Summary: Frantziako Barne ministroa Korsikara joango da etzi, istiluak baretu nahian. Atzoko istiluetan 67 lagun zauritu dira, prefeturaren azken kontaketaren arabera.

Frantziako Barne ministro Gerald Darmanin Korsikara joango da asteazkenean, uharteko hautetsiekin «elkarrizketa ziklo bat irekitzeko». Atzoko istiluetako indarkeria gaitzetsi du. 67 lagun zauritu dira, prefeturaren azken kontaketaren arabera. Darmaninek «fermuki» gaitzetsi du «manifestarien indarkeria», eta «sostengu osoa» helarazi dio Frantziako Poliziari.

Frantziako Poliziaren errepresioa handia izan zen atzo. Dirudienez, Frantziako Polizia muniziorik gabe gelditu zen, eta horregatik bukatu ziren istiluak. Protestan parte hartu zuen lagun bat atxilotu zuten.

Atzoko manifestazioaren arrastoekin esnatu dira Bastiako hormak. Gora indarkeria politikoa mezua irakur daiteke, besteak beste. Eta mobilizazioak aitzina segitzen du: Bastiako Giocante de Casabianca lizeoa blokeatua izan da goizetik. Dozenaka ikasle bildu dira atarian, eta preso politiko korsikarrak «berehala» askatzeko eskatu dute.

Atzo 15.000 lagun bildu ziren Bastian preso korsikarren egoera salatzeko manifestazioan.

Yvan Colonna preso politikoari sostengua adierazi nahi izan zioten, eta Frantziako Estatuaren politika salatu. Koman dago oraindik ere presoa, jihadista batek espetxean eraso egin zionetik. Alderdi autonomistek, independentistek eta ikasle mugimenduek bat egin zuten atzoko deialdiarekin —gazteak izan dira azken egunetako protesten lehen lerroan—, eta jende andana bildu zen. Bastiako Auzitegitik prefeturara ibili ziren; istiluak izan ziren manifestazioa amaitutakoan, eta Frantziako Zergen egiturari su eman zioten.


'Deia' ez da iritsi kioskoetara

Summary: 'Deia' ez da iritsi kioskoetara. Grebaren ondorioz, Deia ez da irakurleen eskuetara iritsi. Egunkaria inprimatzen den inprenta itxi nahi dutelako ekin diete lanuzteei. Gaur Bilbon bildu dira, Langileak greba mugagabean, kaleratzeei ez lelopean.

Grebaren lehen ondorioa iritsi da: gaur Deia ez da iritsi ez kioskoetara, ez irakurleen eskuetara. Hala adierazi dute egunkariaren beraren Twitter kontuan: «Gaurkoan egunkaria kioskoetara iristarazteko izandako ezintasunaren aurrean, egin klik esteka honetan, DEIAren argitalpena ikusi ahal izateko».

Jakina zen gertatu zitekeela; izan ere, duela zenbait aste Iparragirre S.A. enpresaren zuzendaritzako kideek Boroako inprenta (Zornotza, Bizkaia) «berehalakoan» itxiko zutela iragarri zien bertako langileei, eta, horrenbestez, 26 langile kaleratuko zituztela. Bertan inprimatzen dute Deia, eta, egoera hori ikusita, grebara deitu zuen hedabideko langile batzordeak.

Mobilizazioak aste osoan

Lanuzteek irauten duten bitartean, langileek mobilizazioak egingo dituzte aste osoan. «Mobilizazioak eta ekintza sindikala dira bide bakarra langileen kaleratzea galarazteko», adierazi du langile batzordeak. Asteburuan hainbat mobilizazio egin dituzte, eta gaur Bilbon bildu dira, Langileak greba mugagabean, kaleratzeei ez lelopean.


Summary: Uribismoa hondoratu egin da, eta ezkerra hazi parlamentuan. Ezkerrak 25 aulki lortu ditu Kongresuan, baina eskuin zatituak gehiengoari eutsiko dio

Kolonbiako ezkerra Itun Historikoa blokean aurkeztu zen atzoko hauteskundeetara, eta badirudi herritarrek saria eman diotela batasunari. Izan ere, ezkerrak hamazazpi aulki lortu ditu Senatuan eta 25 Kongresuan.

Edonola ere, eskuina nagusi izango da berriro Kongresuan, zazpi alderditan zatikatuta bada ere. Beraz, Itun Historikoak hitz egin beharko du Aliantza Berdearen eta Itxaropen Zentroa koalizioekin, eskuinaren indarrari aurre egin nahi badio.

Uribismoak kolpe latza hartu du. Hemeretzi senatari zituen Zentro Demokratikoak, eta lehen indarra zen. Baina, atzoko bozen ostean, bosgarren indarra bihurtu da. Duela lau urte baino 700.000 boto gutxiago jaso ditu alderdiak: 1,8 milioi boto jaso zituen orduan.

Kongresuan ere hamazazpi aulki galdu ditu, eta hamabost ordezkarirekin geratuko da Ivan Duque presidentearen alderdia.

Eskuineko Aldaketa Erradikala alderdiak ere boto asko galdu ditu.

Ezkerraren hazkundea

Mahaien %96,03ko botoak zenbatuta, Itun Historikoaren Senaturako zerrendak 2.246.024 boto jaso ditu (aurreko bozetan 1,2 milioi), eta Kongresukoak 2.475.953 (duela lau urteko bozetan, 815.381).

Horrez gain, lehen aldiz, gatazkaren hamasei biktima sartu egingo dira ordezkarien ganberan, horretarako gordetako aulkiez baliatuta.

Edonola ere, bada ika-mika horren inguruan, aulkietako bat Jorge Tovarrek hartuko duelako. Rodrigo Tovar Pupo Jorge 40 ezizeneko paramilitar ohiaren semea da, baina biktimatzat hartu dute, gerrillak haren osaba hil zuelako 2009. urtean.

Alderdi politiko gehienak hiru koaliziotan elkartu dira bozetarako. Batetik, ezkerreko indarrek osatzen duten Itun Historikoan; bigarrenik, politikoki zentroan dauden alderdiak biltzen dituen Aliantza Berdea eta Itxaropen Zentroa koalizioan; eta, hirugarrenik, Kolonbiaren Aldeko Taldea eskuindarrean. Horiez gain, badira bakarrik lehiatzea erabaki dutenak ere; kasurako, Alvaro Uribe presidente ohiaren Zentro Demokratikoak.


Summary: Isuna jarri diete Sidenorri, Arcelorri eta Balboari, txatarraren prezioan ados jartzeagatik. CNMCk 24 milioi euroko isuna ordaintzera zigortu ditu. Sidenorrek helegitea aurkeztuko duela iragarri du.

CNMC Merkatuen eta Lehiaren Espainiako Batzordeak 24 milioi euroko isuna jarri die Sidenor, Arcelormittal eta Balboa altzairugileei, uste baitu txatarra erosteko prezioan ados jarri zirela.

Agiri baten bidez CNMCk azaldu duenez, Balboak eta Sidenorrek elkarri eman zieten informazioa, eta gauza bera egin zuten Sidenorrek eta Arcelormittal Aceralia Basque Holding (Arcelormittal). Salatzaile anonimo batek eman zion informazioa Europako Batzordeari, eta hark jarri zuen jakinaren gainean CNMC.

Lehia agintaritzak egindako ikerketak dio hiru enpresek elkar trukatu zituztela txatarra hornitzaileei zer prezio eskaini behar zieten eta noiz egin behar zituzten geldialdi teknikoak. Horri esker, enpresak gai izan ziren txatar eskariaren beherakada aurreikusteko eta prezio txikiagoak eskaintzeko.

Gainera, merkatuan jakinak ez ziren prezioei buruzko informazioa elkar trukatu zuten.

«Horrekin guztiarekin, enpresa zigortuek, beren artean lehiakideak izan arren, jarrera antzekoa hartu ahal izan zuten, eta txatar hornidura ziurtatu zuten merkatuaren diziplinari jarraitu gabe», azaldu du CNMCk agirian.

Sidenorren helegitea

Agiri baten bidez, Sidenorrek azaldu du ez dagoela ados CNMCren ebazpenarekin, eta ez zuela legerik urratu. «Beti bete dugu legea, baita lehengai gisa txatarra erosi dugunean ere». Auzitegiek erabaki bitartean, isuna ez ordaindu behar izatea eskatu du Bizkaiko altzairugileak.


Summary: Ateak itxita deklaratuko dute biktimek, akusazio partikularrak eskatuta. Gaur bi andrazko dira deklaratzekoak, eta aste osoan jarraituko dute biktimen lekukotasunek

Aurrez ere eskea egina zuela esan du akusazio partikularrak, eta gaur berriz aztertzeko eskatu dio epaimahaiari: biktimek deklaratzen dutenean auzi aretoan publikorik ez egotea eskatu dute, eta, ondorioz, prentsarik ez egotea. Lehengo ostegunean aztertu zen biktimen irudirik erakutsi gabe haiek esaten zutena aparteko areto batean bakarrik hedatzeko aukera, «teknikoki» aukera hori egingarria izango litzatekeela onartu du gaur epaimahaiko buruak, baina berean jarraitu du akusazio partikularraren eskeak, eta onartu egin dute. Hamalau emakumeren ordezkaria da akusazio partikularra, eta horien guztien deklarazioak, behintzat, ezingo dira entzun. Hamasei andre daude denera auzibide honetan. Cabezudoren aurkako auzibide nagusia da, baina ez bakarra. Gaur bi andrazko dira deklaratzekoak.

Eske hori lehendik ere buruan bazuten ere, asteburuan argitaratu diren hainbat «kronikak» horretara bultzatu dituela adierazi du akusazio partikularreko abokatu Mario Diezek. Kazetariek, hala ere, ezin izan dute biktimen lekukotasun bakar bat ere entzun orain arte; joan den ostegunean hasi ziren deklaratzen, hiru mintzatu ziren, eta haien hitz bakar bat entzuteko erarik ez zen egon. Auzi saioaren amaieran Diezek eta fiskalak egindako adierazpenak besterik ezin izan zituzten entzun.

Akusazio partikularrak eskatu du, baita ere, lekukoek-eta hitz egiten duenean, biktimak babesten jarraitze aldera, haien izenik ez inoiz esatea, eta hizkien bidez eta identifikatzea. Gainerakoan, haien izenak publiko eginda, «birbiktimaziorako» arriskua dagoela adierazi du.

Aste osoan biktimek hitz egiten jarraituko dute Kote Cabezudoren kontrako epaiketan. Lehengo astean hasi zen, eta oraindik lau aste geratzen dira. 121 kartzela urte eskatzen ditu fiskalak akusatuaren kontra; akusazio partikularrak, 2.338. Intimitatearen aurkako delituak, iruzurrak eta sexu erasoak egozten dizkiote, besteak beste.

Leporatzen dizkioten delitu denak ere bere argazkilari jardunean egindakoak dira. 1990ko eta 2000ko hamarraldietan argazkilari ezaguna izan zen. Moda kontuetan hasi zen, bereziki, eta gero argazki erotikoak egiten lortu zuen sona. Lehengo asteartean epaimahaiaren aurrean hitz egin zuen, eta esan zuen ez duela inoiz «pornografiarik» egin. Onartu zuen modeloei zenbait argazki egin zizkiela adingabe zirela, baina beti ere haien baimenarekin aritzen zela azaldu zuen, eta 18 urtetik beherakoen kasuan, gurasoak ere jakinaren gainean egoten zirela. Berak modeloak «zuzendu» besterik ez zituela egiten esan zuen: «Ni nintzen orkestra zuzendaria».

Fiskalaren eta defentsaren galderak bakarrik erantzun zituen akusatuak, uko egin zion akusazio partikularraren galderak erantzuteari.


Summary: Saharako hauts hodeia heldu da Euskal Herrira. Euskalmeten arabera, basamortuko hautsak ez du arazo handirik sortuko hezetasunarekin nahastuko delako, baina asma daukatenek sumatu egingo dute.

Hego-ekialdeko haizeak bisitaria ekarri du Euskal Herrira: Saharako basamortuko hauts hodei trinko bat. Bazetorrela iragarri zuen herenegun Europako Batasuneko Copernicus behaketa egitasmoak, mezu honen bitartez.

Lurra sateliteen bidez behatzen du Copernicusek, eta, horiek emaniko datuen bitartez, besteak beste atmosferako fenomenoak aurreikusten eta iragartzen ditu.

Atzo arratsaldean hego-ekialdeko haizea asko gogortu zen eta horrek hauts multzoa Euskal Herrira eta iparralderago bultzatuko du. Datozen bizpahiru egunetan jarraituko du fenomenoak.

Euskalmeteko zientzialariek adierazi dute hautsak ez duela kalterik eragingo. «Hautsa prezipitazioarekin nahastuko da, eta lurrera jausiko da», azaldu du Jose Antonio Aranda agentziako arduradunak. Gaineratu duenez, Iberiar penintsulako hegoaldean gogorra izango da hauts ekaitza, baina Euskal Herrian askoz «suabeagoa» izango da, hezetasunari esker. «Autoetan igarriko da, eta asma daukatenek sumatuko dute». Izan ere, halakoetan hautsa ibilgailuetan ikusten da, euriarekin nahastuta, zikinkeria geruza bat sortzen duelako ibilgailuen gainean. Asma daukatenek noraino sumatuko duten osasun agintariek esan beharko dutela adierazi du, horretarako beharra ikusten badute.

Izan ere, Saharako hautsa geurera heltzea ez da arrunta, baina arraroa ere ez. Izan ere, urtero gertatzen da, Arandaren arabera. Beraz, kezkatzeko arrazoirik ez dago oraingoan. «Arriskutsuagoa da siku badator».

Herritarrak ari dira hautsaren inguruko iruzkinak argitaratzen sare sozialetan.

Halere, beste herrialdetan askoz hauts gehiago jaso dute; Espainiako hego ekialdean, esaterako.


Summary: William Hurt aktorea hil da, 71 urterekin. Zinema ikur bat izan zen 1980ko hamarkadan, eta Oscar sari bat ere irabazi zuen.

William Hurt aktore estatubatuarra 71 urterekin hil dela jakinarazi dute haren ingurukoek. Zinema ikur handi bat izan zen Hurt 1980ko hamarkadan, antzeztu zituen nortasun handiko rolengatik. Oscar sari bat ere irabazi zuen garai hartan. Prostatako minbizia diagnostikatu zioten 2018an, eta gaixotasunak eragindako albo kalteengatik hil da.

1950ean jaio zen, Washingtonen. Teologia ikasketak egin zituen Tuftseko unibertsitatean, eta aktore izateko ikasi zuen gero Julliard arte eskola ospetsuan. Ikaskide izan zituen Robin Williams eta Christopher Reeve aktoreak, hain zuzen. 1980an egin zuen debuta kameraren aurrean; Ken Russellen Altered States beldurrezko filmean izan zen. Gerora etorriko ziren Eyewitness (Peter Yates, 1981) thrillerra, eta Hollywooden ospea emango zion Body Heat (Lawrence Kasdan, 1981) thriller erotikoa.

