«Ziklo bat ixteko garaia da»

Summary: «Ziklo bat ixteko garaia da». Altsasuko gazteek, haien gurasoek eta herri plataformak agerraldi bateratua egin dute Iruñean. Eskerrak eman dituzte azken lau urteetan jasotako elkartasunagatik.

Argazki bateratu batekin eman nahi izan diote amaiera lau urteotako ibilbideari. Lehen aldiz jendaurrean, auziari buruzko gogoeta plazaratu dute Altsasuko gazteek, eta haiekin batera izan dira urteotan haien alde lan egin duten Altsasu Gurasoak eta Altsasukoak Aske herri plataformako ordezkariak, Iruñean. Adur Ramirez de Aldak «ziklo bat ixteko» garaia dela azpimarratu du, eta orain arte jasotako elkartasun guztia eskertu. Azpijokoaren arduradunei adierazi diete eurei, senideei eta altsasuarrei sufriarazi egin badiete ere ez dutela lortu euren izpiritu gaztea hiltzea eta Altsasuko herria suntsitzea: «Lortu duten gauza bakarra elkartu eta gaur hemen Inoiz baino indartsuago egotea izan da».

Lau urte eta hiru hilabete iragan dira 2016ko urriaren 15eko goizalde hartatik, eta lehen aldia izan da komunikabideen aurrean azaldu direla auziperatutako zortzi gaztetatik sei —Ramirez de Alda, Jokin Unamuno, Oihan Arnanz, Iñaki Abad, Aratz Urrizola eta Ainara Urkijo—. Haien izenean hartu du hitza Ramirez de Aldak. Espetxe erregimeneko baimenen bidez «erdi askatasuneko» egoera batera heldu direla azaldu du, eta gaineratu ez daudela libre, kalean egon arren. Horren adierazle, Jon Ander Cob eta Julen Goikoetxeak oraindik ere gauero itzuli behar izaten dute espetxera lotara. «Gaur, beren ziegetatik telebistan ikusiko gaituztela jakitun, animoak eta besarkada bana bidaltzen dizkiegu»

Prozesua «luzea eta gogorra» izan da, eta aukera izan dute gertutik ezagutzeko espetxeen errealitate lazgarria. «Estatuko hainbat kartzela ezagutu ditugu, eta errealitate bidegabeak pairatu, hala nola sakabanaketa, isolamendua edota FIES erregimena». Gogoan hartu dute oraindik ere «dozenaka eta dozenaka pertsona» egoera horretan daudela, «beren etxeetatik ehunka kilometrotara eta baldintza latzetan».

Ramirez de Aldaren arabera, Euskal Herrian izan diren polizia azpijokoetako bat izan da eurena, baina «arrazoi batengatik edo bestearengatik» beste kasu batzuek gainditu ez dituzten mugak iragan ditu Altsasuko auziak. Gazteak azaldu du preso inoiz egon behar ez luketela uste arren tarte horretan jasotako elkartasuna eta eginiko mobilizazioak «lorpen bat» izan direla. «Horma artetik atera gaituen herriaren eta jendearen konpromisoaren, elkartasunaren eta konpromisoaren lorpena», zehaztu du. Hala, gertaerak sortutako haserrea mobilizaziorako indar bihurtu dela uste du.

Bide horretan, eskerrak eman dizkie Altsasuko herritarrei, gezur eta erasoei aurre egin dietelako, baita Euskal Herrian eta handik kanpo, «batik bat Katalunian» haserrearen aurrean mobilizatu diren guztiei ere. Alta, bereziki zortzi gazteen gurasoek eta Altsasuko herri plataformak egindako lana goraipatu du. «Sufrimendua borroka bihurtzen jakin zuten, amorrua konpromiso, eta haserrea gizartearen zati handi baten justizia eta askatasun nahi. Izugarrizko harrotasuna eta esker ona sentitzen dugu, inoiz ahaztuko ez duguna». Haren ustez, «lan hori izan da jaso dugun elkartasunaren oinarria».

Bidegabekeriaren aurrean, Altsasuko auziak alde on eta baikor bat utzi du, baina, bere hausnarketan, alde ilunari ere erreparatu dio Adur Ramirez de Aldak, eta azpijokoaren arduradunei hitz batzuk zuzendu dizkie. Auzia Guardia Zibilaren eta hainbat komunikabideren lan planifikatua izan zela deritzo: «Estolderia, Covite, fiskal eta salbuespenezko auzitegiak eta hauteskundeei begira inposaturiko bertsioa zabaldu eta txalotzen zuten politikariekin harreman estuak dituzten komunikabideak. Horiek guztiek lagundu dute kasutik haragoko interesen araberako azpijokoa sortzen, eta, egia gutxi axola izan zaie». Ramirezek haiei adierazi die sufriarazi egin badiete ere ez dutela lortu eurak suntsitzea, ez eta Altsasuko herria ere.

Gurasoen esker ona

Igone Goikoetxeak, gurasoen izenean, azaldu du Altsasuko auzia fase berri batean sartu dela, ez baita 2025era arte amaituko —orduan amaituko da azken zigorra—. Lau urteotan bizitakoa izan du gogoan: «Bidegabekeria ikargarria izan da, eta erabateko botere abusua». Horren aurean atzera begiratu gabe une oro umiltasunez eta erabakitasunez lan egin dutela nabarmendu du, eta halaxe iritsi direla egungo egoerara. Orain, helegiteak aurkeztu dituzte Estrasburgon, eta, errekurtsoa onartzen bada aurrretik beste urte askotako borroka judiziala izango dutela uste du.

Urteotan, «bidegabekeria salatzeko asmoz», ate guztietan jo dute: kulturako, arlo juridikoko eta gizarte arloko pertsonen manifestua bat onartu zuten, Espainiako Kongresura jo zuten, Nafarroako Parlamentuan eta Eusko Legebiltzarrean izan dira, hamaika udaletan ere bai, baita hainbat erakunderekin egindako bileretan ere. Bruselara eta Estrasburgora ere jo izan dute hainbat aldiz, Europako Parlamentura. Dena den, euren indar nagusi mobilizazioak izan direla azpimarratu du, bai astero etenik gabe Altsasun egiten ziren elkarreratzeak, bai eta antolatu izan diren manifestazio jendetsuak: «Baina batez ere kalean izan gara. Ostiralero gure herriak lagunduta, egoerak hala eskatzen zuenean, Nafarroaren historiara pasatuko diren manifestazio izugarriak eginez». Gurasoen izenean guztiei adierazitako elkartasuna eta egindako lana eskertuz amaitu du.

Herri plataformaren hitzak

Herri plataformaren izenean, Idoia Goikoetxeak tabernan gertatutako liskarra Altsasuko herriaren eta gazteen aurka egiteko kriminalizatu izana salatu du. Horiek hala, azpimarratu du euren helburua «muntaiaren aurka egitea eta bidegabekeriari aurre egitea» izan dela. Era berean, nabarmendu dute gertaturikoaren aurrean «inoiz baino batuago erantzun» duela herriak, «zatitu egingo gintuztela» uste arren.

Epaiketari dagokionez, Goikoetxeak azaldu du hura «irabazi» egin zutela, «terrorismo» deliturik egon izana baztertu zelako, baina «epaia galdu», zigorrak izanik horren ondorio. Hala, plataformak uste du «muntaia bultzatu dutenek» ez dituztela lortu euren helburuak. «Gure mobilizazioen argazki historikoek erakusten dute zer-nolako ahalmena izan duten herritarrek bidegabekeriari erantzuteko», esan du herri plataformako kideak.


Summary: Beste 1.403 positibo baieztatu dituzte Hego Euskal Herrian. Astea hasi zenetik egunez egun atzemandako kasu kopurua ez da milatik jaitsi. Beste 104 lagun ospitaleratu dituzte guztira Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan.

Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak jakinarazi dutenez, atzo 16.955 PCR eta antigeno proba egin ziren Hego Euskal Herrian. Horietatik 1.403 positibo izan dira, bezperan baino 49 gutxiago. Bigarren egunez jarraian, 1.400en langa igaro da; beraz, eta ez da milatik jaitsi astea hasi zenetik. Positibo tasak, ordea, behera egin du, atzo emaniko datuekin alderatuz gero: %8,7tik %8,3ra.

Lurraldez lurralde, Araban bakarrik egin dute gora kasuek. Atzo, 208 kasu baieztatu zituzten, herenegun baino 34 gehiago. Bizkaian, 630 kasu detektatu dituzte (9 gutxiago); eta Gipuzkoan, 202 (117 gutxiago), Eusko Jaurlaritzaren esanetan. Horiez gain, Euskal Herritik kanpo atzemandako beste hamar positiboren berri eman du. Nafarroan, berriz, 263 baieztatu dituzte (50 gutxiago). Hala, atzokoarekin bost dira 200 kasu baino gehiago jarraian atzeman dituzten egunak. Azken lurralde horretan, positibo tasa %7,9 izan da, bezperakoa baino 1,1 puntu txikiagoa. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, berriz, %8,4; bezperan, %8,7 izan zen.

Erietxeen egoerari dagokionez, Osakidetzak adierazi du Araba, Bizkai eta Gipuzkoan beste 104 lagun ospitaleratu dituztela. Denera, 109 lagun daude hiru lurralde horietako ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan, COVID-19aren eraginez.


Summary: Merezitako berdinketa Gipuzkoako derbian. Bina amaitu da Realaren eta Eibarren arteko derbia. Lau goletatik hiru partidako azkeneko hamar minutuetan sartu dituzte.

Merezitako puntu bana eskuratu dute Realak eta Eibarrek, bina berdindu ondoren. Partida zirraragarria jokatu dute Unbeko futbol zelaian, 90 minutu baino gehiago iraun duen lehia estu eta polit batean. Bi estilo guztiz ezberdin lehiatu dira, baina, azkenean, bat ez da izan bestea baino gehiago. Etxera pozik joateko moduko lana egin dute bi taldetako jokalariek.

Parekatuta hasi da neurketa Unben: bi taldeak gola sartzeko bina aukera izan dituzte. Reala baloiaren jabe egin da hasieratik, eta atzetik jokatuz iritsi nahi izan dute etxekoen areara hasiera-hasieratik. Iker Dorronsorok zuzendutako taldea, baina, presio handia eginez, bisitarien jokoa zailduz, eta Adriana Nanclaresek zaindutako atetik ahalik eta gertuen baloia lapurtzen saiatu da estreinako minutuetatik.

Eibarren presio handiak saria ekarri du 33. minutuan. Ane Etxezarretak baloia galdu du, taldeak atzetik jokatzen hasi behar zuenean. Thembi Kgatlanak ia zelai erdian hartu du baloia, eta zuzen zuzenean txuri-urdinen atera hurbildu da. Areara iritsitakoan, ez da urduri jarri: Nanclaresi izkin egin, eta baloia sarera bidali du.

Bigarren zatia hasi bezain pronto, gol aukera bikoitza izan du Donostiako taldeak, baina bietan Noelia atezainak gola galarazi zien donostiarrei. Denbora aurrera zihoala, eta galtzen ari zirela ikusita, aldaketa hirukoitza egin du Natalia Arroyok. Taldea berdinketaren bila joan da, eta atzean hutsuneak ditu. Etxekoak hori baliatzen saiatu dira, baina Nanclaresek behin eta berriz bigarren gola eragotzi die.

Hamar minuturen faltan etorri da txuri-urdinen berdinketaren gola. Lehen zatian bezalaxe, Nahikari eta Nerea Eizagirrek jokaldi on bat egin zuten area ertzean. Gemma Giliri iritsi zaio baloia, eta horrek ez du zalantzarik tiro egiteko. Noeliak baloia urrundu du, baina aldaratzea Kiana Palaciosi erori zaio, eta jaurtiketa indartsu batekin partida berdintzea lortu du mexikarrak.

Partidak bana amaitu behar zuela zirudienean, markagailua birritan aldatu da neurketaren hondarrean. 85. minutuan, Eibarrek bigarren gola sartu du, penaltiz. Nuria Mendozak Thembi jo du area barruan, eta epaileak penaltia adierazi du. Maria Llompartek ez du huts egin 11 metroetatik. Luzapenean, baina, partida bigarrengoz berdindu du Realak, Sanni Franssiren jaurtiketa bortitz baten bitartez. Ondo landutako puntu bana poltsikoratu dute bi taldeek.

Athleticek irabazi ezinik jarraitzen du

Bolada txarrean murgilduta eta burua altxatu ezinik segitzen du Athleticek, Santa Teresaren aurka bina berdindu eta gero. Iraia Iturregik zuzendutako taldeak gaur hiru puntuak poltsikoratu behar zituela zirudien, partidan nagusi izan baitira. Baina azkeneko minutuan Istillartek bere atean sartutako gol batek garaipena eragotzi die zuri-gorriei. Eunate Arraiza eta Santa Teresako Raquel Ayuso —bere atean— izan dira bizkaitarren golegileak. Dagoeneko 11 partida daramatzate irabazi gabe.


Neurri berriak Hego Euskal Herrian

Summary: Neurri berriak Hego Euskal Herrian. Gaurtik aurrera Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako udalerri guztiak itxiko dituzte, eta gehienez lau pertsona bildu ahal izango dira. Nafarroan, berriz, larunbatetik ezin da kontsumitu tabernen eta jatetxeen barnealdean.

