots, Eskola Jazarpenaren Aurkako Nazioarteko Egunaren biharamunean eman dituzte datuak Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuordeak eta Maite Ruiz hezkuntza ikuskari nagusiak. Ziurtatu dutenez, kasu gehiago identifikatzen dituzte ez jazarpena areagotu delako, baizik gero eta sentsibilizazio handiagoa dagoelako.

Hain zuzen, eskolako ehun jazarpen kasu atzematea lortu zuten 2019-2020ko ikasturtean, aurreko ikasturtean baino lau gehiago. Horietako gehienak (63) Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan gertatu ziren, eta gainerakoak, Lehen Hezkuntzan. Haur Hezkuntzan, berriz, ez zuten eskola jazarpenik hauteman.

Kasu gehienetan ahozko erasoak eta bazterketa egon zirela azaldu dute, baina 25 haurrek eta gaztek ziberjazarpena ere jasan zuten. Arlo horri begira jarrita daude, Pedrosak adierazi duenez: «Ziberbizikidetza oso garrantzitsua da, eta aurreikusten ari gara formakuntza intentsibo bat datorren ikasturtera begira hezkuntza komunitate osoari luzatuko zaiona, gure digitalizazio planaren barruan».

«Zalantza txikiena» badago, aztertu

Azken urteetan gero eta bullying gehiago atzeman izana sentsibilizazio handiagoa egoteari egotzi diote, eta ez eskola jazarpena areagotu izanari. Gainera, gero eta kasu gehiago aztertzen dituztela ere nabarmendu dute; 795 kasutan jarri zuten arreta iaz, inoiz baino gehiagotan. Azkenean, aztertutako kasu horien %12,58 eskola jazarpena direla ondorioztatu dute. «Zalantzarik txikiena badago, kasua aztertu egiten da», azpimarratu du Pedrosak.

Bizikasi programarekin egindako lana ere mahai gainean jarri dute. Pedrosak azaldu duenez, prestakuntzan «asko» inbertitu dute, eta ikastetxe publiko guztietan ematen dute gaiari buruzko prestakuntza, baita itunpeko batzuetan ere. Gainera, programak antolaketan eta materialen horniketan egindako ekarpena ere nabarmendu du.


Summary: Proba: Eskozia eta Galesko hauteskundeak. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.

Sed ut perspiciatis unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam, eaque ipsa quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem quia voluptas sit aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos qui ratione voluptatem sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit qui in ea voluptate velit esse quam nihil molestiae consequatur, vel illum qui dolorem eum fugiat quo voluptas nulla pariatur?

At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos ducimus qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti quos dolores et quas molestias excepturi sint occaecati cupiditate non provident, similique sunt in culpa qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga. Et harum quidem rerum facilis est et expedita distinctio. Nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio cumque nihil impedit quo minus id quod maxime placeat facere possimus, omnis voluptas assumenda est, omnis dolor repellendus. Temporibus autem quibusdam et aut officiis debitis aut rerum necessitatibus saepe eveniet ut et voluptates repudiandae sint et molestiae non recusandae. Itaque earum rerum hic tenetur a sapiente delectus, ut aut reiciendis voluptatibus maiores alias consequatur aut perferendis doloribus asperiores repellat.


Summary: Kantatzeko nahia eta beharra dutela adierazi dute Euskal Herriko abesbatzetako kideek. Entseguak egiteko aukera eman diezaietela galdegin dute, eta segurtasun neurri guztiak betetzen badira haien jarduna ere segurtasunez egin daitekeela.

Euskal Herriko abesbatzetako ordezkariak kalera irten ziren atzo. Bilbon, Gasteizen, Donostian eta beste hainbat tokitan egin zituzten elkarretaratzeak eta manifestazioak, eta mezu zuzen eta argi bat zabaldu zuten: segurtasun neurriak betetzen baldin badira, haien jarduna ere segurtasun osoz egin daitekeela.

Hilabete asko daramatzate entsegurik egin gabe iazko azaroan ezarri zituzten neurri murriztaileen ondorioz. Horregatik, testuinguru hori salatu eta kalera irten dira Eusko Jaurlaritzari entseguak egin ahal izateko baimena galdegiteko. Hori lortu ezean abesbatza askoren etorkizuna ataka larrian egon daitekeela ohartarazi dute; izan ere, profesionalen arloan ez dauden taldeak bakarrik dira entsegurik egin ezin duten horiek.

Hain justu ere, kantuan egin dute aldarri hori Euskal Herriko abesbatzetako ordezkariek. Donostian, adibidez, Mikel Laboaren Txoria txori kantuaren doinuen altzoan manifestatu ziren. Bilbon, berriz, Arriaga plazaren inguruan bildu ziren hainbat abesbatzatako partaideak, Kantuz bai, isilik ez lelopean. Bertan, Euskal Herriko abesbatzen manifestua irakurri zuten: «Kantatzeko nahia eta beharra dugu».


Summary: Fran Garagarzak ez du jarraituko Eibarren datorren denboraldian. Kirol zuzendariak eta klubak adostu dute ekainaren 30ean bukatuko den hitzarmena ez luzatzea. Hamar urte osatuko ditu ardura lan horretan, eta lehen taldea Bigarren B Mailatik Lehen Mailara igo da aldi honetan.

Aldaketa handia iragartzen du Eibarrek gaur egin jakinarazi duen albisteak: Fran Garagarza kirol zuzendariak ez du klubean jarraituko datorren denboraldian. Administrazio kontseiluak eta teknikariak adostuta hartu dute erabakia. Horrenbestez, aro luze baten amaiera gauzatuko da ekainaren 30ean, kontratua bukatzen den egunean.

Duela hamar urte hartu zuen Garagarzak oraingo ardura. Aurretik, beheko mailetako entrenatzaile eta koordinatzaile izan zen, baita lehen taldeko bigarren entrenatzaile ere. Eibarren hasi aurretik, hainbat klubetan izan zen entrenatzaile Mutrikukoa (Gipuzkoa). Haren aginduetara, Eibar Bigarren B Mailatik Bigarren Mailara igo zen lehendabizi 2013an, eta hurrengo sasoian, inork espero ez zuena lortu zen: Lehen Mailara igotzea. Bi lorpen horiek Gaizka Garitano entrenatzaile zela erdietsi zituen klubak.

Ordutik dabil Lehen Mailan Eibar, aurreneko sasoian zelaian mailan galdu bazuen ere. Baina bulegoetan berreskuratu zuen, Elx jaitsi zuelako Ligak auzi ekonomiko bategatik. Lehen Mailako bigarren denboralditik orain arte, Jose Luis Mendilibar da entrenatzailea, eta denboraldi honetan dabil estuen taldea mailari eusteko: azkena da lau jardunaldi falta direla, eta lau puntura du sasoiko helburua betetzeko aukera. Garagarzaren ibilbidea luzea izaten ari denez, hura da Espainiako bi ligetan (Lehen eta Bigarren Maila) denbora gehien daramana kirol zuzendari lanetan klub berean.

Garagarzaren ardurapean, klubak jokalariak ekartzeko zeukan filosofia aldatu egin da urteen joanean; batez ere, Lehen Mailara igo zenetik. Ordura arte, ohikoa izaten zen beste taldeek utzitako hainbat jokalari aritzea Eibarren, eta ia denboraldi guztietan, jokalari berri asko ekarri behar izaten zen. Lehen Mailara igota eta diru sarrerak ugaritu egiten direla baliatuz, Eibarrek jokalariak fitxatzeari ekin zion ia kasu gehienetan, Garagarzak berak esaten zuen bezala "patrimonioa izateko klubak". Dirua gastatu ere egin du urte hauetan jokalariak ekartzeko, lehen ia pentsaezina zena Eibarren.

Erostearekin batera, salmentak ere izan dira urte hauetan. Ia beti Bigarren Mailatik ekarri izan ditu Garagarzak jokalariak lehen taldera, eta maila ona emandakoak saldu egin ditu klubak gero. Salmenta garestiena, orain arte, Joan Jordanena izan da. Kataluniarra Espanyoletik ekarri zuen, maila oso eman zuen bere azkeneko denboraldian, eta Sevillak eraman zuen, 14 milioi euro ordainduta.

Taldea denboraldi honetan oker dabilenez, Garagarzari begira daude kritika txar asko, ez duelako taldea behar beste mailakoa osatzen asmatu. Emaitzek ez diote kontrakorik, baina bada aldagai bat kontuan izan behar dena: zenbateko diru kopurua izan duen eskura taldea osatzeko.

Ez da Garagarza izango Eibarren segituko ez duen bakarra, MIkel Martiija idazkari teknikoak ere ez baitu luzatuko ekainaren 30ean bukatuko zaion kontratua.


Summary: H&M dendetako langileek greba mugagabea hasi dute. Suediako kateak 56 langile kaleratu nahi ditu.

Egun batzuetako lanuzteen ondoren, greba mugagabea hasi dute H&M jantzi denda kateko langileek. «Jarraipen zabala» izaten ari dela ziurtatu du enpresan gehiengoa duen sindikatuak, ELAk.

Suediako multinazionalak abian jarritako berregituraketak Hego Euskal Herriko zortzi dendari eta 229 langileri eragiten die. Horietatik, 56 joan daitezke kalera. Haien artean asko dira Donostian itxitako COS dendakoak.

ELAk salatu du enpresak aurkeztutako espedientea ez datorrela bat krisi ekonomikoarekin. «Alderantziz: H&M enpresa oro har errentagarria da, 2019an ia 22.000 milioi euro fakturatu eta 1.270 milioiko irabaziak izan zituelako. Hala ere, datuak aldekoak izangatik ere, aurkeztutako egokitzapenak 1.000 pertsonari baino gehiagori eragingo die estatu osoan».

Beste jantzi kate handiek bezala, Internet bidezko salmenten gorakada ikusi du H&Mk, eta bere negozioa berregiratu behar duela azaldu du.