Emile Ardolino zinemagilearen Kiss of the Spider Woman filmean antzeztu zuen rolagatik irabazi zuen Oscar saria, ordea, 1982an. Argentinako espetxe bateko ziega partekatzen duten bi gizonen istorioa kontatzen du filmak. Sona handia izan zuen garai hartan Hurten antzezpenak, eta, horri esker, paper garrantzitsuak lortu zituen hurrengo urteetan. Lau alditan izendatu zuten Oscar sarietarako.

Protagonistaren rolak jokatzetik, bigarren mailako pertsonaiak antzeztera igaro zen 1990eko hamarkadan. Indar handiko pertsonaiak izan ziren, edonola ere. Horien artean daude, besteak beste, A.I. Artificial Intelligence (2001) The Village (2004), edota The good shepherd (2006). Marvel unibertsoko filmetan hartu du parte azken urteetan, Thaddeus Ross pertsonaia gorpuzten.

Antzerkian ere aritu zen Hurt; William Shakespeareren obrak antzeztu zituen, batez ere. Tony sari bat irabazteko izendatu zuten 1985ean, Hurlyburly obragatik. Eta telebistan ere maiz aritu zen. Hain zuzen, Amazonek ekoiztutako Goliath seriea izan zen hil aurretik egin zuen azken lana.


Summary: Frantziako Gobernuak osasun neurriak arindu ditu. Leku publiko gehienetan maskara ez da baitezpadakoa izanen, eta txertatze ziurtagiria ere bertan behera utzi dute. Eskoletako eta lantegietako protokoloak ere moldatu dituzte.

Gaurtik aitzina osasun neurri arinagoak izanen dituzte Ipar Euskal Herriko herritarrek. Txertatze agiria erakustea ez da gehiago beharrezkoa izanen, eta maskararen erabilpena ere murriztu dute; leku publiko zehatz batzuetan izan ezik, ez da derrigorrezkoa izanen. Eskoletan eta lantegietan orain arte aplikatu dituzten protokoloak ere moldatu dituzte. Osasun egoera hobetu dela eta erietxeetako «presioa apaldu» dela kontsideratu du Frantziako Gobernuak.

Maskararen erabilpena da Frantziak kendu duen neurrietako bat. 2020 uztailetik leku itxi guzietara sartzeko beharrezkoa da. Hemendik aitzina, garraio publikoetan baizik ez dute eskatuko, eta zahar etxe eta erietxeetan ere baitezpadakoa izanen da. Frantziako Gobernuaren arabera, epidemia «bukaeratik urrun» da, horregatik, positibo diren edo sintomak dituzten pertsonei eta osasun langileei maskara erabiltzen segitzeko gomendatu diete. Frantzian intzidentzia tasak altua izaten segitzen duela hartu du erabakia Parisek, eta, batek baino gehiagok kritikatu du, herritarrak maskara erabiltzen segitzera animatuta.

Gauza bera txertatze ziurtagiriarekin ere. Joan den urteko udan ezarri zuten osasun ziurtagiria Frantzian, eta txertatze agiri bilakatu zen urtarrilean. Protesta handiak eragin ditu, leku publiko gehienetara sartzeko eskatua baitzen. Askatasun murrizketa izateaz gain, osasun arloan duen eragin urria deitoratu dituzte batek baino gehiagok. Leku gehienetan beharrezkoa izanen ez bada ere, osasun etxeetan eskatzen segituko dutela argitu du Frantziako Gobernuak.

Eskoletako protokoloa ere aldatuko da, Frantziako Gobernuak hartu dituen erabakien ondorioz. Maskaren desagerpenaz gain, kontaktu kasu diren ikasleek hartu beharreko neurriak ere aldatu dituzte. Hemendik aitzina, lehen mailako ikasleek ez dute bakartu beharko, eta nahikoa izanen dute kontaktu izan eta bi egunera test bat egitearekin. Kolegio eta lizeoan txertatzearen araberakoa izanen da: txertatu gabeko kontaktu kasuak zazpi egunez bakartu beharko dira, eta PCR edo antigeno test bat egin beharko dute ikasgelara itzuli aitzin. Txertatuak diren ikasleek klasean segitzen ahalko dute, eta kontaktua izan eta bi egunera test bat egin beharko dute.

Enpresetan ere orain arte ziren derrigorrezko neurriak kenduko dituzte, eta enpresa bakoitzak erabakiko du nola kudeatzen duen. «Telelanean aritzeko aukera enpresa bakoitzean erabakiko da, elkarrizketa sozialaren bidez», Elisabethe Borne Frantziako Lan Ministroaren arabera.


Summary: Bonu sozialean moldaketak egingo ditu Madrilek, argindar fakturak txikitu nahian. Larrialdiko neurriak hartuko ditu biharko Ministroen Kontseiluan, gas garestiaren kolpea arintzeko. Eskuak lotuta dauzka, hala ere, argindar merkatuan aldaketak egiteko, Europako Batasunak erabakitzen duelako horretan.

Gasaren prezioa argindarretik bereizi ala ez eztabaida gero eta pisu handiagoa hartzen ari da Europako Batasunean, herrialde batzuentzat oso garrantzitsua baita gas garestiarekin sortutako argindarrak ez hainbeste baldintzatzea —prezio orokorra goratuz— elektrizitatearen faktura.

Egungo merkatua moldatu ala ez, ziurrenez, ez da argituko martxoaren 24-25eko Europar Kontseilura arte. Baina herrialde batzuk hasiak dira tarteko neurriak hartzen, kolpea arindu nahian. Izan ere, Ukrainako gerrak eta gasaren horniduraren inguruko segurtasun faltak gas naturala eta, ondorioz, argindarra neurrigabe garestitu ditu, fabrikak geldiarazi eta kontsumitzaile arrunten aurrekontuak erabat iraultzeraino. Europar Kontseilu horretan zalaparta izango da gaiarekin.

Ikusi gehiago: Ezantza litroak hamabost zentimoko deskontua izango du lau hilabetez Iparraldean

Tarteko neurri horien artean kokatu behar dira Espainiako Ministroen Kontseiluak bihar hartuko dituenak. Cinco Días egunkariaren arabera, dekretua onartuko dute Madrilen, kontsumitzaile zaurgarrienei eta enpresei egoera arintzeko.

Bonu soziala. Hura jasotzeko eskubidea duten kontsumitzaileek (1,2 milioi Espainian), orain arte, behartuta zeuden araututako tarifa izatera (PVPC delakoa). Tarifa hori handizkako merkatura eta haren preziora dago lotuta zuzenean, eta, azken urteetan merkatu librekoak baino merkeagoa izan arren, araututako tarifak igoera ikusgarriak izan ditu azken hilabeteetan. Bonu sozialaren eta tarifa arautuaren arteko lotura askatuko du Madrilek. Azken hilabeteetan, Espainiako Gobernuak handitu egin du bonu soziala dutenei ezartzen zien deskontua, %25etik %60ra —%40tik %80ra zaurgarrienei—.

Bonuaren finantzaketa. Herritarrei faktura murrizten zien laguntza hori, orain arte, argindar merkaturatzaileek ordaindu dute, baina biharko dekretuak bonu sozialaren finantzatze eredu berria ezarriko du, eta argindarraren garraiatzaileak (Red Electrica Española) eta banatzaileak ere sartuko ditu finantzatzaileen zerrendan.

Zergen etenarekin jarraitu. Ukrainako gerra piztu aurretik ere izugarri garesti zegoen argindarraren prezioa apaltzeko, Espainiako Gobernuak zenbat zerga eten edo murriztu zituen. Eta horiekin jarraitzea onartuko du bihar. Hala, energia sorkuntzaren gaineko %7ko zergak bertan behera jarraituko du; BEZak %10ean, eta argindarraren gaineko zergak %0,5ean.

Enpresei. Argindar garestiarekin asko sufritzen ari den industria laguntzeko, beste neurri bat ere hartuko dute bihar Madrilen: argindarrean ezartzen zaizkien bidesarien %80 konpentsatuko dizkie gobernuak, estatuko aurrekontuetatik. Orain hori egin dezakeela uste du Espainiako Gobernuak, estatu laguntzekin malgutasun handiagoa dagoelakoan, eta ikusita Alemaniak eta Frantziak ez dutela Bruselaren eragozpenik izan neurri hori hartzeko.

Berriztagarrien irabaziak. Recore bidez prezio bermatu bat izaten duten sortzaile berriztagarrien ordainketaren berrikuspena aurreratzeko asmoa ere badu gobernuak. Zenbait kalkuluren arabera, 2.000 milioi euro lirateke sistemarentzat.

Biharko neurriez gain, argindar merkatuan esku hartu ezinda —Europako Batasunaren oniritzia behar luke—, Teresa Ribera Trantsizio Ekologikorako ministroa fakturak merkatzeko beste aukera aztertzen ariko litzateke, Madrilgo hedabideen arabera. Argindarra gasarekin sortzen duten zentralei lehengaiaren erosketa lagunduko lieke diruz (estatuaren diruetatik). Espainiak, dena den, nahiago luke pool-eko prezioari muga bat jartzea. Horrekin, funtsean, argindarra gasik erabili gabe ekoizten dutenen mozkinak murriztuko lirateke, eta fakturak ere bai.


Summary: Gizon bat ikertzen ari dira Azkoienen, txoriak likaz ehizatzeagatik. 'Fringillidae' deituriko hegazti espezie bat harrapatzen saiatzen ari zen likaz bustitako hagatxo batzuen bidez. Faunaren aurkako delitu batengatik ikertzen ari dira.

Polizia patruila batek harrapatu du gizona, oharkabean: kolaz baliatuta txoritxoak ehizatu nahian ari zen Azkoiengo (Nafarroa) eremu natural batean. Poliziaren esanetan, fringillidae deituriko hegazti espezie bat harrapatzen saiatzen ari zen zuhaixka baten ondoan. Likaz bustitako hagatxo batzuen bidez ehizatu nahi zuen, kaiola baten barruan zituen kardelina eta txoka baten apeuaren laguntzaz baliaturik.

Espezie babestuak dira fringillidae deiturikoak, eta hura ehizatzea debekatuta dago 2017. urtetik. Gainera, egun indarrean diren arauek ez dute baimentzen likaz bustitako hegatxoen edo antzeko «arte suntsitzaile» edo «ez-hautakorren» bidez animaliarik ehizatzerik. Halaber, arau horiek zehazten dute hori egiten duten norbanakoak faunaren aurkako delituengatik ikertuko dituztela.

Hain justu ere, delitu horrengatik berarengatik ikertzen ari dira Azkoienen txoriak kolaz baliatuta ehizatzen atzeman duten gizona. Arte suntsitzaile eta ez-hautakor bat baimenik gabe erabiltzeagatik ikertzen ari dira, eta, Zigor Kodearen 336. artikuluaren arabera, lau hilabetetik bi urterainoko espetxealdi zigorra edota zortzi hilabetetik 24 rainoko isuna ezarri ahal diote gizonezkoari.


Summary: Eragin txikia izan arren, portuetan nabaritu da garraiolarien greba. Deialdia babestu duten gehienak gidari autonomoak ziren. Bilboko portuan piketeak egin dituzte eta lan erritmoa lasaia izan da. Inguraketa sareak erabiltzen dituzten arrantzaleak ez dira aterako asteartean

Hego Euskal Herriko garraiolari grebak hasiera apala izan du, eta eragina txikia izan zen arren, lantoki jakin batzuetan bai nabaritu dela, esaterako, itsas portuetan. Merkantzia zein arrantza portuetan sumatu da lanuztea. Bilboko portua Euskal Herriko gune logistiko handienetakoa da, eta portuko agintaritzak berak onartu du lan erritmoa motelagoa izan zela baina intzidentzia daturik eman gabe. Arrantza portuetan ere sumatu da. Gipuzkoan, esaterako, arrantzaleak ez diraantxoetara irten. Garraioa bermatuta izan gabe, arriskua handiegia zen, eta horregatik asteartean ere ez dira irtengo.

«Astelehena izateko oso bare dago» azaldu du goizean Bilboko portuan zamaketan lan egiten duen langile batek. Portuan 600 garraiolari inguruk dihardute; gehienak autonomoak dira, eta horien artean izan du grebak jarraipen handiena. Enpresa handietan, aldiz, normal egin zuten lan. Portuan ehun kamioilari inguru bildu dira piketea egiteko, eta goizean kamioi bat bueltaka ibili da portu sarrerako biribilgunean. Garraiolari askok bazekiten egun zaila izango zela portuan, eta Astravi Bizkaiko garraio patronalak azaldu duenez, iragan ostiralean edukiontzi asko atera zituzten. Pasaiakoan (Gizpuzkoa), aldiz, normaltasuna izan zen nagusi.

Hego Euskal Herrian bi elkartek babestu dute Garraioaren Defentsarako Espainiako Plataformak eginiko deialdia: Hiru sindikatuak eta Tradinsa Nafarroako elkarteak. Azken horrek 800 bat bazkide ditu, gehienak autonomoak eta garraio enpresa txikietako langileak. Bilboko portuaz gain, pikete lana egin dute Aparkabisaren Trapagarango aparkalekuan (Bizkaia) eta Imarkoaingo garraio hirian (Nafarroa). Donostian, aldiz, karabana egin dute. Kexu dira erregaiaren garestitzearekin eta garraiolarien lana izaten ari den prekarizazioarekin. Martxoaren 1etik 11ra gasolio litroa 51 zentimo garestitu da. «Prezio hauekin ez du merezi lanera joateak. Tarifak sarri errebisatu daitezela nahi dugu, eta inork ez dezala lanik egin kostuen azpitik. Hilabetean behin, hamabostean behin... Garraiolari batzuen arabera, astero errebisatu beharko lirateke», azaldu du Jon Altuna Hiru sindikatuko kideak. Hiruk gaur mobilizazioa egingo du Iruñean eta bihar Gasteizen; Jaurlaritzarekin eta Nafarroako Gobernuarekin bilerak eskatuko dituzte. Jaurlaritzak sektoreko ordezkariekin biltzeko asmoa duela iragarri du Arantxa Tapia ekonomiaren garapen sailburuak. Etzi elkartuko da haiekin, baina aurreratu du har daitezkeen neurriek asko jota «arindu» egingo dutela garraiolarien egoera. Aurretik baina, asteazkenean hain zuzen, lehen sektoreko ordezkariekin bilduko da, eta tartean izango dira arrantzaleak. Haiek ere sumatu dute garraiolarien greba. Antxoetara joateko asmoa zuten hegoaldeko arrantzaleak ez dira irten, bai ordea arraste-ontziak. «Guk garraioa ezinbestekoa dugu, hura gabe ezin dugu lanik egin, Eta egongo dela ez bada ziurtatzen ezin gara arriskatu», azaldu du Eugenio Elduaien Gipuzkoako kofradietako presidenteak. Berriz ere lotuta Asteartean ere mugimendu gutxi egongo da Hegoaldeko portuetan, izan ere inguratze sareak erabiltzen dituzten arrantzontziak ez dira aterako. Bizkaiko eta Gipuzkoako kofradiek erabakia adostu dute, baita Kantabriakoek ere. Garraioa bermatuta izan gabe uretara irteteak arrisku handiegia duela deritzote. Berdelaren kanpaina betean, eta antxoaren lehen arrastoekin erabaki zaila da. 18:00ak arteko neurria da, eta orduan aztertuko dute egoera etenaldia luzatu edo ez erabakitzeko. Horrez gain, arrantzaleak ere kexu dira erregaiarekin. Haiei ere asko garestitu zaie.