Eusko Jaurlaritzaren Babes Zibileko Planaren Batzorde Teknikoak (Labi) ostiralean hartutako neurri murriztaile berrien dekretua larunbatean argitaratu da Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian. Neurri berriak gaur sartuko dira indarrean Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Nafarroan, berriz, larunbatean sartu ziren indarrean Nafarroako Gobernuak asteartean iragarritako neurri murriztaileak. Ostalaritzari eta talde bilkurei eragiten dizkiete neurri berri horiek. Hona hemen Hegoaldeko bi gobernuek hartutako neurri berrien laburpena:

ARABA, BIZKAI ETA GIPUZKOA Udalerrien itxiera Gaurtik aurrera udalerri guztiak itxi egingo dituzte, eta ezin izango da norbera bizi den udalerritik atera, eremu gorrian izan ala ez. Ez da salbuespenik egingo eta, beraz, galarazita egongo da ondoko udalerrira joatea. Udalerritik atera ahalko da, soilik ezinbesteko jarduerak egiteko bada: besteak beste, osasun arrazoiengatik, lan egiteko, ikasteko, menpekotasun bat duten pertsonak, edota haurrak eta adinduak zaintzeko, eta jarduera profesionalak egin ahal izateko. Salbuetsita egongo dira baimendutako kirol-entrenamenduetarako eta lehiaketetarako beharrezko lekualdatzeak egitea. Lekualdaketaren arrazoia justifikatu beharko da erantzukizunpeko adierazpenaren eredu batekin, beste modu batetik justifikatu ezin bada. Ostalaritza Ostalaritza irekita egongo da, gaur egun indarrean dituen muga berberek baldintzaturik. Hau da, 20:00etatik 06:00etara itxita egon beharko dute. Eremu gorrian dauden herrietan, ordea, ostalaritza itxita egongo da, orain arte bezala.

Jende topaketak Taldean gehienez lau pertsona elkartu ahalko dira, eremu publikoan nahiz pribatuan (orain arte sei lagun elkartu ahal ziren gehienez). Gaur argitaratu dute Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian neurri berriak, eta hor berritasun bat ageri da: gomendio gisa jaso dute espazio pribatuetan bizikidetza unitateko kideak bakarrik elkartzea. Tabernetako eta jatetxeetako mahaietan gehienez lau lagun eseri ahalko dira. Eta txokoetan eta elkarte gastronomikoetan ere indarrean sartuko da gehienez lau pertsona elkartzeko araua. Txoko eta elkarte gastronomikoen barruko gehienezko edukiera erdira murriztuta dago gaur egun, baina horrez gain, dekretuak gaur zehazten duenez, astelehenetik aurrera mahai bakoitzean gehienez lau pertsona elkartu ahal izango dira eta ezin izango dira mahaiak elkartu talde handiagoak egiteko. Ostalaritzan ere neurri bera indarrean egongo da.

Maskararen erabilera Dekretuan aldaketa bat dago kirol jardueretan maskararen erabilerari buruz. Orain arte bezala, kirol jarduera orotan nahitaezkoa da maskara erabiltzea, baina aurreikusitako salbuespenetan berritasunak badira: maskara ez da derrigorrezkoa izango lehiaketa profesionalean edo erdi-profesionalean dauden entrenamenduetan eta lehiaketetan. Horrez gain, orain arte bezala, kirola eremu naturaletan, hirigune periferikoetan eta igerilekuetan egiten denean ez da derrigorrezkoa izango maskara erabiltzea. Eremu gorriko udalerriak Eremu gorrian daude udalerrietan joan-etorriak mugatuta daude, eta gaurtik aurrera hala izaten jarraituko du, baina baita eremu gorrian ez dauden udalerrien kasuan ere. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako udalerri guztiak itxita egongo dira etzitik, eremu gorrian egon ala ez. Zein ezberdintasun egongo da orduan eremu gorrian dauden eta ez dauden udalerrien artean? Bada, azken hamalau egunetan 100.000 biztanleko intzidentzia tasa 500 positibotik gora duten udalerriek ostalaritza, eta joku eta apustu etxeak itxi eta eskola kirola bertan behera utzi beharko dutela. Astelehenero eta ostegunero Eusko Jaurlaritzako Osasun sailak eguneratu egiten du eremu gorrian dauden udalerrien zerrenda hori.

Indarrean jarraitzen duten beste neurri batzuk: Lurraldeak itxita Udalerritik ez ezik, ezin da norbera bizi den lurraldetik atera, eta ezin da beste probintzia batera joan: arabarrak Araban soilik mugitu ahal dira, bizkaitarrak Bizkaian zehar, eta gipuzkoarrak, Gipuzkoan. Probintziatik atera ahal da, bakarrik ondorengo kasuetan eta behar bezala justifikatuta badago: osasun arrazoiengatik, lan egiteko, ikasteko, menpekotasun bat duten pertsonak, edota haurrak eta adinduak zaintzeko, eta jarduera profesionalak egin ahal izateko. Taldeko kirola Hamalau eguneko intzidentzia tasa metatua 100.000 biztanleko 500 baino gutxiagokoa duten udalerrietan, federatu gabeko kirol jarduera fisikoa bakarka edo taldeka egin ahal da, aire zabalean, kontaktu fisikorik gabe, eta aldi berean sei laguneko taldeetan gehienez ere. COVID-19aren kasu positiboen azken hamalau egunetako intzidentzia tasa metatua 100.000 biztanleko 500 edo gehiagokoa duten udalerrietan, bertan behera geratuko da taldeko kirol jarduera oro, bai entrenamenduan, bai lehiaketan. Salbuetsita daude, eta, beraz, egin ahal izango dira lehiaketa profesionalean edo erdi profesionalean murgilduta dauden taldeen entrenamenduak eta kirol lehiaketak, gimnasioetan, kirol klubetan edo kiroldegietan programatutako ikastaroak edo jarduerak, eta jarduera fisikoa eta kirol jarduera, aire zabalean eta gehienez sei laguneko taldeetan. Kirol federatua COVID-19aren kasu positiboen azken hamalau egunetako intzidentzia tasa metatua 100.000 biztanleko 500 baino gutxiagokoa duten udalerrietan, lehiaketa profesionalean eta federatuan murgilduta dauden taldeen entrenamenduak eta kirol lehiaketak egin ahal izango dira. COVID-19aren kasu positiboen azken 14 egunetako intzidentzia tasa metatua 100.000 biztanleko 500 edo gehiagokoa duten udalerrietan, bertan behera geratuko da taldeko kirol jarduera oro, bai entrenamenduan, bai lehiaketan. Salbuetsita daude, eta, beraz, egin ahal izango dira lehiaketa profesionalean edo erdi profesionalean murgilduta dauden taldeen entrenamenduak eta kirol lehiaketak. Etxeratze ordua Orain arte bezala mantentzen da: 22:00etatik 06:00etara.

NAFARROA Ostalaritza Larunbatetik ezin da tabernen eta jatetxeen barruko aldeetan kontsumitu. Terrazak, ordea, irekita daude; itxiera ordua 21:00etan mantentzen da, eta etxez etxeko zerbitzua, 22:30ean. Bilkurak Espazio pribatuetako bilkuretan murrizketak egin dituzte, eta elkartze horiek, bi bizikidetza unitatekoak izan beharrean, bakarrekoak izango dira. Salbuespen batzuk ere badira, ordea; hala nola menpeko pertsonei dagozkienak. Gainerako neurriak, berdin: Etxeratze ordua Gainerako neurriak ez dira aldatu eta berberak dira, besteak beste, etxeratze ordua 23:00etatik 6:00etara da. Nafarroa itxita Nafarroak itxita jarraituko du: lanagatik, ikasketengatik edo senide baten zaintza arrazoiengatik izan ezean, ezin da Nafarroan sartu edo handik atera. Ostalaritza Taberna eta jatetxeetako terrazetako edukieran ez dago murrizketarik. Ostalaritzak 21:00etan itxi behar du. Merkataritza Hipermerkatuek, saltoki ertain eta handiek eta merkataritza guneetako establezimenduek ezin dute gainditu edukieraren %30. Saltoki txikietan gehienezko edukiera % 50ekoa da.


Summary: Larry King irrati esatari eta telebista aurkezlea hil da. Los Angeleseko Cedar Sinai Medical Center ospitalean zendu da, 87 urterekin. 'Larry King Night' gaueko irrati saioak egin zuen ezagun.

Larry King telebista aurkezle estatubatuarra hil da, 87 urterekin. Los Angelesko ospitalean zendu da gaur eguerdian. King Gabonetan ingresatu zuten Cedars Sinai Medical Center ospitalean, koronabirusarekin. Halere, heriotzat zerk eragin zion ezezaguna da oraingoz. Ora Media, Kingek sorturiko kateak eman du heriotzaren berri, aurkezlearen Twitter kontuaren argitaratu duten ohar baten bidez. «Larryren talentu paregabe eta esatari senaren erakusgarri dira 63 urtetan zehar egindako elkarrizketa mordoa, jasotako sariak eta mundu mailako aitortza».

Telebista eta irrati aurkezle bezala bide luzea egina zuen Kingek, eta elkarrizketak egiteko zuen moduak egin zuen ezagun: labur eta zuzen aritzen zen King elkarrizketatuekin; uste zuen galdera laburren bidez lortzen direla erantzun egokienak.1985etik 2010era bitarte CNN katean aurkeztu zuen Larry King Night gaueko irrati saioak egin zuen bereziki ezagun.

New Yorken jaio zen, eta bost urte besterik ez zituela, garbi zuen irrati esatari jardun nahi zuela. Floridara lekualdatu zen 1955.urtean eta Miamiko irrati baten hasi zen esatari, lan txikiak egiten. Jaiotzez, Lawrence Harvey Zeiger du izena Kingek, eta hain zuzen, Miamiko irratian lanean ari zela zuzendariak esan zion Zeiger abizenaren partez King esan zezala, ahoskatzeko errazagoa zela eta.

Irratitik telebistara

Miamin urratutako bidean aurrera egin zuen Kingek Mutual Broadcasting System irrati katean 1978. urtetik aurrera. Orduan hasi zen sona handikoa izan zen The Larry King Show saioa grabatzen. Irratian gauez eskaintzen zen telefono dei bidezko programa bat izan zen. 1985. urtean hasi zen kamera aurreko elkarrizketen ofizioan murgiltzen. 2010. urtera arte Larry King Live elkarrizketa saioa gidatu zuen CNN telebista katean; eta ondoren, 2012tik 2020ra bitarte, Larry King Now saioa gidatu zuen Hulun eta RT American.


Summary: Gazteen «kriminalizazioa» arbuiatu dute ehunka herritarrek Donostian. Alde Zaharreko Gazte Asanbladak deituta, ehunka pertsona elkartu dira, azken egunetan Ertzaintzak izandako jokabidea salatzeko.

Asteazkenean, San Sebastian egunez, istiluan izan ziren Donostiako Parte Zaharrean: Ertzaintzak lau pertsona atxilotu zituen, eta zortzi ertzain eta beste bi herritar zauritu ziren; horietako bat erietxeratu egin zuten, matrailezurra hautsita. Auzo berean, joan den asteburuan ere izan ziren liskarrak Poliziaren eta hainbat herritarren artean. Hori horrela, ehunka pertsona elkartu dira Donostian, Parte Zaharreko Gazte Asanbladak deituta, «gazteen kriminalizazioa» arbuiatu eta Ertzaintzak azken egunetan auzo horretan izandako jokabidea salatzeko.

33 eragilek babestu dute protesta. Errepresiorik ez; gazteen aurkako kriminalizazioa gelditu lelopean, mobilizazioa Bulebarretik abiatu da eguerdian, hiru ilaratan, eta Trinitate plazan amaitu. Plazara sartu ezinik geratu dira manifestaziora joandako herritar ugari. Besteak beste, «Alde Zaharra bizirik», «euskal gazteria aurrera» eta «gazteak gara, ez terroristak» oihukatu dute bidean.

Martxaren amaieran, azaldu dute egoera «jasanezina» bihurtu dela, uste baitute Polizia, «osasun neurriak babestera bainoago, auzotarrak jipoitzera» joan zirela: «Auzoko militarizazioa, poliziaren jazarpena, gazteon kriminalizazioa eta manipulazio mediatikoa irmoki salatzen ditugu». Abendutik Poliziaren presentzia ugaritu egin dela salatu dute bizilagunek.

Istiluak iluntzean

Eguerdiko manifestazioan istilurik izan ez bada ere, iluntzean bestelakoa izan da egoera: hainbat herritarrek sare sozialen bidez salatu dutenez, Ertzaintza berriz sartu da Parte Zaharrera. Momentuz, ez dute atxilotuen edo zaurituen berri eman.


Summary: Arantxa Tapiak positibo eman du COVID-19an. Etxean dago, eta eztul arina dauka.

Arantxa Tapia Eusko Jaurlaritzako Garapen Ekonomiko eta Ingurumen sailburuak positibo eman du COVID-19a atzemateko proban. Jaurlaritzak berak larunbatean jakinarazi zuenez, etxean dago, eta eztul arina dauka.

Tapiak ostegunean jakin zuen positibo eman zuela, eta, harrezkero, etxean dago. Astelehenean esango diote noiz arte egon behar duen itxialdian. Bere azken ekitaldi publikoa asteazkenean izan zen: Sidenorrek Basaurin (Bizkaia) daukan lantegira joan zen.

Astelehenean bertan, hondakinen prebentzio eta kudeaketa planaren zirriborroaren aurkezpena dauka Tapiak, eta, Jaurlaritzako atarian ageri denez, telematikoki hartuko du parte sailburuak.