Kaleratzeen ordez, langileen lanaldia murrizteko eta enplegua banatzeko eskatu du ELAk, eta sortzen diren lanpostu berrien kasuan (bezeroarentzako arreta, biltegia, logistika eta banaketa...), ez daitezen azpikontratatu eta deslokalizatu, eta lan-baldintza eskasagoetan izan daitezen saihesteko neurriak ezarri ditzatela.


Summary: Kanadako Proud Boys eskuin muturreko taldea desegin da. Urte hasieran «erakunde terrorista» izendatu zuten taldea, AEBetako Kapitolioaren aurkako erasoan parte hartu zutelakoan.

Bere kabuz desegin da Proud Boys eskuin muturreko taldearen Kanadako adarra. Ohar batean jakinarazi du mugimenduak erabakia, baina, aldi berean, adierazi du leporatzen zaizkionetatik errugabe dela. Ottawak urte hasieran terroristatzat jo zuen taldea; besteak beste, urtarrilean AEBetako Kapitolioaren aurkako erasoan parte hartzea egotzita.

Eskuin muturreko taldeak ateratako komunikatuan, ukatu egin dute supremazismo zuria bultzatzea: «Arotzak, ekonomia aholkulariak, mekanikariak... gara; baina, batez ere, aitak, anaiak, osabak eta semeak, ez terroristak».

2016an sortu zen taldea, Kanadan, han eta AEBetan «maskulinitatearen aurkako" jotzen zituzten hainbat ideiari aurre egiteko. Bi urte geroago, Facebook eta Instagram sare sozialek debekatu egin zituzten haren kontuak, gorrotoa bultzatzen zutela argudiatuta. FBIk berak muturreko erakunde gisara sailkatua du taldea. Urtarril amaieran, berriz, Kanadako Parlamentuan mozio bat aurkeztu zuten, mugimendua «terrorista» izendatzeko eskatuz. Proposamena onartu egin zuen ganberako gehiengoak, nahiz eta erakundean zuzeneko eraginik izan ez.


Summary: ITP Castingseko langile bat salatu dute greba garaiko istiluengatik. Langile batzordearen ustez, haien jarduna kriminalizatu nahi dute, eta akusatuak jazarpena salatu du, «lekukotza faltsuen» ondoren.

ITP Aero Castingseko zuzendaritzak —Lehen PCB zena— eta Segurtasun Sailak Zigor Azpiolea enpresako langile eta LABeko delegatua salatu dute neguko grebako egun batean egondako istiluengatik. Iragan urtarrilaren 16an greba egin ez zuten langileak Barakaldoko plantara (Bizkaia) zeramatzan autobusari kalteak eragin izana egozten diote. Akusatuak «testigantza faltsuak» salatu ditu, eta batzordeak haien jarduna «kriminalizatzen» saiatzen ari direla. Ekainaren 24ean deklaratu beharko du, Barakaldoko (Bizkaia) epaitegian, eta langileek haren aldeko kanpaina bat abiatu dute ITP Errepresiorik ez lelopean.

ITPko langile batzordeak elkartasuna eskaini dio salaturiko langileari, eta salatu du enpresak grebalarien jardunari «zilegitasuna kentzeko» kanpaina abian jarri zuela, eta testuinguru horretan sartu dute salaketa. Gogoratu dute egun horietan Ertzaintza «modu oso bortitzean» oldartu zela langileen aurka, «borrakadaka eta ostikoekin, eta protestaldi baketsu batean sudurra hautsi ziotela Javi Gomez CCOOko Industria arduradunari. Batzordeak, halaber, jardun sindikalaren aurkako jazarpena ikusten du salaketaren atzean: «Zerbait orokorragoa da. Gaur PCB-ITPko zuzendaritza da, baina bihar gatazka bat duen edozein lantokitan ager daiteke».

Azpioleak «oso lasai» dagoela adierazi du, eta «lekukotza faltsu» baten bitartez langileak kikildu nahi dituztela. Salatu duenez, enpresa eta patronalaren asmoa langileek erregulazio espedientea «txintik esan gabe» onartzea da, eta horretarako «Jaurlaritzaren laguntza handia» jaso duela. PCBko langileek bi hilabete egin zituzten greban 82 kaleratze eragin ditzakeen erregulazio espedientea gelditzeko ahaleginean. Epaiketa iragan asteartean izan zen.


Summary: 613 COVID-19 kasu zenbatu dira Hegoaldean. Positiboen ehunekoa %6 izan da igandeko testetan. Osakidetzaren ardurapeko zentroak gero eta beteago daude: 195 paziente dira ZIUetan.

Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak emandako informazioaren arabera, Osakidetzak eta Osasunbideak 9.854 test egin zituzten atzo COVID-19a atzemateko, eta horien guztien %6,2k eman dute positibo: hau da, 613 kasu positibo detektatu dituzte. Hala, egun bakarrean Hego Euskal Herrian atzemandako positibo kopurua laugarren egunez jarraian da mila kasuren langatik behitikoa. Kutsatuen kurbari so, apaltzea hasi da sumatzen; dena dela, beherakada arina da oraindik ere.

Atzo atzemandako COVID-19 kasuetako 268 Bizkaian atzeman dira; Gipuzkoakoak dira 191; Nafarroan 107 zenbatu dira, eta Araban, berriz, 38.

Ospitaleen egoerari dagokionez, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak jakinarazi du atzo 45 gaixo erietxeratu zituztela gaitzagatik Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Halaber, emandako datuen arabera, oraintxe bertan 715 pertsona daude hiru herrialde horietako ospitaleetan. 195 ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan daude; bezperan baino sei gehiago dira. Nafarroako Gobernuak, berriz, oraindik ez du eman osasun zentroei buruzko informazio eguneraturik.


Summary: Uztailean egingo dute 13/13 epaiketa handia, Espainiako Auzitegi Nazionalean. Zortzi auzipetuetatik seik azaldu dute gaur, Bilbon, fiskaltzak euren aurka 77 urteko espetxe zigorra eskatu duela. Euren kontrako polizia operazioa ezker abertzaleak «konfrontazio armaturik gabeko agertoki politikoa» bilatzeko eginiko saiakera zapuzteko gauzatu zutela adierazi dute.

Zortzi pertsona epaituko dituzte Espainiako Auzitegi Nazionalean uztailaren 12an: Arantzazu Zulueta, Iker Sarriegi, Jon Enparantza, Julen Zelarain, Naia Zuriarrain, Saioa Agirre, Nerea Redondo eta Juan Mari Jauregi. Fiskaltzak denera 77 urteko espetxe zigorra eskatu du haien kontra. Zortzi auzipetuetatik sei agertu dira hedabideen aurrean epaiketaren berri emateko. Beste biek ez dute egoterik izan, osasun arrazoiak direla medio.

Polizia operazioa 2010eko apirilean egin zuten, eta presoen defentsan aritzen ziren 13 pertsona, abokatuak tartean, atxilotu zituzten.

«Gure etxeak eta bulegoak hankaz gora jarri, goitik behera miatu eta atxilo inkomunikatu gintuzten; bost egunez galdekatu, eta gutako hainbatek tortura larriak jasan genituen», adierazi dute. Operazio hura zer testuingurutan egin zuten deskribatu dute jarraian: «Ezker abertzalea bete-betean zebilen konfrontazio armatutik gabeko agertoki politiko berria eraikitzeko oinarriak gorpuzten, betiere indarkeria adierazpen guztiak Euskal Herrian desagertzea bilatzen zelarik». Eurak «modu aktiboan» ari ziren lanean «Euskal Preso Politikoen Kolektiboa agertoki berrira egokitzen laguntzen eta eragile aktiboa izan zedin». Orduan, hainbat polizia operazio egin zituztela gogoratu dute; besteak beste, Bateragune deiturikoa eta Herrira plataformaren aurkakoa. Euren aurkako operazioa presoekin eginiko ahalegina «zapuzteko» saiakera bat izan zela salatu dute.

Hamaika urteren buruan, oraindik ere «gatazkaren ondorio ugari konponbiderik gabe» daudela nabarmendu dute, eta horretan «ardatza» Espainiako Auzitegi Nazionala izan dela salatu dute. «Garaiko 'ezpata hotsak' egungo 'toga hotsak'» direla esan dute.

ETAk jarduera armatua, hain zuzen ere, duela hamaika urte utzi zuela gogora ekarri dute, eta bost urte direla desegin zenetik. Horrez gain, Herrira-ren kontrako auzian irtenbidea lortu zela adierazi dute. Horregatik, 13/13 auzia «denboraz eta lekuz kanpo» dagoela adierazi dute.

Presoak «atzerapen gehiagorik gabe etxeratzeko garaia» dela esan dute, eta gatazkaren beste ondorio guztien orbainak «ondo ixten saiatzeko» garaia dela. Euren ekarpena «agertoki berriaren aldeko apustua sendotzea» izan dela gaineratu dute.


Summary: Bilboko portuko itsasontzi bat berrogeialdian jarri dute, hiru positibo antzeman eta gero. Gurutzetako Ospitalera eraman dituzte bi kide, eta beste bi, berriz, Derioko hotel batera. Osakidetza aztertzen ari da birusaren Indiako aldaera duten.

Hiru positibo zenbatu dituzte Bilboko portuan dagoen Stavanger Pearl itsasontzian. Igandetik dago berrogeialdian tripulazioa, bi kidek COVID-19arekin bateragarriak diren sintomak azaldu eta gero. Horiek biak Gurutzetako Ospitalera (Barakaldo, Bizkaia) eraman eta gero, beste bik ere sintomak garatu dituzte, eta haietako batek positibo eman du proban. Azken bi horiek Derioko hotel batera eraman dituzte (Bizkaia), bakartzeko etxerik ez dutenentzat prestatutako eremura. Gainontzeko hamazazpi kideak bakartuta daude ontzian bertan.