Summary: Ukraina eta Errusia gaur hasi dira berriro negoziatzen. Kievek bakea, su etena, Errusiako tropak erretiratzea eta segurtasun bermeak ezartzea galdegin zion atzo Moskuri. Txinak ukatu egin du Errusiak Ukraina inbaditzeko laguntza militarra eskatu izana. Ukrainako Gobernuak iragarri du hamar korridore humanitario irekiko dituela.

«Negoziazioetan etenaldi tekniko bat egin da, azpitaldeetan modu osagarrian lan egiteko eta banakako jarrerak argitzeko. Negoziazioek bihar jarraituko dute». Hala iragarri zuen atzo Ukrainako negoziatzaile Mijailo Podoliakek bere Twitter kontuan. Errusiako eta Ukrainako ordezkaritzek atzo goizean berrekin zieten negoziazioei, bideokonferentzia bidez, gerra piztu zenetik laugarrenez. Kievek bakea, su etena, Errusiako tropak erretiratzea eta etorkizunerako segurtasun bermeak ezartzea eskatu dio Moskuri, Podoliakek adierazi duenez. Haren esanetan, jarrera «eraikitzaileagoa» ikusten du Moskuren aldetik, besteak beste, jada ez duelako «kapitulaziorik» eskatzen. Bestalde, Leonid Slutski Errusiako negoziazio taldeko kideak Russia Today hedabideari esan dionez, asteon «aurrerapauso esanguratsuak» eman dira diplomaziari dagokionez, eta erantsi du Mosku hurrengo egunetan dokumentu bat sinatzeko «prest» egon daitekeela.

Bi aldeetako ordezkariek negoziazioei ekin diotenean, ordea, Podoliakek nabarmendu du elkarrizketak «zailak» izaten ari zirela, eta gaineratu Ukrainak eta Errusiak ikuspegi «zeharo desberdinak» dituztela.

Bien bitartean, gudak bere gordintasunean jarraitzen du. TASS Errusiako berri agentziak jasotakoaren arabera, Ukrainako tropek hogei lagun hil eta bederatzi zauritu dituzte Donetskeko Herri Errepublikan. Errusiako armadak, berriz, Kiev iparraldeko Obolon auzoko etxebizitza eraikin bati eraso dio goizaldean, eta gutxienez bi pertsona hil eta hamar zauritu ditu, Poliziak jakinarazi duenez. Errusiak azken egunetan gerra frontea mendebaldera zabaldu du. Lutsk eta Ivano-Frankivsk bonbardatzeaz gain, Lviveko instalazio militar bati eraso zion atzo, Poloniako mugatik 25 kilometrora. Kieven arabera, 30 suziri jaurti ondoren, 35 pertsona hil eta 134 zauritu zituzten. Errusiako Atzerri Ministerioaren arabera, ordea, atzerriko 180 mertzenario hil zituzten erasoan, baita atzerriko arma asko suntsitu ere.

636 zibil hil dituzte

Ukrainako lehen ministrorde Irina Verextxukek ziurtatu du hamar korridore humanitario irekiko dituztela zibilak ebakuatzeko. Horietako bat giroa oso gaiztotuta dagoen Mariupol hiritik Berdianskera zabaldu dute. Verextxukek esan du agintariak berriz saiatuko direla bi hiri horien artean geldirik dagoen konboi humanitario bat «desblokeatzen», Ukrinform albiste atariak jaso duenez. Horrez gain, Mariupoleko Udalak jakinarazi du 160 auto partikularrek hiritik irtetea lortu dutela. Nolanahi ere, Ukrainako Gobernuak esan du ahalegin betea egiten ari dela Mariupolera giza laguntza eramateko, baina «zailtasun oso handiak» dituela.

Donbass eskualdetik, berriz, 250.000 errefuxiatuk ihes egin dute Errusiara, tartean 55.000 haur, Moskuko agintarien arabera. Bestalde, Errusiako Ikerketa Batzordeko buru Alexander Bastrikinek agindu du Luhanskeko Herri Errepublikan Ukrainako indarrek ustez egindako zibilen exekuzio baten inguruko ikerketa bat abiaraztea.

OHCHR Giza Eskubideen Nazio Batuen Goi Mandatariak baieztatu du Ukrainan 636 zibil hil dituztela igandera bitarte; horietatik gutxienez 46 haurrak dira. Hori bai, orain arte egin duen modura, NBEk zehaztu du egiazko kopurua handiagoa dela. Jada 2,8 milioi ukrainarrek ihes egin dute herrialde horretatik. Poloniak Europari mugak irekitzeko eskatu dio, errefuxiatuak hartu ahal izateko; izan ere, 1,7 milioi ukrainar daude dagoeneko herrialde horretan. Moldaviara 330.000 iheslari iritsi dira Ukrainatik, eta Chisinauko gobernuak EB Europako Batasunari laguntza eskatu dio. Bada, Austriako kantziler Karl Nehammerrek iragarri duenez, bere herrialdeak Moldavian dauden 2.000 errefuxiatu ukrainar inguru hartuko ditu datozen egunetan.

Txinak, bestalde, ukatu egin du Errusiak Ukraina inbaditzeko laguntza militarra eskatu izana. Hain zuzen, The New York Times egunkariak adierazi zuenez, Moskuk laguntza ekonomiko gehigarria eskatu dio Txinari, AEB Amerikako Estatu Batuek eta EBk ezarritako zigor gogorrek Errusiako ekonomiari eragin dioten kolpeari aurre egiten laguntzeko. Txinako Atzerri Ministerioko eledun Zhao Lijianek, ordea, gezurtatu egin du: «Erabat faltsua da, desinformazio hutsa. Txinak argi eta irmo azaldu du Ukrainako krisiari buruz duen jarrera. Eginkizun eraikitzailea dugu, eta egoera modu inpartzial eta independentean ebaluatzen dugu. Txinaren jarrera iraintzea ez da onargarria». Handik gutxira, Kremlineko bozeramaile Dmitri Peskovek ere ziurtatu du Moskuk ez diola laguntzarik eskatu Pekini Ukrainan operazio militarra egiteko. Halaber, Peskovek «probokatzailetzat» jo ditu AEBek eta EBk Errusiaren aurka egindako adierazpenak.

EBko diplomaziaburuaren bilerak

EBko diplomazia buru Josep Borrellek bira bete-betea egingo du Balkanetan, gaurtik hasita, «EBk ondoko herrialdeekiko duen konpromisoa berresteko» asmoz: Lehenik, Ipar Mazedoniako presidente Stevo Pendarovskirekin eta lehen ministro Dimitar Kovacevskirekin bilduko da Skopjen; bihar, Albaniako lehen ministro Edi Ramarekin batzartuko da Tiranan; eta, azkenik, Bosnia eta Herzegovinan izango da etzi, eta, Bosniako agintariak bisitatzeaz gain, oposizioko ordezkariekin eta gizarte zibileko eragileekin ere bilduko da.


Summary: Ezantza litroak hamabost zentimoko deskontua izango du lau hilabetez Iparraldean. Apirilaren lehenetik aurrera ezarriko da neurria indarrean, eta 2.000 milioi euroko kostua izango du Frantziako Estatuarentzat. Hauteskundeei begira hartutako neurria dela gaitzetsi dute beste alderdiek.

Ezantza litroa bi eurotik gora egotea zaila da eramaten edozein gobernurentzat, baina Frantziakoarentzat are delikatuagoa da auzia; besteak beste, Jaka Horien herrialdean presidentetzarako hauteskundeak hurbil daudelako, apirilaren 10ean.

Testuinguru horretan, neurri elektoralistatzat jo dute beste alderdi guztiek Jean Castexek egindako iragarpena. Lehen ministroak larunbatean Le Parisien-i egindako elkarrizketa batean esan zuen gobernuak ezantzari litroko hamabost zentimoko deskontua ezarriko diola lau hilabetez, apirilaren lehenetik hasita.

«60 litroko depositua betetzean, bederatzi euro aurreztuko dituzu» azaldu zuen Castexek. Ondoko kalkuluen arabera, neurriak 2.000 milioi euroko kostua izango du estatuarentzat. Deskontua mundu guztiarentzat izango da, herritar soil, garraiolari zein enpresentzat, «eta erregai guztientzat balioko du».

Ikusi gehiago: Bonu sozialean moldaketak egingo ditu Madrilek, argindar fakturak txikitu nahian

Ordaintzeko unean egingo da deskontua, gasolindegiko kutxan edota erregai hornigailuan, eta, beraz, erosleak ez du ikusiko lehen momentuan. Bezeroei deskontatutako dirua banatzaileei gero emango die estatuak.

Hauteskunde lehian, ordea, gehiago eskatzen ari dira Emmanuel Macronen aurkariak. Batasun Nazionaleko Marine Le Penek erregaiaren gaineko BEZa eta TICPE zerga jaistea nahi ditu, eta Eric Zemmourrek, zuzenean prezioak izoztea.

Baina, Castexen arabera, ezantzaren gaineko zergak (azken prezioaren %60) aldatzeak denbora eskatzen du, eta horien moldaketan helburu nagusia deskarbonizazioa izan behar dela behin eta berriz errepikatu izan du Bruno Le Maire Ekonomia ministroak.


Summary: LABek «erantzukizun politikoak» eskatu ditu osasungintzan «errepikatutako erabaki okerrengatik». Eusko Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari zuzendu dizkio kritikak sindikatuak.

Osasungintzako zerbitzuen «etengabeko pribatizazioa» eta kudeaketa «merkantilista» deitoratu ditu LAB sindikatuak, gaur Ipar Hegoa Fundazioarekin batera aurkeztutako Osasungintza Hego Euskal Herrian. Eraldaketa baten beharra txostenaren aurkezpenean, Bilbon. Hego Euskal Herrian konfinamendua ezarri eta urte bitara argitaratu dute, eta epe honetan egindako kudeaketaren balantzea egin dute.

Langileen lan baldintzak hobetzeko «premia» dagoela azpimarratu du sindikatuak, Osasunbideako eta Osakidetzako behin-behinekotasun tasa %65 eta %50 inguruan dagoelako, hurrenez hurren. Osasungintzaren egoera azaltzeko, hainbat datu zerrendatu dituzte aurkezpenean, eta, esan dutenez, pandemiak agerian utzi ditu lehenagoko «murrizketa, desegite eta pribatizazio politikak». LABeko idazkari nagusiaren alboko Igor Arroyok zenbait alderdi politikori egotzi die ardura: «Langileen profesionaltasunak eta entregak ezin izan du saihestu EAJ, UPN eta PSOEren politikek hondatutako osasun publikoko sistema baten kolapsoa».

Ikerketaren arabera, sektore publikoak osasungintzan duen pisua «ahuldu» egin da azken urteetan: 2009an osasun gastu osoen %75a finantzatzen zuen sektore publikoak, eta, 2019an, %68,9. Ohe kopuruaren murrizketak ere kalitatean eragina duela azpimarratu dute aurkezpenean. Europako Batasunean 100.000 biztanleko 532 ohe daudela gogorarazi dute, eta Euskal Autonomia Erkidegoan eta Nafarroako Foru Erkidegoan 336 eta 326 direla, hurrenez hurren.

Osasun gastuan ere ipini dute arreta. Osasungintza publikora bideratzen den diru kopurua gutxienez BPGaren %7 izatea eskatu dute, eta, azaldu dutenez, %6,1ekoa da proportzioa Euskal Autonomia Erkidegoan, eta %5,4koa Nafarroa Garaian. Hortik, %25 lehen arretara bideratu beharko litzatekeela eskatu dute txostenean. Gainera, behin-behinekotasuna amaitu behar dela aldarrikatu du sindikatuak, eta «belaunaldi aldaketa kontuan hartuko duen enplegu plan bat» negoziatzea eskatu du, datozen hamar urteetan langile finkoen erdiak erretiroa hartuko duelako Osasunbidean eta Osakidetzan.


Summary: Pirinioetako Bidean parte hartzeko izen ematea zabaldu du Gure Esku-k. Uztailaren 2an Pirinioetako 300 gailur baino gehiago argiztatzeko mobilizazio bat antolatu du dinamikak, Kataluniako beste plataforma batzuekin batera.

Gure Esku erabakitzeko eskubidearen aldeko dinamikak urtarrilaren 29an eman zuen uztailaren 2rako deitutako mobilizazio baten berri: Pirinioetako 300 gailur baino gehiago argiztatuko dituzte, Kataluniako plataforma batzuekin elkarlanean. Euskal herritarrek 115 gailur bete beharko dituzte, Jaizkibeldik (Gipuzkoa) Benasquera. Horiek bitan bereizi dituzte: gailur berde eta gorri gisa izendatu dituztenak. Igoeraren eta jaitsieraren iraupenaren, ibilbidearen, desnibelaren eta sarbidearen ezaugarriak aintzat hartuz bereizi dituzte, eta, berdeen kasuan, uste dute ez dutela aparteko zailtasunik eta jende gehiena igotzeko modukoak direla. Beraz, izen ematea gaurtik irekia izango da gailur berdeetarako.

Herri bakoitzak gailur berde bat edo batzuk edukiko ditu izendatuta, eta, beraz, izena emateko garaian, jendeak nongoa den adierazten duenean, gailur bat edo batzuk proposatuko zaizkio, herrikideekin batera joan dadin. Edonola ere, beste edozein gailur aukeratu ahal izango du. Mugikortasun murriztua dutenentzat egokiak diren gailurrak ere aukeratu dira.

Gailur gorri gisa izendatu dituzten gehienak Erdialdeko Pirinioetan daude, eta mendizale trebatuentzat bakarrik dira egokiak. Horregatik, izen emate mugatua dute: pirinioetakobidea@gureeskudago.eus helbide elektronikora idatzi behar da horietara joateko. Gailur horietarako izen ematea martxan dago urtarrilaren 29tik, eta, antolatzaileen esanetan, asko dira dagoeneko egitasmoaren inguruko interesa erakutsi duten herritarrak; hala, gailur gorrien erdietan espedizio taldeak osatuta daude. Mendietara igo gabe ere, herri ugaritan mobilizazioak egingo dituzte uztailaren 2ko ilunabarrean.

Egitasmoa herriz herri aurkezten ari dira antolatzaileak; bihar Bilbon egingo dute saio bat, La Bolsa aretoan (19:00). Donostian, martxoaren 24an, Kriptan; Gasteizen, hilaren 25ean, Landatxon; eta Iruñean, hilaren 30ean, Katakraken. Guztiak, 19:00etan.


Summary: Sestaoko ACB itxita egongo da gutxienez hurrengo astera arte. Olaberriako Arcelorren tarteka ari dira lanean, argindarraren unean uneko prezioaren arabera.