Azken unean egin dio ihes garaipenak

Summary: Azken unean egin dio ihes garaipenak. Reala 2-0 jarri da aurretik, baina ez da gai izan garaipena lotzeko, eta Betisek ondo aprobetxatu du partidaren azken txanpan bi gol sartu eta berdintzeko

Inor gutxi harritu da gaur Betisek bigarren gola sartu duen unean: «Aurrez ikusia zegoen», esan du zalerik baikorrenak. Hobe da kontrarioek esandakoa ez aipatzea.Lotsagorritzea izango baitzen. Izan ere, lotuta zuen garaipen bat kareletik bota du Realak. Betisen aurka irabazten joan da, 85. minutura arte, baina azkenean puntuak banatu egin dituzte espainiarrekin. Joaquin Sanchezek gola egin du 90. minutua gainditua zela, eta orduantxe amaitu da donostiarren alegrantzia.

Hasi, ondo hasi du partida Realak. Espainiako Kopan zelairatutako hamaikakoari jaramon egin dio Imanol Alguacilek, eta saiatu egin da zerrenda orekatu bat prestatzen. Apustua ez zaio balekoa izan, ordea. Lehen zatian orekari eutsi arren, ez du alderik atera, eta garesti ordaindu du hori bigarren zatian. Freskotasunetik urrun aritu arren, Alexander Isak izan da donostiarren aldetik gehien saiatu dena, eta lortu du bere saria. Hark jarri du aurretik Reala, 48. minutuan. Bazirudien zaleak ahaztu egin zirela Willian Joseren irteerarekin. Isakek lehen saialdian kale egin du, eta bigarrenean bere aldera jauzi zaio baloia. Jo du, zetorkion moduan, sareetan sartzeko. Suediarrak ez du hutsik egin, eta gisa horretara aurretik jarri du Reala.

Ordura arteko poza are gehiago poztu da atsedenaldiaren ondoren. Reala markagailuan aurretik zela, saiatu da arerioari neurria hartzen, baina ez hori bakarrik, diferentziak markatzeko saiakerak ere egin baititu. Ez baita gauza bera gol bateko aldea izan, edo birena. 57. minutuan heldu da hori. Erdiz erdi egindako jokaldi bat eta gero, Isakek asmatu dun bi atzelarien artean zuloa aurkitzen, eta Mikel Oiartzabalek bakar-bakarrik hartu du baloia. Eibartarrak ez du hutsik egin: Betiseko atezain Joel Roblesen gainetik bota du baloia, eta 0-2koa egin du. Ordu erdiren faltan, ezin gusturago ziren realzaleak.

Kukuak oker jo die, ordea. Ordutik aurrera, ezin asmaturik aritu dira txuri-urdinak, eta kosta zaie norgehiagokari norabidea hartzea. Betisek asmatu du horretan. Realak hirugarren gola sartzeko abaguneak izan baldin baditu ere, ez du asmatu, eta hori ezin hobeto probestu dute Manuel Pellegrini entrenatzaile txiletarraren jokalariek. Galdetu, bestela, hark zuzendutako jokalariei. Markagailuak 85. minutua zela azaldu duenean izandako aukera probestu egin du Sergio Canalesek. Realeko jokalari ohiak ez du barkatu atearen aurrean izan duen aukera, eta 2-1koa egin du.

Egoera horretan, markagailuari eustea beste zereginik gabe aritu dira Realeko jokalariak. Ordura arte lortua zuten altxorra, praktikan hiru puntu emango zizkien, baina ez dute asmatu emaitza horri eusten. Epaileak amaiera adierazi baino lau minutu lehenago heldu da sorpresa. Donostiarrak 2-1 aurretik zirela, erasora egin dute Pellegriniren jokalariek, eta Joaquinek ez du barkatu. Ordura arteko txuri-urdinen abantailak ezerezean utzi ditu erdilari espainiarrak.


Mendeurrena zapuztu dio

Summary: Mendeurrena zapuztu dio. Alavesek ez du aukerarik izan Real Madrilen aurka. Espainiako taldeak erabakita utzi du neurketa lehen zatian, hiru goleko aldea lortuta.

Alavesek ezin izan du ospatu klubaren mendeurrena garaipena lortuta. Erronka zaila zuen, Real Madril baitzuen bisitari Mendizorrotzan, baina Espainiako taldea gaizki ari da denboraldi honetan, eta inoiz min egin ahal baldin bazaio, orain da. Lehen itzulian, adibidez, Alavesek garaipen handia lortu zuen haren zelaian: 1-2. Baina gaur, ezustekoa emateko aukerarik txikiena ere ez du izan Gasteizko taldeak.

Hasi eta berehala eman dio kolpea Real Madrilek, Casemirok gola sartu baitu ordu laurdena bete aurretik. Lehen kolpea izan da, baina ez azkena. Atsedenaldia amaitu aurretik beste bi gol sartu dituzte espainiarrek: Benzemak egin du bigarrena, 41. minutuan, eta Hazardek hirugarrena, 45. minutuan. Soberan zegoen bigarren zatia. Erabakita zegoen norgehiagoka.

Alaves saiatu da aldea murrizten, eta lortu du. Joseluk 3-1ekoa sartu du 59. minutuan, baina Benzemak kolpe batez eten du etxekoen susperraldi txikia. Laugarren gola sartu du 70. minutuan, eta Abelardok entrenatutako taldeari azkena eman dio.

Gasteizko taldeak bolada txarrean murgilduta jarraitzen du. Ligan jokatu dituen azken bederatzi partidetatik bakarra irabazi du, bi berdindu eta sei galdu. Hots, jokoan egon diren azken 27 puntuetatik bost besterik ez ditu eskuratu. Horrek, noski, izan du ondoriorik, puntu bakarrera baitu jaitsiera. Elx dauka puntu bakarrera, baina talde horrek hiru partida gutxiago jokatu ditu.

Lan handia du Abelardok. Entrenatzaile espainiarrak ez du ondo hasi haren bigarren aldia. Hiru neurketatan zuzendu du taldea, eta hirurak galdu ditu. Defentsako lanari garrantzi handia ematen dio Abelardok, baina hiru partidatan 11 gol jaso ditu taldeak. Lehenbailehen suspertu behar du, azken postuetara kateatuta geratu nahi ez badu.


Summary: Ertzaintzak Donostiako Parte Zaharra hartu du berriz. Segurtasun Sailaren arabera, botilak jaurti dizkiete agenteei. Auzoko Gazte Asanbladak, ordea, ukatu egin du istilurik egon izana. Hamar lagun identifikatu dituzte. Pasaian, berriz, gazte bat atxilotu dute.

Ehunka lagun mobilizatu ziren atzo Donostian, Poliziak azken egunetan herritarren aurka izaniko oldarraldiak salatzeko. Egun berean, ordea, berriz ere Parte Zaharrean sartu ziren ertzainak, laugarren aldiz egun gutxian. Ertzaintzaren hamabost auto eta zortzi furgoi bertaratu zirela salatu dute, eta hamar lagun identifikatu zituzten gutxienez. Sare sozialetan zabaldu dutenez, han zeudenen aurka egin zuten.

Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailaren arabera, kale edanean ari ziren gazte taldeak sakabanatzera joan zen Ertzaintza. Adierazi dute agenteak gazteei oldartu zitzaizkienean hainbat botila jaurti zizkietela. Parte Zaharreko Gazte Asanbladak, ordea, ukatu egin du istilurik egon izana, baina salatu du Ertzaintzak hainbat gazte «lurrean atxikita» eduki zituela.

Liskarrak izan dira beste zenbait hiri eta herritan ere, besteak beste Pasaian (Gipuzkoa) eta Santurtzin (Bizkaia). Segurtasun Sailaren arabera, azken herri horretan kale edanean ari zen lagun bat atxilotu dute. Ertzain bat zauritu izana leporatzen diote.

«Jasanezina»

Donostiako Parte Zaharreko Gazte Asanbladaren esanetan, hirian duten egoera «jasanezin» bihurtu da, eta 33 eragileren babesa izan zuen hori salatzeko eginiko mobilizazioak. Asanbladaren ustez, Polizia «osasun neurriak babestera baino gehiago, auzotarrak jipoitzera» joan izan da azken egunetan. Asteazkenean, besteak beste, pilotakada batek masailezurra hautsi zion gazte bati, eta lau lagun atxilotu zituzten. «Jotzeko egingo dugu tiro», adierazi zuen ertzain batek gau hartan, pilotakadak jauritzen hasi aurretik.


Summary: Gizonezko bat hil da Donostian auto istripu batean. Gaur gauean gertatu da ezbeharra, GI-20 errepidean.

Gizonezko bat hil da GI-20 errepidean, Donostia parean, auto istripu batean. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailaren arabera, 45 urteko gizonezkoa gidatzen ari zen furgoneta errepidetik atera zen, 00:15 aldera. Ertzaintza ezbeharraren arrazoiak ikertzen ari da.

Gizonezkoa, ibilgailuan zihoan pertsona bakarra, harrapatuta geratu da auto barruan, eta suhiltzaileek atera behar izan dute. Larrialdi zerbitzuek Donostiako ospitalera eraman dute, baina ezin izan dute ezer egin haren bizia salbatzeko.


Summary: Errealitatea lau haizeetara zabaltzeko abestia. Naizen elkarteak Naizen, yo sé quién soy kantua aurkeztu du, haur eta gazte transexualen errealitatea erakusteko.

«Diren bezala onartuak izateko borrokan ari diren neska eta mutil bihurtzeko asmoz», Naizen, yo sé quién soy abestia aurkeztu du gaur Naizen haur eta gazte transexualen familien elkarteak. Sustatzaileen esanetan, «gure haurren errealitatea lau haizeetara zabaltzeko» balioko du kantuak.

Kai Etxaniz artista nafarra arduratu da Abestia konposatzeaz, eta grabaketan parte hartu dute, besteak beste, Riki Riverak (ekoizpena), Luis del Torok (ekoizpen teknikoa), Ekaitz Goikoetxeak (euskarazko hitzak), Josune Arakistainek eta Maria Antunezek (musika). Bideoklipeko protagonistak, ordea, beste batzuk dira. Markina-Xemeinen (Bizkaia) grabatu zuten hura, elkarteko haurrekin. Hura grabatzeaz, berriz, Luz Tato eta Ander Shinova (GatoBala Films) arduratu dira.

«Belaunaldi berriei ematen dieten eskertzeko balio izan du», dio Etxanizek bideokliparen making off-ean. Ekitaldian, lan horregatik «eskerrak eman» dizkio Naizen elkarteari Ekaitz Goikoetxeak ere, «hainbeste gazterentzat argia izateagatik eta ematen duten maitasunagatik». Era berean, Ekai Lersundi ekarri du gogora, eta hari eta hark hasitako bideari eskaini abestia. Politikari eta agintarientzat, berriz, mezu bat, bertsotan: «Transformatzen hasteko egin nahi diet dei».

Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuak ere parte hartu du ekitaldian. Guztientzat «adibidetzat» jo ditu gazteak, eta izan duten «ausardia» txalotu du. Hala, Naizen-ek egiten duen lana eskertu du, eta Jaurlaritzaren babesa berretsi die: «Zuen ondoan egongo gara».

Naizen elkartea duela bi urte sortu zen, Chrysallis Euskal Herriaren jarraipen gisa. Elkarte hori hasieran zortzi familiak osatu zuten, eta Naizen, berriz, Hego Euskal Herriko 200 familia inguruk osatzen dute egun. Hala, «beraien seme-alaben errealitatea ikusarazteko eta neska zein mutil horien eskubideak eta aldarrikapenak zabaltzea» ditu helburu.


Summary: Mila kasuren langatik gora seigarren egunez jarraian. Atzo beste 1.041 kasu baieztatu zituzten, 13.207 proba eginda.

Ohikoa den bezala, atzemandako COVID-19 kasuen kopuruak behera egin du asteburuan. Halere, milako langatik gora jarraitzen du, aste osoan egin bezala. Hego Euskal Herrian 13.207 PCR eta antigeno proba egin zituzten atzo, eta horien artetik 1.041 izan dira positiboak, bezperan baino 361 gutxiago. Positibo tasa ere apaldu egin da, %8,3tik %7,9ra. Egoera ez da bera, ordea, Nafarroan, eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoan. Nafarroako Gobernuaren arabera, lurralde hartan tasa %6,5ekoa izan da. Gainerako lurraldeetan, berriz, %8,3koa, Eusko Jaurlaritzaren esanetan.

Lurraldez lurralde, Bizkaian atzeman dute positibo gehien: 528. Araban, 98 izan dira; eta Gipuzkoan, 249. Horiez gain, erkidegotik kanpo baieztatutako beste bost kasuren berri eman du Jaurlaritzak. Nafarroan, 166 izan dira detektatutako positiboak. Hala, 200en langatik jaitsi da, lehen aldiz aste honetan.

Ospitaleen egoerari dagokionez, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan beste 64 lagun ospitaleratu dituzte, eta 120ra iritsi da ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan dauden herritarren kopurua. Abenduaren 9ra egin behar da atzera halako datu bat topatzeko.


Summary: Carlos Fernandezen fitxaketa ofizial egin du Realak. 24 urteko jokalariak 2026. urtera arteko kontratua sinatu du.

Azkar bete du Realak Willian Josek utzitako hutsunea. Azken egunetan batean eta bestean entzuten zena ofizial egin du taldeak, eta Carlos Fernandez Sevillatik Donostiara iritsi da. Txuri-urdinek jakinarazi dutenez, 24 urteko aurrelariak 2026. urtera arteko kontratua sinatu du taldearekin.