21 kiderekin heldu zen igandean ontzia Bilboko portura, 6.000 olio tona deskargatzeko helburuarekin. Suezko kanaletik abiatu zen, eta Rotterdam (Herbehereak) zuen helmuga. Lehen sintomak agertu bezain pronto, portuko agintaritzari jakinarazi zioten, eta horrek itsasontziko sartu-irteerak debekatu zituen. Gaur goizean egin dizkiete diagnostiko probak gainontzeko hemeretzi kideei, eta horietan eman du positibo hirugarren kideak. Sintomak dituen laugarrenak negatibo eman badu ere, ospitaleratu egin dute.

Espainiako Gobernuak EAEn duen ordezkaritzak jakinarazi duenez, positibo eman duten hiru kideetatik bi Indiakoak dira, eta momentuz aztertzen ari dira kutsatutakoek birusaren indiar aldaera izan dezaketen.


Summary: GKSren «kale borrokako taldea» osatzea leporatu die Poliziak Iruñean atxilotuei. Arrotxapean eta Burlatan atxilotutako gazteek «GKSren inguruko kale borrokako talde bat» osatzen zutela zabaldu du Espainiako Poliziak ohar batean. Indar Gorri ere nahastu du salaketan.

Espainiako Poliziak adierazi du urtebetez aritu dela atxilotuak ikertzen. «Ekintza bortitzak, sabotajeak eta erasoak egiten zituzten, modu antolatu eta koordinatuan», Poliziak berak gaur zabaldutako oharraren arabera. Bost bankuren egoitzen eta bi dendaren aurkako erasoak sartu dituzte salaketa horien artean, eta zaborrontziak kalean gurutzatzea eta poliziei harrika egitea ere egotzi diete. Atxilotutakoak «erakunde sezesionista erradikaletako» kide direla zehaztu du Poliziak, eta GKS Gazte Koordinadora Sozialista aipatu du zehazki. «Amnistia Ta Askatasuna» taldearen zale direla ere aipatu dute oharrean.

Apirilaren 27an atxilotu zituzten hamar lagun Iruñerrian, eta epailearen aurrean deklaratu ostean aske utzi zituzten, apirilaren 29an, haiek eta Poliziak deklaratzera deitutako beste bi. Espainiako Poliziak egin zituen atxiloketak, eta astebete geroago eman du atxiloketen arrazoiaren bere bertsioa. Oharrak, hitzez hitz, hau dio: «[Taldearen jardun bortitza] Lotuta legoke haren kideek erakunde politiko seziosionista erradikaletan duten militantziarekin, zehazki Gazte Koordinadora Sozialistaren (GKS) inguruarekin, zeina ezker abertzaleko sektore disidente erradikalenean kokatzen den gazte erakunde bat baita, eta Amnistia Ta Askatasunaren (ATA) kausarekin bat egiten duena».

Polemika piztu zen atxilotu zituztenean, jakin zelako Poliziaren txostenak ETAren zatiketa baten ondorengo talde batekoak izatea egozten ziela atxilotuei. Arrazoi horietan sakondu du Poliziak gaurko oharrean, nahiz eta epaileak ETAri buruzko aipamenik ez zuen egin atxilotuei deklarazioa hartu osteko agirian —auzia sekretupean dauka epaileak—. Poliziak berriro argudiatu du atxilotuek «talde kriminal bat» osatzen zutela, nahiz eta defentsako abokatuek joan den astean ere azaldu zuten akusazio zehatzak «kontu txikiak» direla halako delitu larria leporatzeko.

Iazko azaroko istiluak

Zehazki, 2020ko azaroaren 7an Arrotxapea auzoan gertaturiko istiluak antolatzea leporatzen die Poliziak atxilotuei. GKSk alde zaharrean egindako manifestazio baten ondoren piztu ziren, eta Poliziak bi gertakariak lotu ditu. Adierazi dute gazteei GKSko materiala aurkitu dietela atxiloketen ondorengo miaketetan. Atxilotutako batzuen etxean lehergaiak egiteko eskuliburuak aurkitu dituztela ere esan du Poliziak ohar horretan, eta borrokarako ukabil bat eta bost etxafuego.

Poliziak kasu bat aipatu du salaketan, azaroaren 7ko istilu horietan banku batera babes bila sartu zen familia batena. «Izu handia» pasatu zuten senar-emazteek eta haien lau seme-alabek, eta umeetako bat traumatizatuta geratu da, Poliziaren esanetan, ez baitu leku hartatik pasatu nahi.

Poliziaren esanetan, atxilotutako horietako lauk osatzen dute taldearen muina, eta haien gertukoak dira beste akusatuak. Bortizkeria bizi estilo gisa beretu dutela dio Poliziaren oharrak, umetatik elkarrekin duten adiskidetasunak «kohesioa» eman diola taldeari, eta haietako batzuk Indar Gorri taldeko kideak direla. Poliziaren oharraren argudiaketa saio bat da frogatzeko «talde kriminal antolatu bat» osatzen zutela gazteek, eta denboran jarraitua izan dela talde hori eta jokabide hori.


Summary: Urkulluk dekretu bat onartuko du neurriak alarma egoerarik gabe ere mantentzeko. Eusko Jaurlaritzako lehendakariak ostiralean onartuko du dekretua, eta egungo arauak mantentzeko balioko du. Astelehenean jarriko da indarrean.

Neurri murriztaileak bere hartan utziko ditu Eusko Jaurlaritzak. Espainiako Gobernuak, ondo bidean, maiatzaren 9an indargabetuko du alarma egoera, eta Jaurlaritza hasia da alarma egoerarik gabeko egoerarako prestatzen: Iñigo Urkullu lehendakariak gaur kazetariei egin dizkien adierazpenetan esan duenez, ostiralean onartuko dute neurriak egoera berrira moldatzeko balioko duen dekretua.

Dekretua maiatzaren 10ean sartuko litzateke indarrean, eta lau edo sei aste arteko balioa izango luke.

Urkulluren arabera, dekretuak egun indarrean dauden arauak mantentzeko balioko du, «betiere Jaurlaritzak dituen gaitasunen barruan». Argi utzi du neurriak ezin direla leundu, ez bada behintzat aldaketa handirik gertatzen pandemiaren bilakaeran.

Dena den, Urkulluk berriro eskatu dio Madrili alarma egoera luzatzeko. Esan du oraindik badirela egun batzuk igandea iritsi arte, eta baduela itxaropena Sanchezen gobernuak jarrera aldatuko duela. Alarma egoerak sei hilabete daramatza indarrean.

Neurriak, legezkoak?

Jaurlaritzak egungo neurriak mantentzen baditu, litekeena da haien legezkotasuna auzitegietan erabakitzea. Izan ere, alarma egoerari esker, oinarrizko askatasunak murrizten dituzten neurri batzuk daude orain indarrean: besteak beste, etxeratze agindua, joan-etorrien debekua eta elkartzeko debekua. Alarma egoeraren legezko babesik gabe, ikusteko dago Jaurlaritzak debeku horiek mantendu ahalko dituen ala ez.

Urkulluk ez du horren inguruko adierazpenik egin nahi izan, baina gogorarazi du iazko urrian ere —alarma egoera indarrean sartu aurretik— EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak debekatu zuela gehienez ere sei lagun bil zitezkeela zioen araua.


Summary: Nazionalistak agintera eraman dituen Pe a Corsica koalizioa, hilzorian. Corsica Liberak «onartezintzat» jo ditu datorren hilabeteko bozei begira Simeoniren alderdiak jarritako baldintza berriak. Bitartean, aliantzako hirugarren indarra, PNC, bere zerrenda osatzen ari da.

Hiruretako inork ez du esplizituki halakorik esan, baina asteotako negoziazioek eta adierazpenek agerian utzi dute hilzorian dagoela Korsikako nazionalistak 2015ean eta 2017an agintera eraman zituen Pe a Corsica koalizioa, hilda ez esatearren. Urteotako desadostasunak eta Gilles Simeoni irlako presidentearen alderdiak jarritako baldintza berriak daude errealitate horren atzean: Femu a Corsicak «zerrenda irekia» osatu nahi du datorren hilabeteko Korsikako Parlamenturako bozetarako, «alderdien logikatik kanpo» doana eta «kuotarik gabekoa».

Pe a Corsica 2015eko hauteskundeen bigarren itzulirako adostu zuten garai hartan koalizio zen Femu a Corsica autonomistak —Simeoniren Inseme per a Corsicak eta PNC Korsikako Nazioaren Alderdiak osatua, besteak beste— eta Corsica Libera independentistak, eta aliantza horri esker mugimendu nazionalista lehen aldiz iritsi zen agintera. Koalizio bera errepikatzea erabaki zuten 2017ko bozetan, eta Pe a Corsicak are emaitza hobeak eskuratu zituen, legebiltzarrean gehiengo osoa lortzeraino (63 eserlekutik 41).

Berez, 2015ean sinaturiko akordioak hamarkada baterako behar zuen, 2025eraino, baina badirudi ez dela halakorik gertatuko, Femu a Corsicak itun berri bat proposatu baitie duela gutxira arte aliatu zituenei; ofizialki, helburua da hauteskundeetarako zerrenda mugimendu nazionalistatik kanpo daudenei irekitzea, baina, egiazki, Simeoniren jokaldiaren helburua bestelakoa da: urteotan izan duen protagonismoa baliatu, eta mugimenduaren lider bakar eta eztabaidaezina bilakatzea. Eta, bide batez, Corsica Liberako buruzagi eta Korsikako Asanbleako presidente Jean-Guy Talamoniren pisua eta indarra ezereztea, salatu dutenez.