Argindar garestiak bete-betean eragiten die hura asko kontsumitzen duten euskal enpresei, tartean altzairugileak. Horietako bat da Sestaoko ACB (Aceria Compacta de Bizkaia). Martxoaren 3an ireki zuten berriro, bi hilabeteko etenaren ondoren, baina labeek gutxi iraun dute piztuta. Joan den astean, ekoizpena eten zuen haren jabeak, Arcelor Mittal taldeak, eta horrela jarraituko du gutxienez datorren astera arte. Hilaren 23an neurtuko dute irekitzea merezi ote dien.

Langileak enplegua aldi baterako erregulatzeko espedientean geratuko dira berriro.

Arcelor Mittalek Euskal Herrian duen beste lantegi handian, Olaberrikoan (Gipuzkoa), tarteka egiten dute lan, argindarraren unean uneko prezioaren arabera. Garestien dagoenean orduetan jarduera txikitzen dute, eta ordu merkeagoetan, handitu.

Multinazionalak ekoizpena murriztu nahi duenean, Sestao da itzaltzen errazena, elektrikoa delako. Gainera, konpainiak dituen labe garaiak baino askoz gutxiago kutsatzen du. Egun, CO2 emisio bonua 98 euroan dago, garesti, eta argindarrarekin galtzen duen lehiakortasuna kutsadurarekin berreskuratzen du ACBk.


Summary: Korrika laguntzaileak, euskararen sostengu. Korrika laguntzaileek 12 euroko ekarpena egiten diote Korrikari, eta, diru horren truke, hainbat abantaila eta deskontu dituzte, baita astero egiten dituzten zozketetan parte hartzeko aukera ere. Ezinbesteko ekarpena dira Korrika ekinbidearentzat.

Iaz, ez zen posible izan, baina aurten, bidean dago ia. Hilabete inguru baino ez da falta 22. Korrika Amurriotik abiatzeko, martxoaren 31n jarriko baitute dantzan lekukoa, eskuz esku, herriz herri, Donostiara ailegatu arte, apirilaren 10ean. 2.180 kilometro egingo ditu Euskal Herriko zazpi herrialdeetan, Hitzekin lelopean, eta motorrak martxan dituzte dagoeneko antolatzaileek nahiz euskararen aldeko egitasmo horretan ilusioz eta gogoz parte hartzen duten herritarrak. Berezia baita Korrika euskaldunentzat, ezinbesteko bultzada euskalduntzearen bidean aurrepausoak emateko eta euskaltegiei laguntzeko.

Zalantzarik gabe, ekinbide oso jendetsua da Korrika, baina norbanakoen babesa ere ezinbestekoa da aldi bakoitzean finkatzen dituzten helburuak lortzeko, azken finean, beharrezkoa baita bakoitzak bere alea jartzea. Hori dela eta, Korrika laguntzailearen figura sortu zuten AEK-ko kideek. Hain zuzen ere, 12 euroko ekarpena egiten dute Korrika laguntzaileek, Korrika babesteko, eta, diru horren truke, pin bat eta txartel bat jasotzen ditu nornabakoak, hainbat abantailaz gozatu ahal izateko. Orain arteko aldietan, katalogo bat egiten zuen AEK-k, eta Korrika laguntzaileek beherapenak edota eskaintzak bereziak izanten dituzten katalogo horretan adierazitako tokietan. Aurten, baina, berrikuntza batekin heldu dira: ez dago katalogorik, nahiz eta abantailak bermatuta dauden, noski. Horrez gain, zozketak egiten dituzte ostiralero, eta Korrika egiten den bitartean jarraituko dute zozketa horiek egiten, hain zuzen, apirilaren 10era arte. Astero hamar sari inguru zozketatzen dira. Hori gutxi balitz, Gabonetan zazoketa berezi bat egin zuten, sari gehiagorekin, eta agian aurrerantzean ere egingo dute holako zozketa bereziren bat.

11.000 baietz

Gaur-gaurkoz, 8.400 Korrika laguntzaile ditu ekinbide horrek. Azken Korrikan, 2019. urtean egindakoan, 9.000 izatera heldu ziren, eta aurtengorako, erronka handi bat jarri dute antolatzaileek: 11.000 Korrika laguntzaile izatera heltzea, aurreko aldi hartako kopurua gainditu nahi baitute, kosta ahala kosta. Oso erraza da Korrika laguntzaile egitea: korrika.eus Korrikaren webgunean sartu, Laguntzailea atalean klikatu eta hor aurkituko duzu beharrezko informazio guztia.

Euskarak egunerokoan duen erronka ere ez baita makala: AEK-ko kideen arabera, administrazioei dagokienez euskaltegi eta gau eskolei bideratzen dizkieten baliabideak ez dira nahikoak oraindik ere, eta bide oso luzea geratzen da aurretik. Hori hala, Korrikaren xede garrantzitsuenetako bat da euskalduntze-alfabetatzerako bitartekoak eskuratzea eta euskaltegien zein gau eskolen lana sustatzea. 22. Korrikak biltzen duen dirua, beraz, Euskal Herri osoko gau eskolei eta euskaltegiei laguntzeko erabili nahi dute.

Abantailak

Abantaila asko dituzte Korrika laguntzaileek: alde batetik, deskontuak dituzte hainbat denda, museo eta zerbitzutan; beste alde batetik, AEK-k astero-astero antolatzen dituen zozketetan parte har dezakete. Dozena bat irabazle baino gehiago izaten dira horietan, eta denetariko sariak dituzte: asteburuko egonaldiak, otorduak Euskal Herriko bazter guztietako jatetxeetan, denetariko Euskal produktuez beteriko saskiak, erosketa baleak, hainbat ekitalditarako sarrerak, denetariko musoetarako sarrerak, aisialdiko jardueretarako gonbitak (abentura parkeak, kirol jardunak…), eta askoz gehiago.

Deskontu hauek dituzu KORRIKA laguntzailea bazara:

AEK EUSKALTEGIETAN % 5eko beherapena 2022an egindako matrikuletan (matrikula bat laguntzaileko eta beste eskaintzekin ez metagarria).

AEK-ko BARNETEGIETAKO aurrematrikuletan %25eko deskontua (kanpaina irauten duen bitartean otsailaren 7tik martxoaren 18ra).

AIZU! aldizkarian 2022an egiten diren harpidetza berriek %30eko deskontua.

KORRIKAko ONLINE DENDAn % 5eko deskontua.

KORRIKA KULTURALeko ekitaldietan deskontuak (zenbatekoa ekitaldiaren arabera izango da).

BERRIA: Deskontua harpidetzan. Asteburuko BERRIA egunkarirako harpidetza, sei hilerako: 55 € . Klikatu hemen abantailaz gozatzeko.

… eta gainera

• ALBAOLA ITSAS FAKTORIA: 2x1 Albaola Itsas Kultur Faktoriara sarrera arruntan, betiere aurretiko erreserba egiten bada eta Korrika Txartela eta NAN zenbakia erakusten bada. Erreserbetarako: bisitak@albaola.com / (+34 ) 943 39 24 26 • ARBOLIZ LANDETXEA: % 10 deskontua 2022ko erreserbetan • BILBOATS: % 30eko deskontua sarreretan, bulegoan erosiz gero • DONOSTIAKO AQUARIUMA: %10eko deskontua. • EUREKA ZIENTZIA MUSEOA: %10eko deskontua. • EUSKAL ITSAS MUSEOA: 10% Museoko dendako produktuetan. • IGARTUBEITI BASERRI MUSEOA: %50 deskontua bisita gidatua egiteko. • MENDUKILO LEIZE TURISTIKOA: bi sarrera baten prezioan. • SOINUENEA - Herri Musikaren Txokoa: %50eko deskontua. • TXIMIPARK: Sarrerak, bi baten prezioan. • ZUMALAKARREGI MUSEOA: %50 deskontua bisita gidatua egiteko.

*Deskontuez gozatzeko KORRIKA laguntzaile txartela aurkeztu beharko da.


Summary: «Korrikak egiten duen ekarpena behar-beharrezkoa dugu AEKn». Administrazioari dagokionez, euskaltegiei bideratutako baliabideak oraindik ez dira nahikoak. Hori dela eta, esate baterako, Euskal Herri osoan orain arteko berdintasun parametroetan ematen segitzeko, AEKideek erreserba funtsa sortu dute, bazkideek nahitaezko ekarpenak eginez. Bestalde, jendarteak erakusten dien babesarekin ere aurrera egingo dutelakoan daude.

1980an antolatu zuen AEK-k lehen Korrika. Zer behar zituen horrelako egitasmo bat antolatzeko?

AEK-k hasiera-hasieratik izan du argi berebiziko garrantzia duela helduak euskaraz alfabetatzeak, baita Euskal Herriko biztanle guztiek euskara ezagutzeak ere. Horregatik, Korrika sortzeko garaian, bi alderdi horiek uztartu behar zirela erabaki zuen. Garai hartako egoerari dagokionez, batetik, beste hainbat ekimenetan gertatu izan den bezala, AEK-k diru-premia handia zuen; Euskaltzaindiaren babesean jaio ondoren, haren kabuz bidea egiten hasia zen, eta guztiok euskalduntzeko eskubidea genuela eta egokiera hori jende orori eman behar zitzaiola ikusirik, AEK Euskal Herriko txoko guztietara zabaldu nahi izan zuten (kontuan hartu behar da sasoi hartan AEK hasia zela Ipar Euskal Herrian ere hedatzen).

Zein helburu finkatu zituen?

Sustapenari dagokionez, euskara estutasunetik ateratzeko nolabaiteko presa zegoen. Herritarrak alfabetatzeko eta euskalduntzeko presa zegoela islatu nahi zen ekimen berri haren bidez, AEK-ren lana indartzeko diru-bilketa erraldoia egiteaz gain. Korrikaren lehen edizioa arrakastatsua izan zen alde askotatik; batik bat, jaso zituen diru-kopuru eta bultzada handiengatik.

Geroztik, helburu hori aldatuz joan da?

Korrikaren bi helburuek oso bizirik diraute: euskararen aldeko kontzientzia suspertzea eta AEK-ren eguneroko lana indartzeko dirua biltzea. Sustapen horretan diogu orain dela unea: euskara hitzetik ekintzara. Aldekotasunetik konpromisora jo behar da, eta konpromisotik eragitera, erakunde orok urrats sendoagoak emateko jendartearen nahiei eta beharrei erantzuteko. Horko lagin moduan, Korrikaren ingurumarian, AEK-tik abian jarriko dugu doako ezagutzaren unibertsalizazioaren beharra aldarrikatuko duen dinamika ere, guztion hizkuntza-eskubideak bermatzeko unea delako eta euskararen normalizazio-prozesua azkartzeko garaia baita. Era berean, jakitun gara pandemiak errotik ezabatu duela euskara plazatik zein askoren bizitzatik. Oso garrantzitsua iruditzen zaigu Korrikak dakarren euskararen uholdea berreskuratzea: kalean, sareetan, lantokietan, ikastetxeetan, diasporan eta abarretan. Eta Korrikaren mezuan diogun moduan: “aldekotasunetik konpromisora jo behar da eta konpromisotik egitera, eragitera eta eraginaraztera” Argi dugu, larrialdi linguistikoaren alarma gorriak pizten hasiak diren honetan, ekiteko garaia dela, ekintzetara pasatzeko momentua. Bestetik, Administrazioari dagokionez, euskaltegiei bideratutako baliabideak oraindik ez dira nahikoak. AEK-n Korrikak egiten duen ekarpena behar-beharrezkoa dugu.

Euskararen eta Euskal Herriaren egoera ere aldatu da urte hauetan guztietan irakaskuntzari eta erabilerari dagokionez?

Egoera aldatu da, zalantzarik gabe, erdietsi nahi ditugun helburuek hor segitzen duten arren. Esate baterako, euskaltegiek mende erditik gorako ibilbidea egin dute, eta, poztasunez, esan behar dugu ondorio emankorrak sortu dituztela; hala, euskarak hiztun berri asko irabazi ditu azken hamarkadetan, eta, horien artean, hainbat eta hainbat euskaltegietatik atera dira. Hala eta guztiz ere, argi dago oraindik lan handia dugula egiteko: Euskal Herriko herritarren % 55 erdaldunak dira. Aurrera egingo badugu, guztiz beharrezkoa da ezagutza orokortzea, bai belaunaldi berriekin bai helduen espazio guztietan eta, jakina, horrekin batera, euskararen erabilera erosorako baldintzak sortzea ere oso garrantzitsua da. Bestalde, azpimarra dezakegu euskararen auzia beste fase batean sartu dela, jendartearen bilakaera aintzat hartu behar delako: migrazio-politikak, pantailen eta ikus-entzunezkoen presentzia nabarmena, EAEn, adibidez, gazteen artean euskarazko murgiltze eredua nagusia izatea (beste herrialdeetan, ordea, “argazkia” ez da gehiegi aldatzen), instituzio nagusien aldekotasuna egonkortzen ari delako eta abar. Lehen ezagutza xedea eta orain erabilera? Ez dugu horrela ikusten. Euskaren egoera hobetu da azken lau hamarkadetan? Bai, baina, era berean, Korrikan bertan “larrialdi linguistikoa” ere aipatzen dugu eta guztiak eragiten du: ezagutza ez orokortzea, euskara ez erabiltzea edota erabilera erosoa izateko baldintzarik ez egotea, baita euskararen aurka hartzen diren eta sustatzen diren mezuak eta neurriak ere.

Zein da euskaltegien egoera gaur egun?

Batetik, nabarmendu nahi dugu oso pozik gaudela. Azken bi ikasturte "berezi" hauetan arrakasta handiz gauzatzen ari gara ohiko ikastaroak, betiere unean uneko osasun-neurrietara egokituta eta gure esku dauden prebentzio-irizpideak ezarrita. Gainera, azpimarratu nahi dugu herritarren erantzuna izugarria izan dela, zer gertatuko zen inork ez zekien arren. Hau da, ikasleak joan dira euskaltegietara, ikasten jarraitu dute, milaka lagun ari dira euskara ikasten eta hobetzen Euskal Herriko euskaltegietan, baita munduko hainbat txokotan ere, aurrez aurre zein online. Aurten, datuak hobetu dira; are gehiago, esan dezakegu 18/19 ikasturtekoak baino hobeak direla; zoritxarrez, pandemiak eten zuen goranzko joera (19/20 ikasturtean igoera handiagoa etorri zen) Iaz %10 ikasle gutxiago, eta, aurten, datuak hobetuta, galera horren erdia berreskuratu dugu. Balorazioa gazi-gozoa da, jendea etorri delako euskaltegietara, baina ezin izan ditugu denak hartu. Asko itxaron zerrendetan geratu behar izan dira, oraindik ere. Aurten, edukierak malgutu ziren (taldeak abiatzeko kopuruak) eta talde handixeago batzuk antolatu ahal izan ditugu. Bestalde, aintzat hartzekoa nahiz kezkatzekoa da modulazioetan eta talde-orduetan ikusten ari garen jaitsiera; izan ere, horrek asko eragiten du euskalduntze-prozesuan. Bestetik, aurrerapausoak aurrerapauso, oraindik ere ez dira aski euskaltegiak sendotzeko, are rol estrategikoagoa har dezaten, ematen diren urratsak eta egiten diren inbertsioak.

