Summary: Guardia zibilek deklaratu dute ETAk informazioa eskatzen ziola Arantza Zuluetari. Alfontso Zenon abokatuak eskatu du CNIko kideek deklaratuko duten argitu arte epaiketa eteteko, baina Angela Murillo epaileak jarraitzea ebatzi du.

Duela bi aste defentsaren testiguek deklaratu ondotik, gaur izan du jarraipena zazpi euskal herritarren aurkako 13/13 makroepaiketak Espainiako Auzitegi Nazionalean. Zazpi guardia zibilek deklaratu dute, peritu gisa, eta Arantza Zulueta abokatuak ETArekin izandako ustezko lotura berretsi dute guztiek. Bertzeak bertze, adierazi dute Zuluetaren Bilboko bulegoa miatu zutenean USB bat aurkitu zutela zeinetan ETAk Martxel-i zuzenduriko dokumentu bat zegoen —Guardia Zibilak Zuluetarekin lotzen du ezizen hori—. Deklaratu dutenez, dokumentu horretan ETAk ustez Zuluetari eskatzen zion Espainiako Auzitegi Nazionalari buruzko informazioa helaraz ziezaiela: bertzeak bertze, kokapenak eta segurtasun neurriak, sarbideak, epaileen bulegoak eta lehergaiak jartzeko leku egokiak eskatzen dira dokumentu horretan, azaldu dutenaren arabera. Informazio gehiago ere eskatzen zion ETAk, guardia zibilen hitzetan: Aitor Zabaletaren hiltzaileari buruzko informazioa, adibidez.

Ustez Zuluetari atzemandako bertze dokumentu batean, ETAk Bixer-i —Zuluetarekin lotzen duten bertze ezizena— eskatzen dio Amarauna izeneko egitura koordinatzeko. Guardia zibilek azaldu dute Amarauna «inteligentzia sare» moduko bat zela, Euskal Herriko herri eta hirietan «militante berriak kaptatzeko eta ituen inguruko informazioa biltzeko».

Guardia zibilen hitzetan, ustez Zuluetari atzemandako bertze dokumentu batean Amaraunaren helburuak zehazten dira, baita militarrei eta poliziei buruzko informazioa, «aparatu judizialeko» kideena, «salatariena» eta «iraultza zerga ordaintzen ez zutenena» ere. Deklaratu dute, halaber, ETAko zuzendaritzak bilera batera deitu zuela Zulueta 2010eko urtarrilaren 15ean, Parisen, Amaraunaren proiektua haren gain uzteko. Guardia zibilek azaldu dute, gainera, Arantza Zuluetari ustez kenduriko USBko dokumentazioak Xabier Lopez Peña etakide ohiari atzemandako baten enkriptazio gako bera zuela.

Guardia zibilek ez dute ukatu CNIko kideek operazioan parte hartu zutela: are, azaldu dute Guardia Zibilak berak eskatuta aritu zirela, Zuluetaren eta Jon Enparantzaren telefono deiak eta mezuak haiei helarazita.

Ez dute epaiketa eten

Perituen deklarazioei ekin aurretik epaiketa eteteko eskatu du Alfontso Zenon Zuluetaren eta Enparantzaren abokatuak. Izan ere, salatu du Espainiako Auzitegi Nazionalak onartua zuela CNI Espainiako inteligentzia zerbitzuetako kideek testigu gisa deklaratzea, froga moduan, baina auzitegiak uko egin diola horri. Erregu helegite bat jarrita daukat defentsak, eta Zenonek salatu du ebatzi gabe dagoela oraindik: «Auzitegiak ahal duen guztia egin beharko luke froga hori ekartzeko». Zuluetaren eta Enparantzaren abokatuaren arabera, hain zuzen, CNIko kideen deklarazioak lotura zuzena dauka aurretiazko gaietan defentsaren abokatuek epaiketa bertan behera uzteko egindako eskaerarekin, eta, beraz, «erabat beharrezkoak» dira testigu gisa. «Dauden aukera guztiak erabili beharko lituzke auzitegiak; bestela, babes judizial eraginkorrerako eskubidea urratuko litzateke».

Angela Murillo epaileak ez du onartu Zenonen eskaera: Jose Perals fiskalaren eta AVT akusazio partikularraren eskariz, erabaki du epaiketarekin aurrera jarraitzea, eta erregu helegitea geroago ebaztea, perituen deklarazioen ondotik.


'Offshore'-an murgiltzeko probalekua

Summary: 'Offshore'-an murgiltzeko probalekua. Material eta osagai ezberdinek itsaso zabalean duten bilakaera aztertzeko laborategi flotagarri handiago bat uretaratuko du Tecnaliak.

Itsasoari begira bizi dira euskal enpresa asko. Historikoki ontziola eta arrantzaleen lan eremua izandakoa aspaldi zabaldu zen energiaren sektorera. Offshore delakoa da, itsaso zabala alegia. Itsasoa, baina, eremu fisiko basatia da, eta lurrean erabiliak izateko diseinaturiko gailu eta material askok ez dute jasaten olatuen, kresalaren edo ugerraren eragina. Eta, hain zuzen, hori probatzeko eraiki du Tecnaliak HarshLab berria. 2018an uretaraturiko izen bereko laborategiaren bertsio handiagoa da.

«Bizkaiko golkoa energia iturri handia izan daiteke. Probatu behar dugu itsasoak zer ematen digun», horrela azaldu du Arantxa Tapia Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen sailburuak laborategi berriaren garrantzia. HarshLab 8,5 metroko diametroa eta 7 metroko altuera duen buia erraldoi bat da. Hurrengo astean uretaratuko dute, Armintzan (Bizkaia). BiMEP itsas plataforman egongo da, eta 2018an bertan uretaraturiko laborategi zaharra ordezkatuko du. Buia zaharra Bilboko portura eramango dute proba txikiagoak egiteko.

Azken bi urteetan 500 proba baino gehiago egin dituzte buian, eta, eskaera goraka doanez, laborategi handiago baten premia ikusi zuen Tecnaliak. Pablo Benguria egitasmoaren arduradunak azaldu du orain korrosioa edo higadura baino aldagai konplexuagoak azter daitezkeela: «Argindar eta datu konexioa du, eta horrek asko zabaltzen du probatu daitezkeen gailuen mota». Laborategi berriak 2,6 milioi euroko kostua izan du, eta ez da flotagarria bakarrik, 65 metroko sakoneran probak egiteko aukera ere ematen baitu.

Eta zeintzuk dira horrelako laborategi bat behar duten enpresak? Bada, itsasoko energia errota eolikoentzat osagaiak egiten dituztenak, bereziki. Tapiak aipatu du buia «aurrerapauso» bat dela, eta deskarbonizazioa lortu nahi bada berriztagarriei bidea ireki behar zaiela. Erroten eraikuntzak hiru sektoreko enpresak bateratzen ditu, eta euskal enpresa asko ari dira bide hori urratzen: aeronautikoak, paletan; elektrizitate sektorekoak turbina eta enborretan (Ingeteam, Arteche...), eta ontzigintzakoak oinarri flotagarrian (Murueta). Egun lan askorekin dabiltza, Europako herrialde askok sartu dutelako energia eolikoa Europako funtsak jasotzeko egitasmoetan.


Summary: Droga trafikoaren barrunbeak eta kazetaritza, Sail Ofizialean. Thierry de Peretti zinemagile frantsesak ‘Enquête sur un scandale d’état’ aurkeztu du Sail Ofizialeko lehian.‘La hija’ erakutsi du Manuel Martin Cuenca zuzendari espainiarrak sail berean, lehiatik kanpo

Hubert Antonie iragan iluna duen infiltratu ohi bat da. Egun batez, Stephane Vilner Libération egunkariko kazetariarekin harremanetan jarriko da, eta azalduko dio Frantziako hainbat estatu egitura narkotrafikoan nahastuta daudela, eta froga dezakeela. Haren esanetan, sarearen arduraduna Jacques Billard da, narkotrafikoaren kontrako agentzian goi mailako ardurak dituen polizia. Droga trafikoaren barrunbeak eta ikerketa kazetaritza uztartu ditu Thierry de Perettik Enquête sur un scandale d’état filmean. Korsikan sortutako zuzendariak bere hirugarren lan luzea erakutsi du gaur Donostian, Sail Ofizialeko lehian.

Benetako gertakariak ditu oinarri filmak, Antoniek eta Vilnerrek Infiltré liburuan jaso zituztenak. Hasieran, liburua egokitzea proposatu zioten zinemagileari. «Baina niri, lehen pertsonan eginiko kontakizuna baino, gehiago interesatzen zitzaidan nola idatzi zen liburua, zer zegoen azpian. Azken batean, nola fabrikatzen den halako albiste bat, halako eskandalu bat». Zehaztu du bere asmoa ez zela narkotrafikoaren gaineko «dosier edo ikerketa bat» egitea, «baizik eta hitz egitea egungo errealitateaz; albisteak nola fabrikatzen diren, trafiko horren hariak nortzuk mugitzen dituzten, estrategiak nork diseinatzen dituen». Finean, «estupefazienteen atze-oihalaz» hitz egin nahi zuen. «Gainera, istorioko pertsonaia errealen hiruki hori zen ikuspuntu zinematografiko batetik gehien interesatzen zitzaidana». Vincent Lindon aktoreak jokatu du narkotrafikoaren aurkako agentziako poliziaren rola; Pio Marmaik kazetariarena; eta Roschdy Zemek infiltratuarena.

De Perettik adierazi du filmean agertzen den guztia egia dela, baina fikzioa ere bai, aldi berean. «Filmean esaten diren hitz guztiak esan egin dira errealitatean, baina ez dakit esan zen guztia egia ote den». Pelikulan epaile espainiar baten pertsonaiak GALen eta Frantziako Estatuarekiko harremanen inguruan esaten duenaz galdetu diote zuzendariari prentsa agerraldian. «Europako estatu demokratikoek hainbatetan jo dute mertzenarioz osatutako polizia paraleloetara, eta une batean filmak horri buruz hitz egiten du». GALen eta SAC izeneko talde parapolizial frantsesaren artean paralelismoak badirela ere adierazi du. «Ez dut uste sekreturik salatu dudanik».

Amatasuna erdigunean Donostiako Zinemaldian behin baino gehiagotan lehiatutako zuzendaria da Manuel Martin Cuenca espainiarra. Malas temporadas-ekin izan zen aurrenekoz Sail Ofizialean, 2005ean. Canibal-ekin itzuli zen 2013an, eta El autor-ekin, ostera ere, 2017an, baina oraingoan, Sail Ofizialean izan arren, lehiatik kanpo aurkeztu du bere azkeneko filma, La hija.

Irenek (Irene Virguez) 15 urte ditu, haurdun dago, eta adingabeentzako zentro batetik ihes egin du Javierrek (Javier Gutierrez), hezitzaileetako batek, lagunduta. Irenek Javierren eta haren emazte Adelaren (Patricia Lopez Arnaiz) babesa jasoko du Segurako mendilerroan (Espainia) dagoen etxe apartatu batean, eta, trukean, haurra jaiotzen denean senar-emazteei emango diela hitzemango du.

La hija udaberrian hasten da, pertsonaia guztiek etorkizunean itxaropena dutenean, baina denbora pasatu ahala, iluntzen joaten da filma, eta ipuin beltz baten gisan bukatzen da, thrillerraren kodeak bere gain hartuta. «Istorio oso oinarrizko bat kontatu nahi genuen, oso primitiboa, gerta zitekeena orain dela 15.000 urte leize batean. Bi emakume dira. Batek ezin du haurrik izan, eta bestea ardura handirik gabe izango da ama», azaldu du Martin Cuencak, gaur goizean, estreinaldiaren ondorengo agerraldian. Eta gaineratu: «Bi animaliaren arteko borroka da. Hain oinarrizkoa den horretara jo nahi nuen, muinera. Ondoren, drama eta thrillerra modu inkontzientean ateratzen dira».

Istorio hori «bere eremuan» kokatu du zinemagileak, Andaluziako mendialdean, «nahikoa bakartia, handia eta ezezaguna» delako hiru pertsonaia eta drama bat jasotzeko. «Istorio hau ezin zitekeen hirian gertatu». Ingurune horretan garatzen da drama, naturaren erdigunean dagoen etxebizitza batean.

Filmak amatasuna du erdigunean, Lopez Arnaizek azaldu duenez, «gizarteak erakusten duen amatasun goxoarekin alderatuta bestelakoa dena». Adelak ezin du haurrik izan, baina ama sen «ikaragarria» dauka. «Gainera, filmean ez da ikusten, baina ulertzen da bikote horrek iragan gogorra izan duela horregatik».

Gutierrezek antzezten duen pertsonaia bi emakumeen artean dago. Bataren senarra eta bestearen hezitzailea da, baina bere nahiak emazteak dituenekin datoz bat. «Dena maitasunetik abiatzen da», adierazi du. «Pentsatzen dute elkar laguntzen ari direla, eta plan ona dutela buruan. Hori dute azken irteera. Baina, azkenean, maitasunaren izenean, basakeriak egiten dira».

Hirukiaren hirugarren erpina Irenek osatzen du, aurrera egiteko hezitzailearen eskuari heltzen zaion nerabeak. Irene Virguez: «Hasieran ez du garbi zer nahi duen, baina bere hezitzaileak bide bat irekitzen dio, eta horri eusten dio».


Summary: Depp: «Erosoago nago protesien atzean, ni neu izaten baino». Johnny Depp aktore estatubatuar ezagunak jasoko du aurtengo bigarren Donostia saria. Ez die tratu txarren akusazioari buruzko galderei erantzun prentsaurrekoan, eta emandako babesa eskertu dio Zinemaldiari.

Pertsonaia ikonikoak antzeztu dituzten aktoreekin gertatzen da, ikusleek benetan ikusten dituztela filmetako pertsonak benetakoen ordez. Johnny Depp aktoreak (Owensboro, AEB, 1963) pertsonaia aski ezagun ugariren rola jokatu du zineman, eta berak ere sentitu izan du nahasmendu hori: «Pertsonaia bat izatearen ustea edukitzen duzu, arraroa da». Batzuen txalo eta besteen isiltasun artean jasoko du Donostia saria iluntzean, eta aurretik, Kursaalean prentsaren aurrean egindako agerraldian, haren inguruko polemikaren mamua airean zebilen, lehen hitza nork ebakiko.

Donostiako Zinemaldiak saria Deppi emango ziola esan orduko hasi ziren kritikak: Amber Heard emazte ohiak tratu txarrak leporatu izan dizkiola-eta, hainbat eragilek jaialdiari eskatu zioten ez ziezaiotela saririk eman. Zinemaldiak nabarmendu zuen aktorearen ibilbide artistikoari egin nahi diotela aitortza, eta errugabetasun presuntzioari eutsi zioten erabakia justifikatzeko.