Sevillaren harrobiko jokalaria da, eta 2013-2014 denboraldian egin zuen debuta lehen taldearekin. Andaluziako taldean ez ezik, Deportivon eta Granadan ere aritu da azken bi denboraldietan. Lehenarekin (bigarren mailan), hamar gol sartu zituen; Granadan (lehen mailan), berriz, hamahiru. Denboraldi honetan, ez du ia jokatzeko aukerarik izan Sevillan: zazpi partida jokatu ditu; denera, 194 minutu.


Summary: Urkullu: «Probokazio eta eraso bortitzen aurrean, Ertzaintza orekaz eta neurriz jardun da». Eusko Jaurlaritzako lehendakariak Facebooken hizpide izan ditu «azken egunetan hainbat herritan izandako liskarrak eta arazoak» : «Udaltzaingoaren eta Ertzaintzaren helburua osasun publikoa eta gizarte bizitza defendatzea izan da».

«Nire babes eta gertutasun osoa adierazten diet udalerri bakoitzeko Udaltzaingoari eta Ertzaintzari». Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak argi utzi du zein den bere jarrera azken egunetan hainbat herritan Ertzaintzarekin eta Udaltzaingoarekin izandako istiluak direla eta. Atzo adierazi zuen, Facebooken egindako argitalpen baten bidez.

Ertzaintzak azken egunetan hainbat aldiz hartu du Donostiako Parte Zaharra —larunbatean ehunka herritarrek gaitzetsi zuten Ertzaintzaren jokabidea—, eta Liskarrak izan dira, besteak beste, Pasaian (Gipuzkoa) eta Santurtzin (Bizkaia). Segurtasun Sailaren arabera, Santurtzin kaleko edanean ari zen lagun bat atxilotu zuten larunbatean, Ertzain bat zauritu izana leporatuta. Atzo ere Ertzaintzaren hainbat furgoneta izan ziren Santurtziko kaleetan.

Urkulluren iritziz, oso kezkagarriak dira gertakari horiek. Koronabirusaren hedatzea eteteko hartu dituzten neurriak beharrezkoak eta eraginkorrak direla azpimarratu eta gero, «bizikidetzaren aurka doazenen ekintzak» arduragabeak direla adierazi du, «zoritxarrez».

«Inoiz zentzurik ez duten probokazio eta eraso bortitzen aurrean, Udaltzaingoak eta Ertzaintzak profesionaltasuna erakutsi dute, orekaz eta neurriz jardun dira. Beraien jardunaren helburua osasun publikoa eta gizarte bizitza defendatzea izan da», gaineratu du Urkulluk.

Joan den asteazkenean, Donostian, «jotzeko egingo dugu tiro», adierazi zuen ertzain batek pilotakadaka hasi aurretik, baina lehendakariak irmo defendatu du Poliziaren jarduna: «Udaltzaingoaren eta Ertzaintzaren jarduera eskertzen, aitortzen eta babesten dut».

Amaitzeko, azken egunetan izandako mobilizazioak erabat gaitzetsi ditu Urkulluk, haren hitzetan, «gizarte osoa pairatzen ari den une zail honetan beharrezko bizikidetza zalantzan jartzen duten mobilizazioak» baitira.

Ildo berean

Urkulluk azken astean Jaurlaritzako eta Ertzaintzako beste hainbat goi kargudunek erakutsitako jarrera bera hartu du. Josu Erkoreka Segurtasun Sailburuak, adibidez, hala babestu zituen Poliziak: «Onartu ezin daitekeen jazarpena jasan zuten». Istiluetan «bizikidetza asaldatu» eta kalteak eragin zirela gaineratu zuen, eta babes osoa adierazi zien Ertzaintzari eta Udaltzaingoari.

Babesa ez ezik, «jotzeko tiro egitea» agintzea justifikatu ere egin zuen Josu Zubiaga Jaurlaritzako segurtasun sailburuordeak, asteazkeneko istiluen ostean: «Protokoloaren parte da jotzeko tiro egitea». Foam motako jaurtigaiak izan zituen hizpide: «Materiala halako egoeretarako eginda dago. Aldez aurretik erabili zen, jendearengana iritsi aurretik, abisu gisa, baina, halako batean, pertsonei jaurtitzen zaizkie». Anabasa sortzen zutenei ematea izaten zen xedea, azaldu zuenez.


Summary: Erakustaldia eman dute Altuna III.ak eta Mariezkurrena II.ak. Aise gailendu zaizkie Olaizola II.a-Rezustari, eta Binakako Txapelketako hirugarren puntua eskuratu dute. Bigarren dira sailkapenean.

Zertarako gai diren erakutsi dute Jokin Altunak eta Jon Mariezkurrenak. Eskuratutako azken puntuari esker, bigarren dira Binakako Txapelketako sailkapenean, eta argi utzi dute kontuan izan beharreko bikotea direla. Atzo 22 eta 10 irabazi zuten Olaizola II.a-Rezustaren aurka, Baikoko bikote baten aurka jokatu duten lehen neurketan.

Arrazoi horrexegatik, atzokoa neurketa berezia zen Mariezkurrenarentzat. Berriozarkoa profesionaletara itzuli berri da, Asperekin, Baiko utzi eta hiru hilera. Erakustaldia eman zuen atzo, Altunarekin batera: hamabi tanto egin zituen amezketarrak. Bere bikotekidearekin gustura agertu zen Altuna partidaren ostean: «Jonek izugarri ondo jokatu du, plazera da harekin bikotea osatzea. Gustuko ditu erronkak, eta ez dio beldurrik inori».

Izan ere, hasieratik bideratu zuten neurketa nahi zuten moduan; sei eta huts irabazten hasi ziren, eta hortik aurrera errenta handitu soilik egin zuten. Ezin izan zieten aurre egin Olaizolak eta Rezustak.


Summary: Dmitrovic eta Gil salbatzaile, berriro ere. Neurketa hasi eta berehala hartu du aurrea Celtak, eta aukerarik onenak ere haiek izan zituzten, baina Dmitrovicen geldiketek eta Bryan Gilek bigarren zatian sartutako golak puntu bat eman diete armaginei.

Partida ikusita, Eibarrek ontzat eman dezake atzo Vigon (Galizia) eskuratutako puntua. Eduardo Coudet Celtako entrenatzaileak neurketa amaitutakoan esan zuen moduan, Eibarrek neurketan osoan hiru zutoinen artera egin zuen jaurtiketa bakarrean sartu zuen gola.

Izan ere, hasiera-hasieratik kontrolatu zuten lehia galiziarrek, eta gola ere berehala sartu zuten. Bederatzigarren minutuan aldaratze bat iritsi zitzaion Brais Mendezi area barruan, eta Celtako jokalariak bikain bukatu zuen jokaldia. 1-0. Gutxi geroago izan zuten errenta handitzeko aukera, baina Olazaren jaurtiketak zutoinean jo zuen. Neurketa maldan gora jarri zitzaion Eibarri.

Bigarren zatian, ordea, ez zuen halako nagusitasunik erakutsi Celtak, eta Eibarrek galiziarren akats bat baliatu zuen berdinketa eskuratzeko. Okayk baloia galdu zuen areatik gertu, Mutok pase bikaina eman zion Bryan Gili, eta jokalari andaluziarrak erremate ikusgarria egin zuen. Gol zoragarria sartu zuen Eibarrek.

Hortik aurrera neurketa hiltzen utzi zuten bi taldeek. Inork ez zuen galdu nahi, eta puntuak jaitsiera postuetatik kanpo mantentzea ahalbidetzen die.

Celta: Blanco; Hugo Mallo, Murillo, Olaza, Araujo; Mendez, Tapia, Beltran (Gonzalez, 74'); Nolito (Baeza, 79'), Emre Mor (Okay Yokuslu, 45') eta Santi Mina.

Eibar: Dmitrovic; Pozo, Soares, Bigas, Oliveira; Recio (Diop, 75'), Sergio Alvarez (Aleix Garcia, 62'), Edu Exposito, Bryan Gil; Muto eta Kike Garcia (Pedro Leon, 74').


Summary: Porrot egin dute bai Gipuzkoa Basketek eta bai Baskoniak. Donostiarrek 68-110 galdu dute Bartzelonaren aurka, eta gasteiztarrek 83-61 Valentziaren kontra.

Garaipenetik urrun ibili ziren atzo Endesa Ligan jokatu zuten bi euskal taldeak. Acunsa GBCk Bartzelona ahalguztiduna jaso zuen Donostian, eta kantxan argi geratu zen bi taldeen artean tarte handia dagoela (68-110). TD Systems Baskoniak, berriz, Valentzia bisitatu zuen, eta, aldea Donostian bezain zabala izan ez zen arren, Valentzia aise gailendu zen (83-61).

Gipuzkoa Basketi maldan gora jarri zitzaion partida bigarren laurdenerako: atsedenaldirako 60 puntu baino gehiago sartu zituen Bartzelonak (36-62). Asko asmatu zuten Bartzelonako jokalariek, eta lehen laurdenean bederatzitik zazpi hiruko sartu zituzten. Nido Radoncic izan zen gipuzkoarren saskiratzaile nagusia, 11 punturekin.

Baskonia, berriz, bolada onean heldu zen Valentziara, baina errotik moztu zuen. Izan ere, markagailuko emaitzak ez ezik, taldearen sentipenak ere ez ziren onenak izan. Denboraldi osoko puntu gutxien lortu zituen Baskoniak atzo, eta Valentziak nahikoa izan zuen hirugarren laurden on bat egitearekin garaipena eskuratzeko. Ondo hasi zuten neurketa gasteiztarrek, baina, partidak aurrera egin ahala, behera egin zuten. Zoran Dragic izan zen Baskoniako jokalaririk onena, 12 puntu eskuratuta.

Hala, GBCk ACB Ligako azken postuan dago oraindik ere, Bilbao Basketekin berdinduta (lau garaipen dituzte biek), eta laugarren da Baskonia.


Summary: Rebelo de Sousak irabazi ditu presidentetzarako hauteskundeak. Abstentzioa inoizko handiena izan da, %60. Gehien bozkatuetan hirugarrena izan da eskuin muturreko hautagai Andre Ventura.

Koronabirusak markatutako hauteskundeak izan dira asteburuan Portugalen egin dituztenak. Parte hartzea inoizko txikiena izan da, %40 inguru. Baina bozkatzera joan direnek hautu argia egin dute, eta Marcelo Rebelo de Sousak, orain arteko presidenteak, beste bost urterako legealdia eskuratu du, bigarren itzulia egin beharrik izan gabe. Botoen %61,2 lortu ditu buruzagi kontserbadoreak.

Pandemiaren kudeaketa saritu dute herritarrek, neurri handi batean; izan ere, lehen olatuan, Portugal izan zen kasu gutxien izan zituen Europako herrialdeetako bat, nahiz eta azken asteetan COVID-19ak hildakoak egunean 200 izatera heldu. Eta horixe hitzeman die Rebelo de Sousak ere emaitzen berri izan osteko agerraldian: egonkortasuna eta segurtasuna. «Jaso duguna ez da txeke zuri bat. Portugaldarrek argi utzi dute ez dutela pandemia nahi, ezta krisi amaigabe bat ere, ez sistema politiko motel bat eta ez muturreko jarrerarik. Gehiago eta hobeto bizi nahi dute. Egonkortasuna eta gertutasuna nahi dute», esan du presidente hautatuak.

Bigarren tokian geratu da Ana Gomes hautagai sozialista, botoen %12,97 eskuratuta. Bozak egin aurreko astean inkestek iragartzen bazuten ere sozialistek bigarren itzulira joateko adina babes eskuratuko zutela, azkenean ez da halakorik izan. Kontu hori dela eta, atsekabetuta agertu da Gomes, baina nabarmendu du lortu dutela eskuin muturrari aurrea hartzea, eta presidentearen alternatiba izan zedin galaraztea.

Gomesengandik oso gertu geratu da eskuin muturreko Chega! alderdiko hautagai Andre Ventura botoen %11,90 lortuta. Hala, garaipentzat jo du Venturak lortutako emaitza, eta nabarmendu herritarrek «eskuina babestu» eta «ezker muturra zapaldu» dutela. Botoen %4,3 eskuratu ditu Alderdi Komunistako Joao Ferreirak; %3,94, Ezkerreko Blokeko Marisa Matiasek; eta %3,22, Iniziatiba Liberaleko Tiago Mayan Goncalvesek. Hiru horien emaitzak batuta baino babes handiagoa jaso izanaz harro agertu da Ventura.

Edonola ere, eskuin muturreko politikariak helburutzat jarri zuen botoen %15 eskuratzea, eta, halakorik lortu ez duela-eta, Chega! alderdiaren lidergoan jarraituko duen edo ez erabakitzea militanteen esku uzteko prest dagoela adierazi du.


Summary: Etxerat-ek salatu du Troitiño espetxean daukatela oraindik. Hamabortz egun igaro dira Espainiako Auzitegi Nazionaleko Jose Luis Castro epaileak euskal presoa eritasunagatik aske uzteko autoa sinatu zuenetik, baina oraindik ez dute Estremerako kartzelatik atera. Hirugarren gradua emateko autoa irmoa da joan den ortziraletik. Arreta «duina» eskatu du Etxerat-ek.