22. Korrikak jasoko duen dirua ere Euskal Herri osoko euskaltegientzat izango da, ezta?

Adierazi bezala, Korrikak badauka bigarren helburu argi bat, zeinak oso bizirik segitzen duen 22. edizioaren atarian: dirua biltzea AEK-ren eguneroko lana indartzeari begira. Administrazioari dagokionez, euskaltegiei bideratutako baliabideak ez dira nahikoak oraindik. EAEn, urrats handia egiten ari da irakasleen lan-baldintzak normalizatzeko, baina oraino badago zer hobetu, ikasteko doakotasunean adibidez; Ipar Euskal Herrian ere laguntzak handitu egin dira, bai, baina ez helduen euskalduntzeak behar lukeen neurrian; eta Nafarroan, gobernuak urrats sendoagoa egin berri du, azken urteotan pauso txiki batzuk eman ostean. Beraz, itxaropena dugu datozen urteetan hobekuntza horiek areagotu eta sendotuko direla hiru lurraldeetan. Izan ere, ezinbesteko deritzogu helduen euskalduntzea bizkortu eta inbertsioak areagotzeari, nahitaezko arloa da-eta Euskal Herri osoan. Bestalde, ezin ahaztu beste alor batzutan ere gabeziak direla (erabilera egitasmoak, normalizaizo planak…) eta horrietan ari diren kideen lan baldintzak hobetzeko baliatuko du AEK-k Korrikaren diruaren parte bat. Bitartean, ez denez nahikoa euskarari bideratzen zaio inbertsio publikoa, batere ez, herritarrek hamaika aldiz erakutsi dute prest daudela, zorionez, euskarak behar dituen proiektuak diruz laguntzeko; hizkuntza baten normalizazio-prozesuan herri-gogoa zutabe nagusietako bat delako, eta bultzada hori ekonomikoa izatea ere behar-beharrezkoa da. Admnistrazio nagusiek aski egin bitartean, behar-beharrezkoa da jendartearen bultzada, egoera ez okertzeko. 22. Korrika inoiz baino beharrezkoagoa izango da, eta guztion bultzada beharko dugu; ziur gaude babes erraldoia jasoko dugula. Ohiko finantzaketa beharrez gain, Korrika atzeratzeak zuloa eragin zigun aurrekontuan, zalantza barik, eta banku bidezko finantzaketaren bitartez eman behar izan genion erantzuna. Orain, zorpetze horri ere aurre egin behar diogu, guztion laguntzaz Korrika arrakastatsu bat antolatzen.

Egoera bera al da Euskal Herriko lurralde administratibo guztietan?

Ez, batere ez. Hasteko, ikuspegi historikotik, alde nabarmenak daude. EAEn, esate baterako, euskaltegiei bideratutako baliabideak, maiz ez nahikotzat jo ditugun arren, iraunkorki ezagutu ditugu urte luzeetan, hobekuntza partzialak gehituta. Nafarroan, ordea, duela 6 urte, alegia, ez zen partida gauzatu: 0. Zorionez, urte beltz horiek amaitu ziren, eta azken urteotan, aurrerapausoak pilatzen ari dira, baina oraindik urrun euskaltegien beharretatik, eta, jakina, aurrera begira ere, berme gabekoak, hitzarmen politikoen menera. Iparraldean, nahiz eta baliabide ekonomikoak doi bat emendatu, emandako urratsak ez dira nahikoak beharrezko baldintzak bermatzeko. Bestalde, iaz sekulako albiste pozgarria jaso genuen Euskal Autonomia Erkidegoan; izan ere, Eusko Jaurlaritzaren proposamen berriaren arabera egun jasotzen duten dirulaguntza baino nabarmen handiagoa jasoko dituzte euskaltegiek lau ikasturte barru, eta horrek, besteak beste, epealdi honetan egonkortasuna bilatuz. Itxaropena dugu datozen urteetan pauso hauek hiru lurraldeetan areagotu eta sendotuko direla. Ezinbestekoa da Euskal Herri osoak nahitaezkoa duen helduen euskalduntzea bizkortzea eta inbertsioak areagotzea.

Zergatik daude desberdintasun horiek?

Babes instituzionala da gakoa, aldekotasun politikoa, alegia. EAEn, gorabeherak ez dira falta izan, baina euskaltegiek egiten duten lanaren aitortza oso sustraituta dago, eta, zorionez, aipatu bezala, urrats historikoa eman da berriki, urte luzeetaako eskaerak aintzat hartuta. Nafarroan, urte luzeetan oso partida txikia ezagutu genuen, maiz kolokan eta desagerarrazi zuten. Orain, aurrerapausoak berreskuratu dira, sendotzen dira, eta harago jotzea lortu beharko genuke. Iparraldean, euskara ofiziala ez izanagatik, zertifikazioa eskasagatik (B1 eta C1 zertifikazioak ofizialak, B2 testatzen fasean eta besteak ez ofizialak oraindik) ez dute bidea errazten.

Nola parte hartzen ahal da? Nola eman daiteke laguntza ekonomikoa?

Korrikari sostengu ekonomikoa emateko, era desberdinak eskaintzen ditugu; Korrika jantziak erosiz, Korrika laguntzaile bihurtzea txartelaren jabe eginez, diru ekarpena eginez, kilometroak eskuratuz eta abar. Enpresa eta saltegiek, aipatutakoez gain, aukera dute Korrika iragartzeko egiten diren euskarriak babestea, Korrikalaria izeneko euskarria eskuratzea zein Korrika laguna izanez. Laguntza ekonomikoa emateaz gain, beste modu askotan parte hartzen ahal du herritarrak Korrikan. Herri eta auzoetan osatzen diren batzordeetan parte hartuz, korrika kulturaleko ekitaldietara joanez eta programazioa zabalduz edo norbere herriko antolaketan parte hartuz, Amurriora nahiz Donostiara joanez, hamaika egun horietan Korrikara joanez...

Doakotasunean, badago zer hobetu. Zertaz ari zarete?

Gakoa da euskara ikasi nahi duten herritarrek dohainik jarduteko parada izatea; gure aspaldiko aldarria izan da Euskal Herri mailako sistema orokorra sortzea, ikasleek soilik matrikula-kostuaren % 10 ordaindu behar izatea (gainontzekoa, Administrazioaren esku), eta horrela C1era arteko prozesua doakoa izatea, egiaztatzearekin lotuta egon gabe eta ikasleak dirurik aurreratu behar izan gabe. Azken batean, uste dugu unea dela euskal herritar orori euskara ikasteko bidea doakoa izan dakion neurriak hartzeko. Proposamen eta bide ezberdinak ezagutzen ditugu; osa dezagun, elkarlanean, eta berandu baino lehen guztiok doan ikasteko bide orria. Bestalde, premiazkoa izango da ezagutzaren unibertsalizazioa sustatzea, euskarari prestigioa emango dioten eta euskara lehenetsiko duten politikak abian jarrita; zeren eta helduen-euskalduntzeak motibazio pragmatikoetan eragiten duten erabaki politikoak behar baititu, orain arte erakarri ez dugun heldu askok pauso hori eman dezaten. Politika horien artean leudeke, esate baterako, Administrazioko lanpostuetako Hizkuntza Eskakizunak berrikusi eta bateratzea, edo lan-munduan enpresek zerbitzua euskaraz emango dutela ziurtatzeaz batera, barne funtzionamenduan ere langileak euskaraz lan egiteko aukera bermatzea.

Nola eragin dizue Eusko Jaurlaritzak euskaltegietako irakasleen lan baldintzak onartutako proposamenak?

Argi dugu onura nabarmenak ekarriko dizkiola helduen euskalduntze sektoreari, EAEn. Proposamenak ehuneko handi batean jaso du azken ikasturteetako sektorearen aldarrikapen nagusienetariko bat eta horrek ahalbidetuko du datozen urteetan sektorea egonkortze fase batean sartzea. Beraz, oso albiste pozgarria da, urteetako lanaren ondorioz, sektorearen garaipen bezala ulertu behar dugu; izan ere, HABEk bere egin ditu plazaratutako arazoak eta horiek ondo bidean jartzeko bidea ere bai. Euskaltegietako irakasleon lana duintzea izan da gure aldarrikapenetako bat. Era berean, berri pozgarria bezain pizgarria da Euskal Herri osoan ari den AEK-ren gisako erakunde batentzat; izan ere, proposamen honek lurralde zehatz bati baino eragiten ez badio ere, horren moduko aurrerapausoak ematea posible izan daitekeela erakusten baitigu eta horrek indarberritu gaitu. Bestalde, AEK-n, irakaskuntzaz harago jarduten gara: ikasitakoa erabiltzeko praktika egitasmoak antolatzen, lan-munduan edota administrazioan euskararen ezagutza zein erabilera sustatzeko euskara-planak diseinatzen, gazteei begirako ikas-unitateak (Damolat) eta programak garatzen, berriki 40 urte beti dituen Aizu! aldizkaria argitaratzen … eta esparru hauetan ere, pausu sendoagoak eman behar dira, finantzaziotik hasita, lan horretan ari diren kideen lan baldintzak ere duintze aldera. Beraz, beste lurraldeetan tamainako pausoak eman bitartean, geure lana modu integralean eta Euskal Herri osoan orain arteko berdintasun parametroetan ematen segitzeko hainbat korapilo atera zaizkigu, baina konbentzimendu osoa dugu gure ahaleginarekin eta jendarteak erakusten digun babesarekin erakunde honek aurrera egiteko modua aurkituko duela. Gaur egun, hain zuzen, horixe azpimarratu nahi dugu. Batetik, “gure ahaleginarekin” diogu, gure herriaren zati batean eman den aurrerapausoak eragin berezia AEK bezalako erakunde batean, non Euskal Herri osoan berdintasunean aritzeko konpromisoa dugun. Hori dela eta, AEKideok erreserba funtsa sortu dugu, bazkideok nahitaezko ekarpenak eginez, . EAEn ematen ari den urratsa AEK osoan gauzatu ahal izateko. Une honetan, kide bakoitzak urria-abenduko gure soldaten %2a ekarri dugu erreserba hori hornitzeko. Gure kideen ahalegina oso garrantzitsua iruditzen zaigu eta goraipatu nahiko genuke. Bestetik, esan dugun bezala, jendarteak erakusten digun babesarekin ere aurrera egingo dugu. 22. Korrika inoiz baino beharrezkoagoa izango da, eta guztion bultzada beharko dugu; ziur gaude babes erraldoia jasoko dugula.

Zeintzuk dira HEAren aldarri nagusiak?

Argi dago oraindik lan handia dugula egiteko; beraz, euskaltegi guztiak dira beharrezko, baldin eta jendarte euskalduna amets badugu. Horretarako, euskaltegi sendoak behar ditugu, Euskal Herri osoko herritarrei euskara ikasteko aukera emateko baldintza egoki guztiez hornituta; alta, helburu hori bete ahal izateko, EAEko, Nafarroako eta Ipar EHko administrazioetatik bultzada estrategikoa eman behar zaio arloari, ezinbestean. Bide horretan, AEK-k nabarmendu nahi du EAEko Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak orain gutxi Herri Ekimeneko Euskaltegi Sarearen finantzaketa egonkortzeko eman duen pausoa, baliagarria izango da-eta hurrengo urteetan sektorea indarberritzeko. Alabaina, Euskal Herri osoan behar ditugu horrelako urratsak, eta ez soilik euskaltegion finantziazioan. Batetik, gakoa da euskara ikasi nahi duten herritarrek dohainik jarduteko parada izatea; bestetik, gorago jaso bezala, euskaltegi sendoak behar ditugu. Hori dela eta, nahitaezkoa da Euskal Herri osoko euskara-irakasleek lan-baldintza duinak edukitzea, denentzat berdinak. Halaber, hausnarketa egin behar da maparen eta eskaintzaren gainean, curriculuma eta egiaztatzegintza bateratu, baldintzak sortu prestakuntzan eta baliabide didaktikoetan aurrerapauso gehiago emateko, eta abar.


Denda fisikoetan nahiz online

Summary: Denda fisikoetan nahiz online. 22. Korrikaren materiala online nahiz denda fisikoetan eros daiteke: arropa eta osagarriak daude eskuragai, eta salmentekin lortutako diru hori ere euskaltegiei laguntzeko erabiliko da. AEKren euskaltegietan ere erosteko aukera dago.

Korrikaren aldi bakoitzean, arropa eta osagarri bilduma ederra egiten du AEK-k. Aurten ere produktu ugari jarri dituzte eskuragarri: arropa, osagarriak, petoak… Korrikaren webgunean bertan eros daitezke online, baita horretarako prestatu dituzten denda fisikoetan ere: Bilbon, Iruñean, Donostian, Beasainen eta Santurtzin. Salmenta leku horiez gain, AEKren euskaltegietan ere lor daitezke produktu horiek. Horiek salduta bildutako dirua ere euskaltegiei laguntzeko erabiliko dute.

Dendak:

BILBO Andramari kalea (Santamaria kalea) 14 Ostiraletan, 17:00-20:00 Larunbatetan, 10:30-13:30 eta 17:00-20:00

DONOSTIA Esterlines 5 Ostegun eta ostiraletan, 17:00-20:00 Larunbatetan, 10:30-13:30 eta 17:00-20:00

IRUÑEA Souvenirs Estafeta Estafeta kalea 47 Astelehenetik larunbatera, 09:00-20:00

SANTURTZI (EZKERRALDEA) Ramón y Cajal, 11 (Mamarigako biribilgunetik 50 metrora, Mahastietarako bidean). Urtarrilean eta otsailean, larunbatetan, 10:30-13:30

BEASAIN Beasaingo herri denda Kale nagusia, Arrano tabernaren ondoan Ostiraletan 17:00-19:30 Larunbatetan, 10:30-13:00

*Oharra: denden egutegi eta ordutegiak webgunean eguneratuko dira.


Nola hartu parte?

Summary: Nola hartu parte?.

Antolaketan arituz: • Zure herrian edo auzoan eratuko den KORRIKA batzordean parte hartuz.

Diruz lagunduz: • KORRIKA laguntzailea izanez eta 22. KORRIKAko materiala erosiz. • KORRIKAlarien petoa edo bizkarrekoa erosiz, aurretiaz, KORRIKA dendetan, AEKren euskaltegietan eta online dendan, edo KORRIKA igarotzen den egunean bertan. • Herriz herri egingo den KORRIKAren aldeko diru-bilketan lagunduz. • KORRIKAren izenean Laboral Kutxan zabalduriko kontu korrontean nahi den ekarpena eginez (ES70 3035 0072 02 0720037810) (*). • BIZUM bidez ekarpena eginez. Horretarako aplikazioan, Eman izeneko atalean sartu eta bertan dagoen bilatzailean Korrika edo AEK bilatu (*). • KREDITU TXARTELAren bidezko ekarpena egin formulario honen bitartez. • Lekukoa familiarekin, elkartekideekin, lagunekin... eramanez eta ekarpena eginez.