Kursaaleko prentsa aretoa bete-beteta zegoela iritsi da Depp hara, eta esan dituen lehen hitzekin argi geratu da zer tonutan hitz egingo zuen gai horri buruz: «Beldurtu nauzue momentu batean, uste nuen bota egin nahi ninduzuela». Prentsaurrekoaren gidariak ere hasieratik ezarri ditu mugak: «Mesedez, egin Depp jaunari bere ibilbide profesionalari buruzko galderak, horregatik baitago hemen, bere karrerari omenaldi bat egiteko». Kazetari batek zuzenean galdetu dio hainbat eragilek saririk ez emateko egindako eskaeraz, eta gidariak berak adierazi du Deppek ez ziola horri erantzungo.

Muga horiei itzuri eginez, aktorearen inguruko zalapartak bere ibilbide artistikoari nola eragingo dion galdetu diotenean, Deppek barrenak husteko baliatu du erantzuna: «Kantzelazioaren kultura kutsatutako airea bezalakoa da. Egia esan, uste dut orain seguru nagoela. Hala ere, egoera gure kontroletik aterata dago, eta inor ez dago seguru; zuetako inor ere ez. Baldin eta norbait prest badago esaldi bat esateko, hori nahikoa da. Jende askok sufritu du horregatik».

Deppek 1980ko hamarkadako pelikula ezagun batean egin zuen debuta: Wes Cravenen A Nightmare on Elm Street filmean (1984). 1990eko hamarkadan, AEBetako film independenteetan aritu zen lanean; ezaguna da Jim Jarmuschen Dead Man (1995), baita Tim Burtonekin egindako lanak ere: Edward Scissorhands (1990) eta Ed Wood (1994). Burtonekin harreman oparoa izan du hasiera hartaz geroztik, eta maiz egin dute lan elkarrekin. Pertsonaia gogoangarriak dira Charlie and the Chocolate Factory-ko (2005) Willy Wonka eta Alice in Wonderland-eko Mad Hatter (2010).

Akaso Pirates of the Caribbean sagako Jack Sparrow kapitaina izango da Deppek antzeztutako pertsonaiarik bereziena ikusle askorentzat. Hearden salaketaren ondorioz, Disneyk Depp filmetatik kanpo uztea erabaki zuen. Prentsaurrekoan, esan du edozein unetan dela «Sparrowrekin bidaiatzeko gai». «Ez dut enpresarik behar Jack Sparrow izateko eta irribarreak ateratzeko».

Deppek fantasiazko zineman lan egin du batez ere. Gaur kontatu zuenez, umetatik gustatzen zaizkio beldurrezko film mutuak, eta, Burton ezagutu zuenean, «berehala konektatu» zuten. Fantasiazko rolak egitean, zera interesatzen zaio gehien: «Maskarak makillajearen atzean ezkutatzeko aukera ematen dizu. Ihes egin dezakezu zure zamatik. Ni erosoago sentitzen naiz protesien atzean, neure burua izaten baino. Arraroa da, ezta?».

Aktorea izatez gain, ekoizlea ere bada. Gogor kritikatu du Hollywoodeko estudio sistema: «Ez da lehen zena, ezta inola ere». Aktoreak eta ikusleak gutxiesten dituzte, haren ustean: «Erabili eta botatzekoak garela uste dute. Gainera, ikuslea ez dute aintzat hartzen, modu irrigarrian tratatzen dituzte. Uste dut Hollywoodeko arrakalak begien bistan daudela, eta ni pozik nago arrakala horiek lehenago ikusi izanaz».

Zinemaldiari eskerrak

Deppek gaur iluntzean jasoko du saria, Kursaalean egindako gala batean. Saria jasotzean norengan pentsatuko zuen galdetu diotenean, Donostiako Zinemaldiari eman dizkio eskerrak: «Batez ere gogoan izango dut Zinemaldiak nola babestu nauen; Jose Luisek [Rebordinos, zuzendaria], Donostiako alkateak... Usteko banu ni hemen egoteak inor mindu lezakeenik, kezkatuta egongo nintzateke. Baina argi nuen etorriko nintzela, atsegin nuela leku hau. Errespetu handia diot zinemaldi honi, ez dagoelako itxurakeriatan oinarrituta, filmetan eta zinemagileetan baizik».


Saririk gabeko hobekuntza

Summary: Saririk gabeko hobekuntza. Alavesek ez du punturik batu oraindik, Espanyolen zelaian galdu ostean. Aurreko lehietan baino duinago aritu da, baina garesti ordaindu du Duartek eginiko penalti garbia

Bost norgehiagoka, eta punturik ez. Denboraldi bat ezin daiteke okerrago abiatu. Alavesek gaur hasi nahi zuen suspertzen, Espanyolen zelaian, eta ezin uka ahalegindu denik. Larunbateko derbiaren aldean, itxura lehiakorragoa eman du Javi Callejaren taldeak. Zenbait minutuz, aurkaria baino gehiago ere izan da, eta aukera pare bat izan ditu markagailuan aurrea hartzeko. Ordea, errentagarritasunik gabeko goraldia izan da, eta huts zaharrak berritu ditu azkenean. Lehenik, beste penalti garbi bat oparitu dio aurkariari, eta, gero, ez da partida berdintzeko kapaz izan. Ez du etsi, baina argitasun falta nabarmena izan du aurrean.

Espanyolen gol goiztiar bat zen Alavesek eragotzi beharreko lehen gauza, jokalarien konfiantza apurra guztiz desagertu ez zedin. Bada, bigarren minutuan sukalderaino sartu da Keidi Bare, eta ateko zuloan baloia sarera bidali du Raul de Tomasek. Arabarren amesgaiztoa bete da. Baina iratzarri egin ditu VAR-ak:âÂÂÂÂjokaldiaren hastapenean jokoz kanpo zegoen Embarba. Alta, Callejarenak ez dira guztiz esnatu, eta 17. minutuan bideo epaileak salbatu ditu berriro:âÂÂÂÂDe Tomasek beste baloi bat sareratu du, bakar-bakarrik atzera ere, baina pasea kokapen aurreratuegian jasota. Jokoz kanpo, Alaves bezala.

Ordu erdiz luzatu da gasteiztarren ezina. Bere zelaian sartu ditu Espanyolek, jabetza jarraituaren eta joko aldaketen bidez. Ezkerretik egin die min handien. Area inguruan, pentsatzen utzi diete kataluniarrei. Ez zeuden behar bezain gertu zainketetan. Itxura txarra zuen neurketak, Manu Garcia lerro artean jokatzen hasi den arte. Haren pase zorrotzek berpiztu egin dute Alavesen erasoko jokoa, eta, hala, gidoia alderantzikatu egin da lehen zatiaren amaieran: jazarria izateari utzi dio Arabako taldeak, eta jazarle bihurtu da. Riojak izan du lehen aukera, 31. minutuan, ezkerkada indartsu batekin. Eta atsedenaren atarian, aurreneko gola sartzear izan dira Joselu eta Martin:âÂÂÂÂaurrelariak areaz kanpotik jaurti, Diego Lopezek gelditu, eta aldaratzea kanpora bidali du atzelariak.

Alavesek ez ditu baliatu neurketako minuturik onenak. Aldageletatik bueltan, aurrerako urratsa egin du Espanyolek, denboraldiko lehen garaipena lortu nahian. Berandu gabe argitu zaio bidea, Duartek eginiko penalti bati esker. Alaveseko atzelariak eskuarekin moztu du Morlanesen jaurtiketa bat. Penalti garbia izan da, eta De Tomasek ez du barkatu Pachecoren aurrean. 53. minutua zen. Bazegoen erreakziorako astia. Jakitun zeuden arabarrak, eta beste lehia batzuetan baino kemen handiagoz saiatu dira kolpetik altxatzen.

Callejak Guidetti atera du zelaitik, Sylla sar zedin. Senegaldarrak berritu egin du taldearen energia, eta, gainera, gertu izan du banakoa zelairatu berritan, Martinen erdiraketa on bat ehizatuta. Haatik, ezin izan du garbi errematatu, eta kanpora joan da baloia. Eskuin hegalean aurkitu nahi zuten lasterbidea, bi baten kontrako egoerak baliatuz. Rioja izan da, berriz ere, jokalaririk sakonena. Alabaina, gasteiztarren nahiak ezinarekin egin du topo minutuen joanean. Marrazkiz eta piezaz aldatu du Callejak, baina alferrik. Taldeari asko kosta zaio arriskua sortzea. Bukaeran, itsu-itsuan jo du berdinketaren bila, eta kontraeraso batean bigarrena egitear izan da Wu Lei. De la Fuentek izan du Alavesen azken aukera, baina area barruan ihes egin dio baloiak, Alavesi puntuek bezalaxe.


Summary: Depp: «Arrazoi bakarrarengatik nago hemen: jendearengatik». Emazte ohiari tratu txarrak eman izanaren salaketa airean egon zen ekitaldian, nahiz eta inork ez aipatu zuzenean.

Kritikak kritika, txalo artean jaso du bart Donostia saria Johnny Depp aktore estatubatuarrak, Kursaalean eginiko ekitaldian. Zaleen sostengua eskertu du, haiek eman diotelakoan «aurrera jarraitzeko kemena».

Marion Cotillarden txanda hartu du Deppek. Aktore frantsesak jaso zuen Donostia saria joan zen ostiralean, eta harekin batera izan da izendatua estatubatuarra aurten.

Cotillarden sariak adostasuna baino ez du sortu; Deppi eman izanak, ordea, haserrea eragin du zinemagintzako eta gizarteko hainbat talderen artean, emazte izandakoari tratu txarrak eman izana egotzi diotelako aktoreari. Tratu txarren akusazioari buruzko galderei ez zien erantzun arratsaldeko prentsaurrekoan.

Edurne Ormazabalek aurkeztu du ekitaldia. Adierazi duenez, «Depp aktore ona bezain sailkaezina da». Haren «magnetismoa eta pertsonaia bakoitza antzezteko modu berezia» nabarmendu ditu, eta tartean Edward Scissorhands eta Jack Sparrow aipatu ditu, adibide gisa.

Denera 90 film baino gehiagotan aritu da aktorea, eta hamar bat ekoitzi ditu. Horietako batek Epaileen Saria jaso zuen iaz, Crock of Gold: A Few Rounds With Shane MacGowan (Julien Templek zuzenduta). Hori aurkezten egon zen Depp iaz Donostian.

Jose Luis Rebordinos Zimenaldiaren zuzendariak eman dio garaikurra. Ohoretzat hartu du aktoreak saria, eta eskerrak eman ditu. «Arrazoi bakarrarengatik nago hemen: jendearengatik», esan du aktoreak. «Zinema jendearentzat da, eta jendeak agintzen du».

Eskerrak eman dizkio Rebordinosi eta Zinemaldiari, «gauzak hartzeko modu zoragarriarengatik, perspektibarengatik eta gauzak ikusteko erarengatik. Ez dut inoiz ahaztuko».

Zinemaldia goraipatu du, «zinema jaialdi bat izan beharko lukeenarekin bat datorrelako, eta zinema eta jendea ardatz dituelako».

Cotillard sarikideari zorionak eman dizkio, nahiz eta harekin ez den elkartu Donostian. «Neska bikaina, zoragarria» dela esan du.

Zaleak bere «zutabe» izan direla nabarmendu du. «Eskerrik asko neure borrokalariei; sentitzen dut sortu izan diren arazoengatik». Berak ere bere buruan sinesten duela adierazi du.

Atzo arratsaldeko prentsaurrekoan egin bezala, salaketa faltsuen biktima izandakoen kasuak aipatu zituen ekitaldian, bere aferarekin paralelismoa egin nahian. Arkansasen (AEB) 1993. urtean hiru haurren hilketaren harira oker zigorturikoak ekarri zituen gogora. «Errugabeak ziren, eta Damienek [Echols], atxilotuetako batek, zortzi urte pasatu zituen heriotzaren korridorean». Deppek gogoratu du aferan esku hartu zuela, eta Hollywoodeko beste hainbat figurarekin batera sostengua eman ziola zigorturikoari. Azkenean, kasua berriz aztertu zuten auzitegiek, eta Echols errugabetu egin zuten.

Aferak erakutsiko luke, Deppen arabera, jendeak justiziaren horma zulatzeko boterea duela, kolpe txikien bitartez bada ere. «Hori esaten dut ni orain oso txikia naizelako».


Summary: PSE-EEko idazkari nagusi izateko hautagaitza aurkeztuko du bihar Eneko Anduezak. Idoia Mendiak asteartean lema utziko zuela iragarri ondotik, Gipuzkoako PSE-EEko idazkari nagusia izango da lehena hautagaitza aurkezten. Ez da aurreikusten beste hautagaitzarik

Idoia Mendiak PSE-EEko idazkari nagusi izateko hautagaitza ez zuela berrituko jakinarazi bezain pronto, Eneko Anduezaren izena nabarmendu zen ordezko posible gisa. Efe berri agentziak alderdi sozialistaren iturriak aipatuz iragarri berri duenez, Anduezak bihar agerraldi bat egingo du Bilbon ofizlalki iragartzeko PSE-EEko idazkari nagusi izateko hautagaitza aurkeztuko duela. Iturri berberek aipatzen dutenez, oraingoz ez dirudi beste inor aurkeztuko denik.

Idoia Mendiak esan du «edozein militantek egin dezakeela aurrerako urratsa». Horretarako, epeen barruan beharrezko babesak aurkeztu beharko lituzke. Anduezari buruz, gogoratu du alderdien egin duen ibilbidea aintzat hartuta «urrats koherentea» iruditzen zaiola.

Andueza 2017tik da Gipuzkoako PSE-EEko idazkari nagusia, eta 2020tik legebiltzarkidea da. Zientzia politikoetan lizentziatua da, eta Iñaki Arriolaren alboan egin du bidea alderdian, Eibarko Udalean eta Eibarko talde sozialistan.


Summary: Alda Miarritzeko pisutik lekutu da, Airbnb-k etxea «behar bezala» deklaratu ondoan. Ekintza lorpentzat jo dute, baina «iruzur masiboa» salatzeko mobilizatzen segituko dutela erran dute.

Miarritzeko (Lapurdi) Errepublika karrikako 20 zenbakiko etxe batera sartu ziren astearte goizean Alda mugimenduko kideak. Airbnb plataformak legez kanpo alokatzen duela salatu zuten, derrigorrezkoa den etxearen erreferentzia zenbakia ez baitzuen agerrarazten webgunean. Aldaren arabera, plataformak Miarritzen alokatzen dituen etxeen bi herenak ez dira «behar bezala deklaratuak», eta, horren harira, «iruzur masiboa» salatu zuten, zenbaki hori deklaratu gabe zenbait zerga ez baitituzte pagatzen. Bada, atzo arratsean Airbnb plataformak etxearen erreferentzia zenbakia agerrarazi zuen webgunean: Aldako kideek okupazioa bertan behera uztea erabaki dute, eta atzo gauean atera ziren pisutik; bihar lekutzeko asmoa zuten, berez.