Duela jada bi aste jakinarazi zuten Antton Troitiño euskal presoari hirugarren gradua emanda aske utziko zutela, eritasun larri baten ondorioz, baina Etxerat elkarteak salatu du oraindik Estremerako espetxean jarraitzen duela presoak. Senideak bi aldiz joan dira haren bila kartzela atarira, alferrik: lehen aldiz, hirugarren gradua emanen ziotela jakinarazi zutenean; eta, bigarrenez, hirugarren gradua ematen zion autoa irmo bilakatu zenean. Hamabortz egun igaro dira Espainiako Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzako Jose Luis Castro epaileak hura askatzeko autoa izenpetu zuenetik, baina ez dute oraindik aske utzi.

Etxerat-ek jakinarazi duenez, denbora tarte horretan lau aldiz eraman dute Troitiño ospitalera kimioterapia saioak hartzera, «oso egoera txarrean». Urtarrilaren 22an egin zen presoa askatzeko autoa irmo, baina orduan ere ezin izan zuten kartzelatik atera, Espainiako Espetxe Erakundeek aldaketa bat eskatu zutelako. Etxerat-ek «labirinto burokratikoa» salatu du: «Egun horretan bertan jakin zen Espetxe Erakundeek Troitiñori hirugarren graduaren ordez baldintzapeko askatasuna aplikatzea proposatzen duen txosten bat egin zutela. Fiskaltzak eta epaileak ez zuten horri buruzko erabakirik hartu, eta presoa espetxean jarraitzea eragin zuen».

«Haserre» dago Etxerat, «gaixotasun larriak dituzten presoen kasuan, pertsonen duintasuna errespetatzeko irizpide eta praktikarik ez dagoelako», eta «duintasuna» galdegin du: «Beste garai batean gaude, eta salbuespenezko espetxe politikaren amaierak, urruntzea erabat desaktibatzeaz eta euskal presoen kasuan salbuespenezko beste neurri batzuk deuseztatzeaz gain, presoen eskubideak errespetatzen dituzten jarreretarantz eta haien bizi baldintza duintzerantz eboluzionatu behar du». Horretarako, bertzeak bertze, «arreta duina» eman beharko litzaieke presoei. Etxerat-en ustez, ordea, ez da hala: «Nabaria da egoera larriagotu egin dela COVID-19aren pandemiarekin; izan ere, espetxeetako sindikatuek ere salatu dute osasun asistentzia falta eta espetxe batzuetan medikurik ez dagoela».

2020ko apiriletik eri

Etxerat-en ustez, Troitiñoren kasuak argi islatzen du espetxeetako osasun artarik eza. Gaitzaren lehen sintomak 2020ko apirilean sentitu zituen Donostiako euskal presoak, baina presoen senideen elkarteak salatu du «osasun asistentzia eraginkor eta duinik» ez zitzaiola eman. Estremerako espetxean, zehazki, ez dago mediku nahikorik, Etxerat-en arabera, eta bakartze moduluetatik ez dira astero pasatzen, «legeak hala dioen arren». Elkarteak salatu du Troitiñok irailera arte ez zuela «behar bezala zuzendutako asistentziarik» jaso, hau da, lehen sintomak sumatu eta bortz hilabete pasatu arte. Abokatuak urriaren 27an eskatu zuen aske uzteko.

Etxerat-ek salatu du zigor luzeek eta asistentziarik ezak «osasuna azkar hondatzea» eragiten dutela, «COVID-19ak eragindako larrialdia eta arrisku erantsia gehituta», eta Espainiako eta Frantziako gobernuei galdegin die osasun asistentzia «duina» bermatzeaz gain «berehala» aske utz ditzatela gaixotasun larri eta sendaezinak dituzten hamazazpi euskal presoak, baita 65 urtetik goitikoak ere.


Summary: Otsaileko bigarren astean has liteke Trumpen aurkako epaiketa. Ordezkarien Ganberako presidenteak gaur bidaliko du presidente ohiaren aurkako impeachment-a hasteko eskaria Senatura.

Epaiketa «azkarra, baina justua» izango dela iragarri du Senatuko demokraten buru Chuck Schumerrek. Atzerapenik izan ezean, otsailaren 8ko astean hasiko lukete Kongresuko goi ganberan Donald Trump presidente ohiaren aurkako epaiketa. Ordezkarien Ganberako presidente Nancy Pelosik gaur egingo du eskaria, eta bi asteko parentesiaren ostean ekingo diote impeachment-ari —tarte horretan administrazio berriak lehentasunezkotzat jotako auziak ebatziko ditu Senatuak, hala adostu baitute bi alderdi nagusiek—.

Hamabost eguneko tarte hori baliatuko dute bi aldeetako legegileek ere kasua prestatzeko. Urtarrilaren 6an AEBetako Gobernuaren aurkako «matxinada» bultzatzea egozten diote buruzagi errepublikanoari —Kapitolioaren aurkako erasoan bost pertsona hil ziren, tartean polizia bat—. Halako prozedurak estatuburu bat kargugabetzeko aurreikusiak dauden arren, Trumpen kasuan dagoeneko presidente karguan ez dagoenez, inhabilitatu egin dezakete, eta horrek lau urte barruko presidentetzarako hauteskundeetan parte hartzea eragotziko lioke.

Pelosik dagoeneko izendatu ditu Trumpen aurkako akusazioa defendatuko duten kideak. Haien buru izango da Marylandeko ordezkari demokrata Jamie Raskin. Defentsa lanetan ariko den taldeko burua, berriz, Karl Bowers izango da, Hego Karolinako abokatu bat.

Demokratek Senatuko bi herenen babesa behar dute Trump erruduntzat jo ahal izateko, eta, gaur egun goi ganberan gehiengoa duten arren, eurak bakarrik ez dira iristen kopuru horretara. 2019ko epaiketan ez bezala, oraingoan, Alderdi Errepublikanoak askatasuna eman die bere senatariei buruzagi ohiaren alde edo aurka bozkatzeko garaian, eta haietako zenbaitek dagoeneko esan dute ez dutela argi zer bozkatuko duten, tartean da Mitch McConnell bera, zeina Senatuko errepublikanoen burua den.

The Washington Postek joan den ostiralean argitaratutako inkesta baten arabera, hamalau senatari errepublikano leudeke Trumpen aurka bozkatzeko prest, baldin eta aurkeztutako frogak pisuzkoak balira, eta beste 28k iragarri dute buruzagi ohiaren alde bozkatuko dutela. Trump erruduntzat jotzeko 17 senatari errepublikanoren babesa behar dute demokratek.


Summary: EHUko errektore kargua hartu du Ferreirak. Euskal Herriko Unibertsitateak «integratzailea eta solidarioa» izan behar duela nabarmendu du Ferreirak, eta «erronka sozialak» jarri behar direla erdigunean. Etapa berri bat hastear dela erantsi du, eta baita Urkulluk ere.

Eva Ferreirak Euskal Herriko Unibertsitateko errektore kargua hartu du gaur goizean, Gasteizen. Orain arteko lantaldearen jarduna txalotu du, eta etorkizunean «bikaintasun akademikoa eta intelektuala» aurkitu beharra aipatu du, baina «ikuspegi irekia» oinarri hartuta. «Unibertsitate publikoak ikuspegi irekia izan behar du, integratzailea eta solidarioa, eta gaitasuna eta borondatea duten pertsona guztien hezkuntza sarbidea bermatu behar du». Berdintasuna eta inklusioa izan ditu hizpide, besteak beste «gaitasun intelektualek aukera ekonomikoez ez dutela ulertzen» gaineratuta. «Erronka sozialak gure jardueraren erdigunean jarri behar ditugu, eta horietan lan egin, ezagutzaren aurrerapenetatik eratutako oinarrietatik lan eginda».

Hain zuzen, Lehendakaritzan egin dute ekitaldia. Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaria eta Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburua alboan izan ditu Ferreirak, eta baita Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko lehendakaria, Deustuko Unibertsitateko eta Mondragon Unibertsitateko errektoreak eta Nekane Balluerka EHUko errektore ohia ere. Areago, errektorearen lantalde berria ere bertaratu da.

Ferreiraren arabera, EHU «sakon sustraituta dago euskal gizartean», eta aitzindaria izan da zenbait alorretan, hala nola unibertsitateko prestakuntza dualean. Egindako urrats horiek lan kolektibo baten emaitza direla uste du, eta horregatik orain arteko pausoak eman dituztenen lana aitortu du. Haren arabera, orain, «etapa berri bat» abiatzen da, eta helburuak ere ez dira berberak izango. Aitortu du «ilusioz eta gogoz» hartu duela errektore kargua: «Kontziente naiz halako kargu batek duen erantzukizunaz. Kargu publiko bat hartzea ez da pribilegio baterako sarbidea, baizik eta gizarte zerbitzu bat eskaintzera konprometitzea».

Urkulluk ere aro berri bat hastear dela nabarmendu du, eta konpromisoa hartu du «euskal unibertsitate publikoaren bikaintasunerantz» aurrera egiteko. Kalitatezko hezkuntza baten alde egin du apustu, «integrala, globala, duala eta ikerketarekin konprometitua» izango dena. Jaurlaritzako lehendakariak ere erantsi du «ilusioz eta konfiantzaz» egingo duela aurrera etorkizunean, eta Balluerkaren lantaldeari ere eskerrak eman dizkio, batez ere azken hilabeteotan «aurrez aurreko irakaskuntza zabalik mantentzeko egindako ahaleginarengatik».


Summary: Elkarrekin Podemos-IUk ikerketa batzorde bat eskatu du txertaketa «irregularrak» argitzeko. Miren Gorrotxategik uste du «sare bat» dagoela txertaketa irregularren atzean, eta Eusko Jaurlaritza «bete-betean inplikatuta» dagoela.

Elkarrekin Podemos-IU legebiltzar taldeak proposatu du Osakidetzako txertaketa «irregularren eskandalua» argitzeko batzorde bat sortzea Eusko Legebiltzarrean, gertatutakoa ikertzeko eta «ustezko sarea» noraino iristen den jakiteko. Erantzukizun politikoak argitu behar direla uste du taldeak, eta beste talde batzuekin harremanetan jarri da, ikerketa batzorde bat sortzeko eskatzeko. Gaur goizean egin dute iragarpena Pilar Garrido Ahal Dugu-ko koordinatzaile nagusiak, Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemos-IUko bozeramaileak eta Isabel Salud Ezker Anitza-IUko koordinatzaile nagusiak.

Ahal Dugu-ko zuzendaritzak ezohiko bilera egin zuen atzo Osakidetzako goi kargudunen txertaketari buruzko azken gertakariak aztertzeko eta abian jarri beharreko ekintzak adosteko, eta Ezker Anitza-IU larunbatean batzartu zen gaia aztertzeko. Gaurko agerraldian ohartarazi dutenez, Eusko Jaurlaritza «bete-betean inplikatuta» dago irregulartasun horietan. «Aurrekaririk gabeko eskandalu» bat dela salatu dute, eta atzean «sare» bat egon daitekeela ohartarazi. «Beharrezkoa da ustezko sarea noraino iristen den argitzea eta, hala badagokio, gertatutakoaren erantzukizunak argitzea, maila guztietan», adierazi du Gorrotxategik. Hark azaldu duenez, orain arte jakin diren kasuak «izozmendiaren punta baino ez dira» eta beste goi kargudun asko inplikatuta egon daitezke; hala nola aipatu du Labi aholku batzordeko kide bat ere inplikatuta egon daitekeela Basurtun gertatutako irregulartasunetan.

Gorrotxategik Jaurlaritzari egotzi dio txertaketarekin izandako polemikan «opakutasunez» jokatzea, eta ezinbestekotzat jo du ze gertatu den zehatz-mehatz jakitea eta, hala badagokio, gertakariak Fiskaltzaren esku uzteko.


Summary: Ipar Euskal Herriko hautetsiak akuilatu dituzte ostalariek. Kasu Kasu Ostalariak Kexu kolektiboan Iparraldeko 100 bat ostalari bildu dira. Zazpi hilabete pasatu dituzte hetsirik.

Azaroaren 19an sortu zen Kasu Kasu Ostalariak Kexu kolektiboa, sei ostalarirekin. Bi hilabete geroago, Ipar Euskal Herriko 100 bat ostalari biltzen ditu, eta, goizean, agerraldia egin dute Sarako (Lapurdi) Pleka trinketean, kolektiboa aurkezteko. Egoera sanitarioa gogorki pairatzen du sektoreak, eta Euskal Hirigune Elkargoko hautetsiengana jo zuten abenduan aterabide batzuk plantan ezartzea galdetzeko. Gutun bat igorri zioten elkargoari abenduan, eta, geroztik, bi bilkura izan dituzte Jean Rene Etxegarai lehendakariarekin, Sylvie Durruti lehendakariordearekin, eta Remi Bochard zuzendariarekin. Salatu dute bilkura horiek ez dutela «deus aitzinarazi»; are gehiago, «errespetu eskasa bistakoa» dela erran dute.

Zazpi hilabete pasatu dituzte zerraturik ostalaritzako sektoreek, 2020ko martxoan lehen konfinamendua ezarri zutenetik. «Behar komunak» dituzte sektoreko eragileek, eta horretarako erabaki zuten Kasu Kasu Ostalariak Kexu kolektiboaren sortzea. Hainbat ekintza eraman zituzten; kasurako, Baionako suprefetura aitzinean iraungitako garagardo upelak barreiatu zituzten azaroaren 27an. Ipar Euskal Herriko dozenaka ostatuk, bestalde, banderola beltzak jarri dituzte ateetan, pairatzen duten egoera ikusarazteko: «Naturalki, eta gure artean kasik hitzartu gabe, baxa beltza gure ikurra bilakatzen ari da».