Izan ere, 2018tik hona hainbatetan atera dira argitara Pe a Corsica koalizioa osatu duten hiru indarren arteko desadostasun politikoak. Simeoniren eta Talamoniren artekoez gain, oihartzun handia izan dute Korsikako presidenteak PNCren idazkari nagusi Jean-Christophe Angelinirekin izandako talkek; 2019an islatu zen zatiketa hori, Femu a Corsica koalizio izatetik alderdi bilakatzera pasatu zenean, PNCren iritziaren kontra.

Azkenean, Angeliniren indar politikoak formula horretan ez parte hartzea erabaki zuen, eta iazko herriko bozetan ez zituen emaitza txarrak lortu, besteak beste, PNCren idazkari nagusia hegoaldeko Porto-Vecchioko auzapez aukeratu baitzuten. Arrakasta horrek bultzatuta, eta gainontzeko indar politikoekiko harremana kontuan hartuta, PNCk bere zerrenda aurkeztea erabaki du datorren hilabeteko hauteskundeetarako.

Bien bitartean, Corsica Liberak ez du erabat argitu zer egingo duen, azkenean Femu a Corsicaren baldintzak onartuko dituen ala bere hautagaiak aurkeztuko dituen. Baina, iragan asteburuan argitara ateratako prentsa oharra kontuan harturik, badirudi bigarren aukeraren alde egingo duela, testuan baitio Simeoniren alderdiaren asmoak «onartezinak» direla, eta «etika nazionalistaren kontra» doazela.

Zehazki, honako hau adierazi du Talamoni buru duen mugimendu politikoak: «Femu a Corsicak dio, aldebakarreko maneran, hamar urterako adosturiko akordioei amaiera eman nahi diela eta, hortaz, Pe a Corsica desmartxa lurperatuko duela. Akordio hori mugimendu nazionalistak, FLNCren [Korsikako Nazioa Askatzeko Frontearen] borondateak eta korsikarren %57k baieztatu dute».

Zazpi militante historikoren kritikak

Giroa are gehiago okertu du mugimenduko zazpi militante historikok argitara ateratako gutun kritiko batek. Horretan, gehiengo nazionalistari eskatzen diote zehazteko zeintzuk diren bere «asmoak, bide orria, proposamenak eta anbizioak», eta ohartarazten diote haien babesa ez dela «baldintzarik gabea» izango.

Kontuan hartzeko moduko hitzak dira, militante horietako bostek 1975eko Aleriako kobazuloko protestan parte hartu baitzuten, eta pisu handiko figurak baitira; azaldu dutenez, zazpi urteko agintaldiaren ostean, «desilusio» handia dute Simeoniren gobernuarekiko, eta galdera ere helarazi diete hiru indar politikoei, bozei begirako desadostasunez: «Frogaren bat al da alderdien interesek gaina hartu diotela Korsikaren interes kolektibo eta gorenei?».

Alderdiek bi aste inguru dituzte hauteskundeetako zerrendak aurkezteko, eta, egungo egoera ikusita, gutxienez lau espero dira mugimendu nazionalistatik: Femu a Corsicarena, Corsica Liberarena, PNCrena eta 2017an bigarren itzulira pasatzeko zorian egon zen Core in Fronterena.

Barne zatiketa ez da une egokian iritsi, autonomistek eta independentistek aurkari garrantzitsu bat izango baitute bozetan: eskuin erregionalista eta eskuin jakobinoa zerrenda berean elkartzea lortu duen Laurent Marcangeli. Ajaccioko auzapeza lehen aldiz aurkeztuko da zerrendaburu gisara, eta eskuindarrek espero dute haren hautagaitzaren bitartez 2010ean galdu zuten boterea berreskuratuko dutela.

Frantziako Gobernuak aginduriko atzerapenaren ostean, parlamenturako hauteskundeen lehen itzulia ekainaren 20an egingo dute, eta bigarrena, 27an; lehen topaketan inork ez badu botoen erdia baino gehiago jasotzen, bigarrenera pasatuko dira gutxienez babesen %7 lortuko duten zerrenda guztiak.

2017ko bozetan lau sailkatu ziren: Korsikako nazionalisten Pe a Corsica, eskuin erregionalistaren A strada di l’avvene, LR Errepublikanoak-ena eta LREM Errepublika Martxan-en Anda per Dumane.


Summary: Osasun txostenek AstraZenecaren txertoarekin lotu dute Nafarroan hil den militar baten heriotza. 35 urteko militar bat tronbosi baten eraginez hil zen Nafarroan, txertoa hartu eta egun gutxira. Robles Espainiako Defentsa ministroak esan du txertoa dela heriotzaren kausa, «inolako zalantzarik gabe».

Espainiako Lurreko Armadaren Aitzoaingo kuartelean, Berriobeiti udalerrian (Nafarroa), militar bat hil zen joan den apirilaren 23an. 35 urte zituen, eta egun batzuk lehenago immunizatu zen COVID-19aren aurka, AstraZenecaren txertoaren bidez. Nafarroako Gobernuak berehala jakinarazi zuen Botiken Espainiako Agentziak ikerketa bat abiarazi zuela argitzeko txertoaren eta heriotzaren artean loturarik ote zegoen. Gaur, Margarita Robles Espainiako Defentsa ministroak adierazi du txertoaren ondorioz hil zela.

«Eman dizkiguten osasun txostenetan ez dago inolako zalantzarik: txertoa jarri izanak eragin zuen heriotza», adierazi du, agerraldi batean. Aitzoaingo kuartelean izan da gaur, hildako militarra oroitzeko egin duten ekitaldi batean. Bisita horretan izan dira, Roblesez gain, Maria Txibite Nafarroako Gobernuko lehendakaria eta Jose Luis Arasti Espainiako Gobernuaren Nafarroako ordezkaria ere.

Roblesek adierazi du militarraren heriotza «oso albiste gogorra» izan dela, baina nabarmendu du «garrantzitsua» dela herritarrek txertoa hartzea. «Oso gogorra da, eta horrelako egoerak gertatzen dira, baina txertoa da egoerari aurre egiteko modurik onena», esan du.

Hildako militarrak apirilaren 7an hartu zuen AstraZenecaren txertoa; 21ean ondoezik sentitu zen etxean, eta zorabiatu egin zen. Ospitaleratu egin behar izan zuten, eta bost egunen buruan hil egin zen.


Summary: EZLNko zenbait kide Europara bidean dira, nazioarteko bira bat egiteko asmoz. Hogei herrialde baino gehiagotan izango dira «historiaz, minez, amorruaz, garaipenez eta porrotez» hitz egiteko; besteak beste, Euskal Herrian. Ekainaren erdialdean iritsiko dira Galiziara.

La montaña izeneko belaontzia abiatu da Karibeko Isla Mujeres uhartetik, Europara bidean. EZLN Askapen Nazionaleko Armada Zapatistako zazpi kidek hasi dute bidaia. Asteazkenean atera ziren Chiapastik (Mexiko), eta mila kilometroko bidea egin zuten ontzira iritsi arte. Orain, sei edo zortzi asteko itsaso bidaia dute aurretik; ekainaren erdialdean lehorreratuko dira Galizian, eta nazioarteko bira bati ekingo diote han. Hogei herrialde baino gehiagotan izango dira; besteak beste, Euskal Herrian.

Duela 503 urte, kapitain gaztelau bat kosta horretan lehorreratu zen, Kubako gobernadoreak bidalita. Urtebete geroago, Hernan Cortes porturatu zen handik kilometro gutxitara. Zapatisten helburua da duela 500 urte baino gehiago egin zuten zeharkaldiaren kontrako bidaia bat egitea. Europatik Amerika inbaditzera eta konkistatzera joan ziren orduan; «gu ez goaz ezer konkistatzera, trukatzera baizik». Datozen hilabeteetan, «historiaz, minez, amorruaz, garaipenez eta porrotez» aritu nahi dute Europako hainbat herrialdeetako lagunekin.

«Bizitzaren alde borrokatu behar da; antolatu, defendatu, baina elkarrekin», adierazi du Moises komandanteordeak ontzia atera aurretik egin duen agerraldian. Bizitzaren aldeko zeharkaldia. Europa atala jarri diote izena birari. Oraingoz, honako herrialde hauetan izango direla adierazi dute: Alemanian, Austrian, Belgikan, Bulgarian, Danimarkan, Erresuma Batuan, Errumanian, Errusian, Eslovenian, Espainian, Euskal Herrian, Finlandian, Frantzian, Grezian, Herbehereetan, Italian, Katalunian, Kroazian, Luxenburgon, Norvegian, Polonian, Portugalen, Sardinian, Serbian, Suedian, Suitzan, Turkian, Txipren eta Ukrainan.

Airez eta lehorrez mugituko dira Europan. «Ordezkaritzak herri zapatisten mandatua jaso zuen gure pentsamendua urrun eraman dezaten; hau da, gure bihotza. Gure ordezkariek bihotz handi bat daramate. Ez soilik Europako kontinentean jaikitzen direnak eta eusten diotenak besarkatzeko, baita haien historiak, geografiak, egutegiak eta moduak entzuteko eta ikasteko ere», azaldu du Moises komandanteordeak EZLNren webgunean argitaratutako testu batean.


Summary: Langile bat hil da Zornotzako Forging enpresan. Bihotzekoak jota hil da. Aurten lanean hildako hemeretzigarren behargina da.

Langile bat hil da astelehen arratsalde honetan Zornotzako Forging Steel Products enpresan (Bizkaia). Sindikatuek jakinarazi dutenez, bihotzekoak jota hil da. 46 urte zituen. Aurten lanean hildako hemeretzigarren behargina da, sindikatuen zenbaketaren arabera. Gertaturikoa salatzeko eta hildakoaren senideei babesa agertzeko, astearte honetan lankideek ordu erdiko etenaldia egingo dute, eta elkarretaratze bat antolatu dute, 13:30ean, enpresako atarian.