«Airbnb plataformak etxearen zenbakia deklaratu du gure ekintzaren ondorioz. Halere, deklaratuak ez diren etxeak salatzen segituko dugu egoera erregulartu dezaten», adierazi du Aldak. Anartean, beraz, mobilizatzen segituko dutela iragarri dute. «Etxebizitzaren krisiari aurre egiteko», manifestazio bat eginen dute datorren azaroaren 20an, Etxebizitza defenda dezagun lelopean, Baionan, 15:00etan.


Summary: Espainiako Auzitegi Gorenak baztertu egin du indultuen kontrako bide penala. Eskuin Liberala alderdiak Pedro Sanchezen kontra jarri zuen kereila bertan behera utzi du epaimahaiak. Azaldu duenez, soilik bide administratibotik jo daiteke Kataluniako buruzagi independentistei zigorra eteteko erabakiaren aurka.

Espainiako Auzitegi Gorenak ezerezean utzi du Espainiako Gobernuak Kataluniako bederatzi buruzagi independentistari emandako indultuei bide penaletik aurre egiteko aukera. Eldiario.es agerkariak aurreratu duenez, Gorenak baztertu egin du Eskuin Liberala alderdiak Pedro Sanchez Espainiako presidentearen aurka jarri zuen kereila. Alderdi horrek prebarikazioa leporatu zion Sanchezi. Auzitegiaren iritziz, akusazioaren argudioek ez dute auziaren gaineko «gutxieneko analisia» eskaini Sanchezen erabakietan prebarikazio delitua baden aztertzeko.

Eskuin Liberalak aurkeztu zuen kereilak Sanchezi leporatu zion Kataluniako prozesu independentistarengatik zigortuak izan ziren buruzagien aldeko indultua «trukerako txanpon gisa» erabiltzea, Espainiako Kongresuan Kataluniako alderdi independentisten babesa lortzeko. Gorenaren iritziz, baina, justiziak ezin du anitzat hartu argudio hori. Auzitegiak nabarmendu du indultua hura onartzeko eskumena zuenak eman zuela: Espainiako Gobernuak, alegia. Eta gaineratu du erabakia hartzeko arrazoiak ezin direla justiziaren kontrolaren menpe jarri. Hala ere, zehaztu duenez, auzitegiek neurriaren «koherentzia» aztertu dezakete, eta, horretarako, administrazioarekiko auzien bidea da erabili beharrekoa.

Hain justu, bide hori erabili dute PPk, Ciudadanosek eta Voxek indultuen kontra egiteko. Gorenak hiru alderdi horien helegiteen gaineko epaia eman beharko du hurrengo hilabeteetan. Oraingoz, baztertu egin du indultuak, kautelazko neurri gisa, behin-behinean indargabetzea eta Kataluniako prozesuarengatik zigortutako buruzagi independentistak berriro ere espetxera bidaltzea.


Summary: Ekonomia azkar suspertzen ari da Nafarroan, %2,6 handitu baita martxotik ekainera. Urtebete atzera eginez gero, %18,5eko jauzia eman du, baina aintzat hartu behar da iazko bigarren hiruhilekoan konfinamenduak eragin handia izan zuela barne produktu gordinean

Uztailean aurreratutako datua berretsi du Nastat Nafarroako estatistika erakundeak: bigarren hiruhilekoan, ekonomia %2,6 handitu da lehen hiruhilekoarekin alderatuta, eta %18,5 iazko epe bereko datuarekin alderatuz gero. Datuok baieztatzen dute ekonomia indarrez suspertzen ari dela, batik bat industriak eta barne eskariak, gehienbat familien kontsumoak, bultzatuta.

Hain zuzen ere, iragan astean, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ekonomiak joera bera duela azpimarratu zuen Jaurlaritzak. Apur bat apalago bada ere, %2,2 handitu zen bertako ekonomia bigarren hiruhilekoan.

Eskaintzari erreparatuta, sektore ekonomikoen artean indartsuen industria ari da hazten. Iazko epearekin alderatuta, %26 handitu da industriaren jarduera martxotik ekainera bitartean. Dena den, iragan urte amaieratik lehengaien eta energiaren garestitzeak bete-betean eragin die industriako azpisektore batzuei, eta hornidura arazoak izaten ari dira enpresak —tartean, VW bera, erdieroaldeen krisia dela eta—.

Nastaten datuetan ez da egoera hori islatu, baina urtarriletik uztailera arteko industria produkzioaren jarduera indizeak jaso du eragin hori. Iazko uztailetik, urtebetean Nafarroako industria jardueraren indizea %9,6 handitu zen, eta garraio osagaiek (%60), papergintzak eta zurgintzak (%23), eta metalgintzak (%21) joera hobea izan arren, energia sektoreak %20 egin zuen atzera, eta manufaktura eta elikagai industriek %3,8 eta %1,9 baino ez zuten egin gora.

Beste sektoreei begira, lehen hiruhilekoarekin alderatuta murrizketen arintzeak eta alarma egoera altxatzeak mesede egin zien zerbitzuei (%21,4 handitu da), batik bat ostalaritzari, merkataritzari eta garraioari. Joera horrekin bat eginez, Nastatek hotelen abuztuko datua eman du: Nafarroako hotel eta ostatuetan 278.101 egonaldi erregistratu dira, iaz baino %79 gehiago.

Neurri batean, joera hori barne eskariak berak hauspotu du. Oro har kontsumoa %13,8 handitu da bigarren hiruhilekoan, batik bat familien zein norbanakoen erosketek (%16,8) eta enpresen inbertsioek (%24,2) gidatuta.

Kanpo merkataritzari dagokionez, Nafarroako enpresek iaz epe berean baino %31,4 gehiago esportatu zuten martxotik ekainera bitartean, batik bat industria jarduerak bultzatuta. Halaber, inportazioak %27,9 handitu dira; Nastaten arabera, esportazioen eta inportazioen arteko alde horrek barne kontsumoaren «dinamismo handiagoa» adierazten du.

Suspertzeak eragina izan du enpleguan. Bigarren hiruhilekoan %15,7 handitu da enplegu kopurua, iazko epe berarekin alderatuta. Industrian %16,5eko gorakada izan du; merkatuen zerbitzuetan, %22,8koa; eta eraikuntzan, %18koa.


Summary: Pablo Larrainen 'Spencer' izango da emanaldi sorpresako filma. Etzi emango dute, 16:00etan, Viktoria Eugenian. Diana Spencer Galesko printzesari buruzkoa da.

Pablo Larrainen Spencer filmak Veneziako Zinemaldiko Sail Ofizialean parte hartu zuen irailaren hasieran, eta Donostiako Zinemaldiak gaur adierazi du hura izango dela aurtengo film sorpresa. Larrainek Diana Spencer Lady Di Galesko printzesari buruzko film bat egin du. Haren bizitzako hiru egun kontatuko ditu, 1990eko hamarkadaren hasierakoak, Spencerrek Windsor etxean igaro zuen azken oporraldian kokatuta.

Kristen Stewartek jokatuko du Spencerren rola, eta Jack Farthingek egingo du haren senar Charles printzearena. Timothy Spall, Sean Harris eta Sally Hawkins aktoreek ere parte hartu dute filmean. Gidoia Steven Knightena da.

Larunbatean emango dute, 16:00etan, Viktoria Eugenia antzokian. Hasieran salgai jarri zituzten sarrera guztiak salduta daude; egunean bertan jarriko dituzte gehiago, 08:00etatik aurrera.

Azken hamarkadan, Larrainen filmek ibilbide arrakastatsua egin dute mundu osoko zinema jaialdietan. No (2012), El club (2015) eta Ema (2019) lanek sari ugari irabazi dituzte. Spencer ez da zuzendariak pertsonaia ikoniko baten bizitzan oinarrituta egiten duen lehen lana; izan ere, 2016an Neruda eta Jackie egin zituen. Pablo Neruda idazle txiletarrak bere herrialdetik ihes egin zueneko pasartea kontatu zuen lehenengoan. Bestean, Jacqueline Bouvierren dolua erakutsi zuen haren senar John F. Kennedy AEBetako presidentearen hilketaren ondorengo egunetan.

Larrainen lan asko erakutsi izan dituzte Donostiako Zinemaldian. Tony Manero (2008), Post mortem (2010) eta El club Horizontes Latinos sailean, eta No, Neruda eta Ema Perlak sailean.

Donostiako Zinemaldiak orain dela bi urte berreskuratu zuen emanaldi sorpresa bat programatzeko ohitura. 2019an Todd Phillipsen Joker filma eman zuten, eta iaz, Abel Ferrararen Sportin' Life.


Summary: Euneiz unibertsitatea sortzeko lege proiektuaren tramitazioak aurrera egingo du Eusko Legebiltzarrean. Elkarrekin Podemos-IU taldeak eskatu du lege egitasmoa Jaurlaritzari itzultzeko, argudiatuta Euneizek ez dituela betetzen unibertsitatetzat hartua izateko lege baldintzak. EAJk, PSEk, PPk eta Voxek ez dute zuzenketa babestu, eta EH Bildu abstenitu egin da.

Euneiz (European University of Gasteiz) unibertsitate pribatu berria Gasteizen eraikitzeko lege proiektuak beste koska bat gainditu du gaur Eusko Legebiltzarrean, Elkarrekin Podemos-IUk aurkeztutako osoko zuzenketa atzera bota ondotik. EAJk, PSEk, PPk eta Voxek osoko zuzenketaren aurka bozkatu dute, eta EH Bilduk abstentziora jo du. Beraz, Eusko Jaurlaritzaren lege proiektua tramitatzen jarraituko dute ganberan: proiektuari ekarpenak egiteko agerraldiak entzunda, taldeen zuzenketa partzialak eztabaidatuko dituzte. Gaurko saioan, Elkarrekin Podemos-IUren osoko zuzenketa izan dute eztabaidagai. Iñigo Martinez Zaton legebiltzarkideak salatu du Euneizek ez dituela betetzen euskal sistema unibertsitarioak ezarritako helburuak, eta ez dela bateragarria Espainiako Gobernuak onartu berri duen lege dekretuarekin. Hain justu ere, uda partean Espainiako Gobernuak dekretu bidez gogortu egin zituen goi mailako hezkuntza zentroak unibertsitatetzat hartu ahal izateko bete behar diren baldintzak, eta Euneiz ez da legedi berrira egokitzen. Horixe salatu du Elkarrekin Podemos-IUk bere zuzenketan, eta Jaurlaritzari eskatu dio atzera botatzeko lege proiektua, eta baldintza berrietara egokituko den beste bat aurkezteko. Espainiako Gobernuaren dekretu berriak zentroek eskaini behar duten gutxieneko eskaintza akademikoa zehazten du: graduko hamar titulu, sei master eta bi doktoretza programa. Euneizek, ordea, graduko bederatzi titulu eskainiko ditu. Gainera, bost ezagutza adarretako gutxienez hiruk egon behar dute hezkuntza curriculumean jasota, baina Euneizek bi adar baino ez ditu hartuko. Argudio hori ez da izan Elkarrekin Podemos-IUk Euneiz unibertsitate pribatuaren aurka emandako bakarra. Martinez Zatonek salatu du unibertsitate horrek finantzaketa publikoa jasoko duela, eta hezkuntza ikuspuntu «merkantilista» batetik sustatuko dela, irabazi asmoa izango duelako.

EH Bildu abstenitu egin da bozketan, baina Ikoitz Arrese legebiltzarkideak argitu du koalizioak ez duela bat egiten unibertsitate pribatuaren egitasmoarekin. Lau zuzenketa partzial aurkeztu dizkio lege egitasmoari, bermatzeko Euneizek ez duela diru publikorik jasoko. «Euneiz bezalako unibertsitate pribatu batek, irabazi asmoa duenak, ezin dezake diru publikoa jaso, eta legeak argi utzi behar du hori». Horretarako, koalizioak galdegin du Euskal Unibertsitate Sistemaren Legea aldatzea puntu horri dagokionez. Halaber, txosten juridiko berri bana egiteko eskatu die Unibasq agentziari eta Eusko Legebiltzarreko zerbitzu juridikoei, Euneizek Espainiako Gobernuaren lege berria betetzen duen argitu dezaten. Arresek ohartarazi du proiektu horrek «alde ilun» asko dituela, eta salatu du «alfonbra gorria» jartzen ari zaiola unibertsitate horri EHUk espezialitate berberak eskaintzea sustatu beharrean. EAJk, PSEk, PPk eta Voxek babestu egin dute unibertsitate berria eraikitzeko proiektua. Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak, berriz, adierazi du gobernuaren lege proiektuak indarrean den araudia errespetatzen duela.


Summary: Maria Txibite: «Pandemia amaitu? Esan dezakeguna da transmisioa apaldu dela, eta apaltzen segitu behar dugula». Nafarroako Osasun Departamentuko iturriek BERRIAri azaldu diote izurriari neurria hartzeko parametroak «positiboak» direla, «eta horrek neurrien arintze bat ekarriko duela, ezusterik ezean»

Ez da bukatu, baina datuak itxaropentsuak dira. Mezu hori eman dute Nafarroako Gobernuko arduradunek gaur goizean. Atzo, Osasun Publikoko eta Lan Osasuneko Nafarroako Institutuak bukatutzat jo zuen «iazko udan hasitako aldi epidemikoa», eta adierazi zuen «beste garai batean» sartu dela herrialdea, birusaren transmisioa kontrolatuago dagoelako. Baieztapen horrek sortutako ikusminaz jabetuta, Nafarroako Gobernuko lehendakariak ez du «epidemiaren bukaeraz» hitz egin nahi izan, baina nabarmendu du «helmuga oso gertu» dagoela: «Esan dezakegu pandemia amaitu dela? Tira, esan dezakeguna da birusaren transmisio maila oso apala dela, apaltzen segitu behar dugula eta, beheranzko joera hori egonkortzen bada, are gehiago arinduko ditugula neurri murriztaileak».

Neurrien arintzeari dagokionez, Txibitek esan du hasiak direla hainbat sektorerekin hitz egiten, «urriaren 1etik aurrera» neurrien malgutzeari segida emate aldera. Hala ere, gogorarazi du birusa ez dela desagertu, oraindik ere badela txertoa hartu ez duen jendea eta ezinbestekoa izanen dela, «neurri batean bederen», maskaren erabilerari, pertsonen arteko distantziari eta bestelako babes neurriei eustea.

Nafarroako Osasun Departamentuko iturriek BERRIAri azaldu diotenez, hiru aldagai aztertzen dituzte izurriaren bilakaerari neurria hartzeko: egoera epidemiologikoa, txertatze maila eta ospitaleen okupazioa. «Osasun Publikoko Institutuaren txosten epidemiologikoa testuinguru zabalago horren barruan ulertu behar dugu. Egia da, egoera epidemiologikoari dagokionez, datuak positiboak direla: epidemiatzat jotzen denaren langaren azpitik dago birusaren kutsatze maila, baina beheranzko joera hori egonkortu beharra dago». Kutsatzeek beheranzkoari eusten badiote eta «ezusterik ezean», Osasun Departamentuko arduradunek uste dute izurria «kontrolatzeko bidean» egonen litzatekeela aurki, «baina egoera horren aurreko fasean gaude oraindik».