Kolektiboki antolatzearen beharra azpimarratu dute. «Gaztiguenetarik da gure lan mundua pandemiarengatik. Baitezpadakoa dugu mugitzea. Bakoitzak bere grinak eta ñabardurak izanik ere, bat eginik zailtasunak gaindituko ditugu». Frantziako Estatuak ostalariak laguntzeko hartutako neurrien gainetik, lurraldeko hautetsiei neurriak hartzeko eskatu diete. Lur zerga partez apaltzeko eskaria egin zioten elkargoari, baina oraingoz ez dute baiezkorik lortu. Oraingoz, ekintzak segitzeko borondatea erakutsi dute ostalariek. Eta, krisi sanitariotik landa, Ipar Euskal Herriko ostalarien zerbitzuko izanen den tresna sortu dutelakoan daude.

«Deus gabe gara»

Elodie Martinez Sarako Pleka trinketeko zerbitzaria da, baina urrian bukatu zuen kontratua: geroztik, langabezian da. «Dena hetsia da; ez da gehiago deus. Ni langabezian naiz kontratua bukatu zaidanetik. Halere, etorri naiz sektorea sostengatzera; espero dut egoera fite hobetuko dela, deus gabe baikara». Jerome François Baionako Soinua ostatuko gerentea da, eta hark ere gogorki bizi du egoera. «Ostatu batetik bestera egoera ezberdina da. Gure kasuan, bi gerente gara; beraz, Frantziako Estatuaren diru laguntzekin lortzen dugu pixka bat egoera eramaten; horiek gabe, ostatua zerratua izanen genuen aspalditik. Halere, arazoa da diru laguntzak biziki berant heldu direla, eta ez da erraza dena denboraz kudeatzeko, fresak baditugulako oraino».

Ekonomikoki ez ezik, sozialki ere gaizki bizi dute egoera ostalariek. Deborah Drouot Kanboko (Lapurdi) Salon Cyrano jatetxeko langilea da, eta «deusetako balio ez» duela iruditzen zaio. «Ia ez dut harreman sozialik, gizartetik aparte sentitzen naiz. Saiatzen naiz aitzinera begiratzen, baina perspektibarik gabe, arras zaila da».


Summary: Nafarroak %8 gutxiago bildu zuen iaz zergen bitartez. 2019an baino 314 milioi euro gutxiago dira, eta, hala ere, pandemiaren hasieran espero baino datu hobeak

«Jaitsiera handia da, logikoa, pandemiak eragindako krisi ekonomiko gogorraren testuinguruan. Baina maiatzean espero zitekeen baino txikiagoa izan da, maiatzean %20ko balizko jaitsiera baten iragarpenak baikenituen», Elma Saiz Nafarroako Gobernuko Ekonomia kontseilariak balantze gazi-gozoa egin du 2020ko zerga bilketa azaltzean. Izan ere, zerga bildutako dirua jaitsi da, baina ez espero adina. 2019an 3.941 milioi euro bildu zituen; iaz, aldiz, 3.627 milioi, %8 gutxiago.

Jaitsieraren azalpena zeharkako zergetan egon dela azaldu du kontseilariak. «Aurreikuspen guztiak berregin behar izan ditugu. Lanaren atxikipenetan igoera txiki bat egon da; aldiz, jaitsiera orokortua izan da kontsumoaren bilakaerarekin harremana duten zergetan [BEZa eta zerga bereziak]». Azalpena datuetara eramanda, zerga zuzenetan %1,2ko jaitsiera egon da bakarrik; zeharkakoetan, aldiz, %14,6koa. Ogasunaren datuen arabera, COVID-19aren eragina txikia izan da Nafarroako Ogasunak bere kasa biltzen dituen zergetan (-%1,5); aldiz, Espainiaren bitartez bildutakoetan %24koa izan da.

Zerga garrantzitsuenei erreparatuta, PFEZaren bitartez bildutakoa oso gutxi jaitsi zen iaz: %0,4 baino ez 2019ko datuekin alderatuta. BEZak, berriz, gehiago nabaritu du krisia: -%3,5. 2019ko 1.464 milioietatik iazko 1.413 milioietara igaro zen. Dena den, esportazioen jaitsierak %10 murriztu ditu itzulerak. Beraz, kudeaketa zuzenez jasotako BEZak %25,4ko igoera izan du 2019arekiko. Azkenik, zerga bereziei dagokienez —hidrokarburoak, alkoholak...—, %16,5eko jaitsiera izan zuten.

Diru bilketaren datuekin batera, Saizek aurrekontuen itxierakoak aurreratu ditu, eta, datu gehiagoren zain, %1,05 eta %1,15 arteko defizita iragarri du. «Zerga bilketarekin gertatu bezala, datua espero baino hobea da, baina txarra era berean, azken urteetako joera positiboa eten baita».


Summary: Eusko Jaurlaritzak ez du aurreikusten zabortegi gehiago eraikitzea. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako plantetara eramandako hondakinak 2030erako %85 murriztea du helburu Hondakinen Prebentziorako eta Kudeaketarako Planaren zirriborroak

Arantxa Tapiak eman du datua: Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan hondakin ez-arriskutsuak biltzeko aktibo dauden hamar hondakindegiek 4.000.000 m3 jasotzeko ahalmena zuten iazko martxoan. Baina Eusko Jaurlaritzaren Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuaren arabera, 2030era bitartean EAEko «industria ehunaren beharrei» eta sortu litezkeen «ustekabeei» aurre egiteko, 7.500.000 m3 jasotzeko ahalmena beharko dute. Horretarako, baina, Jaurlaritzak ez du aurreikusten zabortegi gehiago eraikitzea.

Eusko Jaurlaritzaren Hondakinen Prebentziorako eta Kudeaketarako Planaren zirriborroa aurkeztu du Tapiak, eta nabarmendu du helburu dutela Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako zabortegietara eramandako hondakinak 2030erako %85 murriztea, egungo datuekin alderatuta. Planak «erronka» ditu EB Europako Batasunaren arautegira egokitzea, hondakinen isurketaren «arazoa» konpontzea, eta hondakin ez-arriskutsuen %85 berrerabiltzea eta, horrenbestez, «bigarren mailako baliabide» bilakatzea, besteak beste.

Zabortegi gehiago irekitzeari muzin eginda —Tapiak zehaztu du, gainera, Mutiloako (Gipuzkoa) eta Larrabetzuko (Bizkaia) hondakindegiak itxi dituztela, eta Zaldibarren (Bizkaia) «gertakari bat» izan zela—, «gehienez ere» hondakindegien bolumena areagotu asmo du, Jaurlaritzak. Tapiak adierazi duenez, hiru modu aurreikusten dituzte horretarako. Batetik, zabortegi publikoren bat «handitzea edo hobetzea». Bestetik, «zabor geldoentzako» zabortegiak «transformatzea», horiek hondakin ez-arriskutsuentzako zabortegi bilakatuz. Kazetariek galdetu diote ea jada bat ote dakiten hori zein zabortegitan egin ahal izango duten, eta Epele (Bergara, Gipuzkoa) —itxita dago uneotan— eta Gardelegi (Gasteiz) aipatu ditu Tapiak. Eta bolumena handitzeko hirugarren modua litzateke «handitzeko gaitasuna» duen zabortegi pribatuetakoren bat handitzea, «horretarako beharra egongo balitz».

Biltegiak izango dira

«Ez daitezela izan ezagutzen ditugunen modukoak; horretan saiatuko gara», azpimarratu du Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen sailburuak, zabortegien etorkizuneko kudeaketaz galdetuta. «Ez dut esango [egun] isurketa modu deskontrolatuan egiten denik, ez baita hala. Baina ez da bereizten zer kokatzen den zein tokitan, dena ez-arriskutsua den neurrian. Ahaleginduko gara dena ezin hobeto sailkatzen». Uste du Tapiak zabortegiak baino gehiago «biltegiak» izango direla hondakinak jasoko dituztenak, eta horien jardueraren ikuskaritza «zorrotza» ziurtatu zuen.

Planaren zirriborroko asmoak gauzatu ahal izateko, hamarkada honetan 97 milioi euro inbertitzekoa da Jaurlaritza. «Lehen urteetan egingo da inbertsio nagusia. Beharren arabera egokituko da hori», esan du Tapiak.

Jasotakoa aurrera eramateko, hamar «ekintza» zerrendatu ditu Jaurlaritzak. Esaterako, «isurpen eta errausketa kanon bat» aktibatzea; lege garapenak egitea; ikuskaritzarako baliabideak areagotzea; edo, besteak beste, plastiko hondakinentzako «behin betiko irtenbideak bultzatzea».

Zenbakiei dagokienean, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoa 6,1 milioi tona hondakin sortu ziren 2018an —hori da Jaurlaritzak « eskuragarri» duen azken datua—; 2010ko zenbakian alderatuta, hortaz, %4 jaitsi zen. Duela bi urteko hondakin horien %55 hondakin ez-arriskutsuak ziren, %20 eraikuntzako eta eraispenetako hondakinak, %20 udal hondakinak, eta % 5 hondakin arriskutsuak. Hondakin horiei «tratamentu bat» ematen diete, eta, ondoren, %1a ere ez da berrerabiltzeko, %57 birziklatu egiten da, %6 energetikoki balorizatu, eta%37 «nagusiki» hondakindegietan «ezabatzen da».

Telematikoa izan da Tapiaren agerraldia, bakartuta baitago COVID19a detektatzeko proban positibo eman zuelako joan den ostegunean. Planaren zirriborroren azalpenak gaztelaniaz eman ditu, «azkarrago» egitearren. «Errepikatzen badut, nahiko astuna izan daiteke». Euskarazko galderei euskaraz erantzun die.

Beltran bilatzen ari dira Zaldibarren

Laster, datorren otsailaren 6an, urtebete beteko da Zaldibarko zabortegia (Bizkaia) amildu zenetik, eta, orduz geroztik, desagertuta dago Joaquin Beltran behargina. Eusko Jaurlaritzaren Hondakinen Prebentziorako eta Kudeaketarako Planaren zirriborroaren aurkezpenean, gaur, galdetu diote Arantxa Tapiari ea zertan diren hura bilatzeko lanak. Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak erantzun du joan den ostegunetik lur eremu jakin batean, «B4s» gisa identifikatutakoan, ari direla hura bilatzen Segurtasun Saileko kideak. «Eguraldia lagun, horko lanak bukatuta egongo dira hilaren amaierarako».

Topatzen ez baldin badute, B1-B eta B4-S eremuetara, oraindik arakatu gabe gelditzen diren bietara, joko dute bilaketa lanetan dabiltzan teknikariek. Eremu horietara sartu aurretik, beste eremuetan aurrera eramandako prozedura bera errepikatu beharko dute, «berriro», Tapiak azaldu duenez. «Kendu beharko dituzte, atzera, hondakinak, [zabortegian] egindako biltegietara eraman, eta eremuen egonkortasuna bermatu beharko dute Segurtasun Sailekoak sar daitezen».

Joan den urria hasieran esan bezala, Tapiak atzo adierazi zuen behin Beltran bilatzeko lanak amaituta, zabortegia «zigilatzea» duela asmo Jaurlaritzak. «Iruditzen zaigu ingurumenari egindako kalteak nahikoa izan direla momentu honetan zabortegia behin betiko ixtea planteatzeko». Urrian ohartarazi zuen mugitutako lurrak egonkortu eta instalazioa zigilatzeko «denbora asko» beharko dutela.


Summary: 985 positibo atzeman dituzte Hego Euskal Herrian; egindako testen %8,7. Erietxeetan ere gero eta toki gehiago behar dute gaixoentzat; Osakidetzan, adibidez, azaro amaierako kopuruak gainditu dira.

Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak jakinarazi dute atzo COVID-19a atzemateko egindako proben berri; 11.220 test egin zituzten guztira, eta %8,7 positiboak izan ziren. 985 kasu diagnostikatu zituzten denera. Herrialdeka, kasurik gehienak Bizkaian atzeman zituzten, 426; Gipuzkoan, 243; Nafarroan, 159; Araban, 151.

Erietxeetan ere datuak gora doaz. Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eman ditu azken datuak horren erakusgarri dira: ospitaleetan 682 gaixo zeuden koronabirusak jota, larunbatean baino 24 gehiago. Azaroaren 24tik ez zen horrelako okupaziorik ospitaleetan. Eta bilakaera argia da Eguberrietatik hona; urtarrilaren 7an 359 paziente zeuden erietxeetan.

Osasun Sailak zabaldu dituen datuei begira, 100.000 biztanleko kasuen intzidentzia metatuari erreparatuta ere, argia da gorako joera: Bizkaian 602,5ekoa da, eta Araban 537,8koa. Gipuzkoa bakarrik geratzen da oraindik 500eko muga horretatik kanpo: 475,5 kasukoa baitu tasa hori. Gasteiz eremu gorrian sartu da, eta han ere, Bilbon bezala, ostatuek itxi egin beharko dute.


Summary: Kelvionek ez du itxiko Igorreko planta, baina langileen erdiarekin jarraituko du. Langileek bileran onartu dute multinazionalaren eskaintza. 73 langiletik 37ra igaroko da, eta lau urterako lana du ziurtatua.