(*) OHARRA: Egindako ekarpenaren ziurtagiria nahi izanez gero, eska dezakezu e-posta helbide honen bidez: ekarpenak@korrika.eus

KORRIKAren berri emanez eta haren ospea hedatuz: • KORRIKAren webgunea bisitatuz (www.KORRIKA.eus) eta KORRIKAren aldeko sare sozialetan parte hartuz. • KORRIKA Kulturalak antolatuko dituen ekitaldietan parte hartuz.

KORRIKAn bertan parte hartuz: • 22. KORRIKAren hasieran eta amaieran parte hartuz: zatoz Amurriora martxoaren 31n eta Donostiara apirilaren 10ean! • Bizkarrekoa jantzita korrika eginez; euskara ikasi, hitz egin eta euskaraz bizi nahi dugula erakusteko.

Enpresa eta saltegiek: • KORRIKA iragartzeko euskarriak babestuz. • KORRIKAlaria eskuratuz zein KORRIKA laguna izanez. • Kilometroak eskuratuz. Parte hartzeko modu hau erabili nahi dutenek KORRIKAren bulegoetara jo dezakete.

Hona hemen harremanetarako bideak: • ARABA 946 464 000 araba@korrika.eus • BIZKAIA 946 464 000 bizkaia@korrika.eus • GIPUZKOA: 946 464 000 gipuzkoa@korrika.eus • IPARRALDEA: 05 59 25 76 09 iparraldea@korrika.eus • NAFARROA: 946 464 000 nafarroa@korrika.eus


Summary: Euskaltel eta Kern Pharma Espainiako Vueltan izango dira, baina ez Caja Rural. Talde laranjak iazko parte hartzea errepikatuko du, eta Kern Pharma lehen aldiz izango da Vueltan. Caja Rural hamar urtez jarraian izan da lasterketan, baina aurten ez du gonbidapenik jaso. Hiru etapa igaroko dira Euskal Herritik.

Euskaltel-Euskadik bigarren urtez jarraian hartuko du parte Espainiako Vueltan. Hala baieztatu du gaur lasterketaren antolakuntzak. Gonbidapena jaso du beste euskal talde batek ere, Kern Pharmak, eta Burgos BH espainiarra izango da azken talde gonbidatua. Ondorioz, hiru euskal talde ariko dira aurten Espainiako Vueltan: Movistar, UCI World Tourreko taldea delako; eta Euskaltel-Euskadi eta Kern Pharma, antolatzaileek gonbidatu dituztelako. Lehen aldia izango da talde nafarrarentzat.

Kanpoan geratu da, beraz, Caja Rural. Talde nafarrak hamar urtez jarraian hartu du parte Vueltan, baina aurten ez da irteeran izango, ez baitu gonbidapenik jaso. Kolpe latza izan daiteke taldearentzat, itzuli handi batean egoteak ikusgaitasun handia ematen baitu.

Euskaltelek sare sozialetan ospatu du gonbidapena: «Eskerrik asko beste urte batez gure balioa munduko talde onenen aurrean erakusteko aukera ematearren», idatzi dute. Euskaltelek, bere aurreko aroan, etenik gabe hartu zuen parte Vueltan 1994tik 2013ra. Iaz itzuli zen lasterketara.

Kern Pharmak, berriz, idatzi du harro eta eskertuta daudela: «Egia bilakatutako amets bat da, gorenean jarraitzeko motibazio bat. Eskerrik asko posible egin duzuen guztioi».

Ibilbidea

Aurten, Espainiako Vuelta Utrechten (Herbehereak) hasiko da, abuztuaren 19an, eta Madrilen amaituko da, irailaren 11n. Hiru etapa igaroko dira Euskal Herritik, eta haietako bik irteera eta amaiera ere izango dituzte bertan: Gasteiz-Laguardia abuztuaren 23an, Irun-Bilbo 24an, eta Bilbo-Pico Jano (Espainia) 25ean.


Summary: Gizonezko batek eraso egin dio ekintzaile feminista bati, abortatzeko eskubidea aldarrikatzeagatik. Irutxuloko Hitza-k jakinarazi duenez, Donostiako Amara auzoan gertatu da erasoa, joan den ostegunean. Ertzaintzak gizonezko bat identifikatu du erasotzailea delakoan. Elkarretaratzea egin dute arratsaldean, biktimari babesa emateko.

Gizonezko batek emakumezko bati eraso egin dio Donostiako Amara auzoan, abortatzeko eskubidearen aldeko lelo feministak zituen kartel batzuekin protesta egiteagatik. Irutxuloko Hitza-k zabaldu du gertatutakoari buruzko informazioa. Jakinarazi duenez, Askabide klinikako atari parean gertatu da erasoa, iragan astean. Talde «ultrakatoliko» bateko zenbait pertsona abortuaren kontrako protestak egiten hasi ziren hilabete hasieran: otoitzean aritzen dira, eta jazarri egiten diete hara joaten emakumeei. Horri erantzuteko, auzoko zenbait ekintzaile feminista abortu eskubidea aldarrikatzeko ekintzak egiten ari dira azkenaldian. Iragan ostegunean ekintzaile bakarra joan zen protestara, eta orduan jasan zuen erasoa. Biktimak lesio «arin-ertainak» ditu.

Emakumezkoak Irutxuloko Hitza-ri kontatu dionez, gizonezkoa ustekabean azaldu zen klinika atarira, eta mehatxuka hasi zitzaion, «ero moduan», abortistak hil eginen zituela oihuka. Abortatzeko eskubidearen aldeko mezuak zeramatzaten kartelak hausten hasi zen. Emakumezkoa, berriz, gizonezkoa geldiarazten ahalegindu zen, baina gizonak besotik heldu zion, eta aurpegian jo zuen.

Gizonezkoak ihes egin zuen, baina, handik gutxira, zenbait bizilagunek erdietsi egin zuten hura atzematea inguruan. Ertzaintzak identifikatu egin du. Emandako datuen arabera, 50 urte ingurukoa da.

Erasoa gaitzetsi eta biktimari babesa azaltzeko, Amara auzoko ekintzaileek elkarretaratzea egin dute gaur, klinikaren parean.


Summary: 'The Power of the Dog' filmak irabazi ditu Bafta sari nagusiak. Denis Villeneuveren 'Dune' filmak lortu du sari gehien, kategoria teknikoetan batez ere. 'Coda'-k eta 'West Side Story'-k bina garaikur eskuratu dituzte.

Sarien denboraldi betean, Jane Campionen The Power of the Dog-ek irabazitakoen zerrenda luzatzen eta luzatzen ari da aldiro. Asteburuan, urteko filmik onenaren bi sari irabazi ditu, ordu gutxiren aldearekin: AEBetako kritikarien Critics' Choice eta Erresuma Batuko Akademiaren Bafta. Gainera, bietan Campionek lortu du zuzendaririk onenaren saria ere. Gaur hamabost emango dituzte 94. Oscar sariak, eta irabazteko faboritoa dela berretsi dute.

Film onenaren kategorian izendatuta zeuden Kenneth Branaghen Belfast, Adam McKayren Don't Look Up, Denis Villeneuveren Dune eta Paul Thomas Andersonen Licorice Pizza filmak ere. Belfast-ek film britainiarrik onenaren saria irabazi du. Dune zen izendapen gehien zituena, eta sari kopuruan ere nagusitu da; bost lortu ditu: argazkirik (Greig Fraser), musikarik (Hans Zimmer), ekoizpen diseinurik, sonurik eta efektu berezirik onenena.

Andersonek jatorrizko gidoirik onenaren saria irabazi du Licorice Pizza-rekin, eta egokitutako gidoirik onenarena Sian Hederri eman diote, Coda filmarengatik.

Emakumezko aktorerik onenaren saria Joanna Scanlani eman diote (After Love), gizonezko aktorerik onenarena Will Smithi (King Richard), taldeko emakumezko aktorerik onenarena Ariana DeBoseri (West Side Story), taldeko gizonezko aktorerik onenarena Troy Kotsurri (Coda), aktore talderik onenarena West Side Story filmeko kideei eta aktore berri onenaren saria Lashana Lynchi (No Time to Die).

Gainontzeko kategorietan, Ryusuke Hamaguchiren Drive My Car filmak irabazi du ingelesez besteko film onenaren saria; Jared Bush, Charise Castro Smith eta Byron Howarden Encanto-k lortu du animaziozko film onenaren saria; eta Questloveren Summer of Soul-i eman diote dokumental onenarena.


Summary: CAFek 200 milioi euroko kontratua lortu du Saudi Arabian. Saudi Arabia Railways estatuko tren kudeatzailearekin egin du tratua, haren trenen mantentze lanak egiteko eta beste zerbitzu batzuk emateko.

Beasaingo tren konpainiak kopuru handiko eskaera bat lortu du Asian berriro. Hil hasieran jakinarazi zuen Tel Aviven tren arin bat martxan jartzeko kontratua egin duela Israelgo hiri horretako agintariekin, 525 milioi euroko balioarekin, eta, orain, berriz, Saudi Arabian lortu du beste eskaera handi bat, azken hori 200 milioi eurokoa. Saudi Arabia Railways estatuko tren kudeatzailearekin egin du tratua Gipuzkoako industria enpresarik handienak, hango trenen mantentze lanak egiteko eta beste zerbitzu batzuk emateko. Eta, modu horretan, zain duen eskaera poltsa handia are gehiago handitu du.

CAFek Saudi Arabiako kudeatzailearen trenen mantentzea bost urtez egitea jaso du kontratuak. Unitate horiek North-South ibilbidekoak dira, eta Riyadh hiriburua Qurayat hiriarekin lotzen dute, Jordaniaren mugan. Gainera, East-West ibilbideko trenak ere zainduko ditu; Riyadh Dammamekin lotzen dituzte horiek. Tren sare horrek 1.700 km baino gehiagoko luzera du.

Trenen mantentzea egiteaz gain, CAFek ingeniaritzako alorreko proiektu komuna abiaraziko du Saudi Arabia Railwaysekin: Engineering Excellence Centre. Horren helburua izango da SAReko langileak zenbait lan egin ahal izateko. Horrez gain, bertako unibertsitateekin eta zentro teknologikoekin akordio estrategikoak adostuko dituzte ikerketa lanak egiteko, eta eskualdean trengintzarekin lotutako gaitasunak eta ezagutzak indartzeko.


Summary: Euroeskualdeak hornidura bermatzeko lan talde bat sortuko du. Akordio batera heldura dira Akitania Berriko, EAEko eta Nafarroako ordezkariak. Hitzarmenak industria, elikadura eta energia sektoreei eragingo die.

Euskadi-Akitania Berria-Nafarroa Euroeskualdeko ordezkariek gaur adostu dute elkarlanean jardutea industriaren, elikaduraren eta energiaren sektoreetan. Bordelen bildu dira, eta Ukrainako gerrak eragindako krisiaren testuinguruan heldu dira akordiora. Helburua, Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariaren arabera, hornidura bermatzea da.

Urkullu izan da azken bi urteetan Euroeskualdeko presidentea, eta, besteak beste, bi urte horien balantzea egin eta presidentzia aldaketa egiteko bildu dira gaur: Alain Rousset Akitania Berriko presidentea Euroeskualdekoa ere izango da datozen bi urteetan. Urkullu eta Roussetez gain, han izan da Ana Ollo Nafarroako Gobernuko Herritarrekiko Harremanetako kontseilaria, Maria Txibiteren ordez. Eusko Jaurlaritzaren aldetik, Bordelen izan dira Arantxa Tapia Garapen Ekonomiko, Iraunkortasun eta Ingurumeneko sailburua eta Javier Hurtado Turismo, Merkataritza eta Kontsumoko sailburua ere.

Urkulluk azaldu duenez, argi ikusi dute Euroeskualdean lan egin dezaketela industriaren, elikaduraren eta energiaren arloetan. Zehazki, hiru gobernuetako sektore horien arduradunei esleitu diete lan hori: «Aurretiko analisi bat egingo dute, aztertzeko zer egin dezakegun elkarlanean, batez ere hiru arlo horietan».

Hortaz gain, azken bi urteen balantzea «onuragarria» izan dela esan du lehendakariak. Gogorarazi du 2020-2021 aldian guztira 54 proiektu onartu direla, eta hamar lankidetza estrategiko garatu direla; guztira, 2,6 milioi euroko inbertsioa egin da.


Summary: Auzitegi Nazionalak Gorka Palacios euskal presoa absolbitu du. Fiskaltzak 316 urteko espetxe zigorra eskatzen zuen, eta Atristain auziko jurisprudentzia oinarri hartuta absolbitu dute.

Atristain auziko jurisprudentzia oinarri hartuta, Gorka Palacios euskal presoa absolbitu du Espainiako Auzitegi Nazionalak. Bi atxilotuk torturapean jo zuten erruduntzat Palacios, eta, auzitegiak dekretatu duenez, Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren jurisprudentzia berriaren arabera, deklarazio horiek ez dira kontuan hartu behar. Ondorioz, Palaciosen aurkako frogarik ez dagoela adierazi du auzitegiak, eta errugabetzat jo du. Fiskaltzak 316 urteko espetxe zigorra eskatzen zuen Palaciosentzat, ETAk 2001ean Madrilen egindako atentatu batengatik.

Epaiak adierazten duenez, Atristain auziko jurisprudentziak «inkomunikatutako atxiloketa egoeran defendatzeko eskubideari buruzko estandar berri bat» ezartzen du; izan ere, 2010ean atxilotu eta inkomunikatu zuten Xabier Atristain Gorosabel, eta ez zioten abokatu bat aukeratzen utzi. Epaiaren arabera, gainera, jurisprudentzia hori «funtsezkoa» da oinarrizko giza eskubideak bermatzeko.

Absoluzioan azaltzen denez, Anabel Eguesek inkomunikazio egoeran deklaratu zuen, eta «tratu txarrak» jasan zituen; «Poliziak esandakoa deklaratu zuen». Adierazpen horiek ez zituen polizia etxean baieztatu nahi izan, ezta Epaitegian deklaratu ere. Horrez gain, epaileek adierazi dute Aitor Garcia Aliagak «ahal bezain laster» salatu zituela torturak: «Deklarazio bat ikasarazi zioten komisarian, eta deklaratzeko mehatxu egin zioten».

Giza Eskubideen Europako Auzitegiak dekretatu duenez, atxilotuek prozeduraren lehen faseetatik konfiantzazko abokatua izendatzeko aukera izan behar dute. Horrela, adierazi dute Eguesek eta Garcia Aliagak ez zutela horretarako aukerarik izan, eta, ondorioz, deklarazio horiek ezin direla kontuan hartu.


Summary: Iñaki Reta euskal presoa Euskal Herrira ekarri dute. Etxerat-ek jakinarazi duenez, Soto del Realetik Zaballako espetxera lekualdatu dute.

Etxerat elkarteak jakinarazi du Iñaki Reta euskal presoa Soto del Real (Espainia) espetxetik Zaballara (Araba) lekualdatu dutela. Retaren Euskal Herriratzea joan den urtarrilean iragarri zuten. Orduan jakinarazi zutenez, Espainiako Espetxe Erakundeek eta Eusko Jaurlaritzako Justizia Sailak adostu zuten Iñaki Reta, Asier Garcia, Imanol Miner, Lierni Armendariz, Bittor Franco, Gotzon Aranburu eta Xabier Zabalo Euskal Herriratzea.