Horrez gain, epidemiaren beste bi neurgailuei ere erreparatzeko galdegin du Osasun Departamentuak: «Ospitaleratze kopuruari dagokionez, joera positiboa da, baina ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan egoera ez da hain ona, oraingoz, oheen erdiak okupatuta daudelako. Bestalde, txertatzearen eraginkortasuna agerikoa da, eta oraintxe Nafarroako biztanleen %87k hartua du dosiren bat gutxienez». Hortaz, datuak onak direla nabarmendu dute departamentuko ordezkariek, «baina datorren astean eginen dugu balorazio osoago bat, perspektiba apur batekin, eta orduan iragarriko dira Nafarroako Gobernuak hartuko dituen erabakiak».

Beste 138 kasu Hegoaldean

Atzoko datuek ere erakusten dute izurriaren intzidentzia beheranzkoan dela: 138 positibo zenbatu zituzten Osakidetzak eta Osasunbideak Hego Euskal Herrian eginiko 8.430 proba diagnostikoetan. Herrialdeka, 23 atzeman zituzten Araban, 66 Bizkaian, 24 Gipuzkoan, eta 18 Nafarroan.

32 pertsona ospitaleratu zituzten atzo COVID-19ak jota, eta 62 gaixo larri daude Hegoaldeko ospitaleetako ZIUetan. Hildako baten berri ere eman du Osasunbideak.


Summary: Animalien babeserako lege proposamena tramitatzeari ekingo dio Eusko Legebiltzarrak. EH Bilduk eta EP-IUk uste dute EAJren eta PSEren lege proposamena hankamotz geratzen dela, eta animaliak babesteko lege integral bat eskatu dute.

Eusko Legebiltzarreko osoko bilkurak tramitera onartu du joan den ekainean EAJk eta PSEk erregistraturiko lege proposamena. 1983koa da animaliak babesteko Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan indarrean den legea, eta, talde sustatzaileek diotenez, lege berriarekin animalien «babes maila handitzea» eta haien «ongizatea hobetzea» nahi dute. Luis Javier Telleria jeltzaleak goizean azaldu du legearen xedea zein den: «Kontzientziazio berri baten dinamizatzaile izatea eta erantzukizuna hartzea da helburua, edozein herritarrek, animalia bat zaintzea erabakitzen duenean, euskal gizarte osoarekin ere erantzukizuna hartzen duela jakin dezan». PPk eta Voxek babestu egin dute Jaurlaritzako taldeen lege egitasmoa. Ordea, EH Bildu eta Elkarrekin Podemos-IU abstenitu egin dira gaurko bozketan, uste dutelako lege berria hankamotz geratuko dela. Halaber, eskatu dute animalia guztien ongizaterako «lege integral bat» lantzea. David Soto EP-IUko legebiltzarkideak kritikatu du gobernuak «aukera bat galdu» duela animalien babes osorantz urratsak egiteko. Ideia bera azpimarratu du Itxaso Etxebarria EH Bilduko legebiltzarkideak ere. «Maskotak» babesteko legea baino ez dela salatu du, eta eskua luzatu du legea hobetu eta animalien ongizatea era «integralean» jasoko duen lege berri bat ontzeko. Isun gogorragoak Legebiltzarrak gaur bide eman dion lege proposamenak debekatu egiten du harrera zentroetan animaliak hiltzea, eta 100.000 eurorainoko zigorrak ezartzen ditu. Eraso larritzat jotzen ditu, besteak beste, animaliari hiltzerainoko tratu txarra ematea; albaitaririk gabe hiltzea, antzutzea edo mutilatzea; pozoitutako jakiak bide publikoetan uztea eta animalien borrokak sustatzea. Debeku batzuk ere ezarri nahi ditu lege proposamenak: besteak beste, animalien arteko borrokak, animaliekin egiten diren zirkuetako ikuskizunak eta ferietako ikuskizunak. Gainera, animalien salmenta horretarako baimena duten establezimenduak bakarrik egin ahalko dute, eta ez norbanakoek. Salmenta puntu horietan ezingo dira animaliak bizirik erakutsi, eta horien salmenta katalogo bidez bakarrik egiten ahalko da. Arraza arriskutsuko txakurrei dagokienez, horiek izateko lizentzia berezia izan beharko da, eta beharrezkoa izango da antzutzea.


Summary: Gipuzkoako zahar etxeetan greba eguna dute gaur eta bihar, eta manifestazioa egin dute. ELAk eta LABek deitu dute lanuztera. Hainbat aldarrikapen egin dituzte; besteak beste, sektoreko lan hitzarmena eskatu dute.

Hiru urte bete dira Gipuzkoako zahar etxeetako langileak lan baldintza hobeen eske protestan ari direla. Eta gaur eta bihar ere greba eguna dute, ELA eta LAB sindikatuek deituta. Hainbat ekinaldi eta mobilizazio antolatu dituzte, eta manifestazioa egin dute gaur goizean, Donostian, Saguesetik abiatuta. Aldarrikapenez jositako protesta izan da. Tartean, lan hitzarmena eskatu dute, eta Gipuzkoako Foru Aldundiari erantzukizunak exijitu. Gipuzkoako Senideak elkarteak ere parte hartu du manifestazioan.

Josune Diaz ELAko ordezkariak azaldu du hiru urte direla lanuzteak hasi zituztela –251. greba eguna dute gaurkoa–, eta «erantzunik gabe» daudela oraindik ere: «Lan hitzarmenaren negoziazioan ez da aurrerapausorik eman». Gipuzkoako zahar etxeetako langileen lan baldintzak hobetzeko beharra azpimarratu du, eta adierazi egoitzen egoera geroz eta «okerragoa» dela: «Egoera muturrekoa da».

«Gaurkoa beste borroka egun bat da Gipuzkoako zahar etxeetako langileentzat. Urte gehiegi ari gara borrokan lan hitzarmen duin baten alde, lan baldintza duinen alde», esan du Leire Ormazabal LAB sindikatuko ordezkariak. Lan kargak »gehiegizkoak» eta «jasanezinak» direla salatu du.

ELAk eta LABek erantzukizuna eskatu diote Gipuzkoako Foru Aldundiari: «Zeren zain dago diputazioa?». Ormazabalek gogorarazi du Markel Olanok atzo berretsi zuela ez dela berriz aurkeztuko ahaldun nagusi izateko, eta eskatu diote joan aurretik «lanak eginda uzteko».

Borrokan jarraituko dutela nabarmendu dute, eta azpimarratu ez dutela amaituko irtenbidea bilatu arte.


Summary: Hamar pertsona auzipetu dituzte Arabako Aldundiaren zaintzapeko nerabeen ustezko prostituzioaren aferan. Besteak beste, ustelkeria, sexu abusua eta adingabekoei pornografia erakustea leporatzen diete akusatuei, Gasteizko Sansoheta zentroan bizi ziren 14 eta 17 urte bitarteko neska eta mutil batzuek 2016an eginiko salaketaren harira.

Arabako Fiskaltzak hamar pertsonaren aurkako akusazioa aurkeztu du, Arabako Foru Aldundiaren legezko zaintzapean zeuden adingabeak ustez prostituitu zituen sarearen aurkako auzian. Sansoheta zentroan bizi ziren hainbat nerabek egin zuen salaketa 2016. urtean. Biktimak 14 eta 17 urte bitarteko neskak eta mutilak ziren orduan, gurasoek zaintza galdu ostean epaileek Arabako Aldundiaren zaintzapean utzitakoak.

Ustelkeria, sexu abusua, adingabekoei pornografia erakustea eta osasun publikoaren aurkako delituak egozten dizkie Fiskaltzak hamar akusatuei, eta ehun urteko kartzela zigorra eskatu du. Akusazioaren arabera, akusatuek nerabeei ordaintzen zieten sexuaren truke.

Fiskaltzak ohar baten bitartez zabaldu du akusazioaren berria, baina ez du xehetasun gehiago eman nahi izan, «gertaerak larriak eta biktimak izugarri zaurgarriak» direlako.

Gasteizko Bigarren Ikerketa Auzitegiak martxoan amaitu zuen dosierra, eta herrialdeko epaitegira bidali zuen.

2016an, salaketa

Zentroko arduradunek 2016ko urriaren 6an jakin zuten lehen aldiz gertaerari buruz, orduan adierazi zutenez. Tutorearekin eginiko ohiko bilera batean, gazte bat prostituitzeari buruz mintzatu zitzaion. Egoera ikusita, beste nerabeak elkarrizketatzeari ekin zioten, eta haietako batzuek adierazi zuten «noizbehinka» prostituitzen zituztela.

Gasteizko kanpoaldean dago Sansoheta zentroa. Batez ere, familia eta portaera arazoak dituzten gazteak bidaltzen dituzte hara, gurasoei zaintza kenduta. Orduan hogei bat gazte zeuden han, erregimen irekian, nahiz eta zentroa hamar pertsonentzako bakarrik diseinatuta egon.

Espetxera bidaltzen lehena psikologoa izan zen. Beatriz Artolazabal orduan Gizarte Zerbitzuetako diputatua zenak nabarmendu zuen hura ez zela aldundiko langilea. Prostituzioa, gertatzekotan, foru aldundiaren egoitza eta espazio publikoetatik kanpo gertatu zela esan zuen Artolazabalek.

Lehenengo salaketa biktimetako baten familiak jarri zuen urte hartako apirilean. Hala aitortu zuen Ramiro Gonzalez Arabako diputatu nagusiak, baina, argudiatu zuenez, fiskaltzak eta aldundiko teknikariek ez zieten horren berririk eman arduradun politikoei. Adingabeen halako prostituzio kasua «edonon» gerta zitekeela nabarmendu zuen gero.

EAEko Ararteko Manu Lezertuak ikerketa bat abiatu zuen afera plazaratu eta gutxira. Administrazio publikoek adingabeen segurtasuna bermatzeko hartutako neurriei buruzko informazioa eskatu zuen, adingabeak babesteko neurriak «egokiak eta nahikoak» ote ziren aztertzeko.

Adingabekoak babesteko sistemak ezin ziela beharrei erantzun adierazi zion BERRIAri Pertsonen Autonomiarako eta Garapenerako Nafarroako Agentziako Familiaren eta Adingabeen zuzendariorde Mikel Gurbindok, aferaren harira.

Elena Aiarza Elorriagak, EAEko Arartekoko Umeen eta Nerabeen saileko arduradunak, berriz, «adingabeen egoitza asko beteta daude: muga-mugan», adierazi zuen.

Hurrengo urtean Arartekoak txostena aurkeztu zuen, eta, ondorioztatu zuenez, Arabako Foru Aldundiak «ez zuen desegoki jokatu» aferan.

Halere, 2018an ELAk salatu zuen adingabeei arreta emateko Arabako foru zerbitzuen sareak «kudeaketa arazo larriak» zituela. Nuria Vallejos Barroso ELAko zerbitzu soziosanitarioetako arduradunak Bideberria eta Sansoheta zentroetako egoera salatu zuen. «Administrazioak dira zentro horien arduradunak, zuzenean edo zeharka, baina ez dituzte betetzen dagozkien eginbeharrak». Bideberrian ere prostituzioaren inguruko salaketak aurkeztu zituzten.


Summary: EAJk edukiera mugatuarekin ospatuko du Alderdi Eguna. Ekitaldi politiko «xumea» izango dela iragarri dute. Igandean ospatuko dute, Forondan, 12:00etatik aurrera.

EAJk igandean, irailak 26, ospatuko du 45. Alderdi Eguna, Forondako zelaietan (Gasteiz). Alderdiak adierazi duenez, ekitaldiak edukiera murriztua izango du; 12:00etan hasiko da, eta ekitaldi politiko «xumea» izango da.

Andoni Ortuzar EAJko Euzkadi Buru Batzarreko presidenteak, Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak eta Aitana Agirre EGI gazte erakundeko kideak hitz egingo dute Alderdi Egunean, eta edukiera beteta dago dagoeneko. Ekitaldia zuzenean ikus daiteke EAJren webgunean eta alderdiaren sare sozialetan.

Ekitaldi honekin, EAJk koronabirusa baino lehenagoko «espazioak eta jarduerak» berreskuratuz joatea du helburu, «zuhurtziaz eta sen onez» jokatuz. Topaketan, gainera, alderdiak hurrengo hilabeteetara begira garatuko duen lan politikoa azalduko du; besteak beste, adierazi du «euskal emakume eta gizonok krisi honetatik are indartsuago» ateratzeko lanean jarraituko duela.


Summary: Tubacexeko langileek ez dute onartu Jaurlaritzaren eskaintza berria, «enpresari men eginez» aldatu duelakoan. Lan Saila prest dago langile eta zuzendaritzarekin harremanetan jarraitzeko, baina ez dago beste bilerarik deituta.

Tubacexeko langile batzordeak ez du onartu Eusko Jaurlaritzak gaurko bilerara eramaniko eskaintza. Sindikatuek salatu dutenez, Lan Sailak aldatu egin du iragan asteleheneko bilerara eramaniko proposamena. Aldaketa horien barnean leudeke, betiere batzordearen arabera, aurten kaleratze behartuak egotearen eta doikuntza ekonomikoak egitearen aukera. Batzordearen ustez, Jaurlaritzak «men egin» die enpresaren presioei. Langileek 225. greba eguna dute. Tubacexeko zuzendaritzaren, langile batzordearen (ELA, CCOO, STAT, LAB eta ATAL) eta Lan Sailaren arteko bileren arteko giro ona hautsi egin da. Iragan astean egoera azaltzeko bi bilera egin zituzten, eta astelehenean Jaurlaritzak sintesi eskaintza bat eraman zuen mahai gainera langileen ordezkariek eta zuzendaritzak azter zezaten. Proposamenen artean zeuden, besteak beste: langileek greba uztea, enpresak EAEko Auzitegi Nagusiaren ebazpenari jarritako helegitea kentzea, borondatezko kaleratzeak egotea bakarrik, 2022-2024 hirurtekorako lan hitzarmen berria sinatzea... Langileen ordezkariek begi onez ikusi zuten, baina jakiteko zegoen enpresak zer jarrera izango zuen. Gaur, berriz, sindikatuaren arabera, Jaurlaritzaren proposamena aldatu egin da, eta, besteak beste, kaleratzeen aukera mantendu du. Lan Sailak, bere aldetik, «diskrezioa» ezinbestekoa dela nabarmendu du ohar bidez, eta ez ditu baloratu nahi izan enpresa eta zuzendaritzaren jarrerak, lehen eskaintzaren inguruan haiek eginiko «interpretazioak», ezta ere azken hiru egunetan sarturiko «elementuak». Sailak gatazkarentzako konponbide adostu bat aurkitzeko borondatearekin jarraitzen du, baina gaur-gaurkoz ez dago datarik bilera berrietarako. Harremanak asko mikaztu direla dirudi.