Kelvion Thermal Solutionsek Igorren (Bizkaia) duen plantak ez ditu ateak itxiko. Lantegiaren desagerpen ziurra zirudiena lantaldearen murrizketa bilakatu da. Izan ere, multinazionaleko buruek enpresa ez ixteko eskaintza egin dute, baina langile kopurua erdira murriztuz. Orain arte, 73 langilek ziharduten, eta, aurrerantzean, 37 jardungo dira. Trukean, enpresak lau urterako lana bermatuko luke. Azken hitza langileek izan dute, eta barne bozketa baten bitartez onartu dute eskaintza. Kelvion Thermal Solutionsek iazko azaroan jakinarazi zuen Igorreko planta itxi nahi zuela, Espainian dituen beste bi lantokirekin batera, Santaderren eta Madrilen. Lan erregulazio espedientea eskatu, eta negoziazio prozesuaren ondoren langileen ordezkariak adosturiko kaleratzeak sinatu zituzten. Igorreko plantan ordezkaritza duten sindikatuek, LABek eta ELAk, ez zituzten kaleratzean onartu, baina, hiru lantokietako ordezkariek bat eginda bozkatu zenez, beste bi plantek zuten gehiengoa aski izan zen erabakia berresteko. Igorreko langileek, baina, ez zuten emaitza hori onartu, eta abenduan ezagutarazitako ohar batean aurreratu zuten bide berriak urratzen jarraituko zutela. Aldi berean, ordura arte antolatua zuten greba bertan behera utzi zuten. Bide berri horien artean auzitara jotzekoa zegoen, eta lan ikuskaritzarengana jo zuten hiru planten ordezkaritza sistema ez zela bidezkoa salatzeko, baina ez zieten arrazoirik eman. Auzibidearekin batera bulegoetakoarekin ere jarraitu zuten. Abendu hasieran, erregulazioaren negoziazio epearen azken txanpan, Igorreko plantako kudeatzailea zenak jardunarekin jarraitzeko eskaintza bat egin zuen, Alemaniako jabeen babesarekin eta langile kopuruaren murrizketarekin. Hasiera bateko eskaintzak «ez zirela serioak» salatu zuen langile batzordeak, baina bide posible bat egon zitekeela ikusi zuen.

Soldata murrizketa txikia Oraingo eskaintza hortik iritsi da. Alemaniako zentralak Igorren egiten den jardunaren zati bat mantendu nahi du, eta, horretarako, aski du 37 langilerekin --bost mantenduko ditu Santanderren eta Madrilen--. Soldatetan ere murrizketa eragingo luke, %7 eta %10n bitartekoa, baina soldata oinarria ukitu gabe. Murrizketa horiek dirusari bereziei eragingo liekete. Trukean, lau urterako lana bermatua dute gutxienez. Sindikatuetako kideak buru-belarri murgildu dira negoziazioan, baina ezin izan dituzte kaleratzeak eragotzi. Langileen ordezkaritzaren inguruko salaketan aurkako ebazpena jaso izana bizkarrekoa izan zen, berretsi egin baitzuen Kelvionek eskubide osoa zuela kaleratzeak egiteko. Aurreraturiko erretiroei dagokienez, hiruzpalau baino ez dira. Azken hitza langileek izan dute. Eskaintza mahai gainean zegoen, eta haiek erabaki dute onartzea, bozketa bidez. Prozesuaren hasieran kaleratzeen aurka agertu ziren, eta jendaurrean salatu zuten deslokalizazio kasu bat zela. Igorren egiteko moduko hiru enkargu Poloniara desbideratu zirela jakin zuten, milioi bat euro ingururenak. Industriarako erradiadoreak egiten dituzte Kelvionen.


Summary: SNPk dio «legezko galdeketa bat» egingo duela Londresek ezezkoa ematen badu ere. Eskoziako alderdi independentistak bigarren erreferendumerako bide orria aurkeztu du. Erresuma Batuko Gobernuari auzitara jotzeko erronka bota dio.

SNP Eskoziako Alderdi Nazionalak argi du bigarren independentzia erreferenduma egin nahi duela, eta, horri begira, «legezko galdeketa bat» egiteko prest dago, Erresuma Batuko Gobernuak ezezkoa ematen jarraitzen badu ere. Indar independentistaren asmoa da maiatzetik aurrera hasiko den legealdiaren hasieran antolatzea, betiere koronabirusaren pandemia amaitzen denerako.

Alderdiaren buruzagitzak beste erreferendum bat egiteko bide orria aurkeztu zien atzo militanteei, eta hor zehaztu ditu datozen hilabeteetan emango dituen pausoak. SNPren lehentasuna Londresekin adosturiko galdeketa bat egitea da, baina Boris Johnson Erresuma Batuko lehen ministroaren ezezkoak eta alderdi barnean sektore batzuk egiten ari diren presioak B plan bat osatzeko beharra sorrarazi diote Eskozian agintean dagoen indar politikoari.

Michael Russell Eskoziako Konstituzio Harremanetarako ministroak aurkezturiko bide orriaren arabera, lehen pausoa da maiatzaren 6an egitekoak diren parlamenturako bozetan independentistek gehiengo osoa lortzea; horretarako, eta «hautu informatua» egiteko, Eskoziako Gobernuak balizko bigarren galdeketaren egutegia eta galdera aurkeztuko ditu hauteskundeen kanpaina hasi baino lehen, lege proiektu baten bidez.

Kasu horretan, SNP agintera itzuliko balitz, Londresi berriz eskatuko lioke 30 Sekzioa aktibatzeko; legezko tresna bat da Eskoziako Parlamentuari baimena emateko erreferendum bat antola dezan, eta horren bidez jaso zuen Edinburgok 2014ko galdeketa egiteko baimena —Erresuma Batuan jarraitzearen aldekoek irabazi zuten, botoen %55,3 bilduta—. Hala, Russellek uste du Johnsonek ez duela izango «justifikazio moral edo demokratikorik» ezezkoa emateko: «Erresuma Batuak jarrera hori hartuko balu, jarrera hori eutsiezina litzateke etxean eta atzerrian».

Gainera, alderdi independentistak bide orrian ohartarazten du parlamentuak onartu egingo duela kanpaina hasi aurretik proposatuko duten lege proiektua, betiere hauteskundeetatik gehiengo independentista ateratzen bada; SNPz gain, Eskoziako Alderdi Berdea da horren aldekoa, eta, biak batuta, Erresuma Batutik irtetearen aldekoak dira ganberako 129 diputatuetatik 66. Inkesten arabera, maiatzeko bozetan handitu egingo da kopuru hori.

Egoera horretan, Eskoziako Konstituzio Harremanetarako ministroaren arabera, Londresek hiru aukeraren aurrean ikusiko du bere burua: lehenik, onartzea Eskoziako Parlamentuak badituela eskumenak erreferendumaz legeak egiteko; bigarrenik, 30 Sekzioa aktibatzea, aurreko aukeraz zalantzarik ez egoteko; eta, hirugarrenik, galdeketaren «lege oinarriaren» aurkako ekintzak sustatzea auzitegietan.

Lege erronka horretaz, SNPk dio bere alderdia buru duen Eskoziako Gobernua «erabat kontra» agertuko litzatekeela. Martin J. Keatings ekintzaile eta hauteskundeetarako hautagai independenteak Eskoziako Saio Auzitegira eraman du parlamentuaren eskumenei buruzko auzia, eta, bi aldeen argudioak entzun ostean, epaileak iragan astean adierazi zuen nahiago duela «egun batzuetan erabaki aste batzuetan baino».

B plan baten aldekoek ongietorria eman diote bide orriari, baina oraindik zalantzak dituzte zenbaterainoko arrakasta izango duen; horregatik, dei egin dute maiatzeko bozak plebiszitu gisakoak izan daitezen.

Unionistak, kontra

Alderdi unionistek kontrako iritziarekin erantzun diete SNPren asmoei, eta deigarriena Douglas Ross Eskoziako kontserbadoreen buruzagiak egindako proposamena izan da. Haren iritziz, Londresen oniritzirik gabeko erreferendum bat «boikotatu» egin beharko litzateke, auzitegiek legezkoa litzatekela ebatziko balute ere: «SNPrena Eskozia zatitzeko taktika bat da».

Hala, Alderdi Laboristari eta liberal-demokratei eskatu die estrategia bera izan dezatela galdeketa horri begira. Hil hasieran, laboristen buruzagi Keir Starmerrek erantzun zuen ez dela beste erreferendumik izan behar, ez behintzat oraingoz. Eskoziako Parlamentuak, ordea, bi lege proiektu onartu zituen iragan urtean, galdeketa baten oinarriak finkatzen dituztenak.

Erresuma Batuan geratzearen aldekoen argudioez, Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroak zera adierazi zuen atzo, BBC katearen The Andrew Marr Show saioan: «[Johnson] Beldurra die demokraziari eta Eskoziako herritarren nahiari». The Sun egunkariaren arabera, Johnson Eskoziara joango da asteon, eta bidaia hori baliatuko du independentismoaren aurka egiteko.

Iragan asteburuan argitara ateratako azken inkestarekin, jada hogei jarraian dira Eskoziako herritarren gehiengoak independentziaren alde bozkatuko lukeela diotenak; kopuru hori %51 eta %56aren artean dabil. SNPrentzat, balizko erreferenduma «erronka legal ororen gainetik egon behar da horren zilegitasuna eta onarpena bermatzeko, bai Eskozian, baita atzerrian ere».


Summary: Gasteizen tabernak eta jatetxeak itxi beharko dituzte gaurtik. Arabako hiriburuan 547 koronabirus kasu eduki dituzte azken bi asteotan 100.000 biztanleko.

Bilbon itxi zuten ostalaritza joan zen astean, eta Gasteizen gauza bera egingo dute gaurtik aurrera. Izan ere, Arabako hiriburuan 100.000 biztanleko 547 koronabirus kasu eduki dituzte azken bi asteotan. Udalerri batek 500 kasuren langa gainditzen duenean, gune gorrian sailkatzen du Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, eta ostalaritza ixten dute. Gaurtik aurrera gune gorrian egongo da Gasteiz, beste 62 udalerrirekin batera.

Asteburua kezkaturik igaro dute ostalaritzan lan egiten duten milaka langilek eta enpresaburuk. Izan ere, Gasteiz gune gorrira sartzeko mugan zegoen joan zen ostiralean, eta Osasun Sailak ez du herriz herriko intzidentzia tasaren zenbakirik asteburuetan. Horregatik, ez zekiten aste honetan lanean jarraitzerik edukiko zuten, edo behin-behineko lan erregulazioko espedientea eskatu beharko ote duten.

Gasteizko ostalariek lan aukera bakarra edukiko dute gaurtik: etxeetara eramateko janaria prestatzea. Hori taberna eta jatetxeetan bertan jaso ahalko da 21:00ak arte, aurretik txanda eskatuta. Horrez gain, etxera bidali ahalko da 22:00ak arte.

Araban, 458 kasu atzeman dituzte asteburu honetan, hau da, aurreko asteburuan halako bi (232). Gasteizen ez ezik, Araban eremu gorrian daude Agurainen, Arratzua-Ubarrundian, Iruña Okan, Bastidan, Laguardian, Lantziegon, Lantaronen, Legution, Erriberabeitian, Donemiliagan, Eskuernagan, eta Zuian ere.

Donostia ere gune gorrian sartzeko zorian dago, 486 kasu baititu.

Nafarroan ez dute gune gorrien sistema ezarri, eta, horren ordez, herrialde osoan, larunbatetik, debekatuta dago taberna eta jatetxe barruetan egotea. Bakarrik terrazetan kontsumi daiteke.

Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan dituzte ostalaritzaren inguruko neurririk zorrotzenak: urriaren amaieratik, itxita daude tabernak eta jatetxeak.


Summary: Zaintza sektorean grebara deituko dute sindikatuek, biharko. Zaintza sektoreko langileen lan baldintzak eskasak direla eta, ematen diren zerbitzuak ere halakoak direla salatu, eta sektorea publiko egitea aldarrikatu dute sindikatuek.

Greba eguna dute bihar zaintza sektorean: ELA, LAB, UGT, ESK, eta CCOO sindikatuek deitu dute Bizkai, Araba eta Gipuzkoan, eta mobilizazioak antolatu dituzte biharko Bilbon, Donostian eta Gasteizen. ELAk, berriz, Nafarroara ere zabaldu du lanuztea, eta Iruñean izango da mobilizazioa.

Deialdiak nork bere aldetik egin dituzten arren, greba egiteko egunarekin bat egin dute sindikatuek. Egoeraren analisian ere bat datoz: «Erakunde publikoek zaintza eredu asistentzialista eta pribatuaren alde egin dute, eta funtsezko premia hori negozio bikain bihurtu dute enpresa handientzat, negozio hori diru publikoaren, emakume langileen baldintza eskasen eta zerbitzuen kalitate txarraren kontura», adierazi du LAB sindikatuak.

Azaldu duenez, horrek eragin zuzena dauka zaintza lanak jasotzen dituztenengan: «Etxez etxeko laguntzak ez diete behar besteko estaldurarik ematen beharra duten pertsonei». Zahar etxeetan ere, erabiltzaileei «ez zaie bermatzen» behar duten denbora eta arreta ere, LABen arabera. Esku hartze sozialeko eta elbarrientzako zerbitzuak ere arautu gabe daudela azaldu dute, eta arrazoi nagusia azaleratu: «Zerbitzuaren kalitate eskasak langileen baldintza eskasetan du oinarria».

Zaindua izateko eskubidea «bizitzaren sostenguaren parte» dela aldarrikatu du LABek, eta, horrenbestez, “izaera subjektiboko eta kolektiboko eskubidea» izan behar duela. Horretarako sistemak ezaugarri jakin batzuk bete behar dituela azpimarratu dute: «Sistema publikoa, doakoa, kalitatezkoa, unibertsala eta Administrazio Publikoak zuzenean kudeatutakoa».