Garaipen handia, azken unean

Summary: Garaipen handia, azken unean. Athleticek 0-1 irabazi du Sevillaren zelaian. Iñaki Williamsek sartu du gola, kontraeraso batean, partidako 91. minutuan

Athetic gatza eta piperra jartzen ari zaio Espainiako Ligari. Iragan igandean Atletico Madrili irabazi zion, eta oraingo honetan garaipena lortu du titulurako borrokan dagoen beste talde baten zelaian: Sevillarenean. Ondo lehiatutako eta sufritutako garaipena izan da, 91. minutuan sartu baitu partidako gol bakarra Iñaki Williamsek, Oihan Sancetekin lotutako kontraeraso batean.

Lehen zati txukuna jokatu du Athleticek; ondo lehiatu da. Sevilla ahalegindu da, pase luzeen bidez, baloia alde batetik bestera mugitu eta bizkor ateratzen. Baina zuri-gorriek ondo eutsi diote, eta ahal izan dutenean saiatu dira erasora ateratzen. Villalibre izan da gehien saiatu dena, baina aparteko arriskurik sortu gabe.

Julen Lopetegiren taldeak gutxi behar du arriskua sortzeko, eta harenak izan dira lehen zatiko aukerarik argienak. Batez ere lehen zatiko azken 20 minutuetan, gehiago estutu du, eta En Nesiryk bi aldiz izan du gertu gola. Lehena, 23. minutuan, Acuñaren erdiraketa bat buruz bikain errematatuz. Baina hobea izan da Unai Simonen gelditua. Bigarren aukeran ere, atezaina azaldu da: buelta erdian egin du errematea Sevillako aurrelariak, eta Unai Simonek gelditu ona egin du, baloia gol arrastotik gertu ateraz.

Lehen zati horretan, albiste txar bat izan da: Raul Garciak zelaia utzi behar izan du, min hartuta. 14. minutuan izan da, eta Sancetek ordezkatu du. Giharretan arazoak zituen nafarrak, eta, lau partida falta direla kontuan hartuta, ikusi beharko da itzultzeko aukera ote duen.

Bigarren zatia joan-etorrikoa izan da, eta Villalibrek ia gola sartu du buelta erdian egindako erremate batean. Erritmoa bizia izan da lehen minutu horietan. Athletici ez zitzaion hori komeni, baizik eta jokoa geldotzea. Izan ere, sailkapenari begira behar gehien zuena Sevilla zen, Liga irabazteko borrokan baitago. Athleticen arazo nagusia izan da minutuak aurrera zihoazela, eta etxeko taldeak zuela jabetza, eta halakoetan gehiago antzematen duela gerora nekea baloiaren atzetik korrika aritzen denak.

Horren eraginez, Athleticek urrats bat egin du atzera, baita Sevillak gehiago estutu duelako ere. Lopetegiren taldeak bere zelaian sartu du Marcelinorena, eta hainbat korner jaurti ditu. Baina zuri-gorriek sufritzen jakin dute, eta eusten Sevillaren oldarraldiei. Gainera, Unai Simonek beste gelditu on bat egin dio En Nesiryri. Aurrean, gainera, Willliams anaien abiadura hor zegoen, etxekoen edozein huts aprobetxatzeko. Lehenik Nico izan da abisua eman duena, baina epaileak jokoz kanpo zegoela adierazi du. Gero, ordea, Iñakik ez du huts egin, eta garaipena eman dio Marcelinoren taldeari.


Summary: Kolonbiako Ogasun ministroak kargua utzi du, protestak baretzeko asmoz. Lan, pentsio eta osasun erreformak «gelditu arte» jarraitzeko eskatu dute protesten deitzaileek. Gutxienez hemeretzi lagun hil dituzte istiluetan.

Alberto Carrasquilla Kolonbiako Ogasun ministroak kargua utzi du bart, horrela istiluak baretuko direlakoan. Dagoeneko sei egunez ari dira herritarrak protestan kalean, Ivan Duque presidentearen Gobernuak ezarri nahi zuen zerga erreformaren kontra. Kolonbiako Herri Defendatzailearen arabera, 19 pertsona hil dira dagoeneko, eta 800 zauritu.

Carrasquilla 2018tik zegoen agintean, eta hura izan da huts eginiko zerga erreformaren protagonista nagusietako bat. Gobernuak BEZa eta bestelako zerga ez-progresiboak handitu nahi zituen, izurriak estatuaren kutxetan eragindako zuloa estaltzeko. Horrek langileen eta erdiko klase haserrea eragin du.

Carrasquilla ordezkatzeko, Jose Manuel Restrepo izendatu du presidenteak Ogasun ministro. Orain arte, Merkataritza, Industria eta Turismo ministroa izan da Restrepo.

Azken egunetako protestek behartuta, gobernuak atzera bota du ezarri nahi zuen zerga erreforma, baina harago doaz manifestarien eskariak. Gizarte erakundeek, ikasleek, sindikatuek eta kolektibo indigenek deia egin zuten atzo Cali hirian protesta egiteko. «Bataila bat irabazi dugu zerga erreforma atzera botatzeko gobernuaren erabakiarekin, baina ez dugu borroka irabaziko lan erreforma, osasun erreforma eta pentsio erreforma biltzen dituen Duqueren paketea atzera bota arte eta hildakoei, zauritutakoei eta harrapatutakoei justizia egiten zaien arte», adierazi zuten ohar batean.

Hildako eta zaurituez gain, protesten deitzaileek jakinarazi zuten bost lagun desagertuta daudela, seik begia galdu dutela eta emakume bat bortxatu dutela istiluen aurkako agenteek. Segurtasun indarren bortizkeria gogor salatu dute manifestariek azken egunetan, baina egoeraren larritasuna haien bizkar utzi du Ivan Duque presidenteak, eta, gainera, militarrak kalera bidaltzea erabaki zuen larunbatean, protestei aurre egiteko.

Pandemiak utzitako zulo ekonomikoari buelta emateko neurri arranditsu gisa aurkeztu zuen Duquek zerga erreformaren proiektua, eta, horren bidez, estatuko finantza publikoak 5.220 milioi euro baino gehiagorekin diruztatuko zirela hitzeman zuen; besteak beste, zerbitzu publikoei %19ko BEZa ezarrita. Oposizioa eta herritarrak gainera etorri zitzaizkion, ordea, eta presio horrek proposamena atzera botatzera behartu zuen. «Kontsentsuen fruitu» izango den beste proiektu bat lehenbailehen garatzen hastea da haren asmoa orain.

Eredu ekonomikoen arteko talka azalarazi dute protestek, eta oligopolioen eta enpresa handien mesedetan aritzea leporatzen diote manifestariek gobernuari. Egiteko modu horren ordezkaritzat dute Alberto Carrasquilla Ogasun ministroa, eta haren ministerioan sortutakoa da atzera bota duten zerga erreforma. Horregatik, protesten jomugan dago, eta dimisioa eskatzen ari zaizkio herritar asko.


Summary: Gutxienez 23 pertsona hil dira Mexiko Hirian, metro istripu batean. Zubi bat jausi egin da, eta zenbait bagoi trafiko handiko etorbide batera erori dira. 70 pertsona zauritu dira ezbeharrean.

Mexiko Hiriko metroaren 12. linean, Olivos eta Tezonco geltokien artean, zubi bat erori egin da bart, eta trena errepidera amildu da handik. «Zoritxarrez, habe batek amore eman du konboia igaro denean», adierazi du Claudia Sheinbaum Mexiko Hiriko gobernuburuak. Gutxienez 23 pertsona hil eta beste 70 zauritu dira ezbehar horretan.

Jose Alfonso Suarez del Real Mexiko Hiriko Gobernu idazkariak esan du zaurituak Tlahuaceko eta Iztapalapako ospitaleetara eraman dituztela. Ez dago argi zein diren hildako gehienak, metroko bidaiariak ala azpian harrapatutako oinezko edo gidariak.

Lehen irudietan zabaldu denez, bi bagoi erori dira Tlahuac hiribidera, eta dozenaka ibilgailu zebiltzan han. Larrialdi zerbitzuak berehala joan dira zaurituak artatzera eta trena bidetik kentzera. Zubia hogei bat metrotara dago, eta bi bagoiak V forman geratu dira handik zintzilik.

Larrialdi zerbitzuak lanean, istripuaren lekuan. SASHENKA GUTIERREZ / EFE

Marcelo Ebrard gobernuburu zenean eraiki zuten instalazio hori. 12. linea 2012ko urriaren 30ean inauguratu zuten, baina 2014ko martxoan itxi egin behar izan zuten, huts batzuengatik, eta zatika jarri zuten berriz martxan, 2015eko urriaren eta azaroaren artean. Miguel Angel Mancera alkatearen agintaldian berritu zuten zati hori, eta, hainbat hedabidek jaso dutenez, herritarrek adierazi dute egitura ahulduta geratu zela 2017ko iraileko lurrikaren eraginez.

Mexiko Hiriko metroan sei milioi pertsona inguru ibiltzen dira lanegunetan. Hainbat elkartek salatu izan dute instalazioak prekarioak direla, eta behar besteko mantentze lanik egiten ez dutelako eteten dela zerbitzua horrenbeste aldiz.


Summary: Mexikoko Gobernuak barkamena eskatu die maia indigenei. Espainiarrak Mexikora heldu zirenetik gaur arte jasandako abusuengatik eskatu du barkamena gobernuak. Hauteskundeen atarian egin du urratsa.

Azken 500 urteetan Mexikok maia indigenen aurka egindako erasoengatik barkamena eskatu zuen atzo Olga Sanchez Cordero Gobernazio ministroak: «Mexikoko maia herriari barkamena eskatzen diogu gaur estatuaren izenean, historian haien aurka egindako gehiegikeriengatik eta gaur egun bizi duten bazterketagatik». Quintana Roo estatuan esan zituen hitzok Corderok, Mexikoko presidente Andres Manuel Lopez Obrador eta Guatemalako estatuburu Alejandro Giammattei bildu zituen ekitaldian.