Summary: 13/13 auziko defentsak guardia zibilen kontraerranak azaleratu ditu. Akusazioaren eta defentsaren perituek deklaratu dute gaurko auzi saioan. Angela Murillo epaileak iragarri du litekeena dela epaiketa azarora arte luzatzea.

Datak, txostenak, artxiboak eta izenak: horiek izan dituzte hizpide gaur Espainiako Auzitegi Nazionalean jarraitu duen 13/13 auziko epaiketan. Atzo deklaratu zuten guardia zibilek hitz egin dute gaur berriro, Alfontso Zenon eta Aiert Larrarte abokatuen galderei erantzunez, eta ondotik defentsak eskaturiko bi peritu informatikok hartu dute hitza.

Zenonek eta Larrartek guardia zibilei galdegin diete ea nola lotzen dituzten Arantza Zuluetaren, Jon Enparantzaren eta Iker Sarriegiren izenak ezizen batzuekin, eta askotariko kontraerran eta zehaztasun faltak azaleratu dituzte. Guardia zibiletako batek erran du, adibidez, Zulueta ezizen batekin lotzen dutela, zeina deitua baitzegoen Parisen eginen zen bilera batera joateko. Zuluetak Miarritzetik (Lapurdi) Parisera joateko hegazkin txartel bat hartu zuen egun batzuk lehenagorako, baina guardia zibilak aitortu du ez dutela frogarik Zulueta bilera horretara joan zela erraten duenik: «Uste dugu zita horretara joateko zela hegazkin txartela, baina zita horretan egon zenik ezin dugu esan». Adierazi dute ez dakitela ziur bilera hori egin zenik ere.

Martxel eta Bixer ezizenekin lotzen dute Zulueta, guardia zibilen arabera, pertsona berari egiten baitiote ezizen horiek erreferentzia, baina abokatuek behin eta berriro galdetuta, guardia zibilek ez dute zehaztu ahal izan nola egiten duten ezizenen eta izenen arteko lotura: «Haren profilarekin bat egiten du», erran du halako batean guardia zibiletako batek, Zuluetaren eta Bixer-en arteko loturari buruz.

Enparantza abokatuaren Hernaniko (Gipuzkoa) bulegoko esku idorgailu batean zegoen zulo batez mintzatu dira guardia zibilak gero, haien hitzetan, han atzeman baitzituzten ustez abokatuek euskal presoekin komunikatzeko erabiltzen zituzten mezuak. Zenonek guardia zibilei galdetu die ea nola zekiten Enparantzak zulo horren berri zuela: «Ezin dugu esan edukia ezagutzen zuenik. Baina noski bazekiela hor zegoela: esku lehorgailuak ez zuen funtzionatzen». Enparantzaren etxean atzemandako Zutabe aldizkariez ere galdetu die Zenonek guardia zibilei: ea nola dakiten harenak zirela, eta ez etxe horretan bizi ziren bertze norbaitenak. Guardia zibilaren erantzuna: «Etxe horretan bizi zitekeen jende gehiago, baina halako argitalpenen aurkikuntzak erakusten du, atzemandako beste gauzekin testuinguruan jarrita, bazitekeela pertsona horrek argitalpen horiek erabiltzea».

Larrartek datekin dauden kontraerranak azaleratu ditu Iker Sarriegiren kasuan. Izan ere, Sarriegi kafe antzoki batekin lotzen dute 2009an, ustez Xabier Lopez Peña etakide ohiari atzemandako informazio baten arabera. Lopez Peña 2008an atxilotu zuten, ordea. Gainera, Sarriegiren bulegoan, etxean eta autoan ez zuten aurkitu Gabai ezizenarekin izenpeturiko dokumenturik —hari egozten diote ezizen hori—, guardia zibilek berek onartu dutenez.

Defentsaren perituak

Informatikan adituak diren defentsaren perituek deklaratu dute ondotik, eta informazioa falta dutela nabarmendu dute. Zehazki, frogetako bat: «Ez dugu eskuratu, eta ez dugu atzeman ebidentzien artxiboan». Jone Goirizelaia abokatuaren galderei erantzunez adierazi dute, beraz, ezin dutela baieztatu informazio hori «existitzen» denik eta «izenpedura digitalak horrekin bat» egiten duenik: «Ez gaude ados txostenarekin, ezin baitugu baieztatu hemen esaten dena». Guardia zibilek erantzun diete haien departamenduari ez zitzaiola halakorik eskatu. Angela Murillo epaileak galdegin die ez dezatela haien artean eztabaidatu.

Auzi saioak, gibelatuta

Aurreikusita zegoen heldu den astean bukatzea Madrilen 13/13 auziko epaiketa, baina gaurko auzi saioaren akaberan Murillo epaileak luzatu egin ditu epeak: heldu den astelehenean perituekin segituko dutela jakinarazi du, eta astearteko saioa, berriz, bertan behera utzi dute. Bertze lau data iragarri dituzte: urriaren 15a eta 29a, eta azaroaren 3a eta 4a. Abokatuek desadostasuna erakutsi dute, eta, beraz, ikusteko dago noiz arte iraungo duen epaiketak.


Summary: Nafarroako Gobernuak iragarri du Nafarroako ubidea eguzki panelekin estaliko duela. Uste dute azpiegiturari esker %30 jaitsiko dela lurruntzearen ondorioz galtzen den ura, eta energia sortuko duela aldi berean

Gaur jakinarazi dute plana Jose Mari Aierdi Nafarroako Gobernuko Etxebizitza eta Lurralde Antolamenduko kontseilari eta presidenteordeak eta Itziar Gomez Landa Garapeneko eta Ingurumeneko kontseilariak. Gomezek esan du «proiektu garrantzitsu bat» dela Nafarroarentzat, energia propioa ekoitzi ahalko duelako «ingurumenean eragin barik».

Energia sortzeaz gain, Nafarroako ubidean ura ez galtzea du helburu proiektuak. Gomezek azpimarratu du Nafarroaren «energia subiranotasunak» kostuak egonkortu ditzakeela nekazarientzat, industriarentzat eta hiritarrentzat. Ideia bera errepikatu du Aierdi presidenteordeak: «Proiektua aurrerapauso bat da energia berriztagarria sortzeko kontrol publikoarekin eta eragin barik».

Proiektuak 160 MW sor ditzakeela uste dute: gaur egun eguzki panelek Nafarroan sortzen duten energia bikoiztu egingo litzateke. Azpiegitura jabego publikokoa izango da, eta sailburuek iragarri dute Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioan eta Europako Batzordean aurkeztuko dutela proiektua laster.


Summary: ELAk salatu du Jaurlaritzak egungo espetxe ereduari eutsiko diola. Sindikatuaren arabera, Jaurlaritzak «oraindik» ez du proposamenik aurkeztu, eta daukan jokaerak «agerian» uzten du Espainiako Estatuko ereduarekin jarraitzeko asmoa.

ELAk eta Eusko Jaurlaritzak zenbait bilera egin dituzte azken asteetan, espetxe ereduari buruz hitz egiteko. Izan ere, Jaurlaritzak urriaren 1etik aurrera eskuratuko du espetxe eskumena, baina, datozen bi urteetan gaur egungo espetxe ereduari eusteko asmoa adierazi du Jaurlaritzak.

Astelehenean elkartu ziren berriro, eta, sindikatuaren arabera, Jaurlaritzak beste proposamen bat «berehala» aurkezteko konpromisoa hartu zuen. ELAk azaldu duenez, ordea, «oraindik» ez du proposamenik aurkeztu, ezta bileretara deitu ere. Sindikatuaren arabera, Jaurlaritzaren jokaerak «agerian» uzten du Espainiako Estatuko espetxe ereduari eusteko asmoa.

ELAk azaldu duenez, Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua Zaballako presondegira joango da bihar, Espainiako espetxeetako zaindariaren eguna ospatzera. Sindikatuaren iritziz, ekintza horrek «estatuko ereduaren jarraipena besterik ez du irudikatzen».

ELAk adierazi du borrokan jarraituko duela Jaurlaritzak «espetxe sistema propio baten alde» egin dezan. Eredu horrek presoen gizarteratzea izan beharko du helburu, eta hori lortzeko, sistemak, «publikoa eta gizatiarragoa» izateaz gain, presoen eskubide guztiak «zorrotz» errespetatu beharko ditu. Sindikatuaren arabera, horrelako eredu bat lortzeko «ezinbestekoa» da langileentzat lan baldintza duinak bermatzea.


Summary: Txuri-urdinak olatuaren aparretan daude oraindik ere. Imanol Alguacilek entrenatutako taldea aurkaria baino gehiago izan da, baina garesti ordaintzear egon da atzean egindako hutsak. Aritz Elustondok bi gol sartu ditu, eta Sorlothek min hartu du

Taldean min hartuta dauden bederatzi jokalariren inguruan galdetu zioten Imanol Alguacili Granadan (Espainia) jokatu bezperan. Ea horrek zein ondorio izan zitzakeen. Ez zuen zalantza egin: «Ez du merezi kexatzea. Gaudenekin partida guztiak irabaz ditzakegu». Bete-betean asmatu du Realeko entrenatzaileak. Txuri-urdinek Granadan irabazi dute: 2-3.

Garaipenari esker, Reala aparretan dago oraindik ere. Hamahiru puntu ditu lehen sei jardunaldiak jokatuta. 2010ean Espainiako Lehen Mailara igo zenetik behin bakarrik lortu du halako uzta ederra. Duela bi sasoi izan zen: hamahiru puntu eskuratu zituen. Bigarren postuan zegoen. Orain, hirugarrengoan dago. Baina gutxienekoa da hori. Bikain ari da.

Alguacilek konfiantza osoa du jokalariengan. Sinetsita dago zelaira irtengo denak ez diola huts egingo. Argi geratu da hori berriz ere. Lau aldaketa egin ditu Sevillaren aurkako hamaikakoarekin alderatuta: Ryan, Zaldua, Gebara eta Navarro aritu dira Remiro, Gorosabel, Zubimendi eta Isaken ordez. Atezainarena izan da aldaketarik aipagarriena, Remirok ez baitzuen golik jaso ligako azken lau partidetan, eta australiarrak oraindik ez baitzuen jokatu.

Realak indartsu ekin dio partidari, eta bosgarren minuturako jada bi aukera garbi izan ditu. Nagusi zen. Baina zorigaiztoko jokaldi batek aldatu du dena. Bederatzigarren minutuan, korner batean, Germanek buruz errematatu du, eta Gebarak bere atean sartu du gola. Kolpea izan da, baina txuri-urdinak suspertu egin dira, eta berriz ere arriskuko jokaldiak sortzen hasi dira. Baina ez dute asmatu, eta atzetik joan dira atsedenaldira.

Lehen zatian egin bezala, indartsu ekin diote bigarrenari. Oraingoan, ordea, eraginkor aritu dira, eta bi gol sartu dituzte lehen ordu laurdenean: Merinok lehena, eta Aritz Elustondok, bigarrena. Baina zailena egin eta gero, huts egin dute berriz ere. Gebarak penalti inozoa egin dio Baccari 69. minutuan, eta Millak binakoa lortu du. Hori gutxi balitz bezala, Sorlothek min hartu du; beste bat. Baina hori guztia bazter batean geratu da 82. minutuan, lehen golean egin bezala, Aritz Elustondok atzetik aurrera eginez 2-3koa sartu duenean. Gol horrek estuasun guztiak ahaztuarazi ditu.


Summary: Gorritxoek galdu egin dute berriz ere Sadarren. Etxean jokatutako lau partidetan bi puntu baino ez ditu eskuratu Jagoba Arrasatek entrenatutako taldeak. Betisek kontraerasoan erabaki du partida

Etxean lehendabiziko garaipena lortu ezinda jarraitzen du Osasunak. Lau partidatan bi berdinketa eta bi porrot, hori da balantzea. Lehenengo bi partidak hutsean amaitu ziren, baina ondorengo bietan zazpi gol jaso ditu. Gehiegi, gauza onerako. Aldiz, Sadarretik kanpo jokatu dituen bi neurketak irabazi ditu. Kalean otso ari da, etxean uso.

Partida irekia espero zuen Jagoba Arrasatek, eta baita asmatu ere. Alavesen aurka garaipena lortu zuen hamaikakoa errepikatu du, baina Mendizorrotzan izan zuen atzealdeko sendotasuna zein azken metroetako zehaztasuna falta izan zaio etxeko taldeari. Kontraerasoetan, zuzen eta azkar jokatuta, irabazi du neurketa Manuel Pellegriniren taldeak.

Ondo ekin dio lehiari Osasunak. Presioa goian eginez eta baloiak azken metroetan lapurtuz, Betis bere area inguruan setiatu du. Gorritxoen erritmo itogarri horri aurre egiteko, baloi jabetza luzeak baliatuta, partida lokartu du Sevillako taldeak (Espainia). Halako batean, 21. minutuan, falta jaurtiketa bat motzean aterata bisitariek etxekoak lo harrapatu dituzte; azpitik egindako erdiraketa ez du David Garciak nahi bezala urrundu, eta Kike Hermoso debutariak aldaratzea aprobetxatu du baloia sareetara bidaltzeko: 0-1.

Kontraerasoan beste gol bat egiteko bi aukera on ere izan ditu Betisek, baina barkatu egin du. Osasunak ez. Taldeko jokaldi on batean, Torresek Claudio Bravoren aurrean bakarrik utzi du Kike Garcia, eta aurrelari espainiarrak ez du huts egin: jaurtiketa dotore batekin gainditu du txiletarra, neurketako 38. minutuan.

Bigarren zati hasieran, lehengo lepotik burua: Osasuna nagusi, eta bigarren gola egiteko zorian. Gutxi falta izan zaie Kike Garciari eta Darko Brasanaci gorritxoak aurreratzeko. Betisek ere izan du berea, Guido Rodriguezen oinetan. Hortik aurrera, partida erabat hautsi da. Bigarren golaren bila gora egin du nabarmen Osasunak, eta Betisek arriskua handia sortu du kontraerasoetan. Gorritxoen bigarrena gertuago zegoela zirudienean iritsi da espainiarren gola: Guardadok luze jokatu du Montoyarekin, eta haren erdiraketa buruz errematatu du Juanmik, sareetara. Hasiera batean marrazainak jokaldia baliogabetu du, baina, azkenerako, gola balekoa zela erabaki dute epaileek. Ahalegindu dira etxekoak neurketa berdintzen, baina etxetik kanpo hobeto ari dira. Luzapenean Willian Josek biribildu du Betisen garaipena.


Summary: Sail ofizialeko 'La abuela' eta Zinemirako 'Paperezko Hegoak'. Donostiako Zinemaldiko zazpigarren egunaren bideo laburpena.