Summary: Netflixek urtean 200 ordu azpidatziko ditu euskaraz, eta 20 ordu bikoiztu. 2022ko katalogoan txertatuko ditu lan horiek streaming plataformak. Ikus-entzunezko gehienak azpititulatu egingo dituzte, eta haurrentzako eduki batzuk, berriz, bikoiztu. Jaurlaritzak adierazi du «oso garrantzitsua» dela Netflixek bere kabuz horrelako erabaki bat hartu izana. Kataluniako Generalitateak esan du «lehen pauso bat» baino ez dela.

Euskarak, galegoak eta katalanak presentzia handiagoa izango dute Netflixen 2022an. Netflixek, denera, 70 ikus-entzunezko inguru txertatuko ditu 2022ko bere katalogoan, eta pixkanaka jarriko ditu eskuragarri. Urtez urte sorta hori handitzea da AEBetako konpainiaren asmoa.

2022an txertatuko dituzten ikus-entzunezkoetan nazioarteko film eta serieen 600 ordu azpititulatuko dituzte, eta haurrentzako 60 ordu bikoiztu ere bai; euskaraz 200 ordu azpidatziko dituzte, eta 20 ordu bikoiztu. Jakinarazi dutenez, bikoiztutako ordu horiek haurrei zuzendutako edukiak izango dira. Netflixen eduki propioak izango dira horiek guztiak —hau da, ez dira beste plataforma batera mugituko—, eta zerbitzuan betirako geldituko dira. Besteak beste, The Mother, Garra, Sandman eta Pinocho filmak azpidatzi edo bikoiztuko dituzte.

Hala, 190 herrialdetako erabiltzaileek ikusi ahal izango dituzte serie eta film batzuk euskaraz, galegoz edo katalanez. Netflixeko bozeramaile batek azaldu duenez, «istorio onenak» mundu guztira eraman nahi dituzte, eta urrats bat gehiago da gaur iragarritakoa: «Ikus-entzunezko horiek aurten jarriko ditugu eskuragarri, eta datozen urteetan eskaintza handitzea da asmoa». Netflixek berak hartuko du bikoizketa eta azpidatzi horien kostua.

Gaur egun, Netflixek 5.559 film eta serie eskaintzen ditu Hego Euskal Herrian. Euskaraz dauden bakarrak dira Handia, Errementari eta Black is Beltza; Akelarre filmaren elkarrizketen erdiak ere euskaraz dira. Katalanez 30 lan inguru daude itzulita. Galegozko telesail bat ere bada: O sabor das margaridas.

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaile eta Kultura eta Hizkuntz Politikako sailburuak zera esan du: «Eusko Jaurlaritzak harreman etengabea izan du hainbat plataformarekin. Bereziki harreman estua izan dugu Netflix plataformarekin, bai gure interesagatik, bai Netflixek berak interesa azaldu zigulako, eta guregana hurbildu zelako». Bileratan aztertu dituzte aukera guztiak, Netflixek edukiak euskaraz ere eman ditzan. «Netflixek ahalegin bat egin du: lege bidetik etor daitezkeen beharrizan batzuei edo betebehar batzuei itxaron gabe, bere neurriak hartu ditu. Denok dakigu gure gizarteak zer-nolako kontsumo maila duen, eta bere kabuz eta bere borondatez horrelako erabaki bat hartzea oso garrantzitsua da euskarak ikus-entzunezko aisialdian ere presentzia eduki dezan eta bermatua egon dadin».

Pantailak Euskaraz taldeak zera adierazi du Netflixen albistea jakin bezain laster: «Aurrerapauso bat da, baina ez da nahikoa». Honako hau gaineratu du taldeak: «Ezin daiteke jakin hizkuntza gutxituen aldeko hautu hori ekinbide propioz egin duten, hala tramitazio parlamentarioan dagoen eta 2023rako indarrean egotea espero den Espainiako Ikus-entzunezko Lege Orokor berriak ezarri ditzakeen betebeharrei aurre hartzeko egin duten». Pantailak Euskaraz-ek uste du Galiza, Herrialde Katalanak eta Euskal Herriko hizkuntza mugimenduek eta hainbat herri ekimenek egindako lanak eta plataformei eta erakundeei egindako eskakizunek ere izan dutela bere eragina Netflixek hartutako erabaki horretan. Pantailak Euskaraz-ek nabarmendu du Netflixek iragarritakoa ez zaiola nahikoa iruditzen. «Euskararen presentzia %0,05etik %1,2ra igotzea pauso bat izan arren, euskarak anekdotikoa izaten jarraituko duelako, eta euskaldunon hizkuntza eskubideak bermatzetik urrun jarraitzen duelako. Urteko film eta telesailik arrakastatsuenak euskarara bikoiztuta eskaintzea, eta katalogo osoa euskaraz azpidatzita eskaintzea da Pantailak Euskaraz-en eskaera». Eskaerekin aurrera jarraituko du taldeak, euskarazko edukiak ugaritzearen aldeko «apustu sendoa» behar dela uste baitu. «Euskarazko edukien ekoizpenera bideratutako diru kopuruak handitu behar dira, eta nazioarteko edukien bikoizketara bideratutako diru laguntza lerro sendoak sortu».

EH Bilduko diputatu Mertxe Aizpuruak, bestetik, hau adierazi du: «Pozgarria da Netflix bezalako plataforma batek sentsibilitatea azaltzea hizkuntza gutxituekin. Baina hartutako erabakia ez da nahikoa. Gaia ezin da plataformen nahien eta borondatearen arabera utzi. Lege bat behar da gaia ondo arautuko duena, eta lege hori orain ari da tramitatzen».

Kataluniako Generalitateko Kultura sailburu Natalia Garrigak ontzat jo du albistea. «Baina lehen pausoa baino ez da. Netflixekin lanean ari gara katalanera bikoiztuta dauden film guztien audioak katalogoan txerta ditzaten». Katalanezko azpidatziak izango dituzten telesailen artean Emily in Paris dago. Garrigak espero du Netflixen ekimen hori «adibide baliagarria» izatea beste streaming plataformentzat. «Generalitatean lan egingo dugu katalanez ikusi ahalko diren edukien kopurua handiagoa izan dadin».

Katalaneko bikoiztaileak elkartzen dituen talde batek ohartarazi du Netflixek bikoiztuko dituen eduki horiek haurrentzako izango direla, eta ez dela helduentzako edukirik egongo horien artean. Ontzat jo du, edonola ere, plataformak bikoizketa eta azpidatzi horien kostua bere gain hartzea.


Summary: Salatu dute Donostiako plaza batean landareak kenduta bizitokirik gabe utzi dituztela hainbat ahate. Eguzki eta Parkeak Bizirik plataformetako kideek egin dute salaketa. Esan dute udal langileek «beharrik gabe» kimatu dutela Antonio Maria Labaien plazako urmaelaren ingurua. Ondorioz, hainbat ahate arrautzarik eta habitatik gabe gelditu dira.

«Ohi bezala, urtero bezala. Ahateek pare bat aste zeramatzaten Antonio Maria Labaien plazako urmaeleko uhartetxoan inkubatzen. Txitak ateratzea martxoaren amaierarako aurreikusia zegoen. Jada ez da eklosiorik izango, ez ilusiorik, ez irribarrerik». Horrela salatu dute Eguzki eta Parkeak Bizirik plataformetako kideek Donostiako Antonio Maria Labaien plazako urmaeleko landareak kimatu izanak eragin duena. Sareen bidez egin dute gaitzespena, eta nabarmendu dute urmaeleko landaretza kentzeak habitatik eta bizitokirik gabe utzi dituela hainbat ahate. «Inongo beharrik gabe garbitu dute urmaela, eta enbrioiak barrenean zituzten arrautza guztiak urmaeletik kanpo sakabanatu dituzte».

Urte gutxitan ingurune horretan landatzen den laugarren zuhaitza dela nabarmendu dute salatzaileek. «Estrategia urki osasuntsu eta lirain bat landatzea da, baina handik denbora gutxira izugarrizko mozketa egiten diote –eta ez inausketa–». Halaber, gaineratu dute aurrez adostu eta prestatutako esku hartze horiek «lan gehigarri bat» ekarri dutela, sarritan «alferrik» egiten dena eta gastuen igoera nabarmena eragiten duena. «Hustubidera doan diru gehiago», azpimarratu dute.

Plataformetako kideez gain, herritarren eta sareetako erabiltzaileen artean ere harrabotsa sortu du gertakariak. Erabiltzaile asko eta asko Donostiako udal langileen esku hartzearen aurka agertu da, eta bada gerora ahateak Donostian «galduta» ikusi eta irudi hori Twitterren plazaratu nahi izan duenik ere: «Oraintxe Bilbo plazaren inguruan daude, guztiz galduta». Eguzki eta Parkeak Bizirik taldeetako ordezkariek ere nabarmendu dute ahateak «galduta» sumatzen zirela: «Zain daude... Habiara itzuli nahi dute, baina putzuan ez dago ez habiarik, ez arrautzarik, ez urik».

Irutxuloko Hitza-k jakinarazi duenez, ahateen arrautzak baserri batera eraman dituzte udalaren arabera. Udalak dioenez, urmaelean ibiltzen diren ahateak «inguruan ez zeudela egiaztatu ondoren» egin zuten asteleheneko esku hartzea, baina Eguzkik sare sozialetan partekatutako bideoetan ahateak ikusten dira, lorezainak lanean dabiltzan bitartean. «Urmaelaren erdialdeko landaredia kentzean, arrautzak zeudela ikusi zuten, eta inguruko lorategietan utzi zituzten. Handik gutxira, ahate emeak arrautzak astindu eta baztertu egin zituen; horregatik, baserri batera eramatea erabaki zen», gehitu du udalak.

Urkiari dagokionez, guneak «ez zituen baldintzarik onenak zuhaitza behar bezala hazteko», eta, horregatik, «oinarria hobetuko» dute orain, eta ahateak han behin betiko egoteko bidea emango dute: «Substratua mugitu eta aireztatuko da, eta zegoen landaredia (sasiamak, zuhaitzaren hazkuntzari mesede egiten ez dion fitotoxiko azpiko zuhaixka bat) ahateen habitatari mesede egiten dioten graminea eta beste landare batzuekin ordezkatuko da, urmael hori ahateen behin betiko egonaldirako izango baita».


Etxe baten zati bat erori da Azpeitian

Summary: Etxe baten zati bat erori da Azpeitian. Elizkaleko 24. zenbakidun etxea da, eta bart erori da. Ez zen inor bizi eraikin horretan, baina inguruko etxeetatik bost familia atera behar izan dituzte segurtasuna bermatzeko.

Elizkaleko 24. zenbakidun etxearen zati bat erori da bart 03:00 aldean. Izugarrizko eztanda entzun da kale horretan, eta, etxearen zati bat erori denez, suhiltzaileak eta Udaltzaingoa bertaratu dira.

Udalak Uztarria.eus-i azaldu dioenez, inor ez zen bizi eraikin horretan, eta, beraz, ez da inor zauritu. Dena den, inguruko eraikinetan bizi diren hemezortzi lagun etxetik atera behar izan dituzte, “segurtasunagatik”. Udalak jakinarazi duenez, herritar horietako batzuek senideekin pasatu dute gaua, eta beste batzuek, berriz, udalak jarritako hotelean.

(jarraitu irakurtzen, 'Urola Kostako Hitza'-n)


Summary: Bultzadak eta Iraultzak Ertzaintzaren jokabidea gaitzetsi dute, eta erantzukizunak eskatu. «Iñigo Cabacas hil eta hamar urtera, horren arduradunek ez dute inolako eragozpenik berriro ere gidoi bera errepikatzeko», salatu dute Realeko eta Alaveseko animazio taldeek. Igandeko derbiaren aurretik istiluak izan ziren, eta halakorik berriz ez gertatzea exijitu dute.

Ertzaintzaren bertsio ofizialari erantzun diote Bultzada Txuri Urdina eta Iraultza 1921 animazio taldeek. Igandean, Realaren eta Alavesen arteko derbiaren aurretik, istiluak izan ziren Amara Berri auzoko Armeria plazan, Anoeta kanpoaldean. Han jardunaldi bateratu bat antolatu zuten bi animazio taldeek —senidetutako bi afizio dira Realarena eta Alavesena—, eta hori zela-eta bildu ziren han Ertzaintzako istiluen aurkako unitateak. Bultzadak eta Iraultzak gaur salatu dutenez, «egun osoan bizi izan zituzten gauza on guztiak lausotu zituen eraso basati bat» jasan zuten.

Gertatutakoa gogor gaitzetsi dute bi taldeek, plazaratu duten ohar bateratuan: «Iñigo Cabacas hil eta hamar urtera, horren arduradunek ez dute inolako eragozpenik berriro ere gidoi bera errepikatzeko. Karga indiskriminatu bat berriz ere, jendez betetako eta irteera gutxiko kale batean. Tiroak, berriz ere, bertatik. Berriz ere inpunitatea». Sare sozialetan hainbat erabiltzailek salatu zuten moduan, aipatu dute ondoko parkea «haurrez beteta» zegoela.

Istiluen sorrerari buruz, esan dute Ertzaintzak arratsalde hasieratik utzi zituela argi bere asmoak, «plazaren sarreran jendea arakatzen eta ikaratzen, baita auzokoak ere». Eusko Jaurlaritzaren arabera, istiluak hasi ziren zenbaitek bengalak, botilak eta harriak bota zizkietenean Ertzaintzaren furgonetei.

Azkenik, Bultzadak eta Iraultzak gertatutakoa salatu dute, eta erantzukizunak eskatu dituzte, baita horrelakorik berriz ez gertatzea ere: «Dena den, bistan da eragin dezaketen kalte guztia ez zaiela batere axola, ezta, zoritxarrez, dagoeneko eragin dutena eta konponbiderik ez duena ere», amaitu dute.

Bi atxilotu

Igandean, arratsaldeko seiak aldera hasi ziren istiluak, partida baino ordu erdi lehenago. Ertzaintzak bi lagun atxilotu zituen istiluetan «zuzenean parte hartzeagatik», eta Donostiako ertzain etxera eraman zituen. Batak 23 urte ditu, eta besteak, 24. Poliziak egunean bertan bidali zuen oharraren arabera, «istiluak sortu zituztenek agenteak behartu zituzten soinu salba bat edo beste egitera». Sare sozialetan zabalduriko bideoetan ikusten denez, ordea, ertzainek tiro ere egin zieten gazteei gertutik, foam pilotekin, eta gutxienez horietako bat bete-betean jo zuten.

Sareetako erabiltzaile askok gaitzetsi zuten Ertzaintzaren jokabidea. Salatu zuten Ertzaintzak «parean zuen edozein» jo zuela, eta, animazio taldeek berretsi duten moduan, Armeria plazan sartu zenean dozenaka haur eta familia zeudela han.