Zehazki, Mexikok independentzia lortu ostean, 1847 eta 1901 artean, izandako kasten arteko gerrari egin zion erreferentzia Gobernazio ministroak. Gerra hark aurrez aurre jarri zituen maia indigenak eta elite kreoleko kideak. Mexikoko armadak indigenen hiriburua zen Chan Santa Cruz hartu zuenean amaitu zen gatazka. Borroketan 250.000 pertsona hil zirela uste da.

Adierazpena indigenen aspaldiko aldarrikapena den arren, orain egin izana kritikatu egin dute askok; izan ere, hilabete eskas geratzen da Mexikoko legebiltzarrerako eta udaletako bozetarako. Aldi berean, Lopez Obrador presidentea gogor ari da kanpaina egiten Tren Maya deritzon proiektuaren alde —maien lurretatik ibilbidea egiten duen tren turistiko bat—, nahiz eta inguruetan bizi diren herritarrak haren aurka egon.

Maia indigenen artean asko dira presidenteak emandako urratsa kritikatu dutenak, eta ez bakarrik hauteskundeen atarian egin duelako, baita barkamena komunitateko ordezkariei zuzenean eskatu beharrean gobernadoreekin egindako agerraldi batean eskatzeagatik ere: «Jacinto Pat buruzagia bizirik balego, lotsatu egingo litzateke. Ez diete barkamena eskatu maiei, eta are gutxiago baztertutako gazteei».

Lopez Obradorrek, baina, entzungor egin die kritikei, eta nabarmendu du egungo testuingurua ez dela garai batekoaren berdina: «Orain askatasunak daude; zentsurarik gabe edozer adieraz dezake edonork. Baina batez ere herriari justizia egiteko borondatea dago, iraultza garaian bezala. Horregatik gaude hemen barkamena eskatzen eta berresten ez ditugula inoiz ahaztuko Mexikoko herriak».

Yucatanen maiek duten ordezkariak, Ana Karen Dzib Pootek, eskertu egin du gobernuak egindako urratsa, baina, aldi berean, oinarrizko hiru eskari egin dizkio: memoria batzorde bat osatzea, maia herriaren garapena adosteko buruzagi indigenen lidergoa aitortzea, eta herri indigenen eskubideak Konstituzioan jasotzea. «Egia da dagoeneko ez garela lurjabe handien esklabo, baina basoak suntsitzen ari dira oraindik soja landatzeko, eta izadiaren hasieratik defendatu ditugun mendiak eta putzuak kentzen», salatu du Pootek.

Protestak

Barkamen eskea protesta artean egin behar izan zuen Corderok. Izan ere, ekitaldia egitekoa zen inguruetan nekazari talde bat bildu zen salatzeko gobernuak ez zizkiela ordaindu duela hainbat urte desjabetutako lurrak. Ez ziren horiek izan estatuburuak entzun zituen kritika bakarrak. Mugimendu feministek egotzi zioten genero indarkeriako kasuetarako protokoloak indarrean jarri ez izana eskualde hartan.


Summary: Iruñeko Arrotxapea auzoan manifestatzera deitu dute: larunbatean, 18:30ean. Aurreko astean Espainiako Poliziak atxilotu zituen gazteen senide eta lagunek bultzatu dute deialdia.

Joan den astean Iruñerrian atxilotu zituzten gazteen senide eta lagunek larunbatean Iruñeko Arrotxapea auzoan manifestatzera deitu dute. 18:30ean hasiko da manifestazioa, Plaza Gorrian. Erasoen aurrean, klase elkartasuna! lelopean eginen dute. Gaur egin dute agerraldia deialdia iragartzeko. Gainera, gogor kritikatu dituzte bai iragan astearteko polizia operazioa, bai hura gauzatzeko modua. Besteak beste, senide eta lagunek salatu dute atxiloketek «ikara sortzeko helburu argia» zutela, eta akusazioen atzean «manipulazio maltzurra» dagoela.

Prentsaurrekoan, salatu dute polizia operazioak urratu egin dituela atxilotutako gazteen eskubideak. Adierazi dutenez, atxilotuen etxeetan miaketak egin zituztenean, debekatu egin zuten bertan inor egotea, eta, ordu luzez, ez zieten aukerarik eman senideekin eta konfiantzazko abokatuekin hitz egiteko. Bestalde, salatu dute gazteak atxilo egondako bi gauetan ukatu egin zitzaiela osasun neurri egokiak izateko eskubidea: hotza eta higiene falta izan zuten, senide eta lagunen esanetan.

Halaber, salatu dute berriki gertatutakoa ez dela kasu bakan bat: «Salbuspena arau bihurtu da». Adierazi dute azkenaldian areagotu egin dela «indar polizialen boterea eta inpunitatea», eta, diotenez, horrek «gazteen kriminalizazioa» ekarri du. Hala, zabaldutako oharrean babesa adierazi diete atxilotutako gazteei, eta nabarmendu dute erasoa «guztien aurkakoa» ere badela.

Poliziaren esanak

Espainiako Poliziak atzo jakinarazi zuenez, «GKSren inguruko kale borrokako talde bat» osatzea leporatzen diete. Atxilotutakoak «erakunde sezesionista erradikaletako» kide direla zehaztu du Poliziak, eta GKS Gazte Koordinakunde Sozialista aipatu du zehazki. «Amnistia Ta Askatasuna» taldearen zale direla ere jaso dute oharrean.

Polizia urtebetez aritu da Arrotxapean eta Burlatan gazteak ikertzen, eta esan du «ekintza bortitzak, sabotajeak eta erasoak» egiten zituztela, «modu antolatu eta koordinatuan». Bost bankuren egoitzen eta bi dendaren aurkako erasoak sartu dituzte salaketa horien artean, eta zaborrontziak kalean gurutzatzea eta poliziei harrika egitea ere egotzi diete.


Summary: Sormen Bekara aurkezteko epea ireki dute. Adierazpen artistiko digitalak sarituko ditu aurten Gerediaga elkarteak eta Durangoko Udalak antolatutako bekak. Irailaren 21era arte bidali ahalko dira proiektuak, eta gailentzen dena Durangoko 57. Azokan erakutsiko da

Laugarrenez, Sormen Beka antolatu dute Gerediaga elkarteak eta Durangoko Udalak. Euskarazko sorkuntza sustatzea eta ezagutaraztea du helburu egitasmoak, eta aurten kultura digitala izan dute jomuga antolatzaileek: adierazpen artistiko batean oinarritutako lanak eskatu dituzte, eta dagoeneko ireki dute proposamenak aurkezteko epea. Proiektuak irailaren 21era bitarte bidali ahal izango dira —gerediaga@durangokoazoka.eus helbidera—; garaileak 15.000 euro eskuratuko ditu, eta Durangoko 57. Azokan erakutsi ahal izango du lana, 2022an.

18 urtetik gorako sortzaile berriei zuzendutako egitasmoa da, eta askotariko moldeak onartzen dituzte: aurreko urteetan, proiektu literarioak, musikalak eta ikus-entzunezkoak gailendu izan dira lehiaketan. Antolatzaileek iragarri dutenez, irabazlea aukeratzeko lau irizpide hartuko dituzte aintzat: proiektuaren kalitatea, gaitasun berritzailea eta originaltasuna, lanaren hedatze ahalmena eta aurrez aurreko defentsa —aurkeztutakoen artean lauzpabost hautatuko ditu epaimahaiak aurrena, eta proiektu horiek izango dira defendatu beharrekoak—. Proposamen irabazlea 56. Durangoko Azokan iragarriko da —abendu honetan—.


Summary: Ansa-Labakak hirugarren garaipena lortu dute eta Urriza-Zalduak 14an utzi dituzte Goikoetxea-Aizpuru. Segurola eta Larrañagak galdu arren bi puntu lortu dituzte eta Goikoetxea eta Aizpuruk puntua galdu dute sailkapenean

Sagardoaren Txapelketaren laugarren jardunaldian Ansa eta Labakak hirugarren garaipena lortu zuten eta Urriza eta Zalduak 14an utzi zituzten Goikoetxea V eta Aizpuru. Emaitza honekin Setien ordezkatzen duten Ansa eta Labakak lidertza sendotu dute eta hamabi punturekin finalerdietara sailkatu dira.

Erremontari saioko lehenengo partidan Segurola eta Larrañaga (Gaztañaga) gainditu zituzten 30-28 eta bikote bakarra da partidarik galdu gabe jarraitzen duena, hamabi punturekin. Gaztañagak sei puntu ditu bi partidetan. Jaialdiko bigarren partidan Urriza eta Zalduak (Bereziartua) aurreko asteko arantza atera zuten eta 14an utzi zituzten, atzora arte galdu gabe zeuden Goikoetxea V eta Aizpuru III (Gurutzeta). Bi bikote hauek bi partida irabazi eta bakarra galdu dute, baina puntuaketan puntua galdu zuen Gurutzetaren bikoteak eta orain zazpi dituzte eta Bereziartuak berriz zortzi.

Ansa-Labaka eta Segurola-Larrañagaren arteko partida berdindua eta bizia izan zen. Ansak aurreko hasteko ildotik jarraitu nahi zuen eta indartsu hasi zen, baina segituan gelditu zuten bere eraginkortasuna Segurola eta Larrañagak. 7-3 galtzetik 8-10 irabaztera pasa ziren urdinak. Hala ere, gorriek gertu jarraitu zuten eta berdinketak iritsi ziren. Ansa eta Labakak berriz ere aurrea hartu zuten 17-14 eta oraingoan ez zuten aurrea inoiz utzi, amaierara arte. Hiru eta bost tantoko abatailak mantendu zituzten eta amaieran tanto bakarrera hurbildu arren lau puntuak eskuratu zituzten Ansa eta Labakak.