Astea bete du Zinemaldiak. Zazpigarren egunean aktore eta zinemagile gehiago etorri dira Donostiara, Karra Elejalde, Dani Rovira eta Anna Castillo kasu. Horrez gain, Paco Plazaren "La Abuela" filma eta "Paperezko Hegoak" dokumentala aurkeztu dira.


Summary: Puigdemont: «Espainiak ez du barregarri geratzeko aukera bat bera ere galtzen». Kataluniako presidente ohia aske utzi du Italiako justiziak. Espainiako Auzitegi Gorenaren euroaginduaren ondorioz atxilotu dute. Sassariko Helegite Auzitegiak baldintzarik gabe utzi du aske, baina urriaren 4an itzuli beharko da Sardiniara deklaratzera, haren kontrako Espainiaratze eskaria argitzeko.

Irten da Carles Puigdemont Kataluniako presidente ohi erbesteratua Sardiniako Bancari espetxetik. Kargurik gabe aske utzi du Sassariko Helegite Auzitegiak, baina Espainiako Auzitegi Gorenak haren kontra igorria duen euroaginduaren auzia argitu beharko du justiziak oraindik, eta, beraz, deklaratzera itzuli beharko du Italiako uhartera, urriaren 4an.

Espetxetik irten eta berehala, Espainiako justiziaren jokabidea kritikatzeko baliatu ditu lehen hitzak. «Europako Justizia Auzitegiaren erabakia oso argia da, eta gaur ikusi da hori. Espainiak ez du barregarri geratzeko aukera bat bera ere galtzen».

Puigdemont bart atxilotu du Italiako Poliziak, Sardiniako S'Alighera hiriko aireportuan. Kataluniako eta Espainiako hainbat hedabidek jakinarazi dutenez, Espainiako Auzitegi Gorenaren nazioarteko atxilotze agindu baten ondorioz atzeman dute. Josep Lluys Alay Puigdemonten bulegoko buruak Twitter bidez jakinarazi duenez, gaur Sassari hiriko Apelazio Auzitegian deklaratu du. Sassariko Helegite Auzitegiak ebatzi du Generalitateko buruzagi ohiaren atxiloketa «legearen araberakoa» izan zela.

Bideoa: Josep Lluis Alay, Puigdemonten bulegoko burua, aske uzteko erabakiaren berri ematen.

Euroagindu eskaeraren funtsa ez ezik, euroagindu hori indarrean dagoen edo ez ere argitu beharko du auzitegiak. Izan ere, Puigdemonten abokatu Gonzalo Boyek dio indargabetuta dagoela agindu hori, Pablo Llarenak aurkeztutako arazo aurrejudizial bat argitu bitartean. Hala zehazten du Europako Justizia Auzitegiak uztailaren 30ean kaleratu zuen autoak ere. Espainiako Auzitegi Gorenak, ordea, gaurohar bidez ziurtatu du euroagindu hori indarrean dagoela oraindik ere. Pablo Llarena epaileak euroaginduarekin lotutako dokumentazioa bidali dio jada Sassariko auzitegiari. Bertsio kontrajarri horien artean, zer egin erabaki beharko du Italiako justiziak hurrengo asteetan. Horixe izango da auziaren muina.

Alayk jakinarazi duenez, ekitaldi ofizial batzuetan parte hartzera joan da Puigdemont Bruselatik S'Aligherara. Besteak beste, kultura katalanaren Adifolk jaialdira joatekoa zen —jatorri katalaneko hiria da S'Alighera, eta biztanleen laurdenak inguru katalan hiztunak dira—, eta Sardiniako Eskualde Autonomoko presidentearekin eta S'Aligherako arartekoarekin elkartzekoa zen. «Aireportura ailegatu denean, Italiako Poliziak atxikita eduki du. Bihar [gaur] Sassariko Apelazio Auzitegiko epaileen esku utziko dute, hark baitu eskumena libre uztea edo estraditatzea erabakitzeko». Boyek jakinarazi duenez, aireportuan, Italiako Poliziarekin batera, Espainiako Poliziako bi kide ere bazeuden, eta zuzenean joan dira Puigdemontengana hura atxilotzera. Aipagarria da joan den ostegunean bertan Parisen izan zela Generalitateko presidente ohia, eta han ez zela ahaleginik egin hura atxilotzeko.

Testuinguruak bultzatuta, Kataluniako Generalitateak ezohiko bilera egin du eguerdian, Pere Aragones presidenteak hala eskatuta. Batzartu ostean, gobernuko kideek agerraldia egin dute, eta Puigdemont lehenbailehen aske uzteko eskatu. Aragonesek berak iragarri du S'Alighera hirira joango dela datozen orduetan Jordi Puignero presidenteordearekin batera, «Puigdemont presidentearen aldamenean egoteko». Aragonesek gogor kritikatu du Espainiako Gobernuaren jarrera, eta «mendeku bila» aritzea egotzi dio. «Espainiako sistemak sinesgarritasun osoa galdu du. Argi utzi du sistema erabat anakronikoa dela».

Puigdemont europarlamentaria da gaur egun, hura bezala erbestean diren Toni Comin eta Clara Ponsati kontseilari ohien gisa. Europako Parlamentuak immunitatea kentzearen alde bozkatu zuen, Espainian epaitu ditzaten 2017ko urriaren 1eko independentziari buruzko erreferendumaren aurkako prozesuan. Puigdemontek helegitea jarri zuen, eta Europako Auzitegi Orokorrak joan den uztailean immunitatea indargabetu zien hirurei, nahiz eta auziaren funtsari buruz ebazpenik ez duen eman oraindik.

Auzitegiak argudiatu zuen ez zutela atxilotuak izateko arriskurik, Espainiako Auzitegi Gorenak eurodiputatuen aurka igorri zituen euroaginduak indargabetuta daudelako, Pablo Llarena Goreneko epaileak arazo aurrejudizial bat aurkeztu zionetik Europako Justizia Auzitegiari, atxilotze agindu horiekin lotuta. Auzitegi Orokorrak gaineratu zuen kautelazko neurriak berriro aztertuko lituzkeela arazo aurrejudiziala argitu ostean euroaginduak indarrean sartuko balira berriz. Hain zuzen ere, hori bera eskatuko dio Gonzalo Boye abokatuak Europako Batasuneko Auzitegi Nagusiari: hau da, Europako Parlamentuko suplikatorioa onartu zutenean kendu zioten immunitatea berriz ere indarrean sartzeko.

Hain zuzen, datozen orduetan argitu beharreko funts judiziala da zertan oinarrituta egin duen atxiloketa Italiako Poliziak.

Pere Aragones Kataluniako presidenteak «gaitzespen irmoa» egin dio «errepresio eta jazarpen judizialari». «Amaitu behar da. Amnistia da bide bakarra. Autodeterminazioa, irtenbide bakarra. Zure ondoan, presidente». CUPek ere Puigdemont askatzeko eskatu du. «Aski da errepresioarekin: amnistia eta autodeterminazioa».


Gaueko ezustea

Summary: Gaueko ezustea.

Alarma guztiak lanean jarri ziren bart gauean atzo Italiak Sardinian daukan poliziak Kataluniako presidente ohi Carles Puigdemont L'Alguerko aireportuan atxilotu zuenean. Denok harrapatu gaitu ustekabean atxiloketa horrek, Puigdemont bera aurrena, eta bere abokatuak berarekin batera. Bere aholkulari juridikoek susmorik txikiena ere eduki izan balute Espainiako Auzitegi Goreneko Pablo Llarena instrukzio epailearen eskaera betez atxilotu egingo zuketela, ez dago dudarik ez zioketela utziko Sardiniara joaten. Alemaniako Schleswig-Holsteingo auzitegiarekin jazo zitzaiona nahiko ikasgaia izan zen bere abokatuentzat, eta berarentzat, horrelako esperientzia, horrelako arriskua, berriro ez bizitzeko. Hamabi egun igaro zituen kartzelan, eta 75.000 euroko bermea ordainduta kaleratu zuten.

Bidaia asko egin ditu Puigdemontek azken hilabeteotan Europako Batasunaren barruan, europarlamentari izateak ematen zion immunitatearen ondorioz. Ezer gertatuko ez zitzaion uste osoarekin joan zen atzo Sardiniara Puigdemont, atxilo har zezaketen inolako usterik gabe. Auzitegi Goreneko Pablo Llarena instrukzio magistratuak kalabaza asko jaso ditu Puigdemontek eta bere kontseilari ohiek 2017ko urriaren bukaeran Kataluniatik alde egin zutenetik; bata bestearen atzetik Alemania, Belgika, Suitza eta Eskoziako auzitegiek atzera bota dizkiotelako euroagindu eskaerak. Baina, atzo ikusi genuenez, Llarena epaileak ez du amore eman Puigdemont Espainiara eramateko ahaleginean. Denok uste genuen bide hori agortuta zegoela.

Baina, udan honetan, Frantziako poliziak eman zuen pista bat Puigemonti bidaia horietan gerta zekiokeenaz. Kataluniako presidente ohiak inolako arazorik gabe hartu zuen parte iaz 1968ko udatik Ipar Kataluniako Prada herrian egiten den Udako Unibertsitate Katalanean (Universitat Catalana d’Estiu). Aurten, aitzitik, abuztuaren 16an, unibertsitate hori hasi zen egunean, Frantziako Poliziak unibertsiatearen egoitzara joan ziren Puigdemontengatik galdezka. Antolatzaileek jakinarazi zieten Puigdemont ez zegoela han, eta ez zutela espero. Zertara joan ziren polizia frantziarrak, babesa ematera edo atxilotzera?

Zer gertatuko da orain? Puigdemonten defentsak argudiatuko du Llarena epaileak eskatutako euroagindua indargabetuta dagoela. Aurtengo martxoan, Espainiako Gorenak egindako eskaera betez, Europarlamentuak kendu egin zion immunitatea Puigdemonti, aldeko 400 botorekin eta aurkako 248rekin. Uztailaren bukaeran, Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak berretsi egin zuen Puigdemonti europarlamentariei dagokien immunitatea kentzeko erabakia, baina argi utziz horrek ez zuela esan nahi edozein unetan atxilotu eta Espainiaratu zezaketenik. Eztabaida judizial interesgarri bezain luzea hasiko da orain Puigdemonten abokatuen eta Italiako justiziaren artean. Bi hilabeteko epea bete baino lehenago erabaki behar dute Italiako epaitegiek zer egin Kataluniako presidente ohiarekin. Libre utzi edo Espainiaratu.

Espainiaratzen badute, segurutzat jo liteke espetxean itxaron beharko duela Puidemontek epaiketa egunera arte, epaileek argudiatuko dutelako handia dela berriro ihes egiteko arriskua. Bere aurkako instrukzioa hasiko da eta, halako batean, Kataluniako prozesuko beste eragileak epaitu eta zigortu zituen Goreneko epaimahai berak epaituko du, erretiroa hartu duen Luciano Varela magistratuaren ordezkoa izendatuta. Magistratuek, beste eragileak zigortu zituzten epaian matxinada delitua baztertu zutenez, Puigdemont epai horretan agertzen diren delituenagatik bakarrik epaitu ahal izango dute: sedizioa eta diru publikoaren erabilera okerra. Zigortu egingo dute, segurutzat jo liteke, eta gutxienez aurreko epaiketan zigorrik handiena jaso zuenaren parekoa jarriko diote, handiagoa jartzen ez badiote: 13 urteko zigorra ezarri zioten Oriol Junqueras presidenteorde ohiari.

Eta indultua? Urte batzuk egin beharko ditu kartzelan Puigemontek. Prozesuko buru nagusia izan zen, ihes egin zuen, bere abokatuek arestian aipatutako auziak irabazi dituzte Europan Espainiako justizia oso leku txarrean utzita… Eta Puigdemonten indultua politikoki garestiagoa da Espainiako Gobernuko presidente Pedro Sanchezentzat. Kataluniako politikaren egoera nolakoa, halakoa izan bailiteke Espainiako Gobernuaren jokabidea.

Aurrekoak ez du askotarako balio izango hurrengo egunotan Italiako justiziak Puigdemont aske uzten badu.


Summary: «Atxiloketa irregularra» eta «Espainiaren obsesioa» salatu dituzte Katalunian. Kataluniako Generalitateak gogoratu du Puigdemont Europako legebiltzarkidea dela, eta Espainiak emaniko euroagindua bertan behera dagoela.

Carles Puigdemont Kataluniako presidente ohiaren atxiloketak erreakzio katea eragin du Katalunian eta nazioartean.

Oriol Junqueras ERC alderdiko buruak «sostengu osoa, presidente» adierazi du sare sozialetan zabalduriko mezu batean. «Formula bakarra dago estatuaren etengabeko errepresioa geratzeko: amnistia, autodeterminazioa eta independentzia».

Kataluniako Legebiltzarreko presidente eta JxC Junts per Catalunyako eledun Laurra Borrasek adierazi du Espainia Puigdemontekin «obsesionaturik» dagoela, «agerian uzten dituelako haien lotsari demokratikoak. Edozein bitarteko ontzat ematen du hura atxilotu ahal izateko. Tartean Europako Justizia Auzitegiaren aurreko gezurrak».

Haserre, oso haserre hitz egin du JxCren parlamentuko presidente Albert Batetek ere, eta Espainiari egotzi dio Europako Justizia Auzitegia engainatzea: «Espainiako justiziaren estandarrak nabarmen geratu dira beste behin. Nola liteke uztailaren 30ean argitaratutako ebazpen batean oso argi iuztea Espainiak erretiratu egin zituela euroaginduak, eta oran Auzitegi Gorenak esatea gauzak horrela direla? Nork agintzen du Espainian?».

ANC Biltzar Nazional Katalanak deituta Italiak Bartzelonan duen enbaxadaren parean bildutakoen artean izan da Omniumeko presidente Jordi Cuixart, eta gogor gaitzetsi du atxiloketa. «Ez dugu ahaztu behar eurodiputatua dela Puigdemont, eta hautetsontzi batzuk jartzeagatik eman duela Espainiak haren aurkako atxilotze agindua. Europaren bihotzean dago orain, erbesteratua eta mugitzeko askatasunik gabe. Horregatik gaude hemen, Via Laietanan, ezin diogulako uko egin protesta egiteko eskubideari, eta are gutxiago autodeterminazio eskubideari».

Kataluniako Gobernuak berak nabarmendu du Puigdemonten atxiloketa «irregularra» dela. Maria Victoria Alsina Generalitateko atzerriko ekintzako kontseilariak adierazi duenez, Puigdemontek immunitatea dauka eurodiputatua delako, eta Espainiako Auzitegi Nagusiaren euroaginduak bertan behera daudelako. Erroman da Alsina. «Denok gogoratzen dugu Alemania, eta ziur gaude Italiak berdin jokatuko duela».