EH Bilduk atzo jakinarazi zuen gertatutakoari buruz galdetu diola Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburuari. Julen Arzuaga legebiltzarkideak idatzi zuen Twitterren: «Inolako arrisku egoerarik ez, Ertzaintzarentzat ez beste inorentzat; guztiz proportzio gabea eta letala izan daitekeen materiala erabiltzea ez da bidezkoa. Galdetu diogu Josu Erkorekari eraso zentzugabe honengatik. Beste eredu polizial bat beharrezkoa da!». Oraindik ez du erantzun Jaurlaritzak.

Ikusi gehiago: Ertzaintzak bertatik bertara tiro egin du Realaren eta Alavesen arteko partidaren atarian


Summary: Sindikatuek greba egingo dute hezkuntza oinarrien zirriborroan aldaketak eskatzeko. ELAk, LABek, Steilasek eta CCOOk salatu dute langileen iritzia ez dela kontuan hartu akordiorako oinarriak finkatzeko prozesuan.

ELA, LAB, Steilas eta CCOO ez datoz bat Eusko Legebiltzarrean eztabaidatuko den hezkuntza akordio berri baterako oinarrien zirriborroarekin. Ez dute bat egiten edukiekin, ezta eduki horiek finkatzeko erabili den prozedurarekin ere, hezkuntza komunitatea osatzen duten langileen iritzia ez dela kontuan hartu pentsatzen baitute. Haien hitza entzunarazteko mobilizazioak antolatuko dituzte: martxoaren 25ean greba egingo dute hezkuntza sistema osoan, publikoan zein itunduan, Haurreskolak partzuergoko haur eskoletan ere bai; eta elkarretaratzeak egingo dituzte Eusko Legebiltzarraren aurrean martxoaren 18an eta 28an.

ELAko Miren Zubizarretak, LABeko Irati Tobarrek, Steilaseko Nagore Iturriotzek eta CCOOko Julen Llanosek nabarmendu dute «historikoa» dela lau sindikatuok desberdintasunak alde batera utzi eta elkarrekin partekatutako irakurketa bat egitera iritsi izana. Zirriborroaren inguruan egin duten proposamenaren ardatzetan ere bat datoz: hezkuntza sistema «publiko, euskaldun eta propioa» aldarrikatu dute, eta horretarako neurri zehatzak ere eskatu dituzte.

«Publikoa ardatz izango duen hezkuntza legea» proposatu dute, gaur egungo sistema duala gainditu eta itundutako eskolak publiko bilakatzeko esparru orokor bat ezarriko duena; «lege propioa» ere aldarrikatzen dute, horretarako EAEko hazkuntza sisteman eskumen guztiak eskuratu eta Euskal Herriko gainontzeko lurraldeekin elkarlana areagotuko duena; eta «euskara eta bizikidetza balioak erdigunean jarriko dituen hezkuntza lege baten alde» egiten dute, euskal curriculuma, hezkidetza, laikotasuna, ekitatea, inklusioa, pentsamendu kritikoa eta parte hartzea oinarri izango dituena. Euskararen murgiltze eredua orokortzearen alde egiten dute, eta oinarri horiek ditu publikoa jasotzen duten eskola guztiek bete beharrekoak izatea proposatzen dute.

Ikusi gehiago: Eztabaida prozesu bat hasi dute eskola publikoko eragileek, EAEko Hezkuntza Legean eragiteko

Horiek ez dira lau sindikatuek proposaturiko ardatz bakarrak: «inbertsio eta baliabide nahikoak» eskatu dituzte, eta horretarako BPG barne produktu gordinaren %6 hezkuntzara bideratzeko; segregazioari aurre egin eta gizarte kohesioa bermatu nahi dute, langileen enplegua eta lan baldintza egokiak ziurtatu, hezkuntza sistema merkatuaren interesetatik eta enpresa pribatuen negozio esparrutik askatu, eta, azkenik, «hezkuntza lege parte hartzailea» galdegin dute.

Sindikatuek adierazi dutenez, antolatutako mobilizazioekin «eragitea» dute helburu, ardatz horiek oinarrien zirriborroan txerta daitezen. Jakitun daude prozesua oraindik luzea izango dela eta, ondoren, zirriborro horretan oin hartuta lege egitasmoa egin eta eztabaidatzeko garaia iritsiko dela; prozesu horretan aldaketarik egongo ez balitz berriro ere mobilizazioei ekiteko prest azaldu dira.

Martxoaren 28an bilduko da Hezkuntza Batzordea, eta orduan onartuko dute hezkuntza itunerako behin betiko testua. Testu hori osoko bilkuran onetsi beharko dute gero: apirilaren 7an egingo dute osoko bilkura hori, eta bertan onartuko dute hezkuntza itunaren testu definitiboa. Behin osoko bilkurak dokumentua onartuta, Eusko Jaurlaritzari egokituko zaio –dokumentu hori oinarri hartuta– hezkuntza lege berriaren proiektua idaztea. Lege proiektu hori Eusko Legebiltzarrak bozkatu beharko du ondoren.

Datorren ostiralean Hezkuntza ituna eztabaidatzen ari den Eusko Legebiltzarreko lantaldeak bilera egingo du: egun horretan taldeen zuzenketak bozkatuko dituzte. Ordura arte, negoziatzen ari dira taldeak, hezkuntza itunaren inguruko akordioak zabaldu asmoz.

Martxoaren hasieran amaitu zen hezkuntza eragileek eta alderdi politikoek Eusko Legebiltzarreko hezkuntza itunerako dokumentuari zuzenketak aurkezteko epea. EAJk eta PSE-EEk, batez ere, euskarari eta euskal kulturari nahiz hezkuntza publikoari lotutako puntuetan proposatu zituzten aldaketak; EH Bilduk, euskara ardatz izatean eta eskola publikoaren garrantzian; eta Elkarrekin Podemos-IUk zuzenketarik gehienak bideratu zituen sare publikoa sistemaren erdigunean jartzera; halaber, euskararen inguruko jarrera argi zuen: ereduen sistema gainditu, eta hizkuntza eredu eleaniztun bakarraren aldeko apustua egin zuten.

Bildarratz, «harrituta»

Harrituta. Greba deialdia ikusita, horrela dagoela esan du Jokin Bildarratz Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak. Izan ere, gobernu bileraren osteko agerraldian azaldu duenez, oraindik behin betiko testurik ez dago mahai gainean, ehun zuzenketa baino gehiago aurkeztu dizkioten «oinarrizko testu bat» baizik. Nabarmendu duenez, testu hori ehun eragile baino gehiagoren iritziak jaso ostean ondu zuen hezkuntza akordioa lortzeko Eusko Legebiltzarrean sortutako lantaldearen presidenteak, eta, gainera, oraindik zuzenketak eztabaidatzen ari dira talde parlamentarioak. Horiek horrela, «harrigarria» egiten zaio «elkarrizketaren mezuari» greba batekin erantzutea. Gainera, azpimarratu du testuan ez dagoela langileen eskubideen inguruko aipamenik. Greba «prebentiboa» iruditzen zaio.

Deialdiak ostiraleko zuzenketen bozketa baldintzatu dezakeen galdetuta, esan du ostiralera arte negoziatzen jarraituko dutela legebiltzarkideek. «Denbora gutxian alda badaiteke ere», gaur-gaurkoz, «klima positiboa» sumatzen du itunerako: «Talde parlamentarioen aldetik jarrera positiboa ikusten dut akordiorako».


Summary: Gizonezko bat atxilotu dute Gasteizen aizto batekin bikotekide ohiari mehatxu egiteagatik. Gasteizko Udaltzaingoak 33 urteko gizonezkoa atxilotu zuen atzo, Lakuabizkarra auzoan, mehatxu delitua egotzita.

Gasteizko Udaltzaingoak 33 urteko gizonezko bat atxilotu zuen atzo Lakuabizkarra auzoan bikotekide ohiari aizto batekin mehatxu egiteagatik. Udaltzaingoak jakinarazi duenez, ustezko erasotzailearen bikotekide ohiak salatu zuen eztabaida batean aizto batekin mehatxu egin ziola, Lakuabizkarra auzoko etxebizitza batean. Jazoeren ostean, gizonezkoak etxetik alde egin zuen, baina udaltzainek etxe inguruan topatu, eta atxilotu egin zuten. Arma zuriarekin mehatxu delitua egitea egotzi diote.


Summary: Israelek beste bi gazte palestinar hil ditu Zisjordanian. Israelgo soldadu eta poliziek hainbat polizia operazio egin dituzte hainbat hiritan. Hildakoek 16 eta 20 urte zituzten. Dozenaka lagun zauritu dituzte, eta hogei atxilotu.

Israelgo soldaduek bi gazte palestinar hil dituzte gaur goizean Zisjordanian. Wafa albiste agentziaren arabera, Israelek hainbat polizia operazio egin ditu gaur goizean Zisjordaniako hiri batzuetan, eta horietan hil dituzte bi gazteak, tiroz. Dozenaka zauritu dituzte, gainera, eta hogei lagun atxilotuta eraman dituzte.

Hildakoetatik lehena Nablusen hil dute, Balatako errefuxiatu kanpalekuan. Wafaren arabera, hildakoak Nader Haytham Rayan du izena, eta 16 urte zituen. Buruan, bularrean, sabelean eta eskuan egin diote tiro soldadu israeldarrek. Polizia operazio berean beste gazte batzuk zauritu dituzte, eta ospitalean daude.

Israelek esan du polizia operazio horretan errifle bat zuen pertsona susmagarri bat atxilotu dutela, eta horretan ari zirela eraso egin dietela palestinarrek. Hildakoa armaturik zegoela ere gaineratu du, eta tiro egin diela.

Beste hilketa Jerusalemen izan da, Qalandia errefuxiatu kanpalekuan. Palestinako Aginte Nazionalaren Osasun Ministerioaren arabera, Alla Shaham du izena hildakoak, eta 20 urte zituen. Gainera, beste sei gazte zauritu ditu Israelek operazio horretan, eta Ramallahko ospitalera eraman dituzte.


Summary: Sindikatuek greba egingo dute hezkuntza oinarrien zirriborroan aldaketak eskatzeko. ELAk, LABek, Steilasek eta CCOOk salatu dute langileen iritzia ez dela kontuan hartu lege egitasmorako oinarriak finkatzeko prozesuan

ELA, LAB, Steilas eta CCOO ez datoz bat Eusko Legebiltzarrean eztabaidatuko den hezkuntza lege berri baterako oinarrien zirriborroarekin. Ez dute bat egiten edukiekin, ezta eduki horiek finkatzeko erabili den prozedurarekin ere, hezkuntza komunitatea osatzen duten langileen iritzia ez dela kontuan hartu pentsatzen baitute. Haien hitza entzunarazteko mobilizazioak antolatuko dituzte: martxoaren 25ean greba egingo dute hezkuntza sistema osoan, publikoan zein itunduan, Haurreskolak partzuergoko haur eskoletan ere bai; eta elkarretaratzeak egingo dituzte Eusko Legebiltzarraren aurrean martxoaren 18an eta 28an.

ELAko Miren Zubizarretak, LABeko Irati Tobarrek, Steilaseko Nagore Iturriotzek eta CCOOko Julen Llanosek nabarmendu dute «historikoa» dela lau sindikatuok desberdintasunak alde batera utzi, eta elkarrekin partekatutako irakurketa bat egitera iritsi izana. Zirriborroaren aurrean egiten duten proposamenaren ardatzetan ere bat datoz: hezkuntza sistema «publiko, euskaldun eta propioa» aldarrikatu dute, eta horretarako neurri zehatzak ere eskatu dituzte.

«Publikoa ardatz izango duen hezkuntza legea» proposatu dute, gaur egungo sistema duala gainditu eta itundutako eskolak publiko bilakatzeko esparru orokor bat ezarriko duena; «lege propioa» ere aldarrikatzen dute, horretarako EAEko hazkuntza sisteman eskumen guztiak eskuratu eta Euskal Herriko gainontzeko lurraldeekin elkarlana areagotuko duena; eta «euskara eta bizikidetza balioak erdigunean jarriko dituen hezkuntza lege baten alde» egiten dute, euskal curriculuma, hezkidetza, laikotasuna, ekitatea, inklusioa, pentsamendu kritikoa eta parte hartzea oinarri izango dituena. Euskararen murgiltze eredua orokortzearen alde egiten dute, eta oinarri horiek ditu publikoa jasotzen duten eskola guztiek bete beharrekoak izatea proposatzen dute.

Horiek ez dira lau sindikatuek proposaturiko ardatz bakarrak: «inbertsio eta baliabide nahikoak» eskatu dituzte, eta horretara BPG Barne Produktu Gordinaren %6a hezkuntzara bideratzeko; segregazioari aurre egin eta gizarte kohesioa bermatu nahi dute, langileen enplegua eta lan baldintza egokiak ziurtatu, hezkuntza sistema merkatuaren interesetatik eta enpresa pribatuen negozio esparrutik askatu, eta, azkenik, «hezkuntza lege parte-hartzailea» galdegin dute.

Sindikatuek adierazi dutenez, antolatutako mobilizazioekin «eragitea» dute helburu, ardatz horiek oinarrien zirriborroan txerta daitezen. Jakitun dira prozesua oraindik luzea izango dela eta, ondoren, zirriborro horretan oin hartuta lege egitasmoa egin eta eztabaidatzeko garaia iritsiko dela; prozesu horretan aldaketarik egongo ez balitz berriro ere mobilizazioei ekiteko prest azaldu dira.


Summary: Arabako adinekoen egoitza pribatuetan grebara deitu dute martxoaren 30erako. ELA eta LAB sindikatuek deitu dute lanuztera. Salatu dute langileen lan baldintzak «prekarioak» direla eta patronala negoziazioa blokeatzen ari dela oraindik ere.

Negoziazio mahaia osatzeko hiru urte baino gehiago daramatzate borrokan Arabako adinekoen egoitza pribatuetako langileek, arrakastarik gabe, eta gaur jakinarazi dute grebara joko dutela hilaren 30ean. ELAk eta LABek deitu dute grebara, iritzita mobilizazio dinamikak abiaraztea ezinbestekoa dela patronala «blokeo» egoeratik ateratzeko. Bi sindikatuek agerraldia egin dute gaur goizean, eta bertan Arabako zahar etxeetako beharginei dei egin diete lanuztearekin bat egiteko. Greba eta mobilizazioen bitartez, adinekoen egoitzen hitzarmena lortu nahi dute herrialdean.

Sindikatuek salatu dutenez, hiru urteren ostean Arabako adineko egoitzetako patronalak «bere plataforma eskas eta prekarioari» eusten dio, eta, haren bitartez, negoziazioa «blokeatu» nahi du. ELAk eta LABek kritikatu dute patronalak ez dizkiela lan baldintza duinak bermatzen Arabako adineko egoitza eta etxebizitza komunitarioen sektoreko langile guztiei. «Patronalaren nahia da 2026rako, hitzarmena amaitzen denerako, langileen hileko soldata 1.220 eurokoa izatea eta lanaldia 1.742 ordukoa». Sindikatuek ohartarazi dutenez, ez dute onartuko «mila emakume baino gehiagoren bizitza hobetuko ez duten baldintzarik». Hala, proposatu dute kategoria guztietako soldatetan %50eko igoera egotea, KPIa eta sektoreko langile guztien erosahalmena bermatuz, eta urtean berrehun ordu gutxiago lan egitea.