Bigarren partida oso deberdina izan zen. Urrizak agindu zuen hasieratik eta hasierako bost tantoko aldea, 10-5, handitzen joan zen denbora guztian. 30-14ko markagailua partidaren erakusgarri izan zen eta urdinek puntua galdu zuten 17ra ez baitziren iritsi ere egin.


Summary: Eskuin muturrarekin lotzen duten Desokupa taldeak iragarri du Bilbon arituko dela datorren astean. EH Bilduk galdera egin dio berriz Erkorekari enpresa horren eta Ertzaintzaren arteko ustezko lankidetzaz, Desokupak berak bideo bat argitaratu ostean.

Desokupa enpresa etxe bat hustera joan zen apirilaren 15ean Abadiñora (Bizkaia). Gertaerak ika-mika eragin zuen, enpresa horri jendea «bortxaz eta modu oldarkorrean» kanporatzea eta eskuin muturrarekin lotura izatea egozten diotelako hainbat elkartek. Gaia Eusko Legebiltzarrera eraman zuen Julen Arzuaga EH Bilduko legebiltzarkideak. Sare sozialetan atzo gauean zabalduriko bideo batean, datorren astean Bilbon arituko direla iragarri dute Desokupakoek.

Durangaldeko Ahal Dugu-k «kezka» agertu zuen Abadiñoko gertaerekin. Esan zutenez, eskuin muturrak sustatzen duen diskurtsoak «jarrera oldarkorrak» hauspotzen ditu Desokupak. «Enpresa horretako kideak boxeolari eta paramilitar ohiak dira, eta lotura estua dute eskuin muturrarekin», alderdiaren hitzetan.

Etxean bizi zirenei agiri bat «mehatxu» artean sinarazi zietela salatu zuten lekukoek, eta atea indarrez bota zutela. Desokuparen esku hartzearengatik «faxistak gure kaleetatik kanpora!» oihukatuz protesta egiten ari ziren 20 bat herritarren kontra jo zuten ertzainek borrez.

EH Bilduk galdera egin zion joan zen astean Josu Erkoreka Jaurlaritzako Barne sailburuari Eusko Legebiltzarrean. Desokupa eta Ertzaintza elkarlanean aritu ote ziren galdetu zion Arzuagak Erkorekari. Sailburuak erantzun zion salaketa «gezur hutsa» zela, eta «zabalduriko irudiek kontrakoa erakusten dutela». Sailburuak irmo esan zuen: «Ertzaintzak ez zuen eduki harremanik Desokupa enpresarekin, ez Abadiñoko gertaeren aurretik, ezta ondoren ere».

Baina enpresak berak baieztatu egin du harremana egon zela. Datorren astean Bilbora joango direla iragartzeko bideoan bertan, Abadiñoko esku hartzearen irudiak erakutsi zituzten. Horretan, Desokupako burua ikusten da ertzainekin hitz egiten, eta haiei azaltzen zer egingo zuten. Horrez gain, aurretik ertzain etxera bidalitako agiria jaso ote duten galdetzen die ertzainei. Taldeko buruak esaten die ertzainei etxeko gune komuna «lehertuko duela». Ertzainek erantzuten diote: «Gu hementxe egongo gara. Kontua gordin jartzen bada, ohartarazi gaitzazue».

Arzuagak berriz galdetu dio Erkorekari gaiaren inguruan. «Enpresa ultraeskuindarrak» zabalduriko irudiak ikusita, «eusten al dio Erkorena jaunak orduan esandakoari?». Sailburuaren hitzen eta irudien arteko «kontraesana» zergatik gertatu den galdetu dio. Erkorekak «informazio okerra» baldin bazuen, hori «nori leporatu behar zaio?». Azkenik, informazio okerra eman zuen arduradunarekin zer egingo duen galdetu dio.

Twitterren zabalduriko mezu batean, zera idatzi du legebiltzarkideak: «Edo Erkoreka gezurretan ari da, edo ez du inolako kontrolik Ertzaintzaren gainean«


Summary: ELAk salatu du Bizkaibuseko gidari bati labanaz eraso diotela. Adierazi dute tentsio uneak areagotu egin direla, eta enpresek eta erakundeek ez dutela horiei aurre egiteko neurririk hartu. Elkarretaratze batera deitu dute etzirako.

ELA sindikatuak ohar bat atera du astearte goizean, salatzeko Bizkaibuseko autobus gidari bati eraso egin diotela goizean, 08:30ean, lanean ari zela. Bilbo-Eibar 3912 linean gertatu da: langileak maskara jantzi behar zuela esan dio Galdakaoko (Bizkaia) geltokian igo nahi zuen pertsona bati. Hark muzin egin dio aginduari, eta arma zuri batekin eraso dio.

Azkenaldian eraso ugari izan dira autobus gidarien kontra. ELAk adierazi duenez, eraso horiek areagotu egin dira osasun krisia hasi zenetik. Salatu dute langileak babesgabe daudela, eta Avanza Durangaldea enpresaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren jarrera «pasiboa» dela egoera horren inguruan. Babesgabe dauden eta tentsio egoerak ugaritu diren honetan protokolorik ezarri ez izana leporatu diete.

Hori salatzeko, ELAk elkarretaratze batera deitu du ostegunerako, maiatzak 6, 13:30ean, Bizkaiko Diputazioaren aurrean, Bilbon.

Erasoak ugaritu egin dira

Joan den udan, gisa horretako eraso larriak izan ziren Euskal Herrian. Uztailaren 5ean, Philippe Monguillot autobus gidariari bortizki eraso zioten Baionan, eta egun batzuen ondoren hil egin zen, jipoiaren ondorioz. Protesta jendetsuak egin zituzten gertatutakoa salatzeko, eta enpresa arduradunak adierazi zuen segurtasun neurriak zorroztuko zituela ondorengo hilabeteetan. Segurtasun agente gehiago jarri zituzten tranbusetan.

Bestalde, Iruñerriko autobus zerbitzuko gidariek eta hainbat taxilarik protesta egin zuten abuztuan, bi gidarik jasandako erasoak salatzeko eta segurtasun neurri gehiago eskatzeko.


Summary: Urmugak uztailaren 13tik 31ra zeharkatuko du Euskal Herria. Euskal Herriko mendebaldetik hasi eta ekialdera egingo du Urmuga egitasmoak, bidean mendia eta musika batuta. Besteak beste, Gorka eta Nerea Urbizu, Olatz Salvador, Anari, Niko Etxart eta Chill Mafia ariko dira

Gorobil mendilerroan barrena abiatuko da Urmuga egitasmoa, uztailaren 13an, eta, hemeretzi egunez, Euskal Herria mendebaldetik ekialdera zeharkatuko du, uztailaren 31n Hiru Erregeen Mahaian bukatu arte. Espedizioan, mendizaleak eta musikariak elkartuko dira. Izan ere, mendizaletasuna eta musika batzen dituen egitasmoa da Urmuga.

Iaz egin zuten lehen aldiz Urmuga, eta, izandako arrakastaren ondoren, aurten berriz egingo dute. Urmuga Euskal Herria josten duen ertz luze bat da: Garobel Mendilerrotik Auñamendietako Hiru Erregeen Mahaiaraino doana, eta hortik hartu du egitasmoak izena.

Urmugak irauten duen egunetan, hainbat kontzertu izango dira: formatu handiko sei kontzertu eta formatu txikiko beste sei. Euskal Herriko eta atzerriko hainbat musikari eta kantari izango dira Urmugako kontzertuetan, eta Et Incarnatus orkestraren 15 bat partaidez osatutako hezurdura izango dute oinarrian. Besteak beste, honako musikari hauek parte hartuko dute: Dupla, Gorka eta Nerea Urbizu, Alex Sardui, Olatz Salvador, Nogen, Anari, Chill Mafia, Niko Etxart, Juantxo Arakama (Glaukoma), Idoia Asurmendi... Lehen kontzertua Tologorrin egingo dute, eta azkena, Izaban. Edozeinek parte hartu ahalko du proiektuan, beti ere antolatzaileek jarritako baldintzak betez: segurtasun neurriak eta naturarekiko eta besteekiko errespetua mantentzea beharrezkoa izango da.

Antolatzaileek nabarmendu dutenez, aurtengoan artisten zerrenda zabaldu nahi izan dute, estilo ezberdinetako musikariak batuz. Artista gazteei garrantzi berezia eman diete, bi helburu argirekin: talentu gazteen ikusgaitasuna sustatzea eta publiko gaztea erakartzea. Urmugako antolatzaile Migel Zeberiok adierazi duenez, “mendi inguruan inoiz ibili ez direnak” naturara hurbiltzeko aitzakia gisa erabili nahi dituzte kontzertuak, baita adin guztietakoak musikara hurbiltzeko ere.

Horrez gain, gazteak proiektura erakartzeko, Urmuga mendi zeharkaldi ikastaroa jarri dute martxan. Ikastaroa hamalau urtetik hemezortzi urtera bitarteko gazteei dago zuzenduta, eta ibilaldian zehar norberaren zein aterpe libreen zaintzari, elikadurari edo segurtasunari buruzko eduki teorikoak azalduko dizkiete gazteei bi mendi gidarik. Aste bakoitzeko txanda bat osatuko da, eta txanda bakoitzeko gehienez hamalau lagun onartuko dituzte, Euskal Herriko probintzia bakoitzeko bina.

Urmuga zaindu dezagun egitasmoa ere martxan jarri dute. Natura zaintzearen garrantziaz ohartarazi nahi izan dute antolatzaileek egitasmo honekin, eta Aramaioko (Araba) lurretan dagoen pago zahar batek gorpuztuko du egitasmoa. Antolatzaileek adierazi dutenaren arabera, pago honek 250 urte inguru ditu, eta, herriko udalarekin batera, horrelako zuhaitzak babesteko elkarlanean dabil Urmuga.