Kataluniako Gobernuak Bruselan duen ordezkaritzak dei egin dio David Sassoli Europako Legebiltzarreko presidenteari Puigdemonten eskubideak defenda ditzan. Gorka Knörr ordezkariak esan du lanean ari dela hari eskaera formala helarazteko. «Europako auzitegi batek bidaiatzeko immunitatea ez badio kendu eta esan badu gure eurodiputatuak ezin direla atxilotu, legez kanpoko atxiloketa da».

Protesta Sardinian bertan

Sardiniako independentistek bilkura egin dute Sassariko (Sardinia) auzitegiaren aurrean, atxiloketaz protesta egiteko. Indipendentzia Repubblica de Sardinia taldeko Simone Mauluk salatu du Espainiako Estatuak atxilotzeko agindua eman duela «Europako Legebiltzarrari esan gabe». Europako legebiltzarrari eskatu diote berriz immunitatea emateko eurodiputatu katalanei.

Puigdemontekin zer egingo duten argitu arte jarraituko dute protestan, azaldu dutenez, eta L'Alguerko (Sardinia) nazioarteko folklorerako bidean diren 800 katalan ingururi bilkurarekin bat egiteko deia egin diete.

Jendetza Bartzelonan

ANC Kataluniako Asanblea Nazionalak protestara deitu du gaur goizerako, Italiak Bartzelonan duen kontsulatuaren aurrean. Milaka pertsona biltzen hasi dira goizean goizetik; tartean dira alderdietako eta hainbat gizarte erakundetako ordezkariak. Mossoek, ordea, galarazi egin diete kontsulatuaren aurrean biltzea, eta Diagonal etorbidean egin dute azkenean.

Besteak beste, Pilar Rahola ERCko politikari ohia eta kazetaria egon da bilkuran. Italiako partisano antifaxisten Bella ciao kanta abestu du han.

Pere Aragones Generalitateko presidenteak kontseilari guztiak bilduko ditu 12:00etan, gobernuaren egoitzan, Puigdemonten atxiloketaz hitz egiteko.

Kataluniako Independentziaren Aldeko Udalen Elkarteak bilkuretara deitu du 20:00etarako, Puigdemont aska dezaten eskatzeko, udaletxeen aurrean.

Generalitateko presidenteorde Jordi Puignerok iradoki du atxiloketak zelako eragina eduki dezakeen Kataluniako eta Espainiako agintarien artean sorturiko negoziazio mahaian: «Ohartarazi genuen ez genuela sinesten elkarrizketa mahaian, eta denborak arrazoia eman digu». Puigdemont berehala libre uzteko eskatu du. «Europak ezin ditu preso politikoak eduki».

Puigdemont eta Juan Carlos Borboikoa

Espainiako Gobernutik, Margarita Robles Defentsa ministroaren hitzak heldu dira. «Espainiako Gobernuak ulertzen du edozein herritarrek egon behar duela auzitegien esku, eta inork ezin diola izkin egin justiziaren ekintzari. Denontzat balio du, salbuespenik gabe».

ERCk Espainiako Kongresuan duen eledunak, Gabriel Rufianek, Puigdemonten eta Juan Carlos Borboikoaren egoerak erkatu ditu txio batean. «Errege lapurrak ihes eginda Abu Dhabin, eta hautaturiko presidenteak atxilotuta Sardinian».


Summary: Jaurlaritzak zazpi hamarren igo du 2022rako hazkunde aurreikuspena. Aurten Araba, Bizkai eta Gipuzkoako BPGa %6,7 handituko dela dio, aldaketarik gabe, eta 2022rako %6,4raino igo du espero duena

Eusko Jaurlaritzako Ekonomia eta Ogasun Sailak eguneratu egin du bere koadro makroekonomikoa. Aurtengo hazkunde aurreikuspenari eutsi dio: %6,7; baina nabarmen handitu du 2022. urterako espero duena: % 6,4; hau da, orain arteko aurreikuspena zazpi hamarren igo du, eta horrekin batera garbi helarazi du pandemiaren osteko errebotea uste baino handiagoa gerta daitekeela datorren urtean.

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hazkunde aurreikuspena, aurten, berdina izanik ere, hazteko modua zertxobait aldatu dela azaldu du Pedro Azpizuren sailak. Barne eskari indartsuagoa espero du; lehen, %6,9 handituko zela aurreikusi zuen, eta datu berriek %7,3ra iritsiko dela diote. "Txanponaren beste aldean, barne eskariaren indar horrek berak inportazio handiagoa eskatzen du", dio Ekonomia Sailaren oharrak; "eta, hartara, oraingo aurreikuspenean negatiboagoa da kanpokoarekin dagoen saldoa". Eskaintzari erreparatuta, berriz, egungo egoerak industriaren bultzada handixeagoa egongo dela islatzen du, eta haren balio erantsia %9,7 handitzea aurreikusi du Gasteizko gobernuak. Eraikuntza %4,2 handitzea espero du, eta zerbitzuak, %5,7; "oso kopuru adierazgarriak" dira, Ekonomia Sailaren arabera.

Lakuaren oharrak azaldu du Espainian 2022rako itxaropena duela hiru hilabetekoak baino baikorragoak direla, eta "ingurune hurbileneko hobekuntza hori" Europako funtsen egutegien ondoriozkoa dela, aurreikusten diren irabaziak 2022an metatzen direlako, batik bat. Bada, Espainiaren hazkunde handiago horrek eragin positiboa izango du Araba, Bizkai eta Gipuzkoako ekonomietan, eta, hortaz, aurreikusitakoa baino bultzada handiagoa izango dute.


Summary: 2022an sanferminak ospatzearen alde azaldu da Iruñeko Udala. Festak bertan behera utzi dira azken bi urteetan. Datorrenari begira, udalak bestelako jarrera bat agertu du: «apustu sendoa» eginen du horiek antolatzeko. Aurrekontu ekonomikoa handituko dela iragarri dute.

Datorren urteko festei begiratzeko eginkizuna zuen atzo Sanferminetako Mahaiak, Iruñean. Jaiak ospatzearen alde azaldu, kontra egin, edo, behintzat, mesfidati agertu; horra duda, pandemiak eztanda egin zuenetik. Azkenik, iuntzean atera zen argitara bilkuran ondorioztatutakoa: 2022ko sanferminak egitearen alde azaldu da Iruñeko Udala. Halere, neurriak uztailean Nafarroan den egoerara egokituak izanen dira, argitu dutenez.

Iruñeko Udalak jakinarazi du sanferminen aldeko «apustu sendoa» egitea dela asmoa, eta, hain zuzen, ere, jaiak antolatzera bideratuko den aurrekontuan ere nabarituko da jarrera hori, diru gehiago erabiliko baitute. «Aurrekontua handiagoa izan liteke, aintzat hartu behar baita jai hauek hiriko esparru guztietan duten garrantzia zenbaterainokoa den. Bai aisiari eta kulturari begira, baita herritarrengan pizten duten ilusioari eta duten eragin ekonomikoari erreparatuta ere».

Iruñeko alkate Enrique Maia da Sanferminetako Mahaiaren buru. Batzarraren ondotik egindako adierazpenetan adierazi zuen 2022ko sanferminak «aukera berri baten» modura ulertu behar direla, eta «etorkizuna markatuko duten garai berri baten estreinakoak» balira bezala ikusi.


Summary: Velte: "Garai ona da hau gauzak kontatzen hasteko".

Nola kozinatu zen Euskaldunon Egunkaria-ren aurkako eragiketa? Zer dela eta erabaki zuen Espainiak haren kontra jotzea? Galdera horientzako erantzunen bila abiatu zuten Paperezko hegoak dokumentala Josu Martinez eta Samara Velte zuzendariek. Veltek Zinemaldian azaldu duenez, xehetasunak transmititzeko modu bat izan da, "historia zabal horren barruko istorio txiki bakoitza ondo kontatzeko".

Veltek Berria TBri adierazi dio bi zirela helburuak: batetik, kontatu gabe zegoen zerbait kontatzea eta ordura arte erantzutea zailagoak izan zitezkeen galdera batzuk planteatzea, eta, bestetik, memoria ariketa bat egitea, berriro kontatzea ez dakitenentzat eta hori bizi ez zutenentzat. Eta, horrez gain, historia ofizialak transmititu ez duen "enpatia" piztu nahi izan dute.

Veltek azaldu du, ordea, Madrilen kalabaza asko jaso dituztela, "gaiari buruzko hitz egiteko interes handirik ez dutelako". Gomez Bermudez epailea izan zen salbuespena: "Positiboki harritu ginen zein prest agertu zen".


Summary: Irizarrek beste 30 autobus elektriko saldu dizkio Madrilgo EMT udal enpresari. Ormaiztegiko enpresak jakinarazi du EMTk bere autobus flota elektrifikatzeko konpromisoa duela oraindik ere, eta laugarren aldiz 30 autobus elektrikoren eskaera egin diola Irizar e-mobilityri. Hala, EMTk Irizarren zero igorpeneko 85 autobus izango ditu guztira

Madrilgo EMT udal garraio konpaniak berriro aukeratu du Irizar Ie Bus modeloa, hamabi metro luze dena, Madrilen zerbitzua emateko zero igorpenez. Modelo hori, Irizarrek esan duenez, "guztiz segurua da, irisgarria, autonomia eta eraginkortasuna behar bezala egiaztatuak dituena, eta pertsonalizatzeko aukera handiak eskaintzen dituena".

Madrilen ibiliko diren ibilgailuek Irizar bateriak izango dituzte, halaber, eta bi ate, bidaiarientzako 28 eserleku, gidarientzako besaulki bat eta bi gune aulki gurpildunentzat. Jema Energy etxeko (Irizar taldeko enpresa) ECI-100 kargagailu elkarreragile hornituko ditu Irizar e-mobilityk, 100 kilowatteko karga adimenduneko sistemarekin. "Horiei esker, hiru orduan kargatuko dituzte ibilgailuak Combo 2 kargatze hargunearen bidez". Pantografo baten bidez kargatzeko aukera ere izango da, dena den. Ibilgailuek Irizar taldeko Datik enpresaren telemonitorizazio sistema izango dute, gainera.

"Autobus horiek lagungarriak izango dira Madrilgo hiria sustatzen ari den iraunkortasun helburuak lortzeko", azaldu Ormaiztegiko kooperatibak. "Madrilgo EMT erreferentea da munduan elektromugikortasunari dagokionez, eta harro gaude haren iraunkortasun estrategian laguntzeaz, lehendik daukan flotari hogeita hamar ibilgailu berri gehituz”, adierazi du Imanol Rego Irizar e-mobilityko zuzendari nagusiak.


Summary: Migratzaileekin trafikatzea leporatuta, Irungo gizon bat atxilotu zuten hil hasieran Biriatun. Hegoaldetik Iparraldera zazpi migratzaile zeramatzan auto batean.

Espainiako Gobernuaren ordezkaritzak jakinarazi duenez, irailaren 3ean gizon irundar bat atxilotu zuen Frantziako Poliziak Biriatun, migratzaileekin trafikatzea leporatuta. Azaldu dute gizonaren peskizan zebiltzala lehendik ere, eta atzeman zuten momentuan zazpi migratzaile zeramatzala auto batean Hegoaldetik Iparraldera. Epailearen esku utzi zuten.

Operazioa Irungo kaleetan hasi zen. Espainiako ordezkaritzaren arabera, kalez jantzitako polizia batzuek bi migratzaile motxila handiekin eta telefonoz hizketan ikusi zituzten. Horrek atentzioa eman zien, adierazi dutenez, jakin baitakite "trafikatzaileek" telefonoz laguntzen dietela migratzaileei muga pasatzen, "diru kopuru handi baten truke".

Poliziek migratzaileei jarraitu zieten, eta bi horiek beste bostekin elkartu zirela ikusi zuten. Ordubete geroago, auto bat hurbildu zitzaien. Autoa gizon zuri batek gidatzen zuela ikusirik, mugako poliziak ohartarazi zituzten, haruntz joan zitezkeelakoan. Azkenean, Biriatun atxilotu zuen gizona Frantziako Poliziak.


Summary: Landetxeek pandemiaren aurreko okupazio datuak hobetu dituzte abuztuan. Iazko abuztuko sarrerek %58,8 egin dute gora Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako landetxeetan, eta ia %55 apartamentu turistikoetan

29.140 sarrera eta 90.259 ostatu gau izan dira guztira landetxeak aurtengo abuztuan landetxeetan; alegia, pandemiaren urteko abuztuan baino %58,8 sarrera gehiago egon dira, eta %41,6 ostatu gau gehiago, Eustaten datuen arabera. Gainera, 2019ko abuztuko datuak gainditu dira sarreretan; hau da, pandemiaren aurreko urteko abuztuan, %23,8ko igoerarekin, eta ostatu gauen kopuruari dagokionez, antzekoa izan da.

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako landetxeetan ostatu hartu duten pertsona gehienak Espainiako eta Kataluniako herritarrak izan dira: 26.069 (%89,5). Beste %10 (3.07) Europako beste herrialde batzuetatik iritsi dira. Ostatu gauei dagokienez, banaketa oso antzekoa izan da: %91 Espainiako eta Kataluniako turistena izan da. Aurreko urteko abuztuarekin alderatuta, %58ko gorakada egon da Espainiako eta Kataluniako turisten sarreretan, eta %65koa gainerako atzerritarren artean.

Apartamentuak

Apartamentu turistikoak direla eta, aurtengo abuztuan, sarrerek eta ostatu gauek honako kopuruak utzi dituzte: 14.413 eta 54.070, hurrenez hurren. 2020ko abuztuarekin alderatuta, sarreren igoera %545ekoa izan da, eta ostatu gauena, %54koa. Erreferentzia 2019ko abuztua bada, COVID-19aren aurretikoa alegia, sarrera eta ostatu gauen kopuruak gora egin du, %22,7 eta %22, hurrenez hurren. Beraz, pandemiaren zuloa atzean utzi du abuztuak.

Espainiako eta Kataluniako sarrerek %46,7 egin dute gora urte arteko tasan, eta gainerako herrialdeetakoek, %46,7. Ostatu gauen kasuan, gorakada %52koa izan da gertuko turisten kasuan, eta %65koa Bidasoaz besteko herrialdeetako turisten kasuan.


Summary: Alderdi abertzaleek Puigdemont askatzeko eskatu dute. Bilduk eta EAJk babesa agertu diote, eta Jaurlaritzak esan du afera politiko bat judizializatzearen ondorio dela atxiloketa. «Atsegina» agertu du Carlos Iturgaiz PPko EAEko presidenteak.

Carles Puigdemont Kataluniako presidente erbesteratuaren atxiloketak erreakzio soka luzea ekarri du Hego Euskal Herriko alderdi eta erakundeetan. Alderdi abertzaleek babesa erakutsi diote eurodiputatu independentistari, eta afera politiko bat judizializatzea deitoratu eta elkarrizketarako deia egin du Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako lehendakariorde eta Segurtasun sailburuak. Carlos Iturgaiz PPko EAEko presidenteak «atsegina» agertu du atxiloketaren inguruan, eta Pedro Sanchez Espainiako presidenteari leporatu dio Puigdemonti «amnistia eman edo indultatzeko» moduaren bila aritzea.

Andoni Ortuzar EAJren Euskadi Buru Batzarreko presidenteak Twitter sare sozialean zabaldu duen mezu batean jakinarazi du Jordi Sànchez JuntsxCateko idazkari nagusiari dei egin diola Puigdemonten atxiloketaren inguruan elkartasuna adierazteko, eta presidente erbesteratua aske utzi dezatela eskatu du. Era berean, «elkartasuna» helarazi die Puigdemonti eta haren inguruari, bere eta alderdiaren izenean.

Maddalen Iriarte EH Bilduren Eusko Legebiltzarreko bozeramaileak elkartasuna adierazi dio Puigdemonti, eta erran du gertatutakoa «eskandalagarria» dela eta «Europako epaileek agindutakoaren aurka» doala. Espainiako Estatuak Europa eta Italia «engainatu» dituela salatu du. Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaile nagusiak «babesa» agertu dio Italiako segurtasun indarrek Sardinian atxilotutako presidente erbesteratuari, eta «elkartasuna eta indarra» helarazi dizkio.

Carlos Iturgaiz EAEko PPko presidentea «pozik» agertu da Carles Puigdemonten atxiloketarekin, baina Pedro Sanchez ezagututa «indultua edo amnistia nola eman» bilatuko duela ohartarazi du, «bere kide kolpista nazionalistek eskatzen duten bezala». Iturgaizek ere Twitterren eman du lehen erreakzioa.

LAB sindikatuak eskatu du berehala askatzeko Kataluniako presidente ohia. «Ez dugu uste atxiloketa hori kasualitatez egin dutenik, Kataluniako Gobernuaren eta Madrilgoaren arteko elkarrizketa mahaia zabaldu den honetan». Espainiak erabakitzeko eskubidea onartzen ez jarraitzea deitoratu du sindikatuak, eta «errepresioa ez gelditzea».

«Politika judizializatzea»

Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako lehendakariorde eta Segurtasun sailburuak ostiral honetan adierazi duenez, Puigdemont atxilotu izana «arazo politiko bat judizializatzearen» ondorioetako bat da. Euskadi Irratian egindako elkarrizketa batean, Erkorekak gogorarazi du bere garaian salatu zuela, «izaera politikoko arazo bat epaitu zenean», hori ez zela «bide egokia», eta berretsi du arazo politikoek «konponbide politikoak» behar dituztela. Zentzu berean, Kataluniak behar duena «elkarrizketa» dela erran du. Haren iritziz, «logikoa» da pentsatzea presidente erbesteratuaren atxiloketak ez duela «ondorio onik» izango Espainiako eta Kataluniako gobernuek abian jarri duten elkarrizketa mahaian.


Summary: Eusko Jaurlaritzak 42 milioi euro bideratuko ditu lau urtean «bikaintasuneko» ikerketara. Aurreko lau urteetako deialdiarekin alderatuta, finantzaketa %20 handitu du Hezkuntza Sailak. 200 ikerketa talde finantzatu nahi dituzte.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak nabarmendu du «ikerketaren aldeko apustua» egiten jarraitu nahi dutela. Hori horrela, 2022tik 2025era 42 milioi euro bideratuko dituzte «bikaintasuneko» ikerketara. Donostian gaur goizean egindako prentsaurrekoan eman dituzte deialdiaren nondik norakoak Adolfo Morais Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saileko Unibertsitate eta Ikerketako sailburuordeak eta Amaia Eskisabel Ikerketako zuzendariak. Asteazkenetik zabalik dago deialdia EHU Euskal Herriko Unibertsitateko, Mondragon Unibertsitateko eta Deustuko Unibertsitateko ikerketa taldeentzat, eta hilabeteko epea izango dute izena emateko.

Deialdia indartu dute bai finantzaketari dagokionez, bai ikerketa taldeen kopuruari dagokionez ere. Hain zuzen, aurreko lau urteetako deialdiarekin alderatuta, diru kopurua %20 areagotu du Hezkuntza Sailak. Horrekin 200 talde finantzatu nahi dituzte gutxienez —aurreko lau urteetan 170 izan dira—. Orotara, 3.000 profesionalen lana ordaindu nahi dute.

Moraisen hitzetan, diru laguntza lortu nahi duten ikerketa taldeek «ebaluazio zorrotza» gainditu beharko dute. Unibasq Euskal Unibertsitate Sistemaren Kalitate Agentzia arduratuko da lan horretaz. Besteak beste, kontuan hartuko dute proposatutako helburuek «izaera berritzailea» edukitzea, I+G+B arloko lanen kalitatea eta taldearen produktibitate zientifikoa. Gainera, emakumeen lidergoa lehenetsi dute, eta puntu bat gehiago eskuratuko dute emakumeek gidatutako taldeek.

Jakintza arloei dagokienez, bost esparrutako lanak finantzatuko dituzte: aurrekontuaren %40 zientzia esperimentaletarako erabiliko dute; %21, ingeniaritzarako eta arkitekturarako; %16, osasun zientzietarako; %15,2, gizarte zientzietarako eta zientzia juridikoetarako; eta %7,8, arterako eta giza zientzietarako.


Summary: Beste gazte bat deklaratzera deitua izan da maiatzeko protestengatik. Maiatzaren 7an, Hegoaldeko lau hiriburuetan, Ernaik gazteriaren duintasunaren aldeko martxa antolatu zuen. Ernaik salatu du Ertzaintzak hainbat lagun atxilotu eta zauritu zituela Bilbon eta Gasteizen, eta orain haien aurka «bederatzi prozesu judizial» abiatu direla.

Oraingoz, bederatzi gazte izan dira deklaratzera deituak. Azkena, gaur, Gasteizen. Maiatzaren 7an, Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan, Ernaik manifestazioak antolatu zituen gazteriak bizi duen larrialdi egoera salatu eta euren duintasuna aldarrikatu nahirik. Bilbon eta Gasteizen, Ertzaintza oldartu egin zitzaien manifestariei, eta zenbait lagun atxilotuak eta zaurituak izan ziren polizien oldarriarraren ondorioz.

Gazteari babesa adierazi eta haien aurkako jazarpena salatu nahirik, Ernaiko kideak Gasteizko epaitegi aurrean elkarretaratu dira. Bertan azaldu dute Bilbon eta Gasteizen parte hartu zuten gazteen aurka bederatzi prozesu judizial abiatu direla, eta, horregatik, Eusko Jaurlaritzaren jarrera kritikatu dute. «EAJk aski ondo egiten dakiena egin zuen, eta gazteon kontra oldartzeko karta zuria eman zien, hainbat atxilotu eta zauritu eraginez», gaitzetsi dute.

Maiatzaren 7ko protesta haien ondotik ere, Ernaik irmo gaitzetsi zuen Ertzaintzaren oldarraldia. Kritika haren harira, Jaurlaritzak Ertzaintzaren aurkako gorroto delitua aurpegiratu zion Ernairi. Figura juridiko hori gutxiengoan diren gizarte taldeen babeserako ezarri zen, baina Arabako Fiskaltzak kasu hura aztertuko zuela aipatu zuen.

Gaurko mobilizazioan, Ernaik aldarrikatu du gazteek mobilizatzeko aski arrazoi dituztela. Alde batetik, deitoratu dute prekaritatea jasaten dutela eta «kapital metaketarako eskulan merkeena» direla. «Espainiako Gobernua eta euskal erregionalistak dira patronalarentzat gazte esplotazioa errentagarria izatearen bermatzaileak», dio Ernaik. Bestetik, lanaz harago, bizitzaren arlo guztiak prekarizatu zaizkiela adierazi du gazte elkarteak. «Emantzipazioa ezinezko bihurtu dute, eta gure aisialdia elitizatu, harremanak ia klandestinitatera bultzatu arte».

Etorkizuna iluna dela uste badute ere, horregatik, gero hobeago baten alde borrokatzeko arrazoiak dituztela aldarrikatu dute. «Jaiotzetik krisian bizi izan garen belaunaldia ez gara bizirauteko jaio; ez gara sistemaren eraldaketa partzialekin konformatuko, antolakuntzaz eta borrokaz duintasuna irabaztera goazelako», aipatu du oharrak.


Summary: Uztailaren 30eko autoa, auziaren muinean. Puigdemonten kontrako euroagindua indargabetuta dagoela ohartarazi dute Puigdemonten abokatuek. Hala jasotzen du Europako Justizia Auzitegiak uztailaren 30ean eman zuen autoak. Espainiako Auzitegi Gorenak, ordea, indarrean daudela ziurtatu du.

Galdera ikur handi bat jarri du mahai gainean Carles Puigdemonten atzoko atxiloketak. Indarrean al dago haren kontrako euroagindua? Galdera horri erantzun beharko dio Sardiniako Sassari hiriko Apelazio Auzitegiak. Hark erabakiko du euroaginduaren prozedurari jarraitu eta Puigdemont Espainiaren esku uzteko aukera aztertuko duen ala Espainiaratze eskaria baztertuko duen. Atxiloketaren muina, baina, ez dago Sardinian, Luxenburgon baizik, Europako Justizia Auzitegian. Puigdemonten abokatu Gonzalo Boyeren iritziz, auzitegiak orain arte esandakoa aitzat hartuz gero, ez dago zalantzarik: Kataluniako presidente ohiaren atxiloketa «legez kanpokoa» izan da. Espainiako Auzitegi Gorenaren arabera, ordea, euroagindu hori ez da inoiz indargabetu, eta Pablo Llarena epaileak estradizio eskaria bidali dio jada Italiako justiziari.

Boyek eta Gonzalo Comin Kataluniako kontseilari ohi erbesteratuak prentsaurrekoa eskaini dute gaur eguerdian, Puigdemonten egoerari buruzko argibideak emateko. Abokatuak azaldu duenez, Europako Justizia Auzitegiak argi eta garbi adierazi zuen Espainiak Puigdemonten kontra igorria zuen euroagindua indargabetuta dagoela. Autoak 53. paragrafoan dio, Espainiak Luxenburgoko auzitegiaren aurrean «Euroaginduaren exekuzioari buruzko arazo aurrejudizialak» aurkeztu zituenez gero, euroagindu hori «etentzat jo behar dela».

Ez hori bakarrik. Europako Justizia Auzitegiaren esanetan, «Espainiako agintariek berariaz» adierazi dute Europako Batasuneko epaitegiek ezin izango dituztela euroaginduak exekutatu «Justizia Auzitegiak [arazo aurrejudizialari buruzko] epai bat eman arte».

Hain justu, auzitegiaren baieztapen horiek izan ziren Luxenburgoren arrazoi nagusia Puigdemonti EB Europako Batasuneko lurralde osoari dagokion immunitatea eteteko. Arrazoitu zuen eurodiputatu kataluniarrak ez zuela EBn atxilotua izateko arriskurik. Auzitegiak zehaztu zuen, behin euroaginduari buruzko arazo aurrejudiziala argituta, egoera hori aldatuko balitz, immunitatea berriz ere indarrean jartzeko aukera aztertuko lukeela.

Autoko puntu horretan oinarrituta, Boyek iragarri du Europako Justizia Auzitegiari kautelazko neurriak eskatuko dizkiola, Luxenburgok, ahalik eta azkarren, immunitatea berrezarri diezaion Kataluniako presidente ohiari.

Espainiako Auzitegi Nagusiaren esanetan, ordea, «indarrean» dago Puigdemonten kontrako euroagindua, eta ohar bidez jakinarazi du dagoeneko bidali diola estradizio eskaria Sassariko Apelazio Auzitegiari. Harekin batera bidali dio Luxenburgoko auzitegian aurkeztu zuen arazo aurrejudiziala ere. «Haren tramitazioak ez du aldatzen [Puigdemonten kontrako] prozedimentuaren egungo egoera», zehaztu du oharrean. Euroaginduari dagokion dokumentazio guztia datorren ostegunerako italiarrera itzulita bidaliko duela gaineratu du.

Boyeren iritziz, Espainiako Auzitegi Gorenak «ez du argi jokatu» Europako Justizia Auzitegiarekin. Haren arabera, Luxenburgok euroaginduak indargabetuta daudela baieztatu duela Espainiako justiziak idatziz hala ziurtatu diolako. «Engainatuta sentituko dira. Kautelazko neurria altxa zuten pentsatuz alde guztiek egia ziotela. Hala ez dela izan ikusi da».

Portaera desberdina

Puigdemontek ez du immunitatea erabat etena. Auzitegiak babes hori aitortua dio Europako Parlamentura joan-etorrian aritzeko, eurodiputatu funtzioa betetzeko aukera izan dezan. Hori dela eta, Boyek eta Cominek nabarmendu dute Puigdemontek europdiputatu jardunerako bidaiatu duela Sardiniara, aurretik Frantziako Asanblea Nazionalera edo Perpinyara joan den modu berean. «Bidaia horietan ere polizia kontrol ugari pasa ditugu, eta inori ez zaio otu Puigdemont jauna atxilotzea», adierazi du abokatuak.

Oraingo honetan zergatik atxilotu duten galdetuta, Boyek esan du, «norbaitek» L'Alguer hiriko aireportuko poliziak «gehiegi motibatu» dituela. Abokatuak gaineratu du atzo elkarrizketa bat izan zuela Italiako Poliziarekin, eta hark azaldu zionez, Puigdemonten kontrako euroagindua Schengen Informazio Sisteman jarraitzen dutela. Europako Justizia Auzitegiaren uztaileko autoak, baina, 55. paragrafoan dio «Espainiako Erreinuak atxilotze aginduaren alerta ezabatu ez izanak» ez duela aldatzen azken emaitza: prozesu kriminala etenda dagoela ziurtatu zuen. Gauzak horrela, euroaginduaren alerta ezin da exekutatu, Boyeren iritziz.

Italiako justiziak «argibideak» eskatu ditzakeela azaldu du abokatuak, baina Europako Justizia Auzitegiaren dokumentazioak zalantzarako tarte gutxi uzten duela. Haren esanetan, Italiako prozesua Puigdemontek Alemanian izan zuena baino laburragoa izango da, orain auziari buruzko ebazpen gehiago daudelako.

Paul Beckaert Puigdemonten Belgikako abokatua ere oso zehatza izan da gaur, eta esan du Europako Justizia Auzitegiak Puigdemonti uztailaren 30ean immunitatea kendu zionean, argi utzi zuela ez zegoela atxilotzeko arriskurik. Beckaertek gainera azaldu du Italiaren atxiloketaren kontra argudiatuko dutela galarazten ari zaizkiola Puigdemonti Europarlamentura joatea, eta horretarako immunitatea duela, uztailaren 30eko auto horrek dioen moduan.