Summary: Beste 768 kasu positibo atzeman dituzte Hego Euskal Herrian. Osakidetzak eta Osasunbideak ia 14.000 proba egin dituzte COVID-19 detektatzeko, eta horien %5,5 izan dira positibo. Sagarduik adierazi du transmisioaren beherakada sumatzen hasi dela, baina argitu du horrek ezin duela erlaxatzeko balio.

Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak emandako datuen arabera, atzo 13.893 proba egin ziren COVID-19a atzemateko. Zehazki, horien guztien %5,5ek eman zuten positibo; hau da, 768k. Positiboen ehunekoari dagokionez, ehunekoa hurbil da OME Osasunaren Munduko Erakundeak gehienezko mugarritzat zehaztua duenetik: erakundeak %5ean du ezarria muga.

Lurraldez lurralde, Bizkaian atzeman da kasu gehien: 351 izan dira. Gipuzkoa du atzetik: herrialde horretan 246 positibo zenbatu ditu Osakidetzak. Nafarroan 122 kasu izan dira, eta Araban, berriz, 42.

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako egoera epidemiologikoari dagokionez, Gotzone Sagardui Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak azaldu du azken asteotan kutsatzea moteltzen ari dela hiru herrialde horietan. «Gorakada leuntzen hasi zela nabaritu genuen lehenbizi, kurbaren lautzea sumatu genuen ondotik, eta, gaur egun, esan dezakegu beherakada gertatzen ari dela, leuna bada ere», adierazi du sailburuak. Dena dela, Sagarduik aitortu du egoera «kezkagarria» dela oraindik ere, eta «adi» segitu beharra nabarmendu du.


Summary: Joan-etorriak, biltzeko eskubidea eta ordutegiak mugatu nahi ditu Jaurlaritzak, astelehenetik. Espainiako Gobernuak alarma egoera luzatzen ez badu, ostiralean aurkeztuko du Urkulluren gobernuak bere dekretua, eta astelehenean sartuko da indarrean.

Atzo aurreratu zuen Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak, eta gaur berretsi du Bingen Zupiria bozeramaileak: maiatzaren 9an Espainiako Gobernuak alarma egoera luzatzen ez badu, Jaurlaritzak berak ezarriko ditu neurriak. Iragarritako dekretu horrek mugimendua, gaueko ordutegiak eta biltze eskubidea arautu ahalko dituela adierazi du Zupiriak. Alarma egoera luzatu ezean, ostiralean aurkeztuko du dekretua Jaurlaritzak, datorren astelehenean, maiatzak 10, indarrean sartzeko: dena den, Zupiriak ez du dekretuaren beste nondik norakorik aurreratu.

«Datozen hilabeteetan neurriak hartzen jarraitu beharko dugula aurreikusi dute. Datorren uda ez da normala izango. Hilabete hauetan guztietan ikusi dugu mugimendua, biltze eskubidea eta gaueko ordutegiak arautzea eraginkorra dela». Horrela azaldu du Zupiriak Jaurlaritzaren helburua neurriak jartzea dela, autonomia estatutuak jasotako konpetentzien barruan betiere. Neurri horien berme juridikoaz galdetzean, «ahalik eta babes handiena» izaten ahaleginduko direla adierazi du.

Jaurlaritzako bozeramaileak ez du aurreratu nahi izan dekretu berriaren informaziorik, eta ez du Jaurlaritzaren iritzirik jakinarazi Espainiako Ministroen kontseiluak onartutako dekretu berriaren inguruan. Dekretu horretan baimendu dute Auzitegi Gorenera jotzea «babes juridiko bila» ezarritako neurri murriztaileren bat bertan behera uzten badu auzitegiak.

Dena den, gogorarazi du Urkulluk Pedro Sanchez Espainiako presidenteari zera eskatu ziola: alarma egoera estatu osoan luzatzea. Datozen asteetako egoera kudeatzea «zaila» izango dela aitortu du, baina osasunaren eta ekonomiaren arteko oreka bilatzen saiatuko direla.


Summary: Sinadura bilketa bat hasiko dute Donostian eraiki nahi duten surf parkearen aurka. Otsailean eman zuten Donostiako Martutene auzoan egin nahi duten surf parkearen proiektuaren berri. Ordutik, harrabotsa sortu du albisteak, eta zenbait surflari sinadura bilketa bat egiten hasiko da proiektu hori geldiarazteko asmoz.

Donostiako Martutene auzoan eraiki nahi duten surf parkearen aurkako sinadura bilketa hasiko dute Donostiako eta inguruko herrietako hainbat surflarik. Duela bi hilabete pasatxo egin zuen eztanda albisteak. Surf parke bat Donostian; horrela zioen albistearen titular nagusiak, eta zurrumurru hori zabaldu eta gutxira iritsi ziren surflari askoren eta hainbat eta hainbat norbanakoren gaitzespen mezuak. Aizarnazabalgo (Gipuzkoa) Wavegarden enpresarena da proiektu hori, eta Donostiako Udalaren babesa du lehiaketa publiko batera aurkezteko. Martutene auzoan eraikiko litzateke, itsasotik gertu, eta olatu artifizialen bederatzi hektareako ingurune bat izango litzateke. Ideia gauzatzekotan, Wavegarden enpresa pribatuak kudeatuko luke; izan ere, olatuak egiteko makinetan eta parke artifizialetako ur tratamenduan espezializatutako lantegi bat da.

Surfrider Foundation Europe kolektiboak ohar baten adierazi duenez, surflariek eskatu dute proiektu hori berehala geldiaraz dezatela, eta azaldu dute helburu hori lortzeko mobilizatuko direla, «proiektuaren ondorio negatiboen inguruan informatuz». Horretarako, proiektuaren aurkako hamabost argudio zerrendatu dituzte txosten batean, eta, oharrean nabarmendu dutenez, Antondegi Berdea-Olatuak Itsasoan kolektiboak plazaratutako askotariko argumentuen osagarriak dira. Gainera, azpimarratu dute proiektuak ez diola herritarren eskaera edo behar bati erantzuten, eta dagoeneko badagoela ezaugarri horiek dituen surf parke bat Aizarnazabalen.

Hain justu ere, martxoan sortu zuten surf parkearen aurkako kolektibo hori, surfaren eta ekologiaren alorreko zazpi elkarteren artean. Egitasmoaren aurka zehaztu zituzten argudioen artean, olatu naturalei loturikoetan eta ingurumenari loturiko argumentuetan egin zuten azpimarra. Kolektiboaren arabera, kezka handiz hartu zuten Donostiako Udalaren proposamena, eta ingurumenaren alde egingo dutela nabarmendu zuten, «are gehiago bizi dugun klima larrialdian». Hain zuzen ere, salatu zuten olatu artifizialen ingurune hori kostaldetik lau kilometrora eraiki nahi dutela, «parketik oso gertu surfa modu natural eta iraunkorrean» egin daitekeela. Halaber, adierazi zuten proiektuaren balioak surflarien komunitatearen aurka joango liratekeela.

Aurrekariak Donibane Lohizunen

Donibane Lohizunen (Lapurdi) ere saiatu ziren duela gutxi horrelako gune bat eraikitzen, baina, hein handi batean herritarren borrokari esker, proiektu hori atzera bota eta geldiarazi egin zuten. Donostiako eta inguruko herrietako surflariek egingo duten moduan, sinadura bilketa bat hasi zuten, eta 70.000 sinadura baino gehiago lortu zituzten surf parkearen eraikuntza geldiarazteko.


Summary: Alarma egoerarik gabe, Gorenak erabakiko du oinarrizko eskubideen murrizketen inguruan. Espainiako Gobernuak onartu berri duen dekretuaren bitartez, erkidegoei ahalbidetu zaie tokiko auzitegien erabakiak Auzitegi Gorenera eramatea.

Espainiako Gobernuak bere asmoei eutsi di,e eta igandean bertan behera utziko du urriaz geroztik indarrean egon den alarma egoera. Horrek esan nahi du ezen erkidegoetako gobernuek, oinarrizko eskubideekin lotutako neurririk hartzekotan, tokiko auzitegi nagusien babesa beharko dutela: Eusko Jaurlaritzak, EAEko Auzitegi Nagusiarena, eta Nafarroako Gobernuak, Nafarroako Auzitegi Nagusiarena. Haatik, Espainiako Gobernuko Ministroen Kontseiluak errege dekretu bat onartu du gaur alarma egoera amaituta sor daitekeen ziurgabetasun egoerari bide emateko. Moncloak iragarri berri duen dekretuaren arabera, erkidegoei ahalbidetzen zaie Espainiako Auzitegi Gorenean kasazio helegitea jartzea tokiko auzitegiek ez badiete uzten neurri murriztaileak hartzen. Hau da, dekretuaren bitartez, Gorenak izango du neurri murriztaileen inguruko azken hitza. Horrela, «aterki juridikoa» eman nahi zaie erkidegoei pandemiaren aurkako neurriak hartzeko, doktrina bateratuz eta erkidegoen arteko bereizketak saihestuz, Carmen Calvo Espainiako Gobernuko lehen presidenteordeak gaur azaldu duenez.

Salbuespenezko egoera juridiko horrekin erkidegoek arazorik izan ez dezaten, Ministroen Kontseiluak dekretu bidez moldatu du administrazioarekiko auziak arautzen dituen legea, eta, horri esker, erkidegoetako gobernuek Auzitegi Gorenean kasazio helegitea aurkeztu ahal izango dute euren lurraldeetako epaitegiek pandemiari aurre egiteko neurriak baliogabetzen badituzte.

Dekretu berriarekin, gainera, alarma egoeran hartutako beste neurri batzuk hiru hilabetez luzatuko dituzte. Besteak beste, etxebizitzarekin eta pobrezia energetikoarekin zerikusia dutenak. Neurriok hiru hilabetez jarraituko dute indarrean, abuztuaren 9ra arte, alegia.