ELAk ere adierazi du zaintzaren eremua «merkantilizatuta» dagoela, eta sektorearen «publifikazioa» aldarrikatu du. «Bere burua aurerratutzat daukan gizarte batek nolatan onar dezake biziarekin negozioa egitea?», adierazi du. Besteak beste, 10.000 profesional gehiago kontratatu eta lanaldia %100eraino luzatzeko eskaera ere egin dute, eta sektoreko genero arrakala gainditzeko taxuzko neurriak aldarrikatu dituzte. ESK ere bat etorri da ELAren aldarrikapen batzuekin: zaintza zerbitzu publikoa aldarrikatu eta 10.000 postu gehiago sortzeko eskatu dute. Nafarroan, gainera, zahar etxeen arteko hitzarmen bat aldarrikatu du ELAk, «lan baldintzak eta zerbitzuaren kalitatea hobetzeko».

Pandemiaren eraginak kontuan hartuta, langileentzako «osatze emozionalerako plan bat» ere eskatu du ELAk, eta gehitu du lehendik ere «agortuta» zegoen zaintza ereduak «bere mugak inoiz baino argiago» erakutsi dituela pandemian. Aitortu du orain dela «aliantzak ehuntzen» jarraitzeko garaia: «Aldarrikapenak plazaratzeko unea da, gizarteak une historiko honen kontzientzia hartu eta urrats bat egin dezan aurrera».

Mobilizazioak

Zaintza lanen aitorpenaren alde, mobilizazioak antolatuko dira bihar Bilbo, Gasteiz eta Donostian. Sindikatuen zutabeak 10:30ean irtengo dira. Bilbon, Plaza Eliptikoan elkartuko dira zutabe guztiak, 11:30ean. Ordu berean batuko dira Gasteizen, Artiumen aurrean, eta baita Donostiako Bulebarrean ere. Iruñean, berriz, Antoniutitik irtengo da ELAk deitutako manifestazioa, 11:30ean.


Summary: Lekua hartu du Philippe LeMoing Surzur Baionako suprefetak. Bere burua aurkezteko agerraldia egin du Baionako suprefeturan. Erran du lurraldea «bere dimentsio guzietan» ezagutzeko gogoz dela.

Philippe Le Moing Surzur izanen da Baionako suprefeta ondoko urteetan. Asteburuan iritsi zen Lapurdiko hiriburura, eta gaur egin du bere burua aurkezteko agerraldia prentsa aitzinean. «Ez dut lurraldea ezagutzen», adierazi du, argi eta garbi, eta erran Euskal Herrira etortzen den lehen aldia dela. Ez du «deskubritu berri dituen» dosierren edukian sartu nahi izan, «goizegi» delako, baina «pozik» agertu da bere izendapenaz, eta «lurraldearen errealitatea» ezagutzea «berantetsia» duela erran du.

Sortzez Bretainiakoa da 56 urteko gizona. Nekazaritzako ingeniaria da, formakuntzaz, baina, zenbait urtez agroindustrian lanean aritu ondotik, Administrazioaren Frantziako Eskolako konkurtsoa pasatu zuen. Bi urtez Frantziako Ekonomia ministerioan ibili ondotik, Barne ministerioarentzat lan egin du gaur arte, nagusiki suprefeturetako kabineteetan. 2013tik Krisien planifikazio eta kudeaketaren azpizuzendaritzan zegoen, eta, hortaz, 2015ean Parisen izan ziren atentatuen kudeaketan parte hartu zuen.

Asteburuan iritsi zen Euskal Herrira, eta, beraz, ez du sartu nahi izan kudeatu beharko dituen dosierren mamian . «Goizegi da, orain ari naiz deskubritzen. Badakit badirela aspaldiko gaiak, hala nola itsas hegiaren higadura, eta ,noski, COVID-19a ere kudeatu behar da». Lurraldearen «aberastasuna» aipatu du, itsasoa eta mendia, eta, hirigunea eta barnealdea biltzen dituelako.

Herve Jonathan aitzineko suprefetarekin mintzatzeko aukera izan du, eta Jean Rene Etxegarai Euskal Hirigune Elkargoko lehendakariarekin ere bildu da. «Badakizue zer gai lantzen dituen Baionako auzapezak, pentsa dezakezue aipatu dizkidala». Mamirik ez, aipamenak. Mugako zortzi pasabideen itxieraz galdetu diote kazetariek, «entzun dut gaia aipatzen»; hizkuntza, kultura eta lurralde aldarrikapenez galdera: «lurraldea dimentsio horietan guztietan ezagutzeko gogoa dut. Nortasun handiko lekua da». Behin eta berriz errepikatu du: ez du Euskal Herria ezagutzen.

Estatuaren ordezkari

«Eric Spitz prefetaren ordezkaria naiz, Baionako barrutian; estatua ordezkatzen dut». Bere lekua zein izanen den nabarmendu du Le Moing Surzurrek: departamenduko prefetak finkatzen du koadroa, bera bigarren mailan da, eta urte batzuen buruan, etorri bezala joanen da. «Garrantzitsua da erregularki aldatzea, bestela, lurraldea ongiegi ezagutzen duzu, eta ongiegi ezagutzen zaituzte. Erregularki aldatzea beharrezkoa da, interes publikoa ongi ordezkatzeko».


Summary: Modernak esan du bere txertoa eraginkorra dela birusaren aldaera berrien aurka. Kezka sortu dute koronabirusaren aldaera berriek, kutsagarriagoak direlako, eta heriotza gehiago eragiteko ahalmena dutelako.

Kezka handia sortu dute azken asteotan COVID-19 gaitza eragiten duen koronabirusaren aldaerek. Albiste ona izan daitekeena eman du, haatik, Moderna laborategiak. Adierazi duenez, eurek jatorriko birusaren aurka garaturiko txertoak babesa ematen du Erresuma Batuan eta Hegoafrikan aurkituriko aldaeren aurrean.

Kalkulu batzuen arabera, aldaera horiek %70 errazago kutsatzen dira, eta %30 heriotza gehiago eragin dezaketela esan dute ikertzaileek azken egunotan.

Modernak eginiko lehen analisiek erakutsi dute dagoeneko garaturik dagoen txertoaren eraginez sortutako antigorputzek beste aldaera horiek ezagutu egiten dituztela, eta haien kontra borrokatzen dutela. Edonola ere, proba gehiago egin beharko dituzte emaitza baieztatzeko.

Pfizer etxearen txertoak ere babesa emango luke, lehen ikerketen arabera.

Modernaren txertoa jasotako zortzi pertsonaren eta bi tximuren odola aztertu dute, eta behar adina antigorputz sortzen dituela ikusi dute. Halere, esan dutenez, eraginkorragoa da Erresuma Batuko aldaeraren aurka, Hegoafrikako motakoaren kontra baino.

AZterketek erakutsi dute Modernaren txertoak %94,1eko eraginkortasuna duela koronabirusaren aurka. Konpainiak adierazi duenez, orain aztertu egingo dute hirugarren dosi batek zein eragin eduki dezakeen sortzen ari diren birusaren aldaeren aurka.

«Uste dugu garrantzitsua dela geroari begira aritzea, birusak eboluzionatu ahala», esan du Stephane Bancel enpresaren zuzendaritzako kideak.


Summary: Hegazti gripearen lehen kasuak baieztatu dituzte Ipar Euskal Herrian. Agerraldia kontrolpean dutela ziurtatu du Euskal Elkargoak. Animaliak ez dituzte hilko.

Bidaxuneko (Nafarroa Beherea) bi haztegitan agertu da hegaztien gripea, tartean Lataille familiaren negozioa. Han, kriaxera arrazako ahateak hazten dituzte, eta inguruko haztegiak hornitzen dituzte. Euskal Elkargoak baieztatu du berria, baina lasaitasun mezua igorri du. Gaixotasuna «modu murriztuan eta klinikoki kontrolatzeko moduan» agertu dela azpimarratu du.

Osasun krisiari aurre egiteko proiektu pilotu bat iragarri du Elkargoak, Nekazaritza Ganberaren eta ELB sindikatuaren laguntzarekin, eta espero du horrekin kontrolatu ahal izango dutela agerraldia. Hegaztiak ez dituzte hilko, eta hamabost eguneko berrogeialdia emango diete, kriaxera arrazak gaixotasunarekiko duen erresistentzia neurtzeko. 2017ko krisian frogatu zen arraza hori gaixotasunarekiko bereziki erresistentea zela.

Urtarril hasieran jakinarazi ziren hegazti gripearen lehen kasuan Euskal Herriko mugan, Landetan eta Biarnon. Pirinio Atlantikoetako departamenduko prefeturak departamenduko 159 herri jarri zituen kontrolpeko eremuan.


Aparretan dago oraindik ere

Summary: Aparretan dago oraindik ere. Talde zuri-gorriak astindua eman dio Getaferi San Mamesen. Bisitariek sartu dute lehen gola, 20. segundoan, baina etxekoek bost gol sartu dituzte gero: Raul Garciak bi egin ditu, eta Yerayk, Berenguerrek eta De Marcosek, bana.

Athleticek gozo-gozo segitzen du. Espainiako Superkopa irabazi eta Kopan aurrera egin ondoren, irabazi egin du gaur ligan, San Mamesen, Getaferen aurka. Irabazi ez ezik, astindua eman dio Espainiako taldeari: 5-1. Zuri-gorriek lehen garaipena dute ligan Marcelino Garcia Toral aulkian denetik. Horri esker, jauzia eman dute sailkapenean, eta bederatzigarren postuan daude orain. Sei puntura dituzte jada jaitsiera postuak. Getaferen aurka lortutako garaipen argiak, gainera, indarra emango die ostegunean Kopako final-zortzirenetan Alcoyanoren zelaian jokatu beharreko neurketari begira.

Partida ezin okerrago hasi da Athleticentzat, hasi eta berehala sartu baitu lehen gola Getafek: hogeigarren segundoan, hain zuzen ere. Yerayk baloia galdu du defentsan, Aleñari iritsi zaio gero, hark erdiratu egin du, eta Cucurellak buruz sartu du sareetara. Neurketa hasi besterik ez zen egin, eta jada maldan gora jarri zaio talde zuri-gorriari.

Baina azkar suspertu da. Bosgarren minutuan Williams bakarrik geratu da Yañezen aurrean, eta lurrera erori da. Epaileak penaltia adierazi du, baina atzera egin du gero, VARrak hala eskatuta. Getafeko atezainak baloia ukitu du lehenbizi, nahiz eta jarraian Athleticeko aurrelaria lurrera bota duen.

Lehen abisua izan da. Bost minutu eskas geroago, banakoa lortu du Athleticek. Muniainek erdiraketa bikaina egin du ezkerretik, eta Raul Garciak baloia lurrera erortzen utzi gabe errematatu du, eskuinez. Ederra izan da hasiera, eta are ederragoa amaiera. 12. minutua zen, eta neurketa berriro hasi da.

Bizi-bizi zihoan norgehiagoka, eta baloia are batetik bestera zihoan. Halako batean, Unai Nuñezek eta Cucurellak baloia jasotzeko lehiatu dira, Getafeko jokalariak bultza egin dio Athleticekoari, eta horren ondorioz, baloiak haren besoa ukitu du. Epaileak ez du zalantza egin, eta penaltia adierazi du. Matak bota du, baina Unai Simonek ederki asmatu dio asmoa, eta baloia urrundu du. Jokaldiak etxekoak hauspotu ditu, eta atsedenaldia iritsi aurretik arriskuz iritsi dira Getaferen areara, baina ez dute asmatu ate aurrean. Hala, banakoarekin amaitu da aurreneko zatia.

Bigarren zelaian, ordea, erauntsi baten moduan zelairatu da Athletic. Bikain ekin dio, 50. minutuan buelta eman baitio emaitzari, bigarren gola sartuta, geldikako jokaldi batean. Muniainek maisutasunez bota du falta ezkerretik, eta Yerayk bikain errematatu du buruz. Gol polita izan da, baina txiki geratu da hamar minutu geroago ikusi denarekin alderatuta. Balentziagak erdiraketa neurtua egin du ezkerretik, eta Raul Garciak penalti burutik errematatu du buruz, sareetara. Ikusgarria. Kito. Erabakita zegoen partida. Baina egurrean jarraitu dute etxekoak, eta, hala, zelaira irten eta berehala laugarren gola sartu du Berenguerrek, 75. minutuan. De Marcos ere gehitu da gero festara, 82. minutuan bosgarren gola lortuta.


Summary: NBAko neurketa bat bi emakumek arbitratu dute lehen aldiz. Bart, Natalie Sago eta Jenna Schroeder epaileak izan ziren Charlotte Hornets - Orlando Magic zuzentzeko arduradunak. Batak zein besteak dozenaka norgehiagoka arbitratu dituzte NBAn, baina batera egiten duten lehen aldia da.

Emakumezko epaileen aldeko urratsak egiten jarraitzen du NBAk, eta, atzo, lehen aldiz, bi emakumek elkarrekin arbitratu zuten norgehiagoka bat. Charlotte Hornets eta Orlando Magic izan ziren aurrez aurre (108-117 irabazi zuten Orlandokoek), eta Natalie Sagok eta Jenna Schroederrek zuzendu zuten neurketa. Dagoeneko munduko saskibaloi liga handienean esperientzia duten epaileak dira biak: Sagok NBAko 64 lehia zuzendu ditu, eta Schroederrek 28.

Lehenago ere batera lan egin izan dute bi epaileek, G Leaguean, NBAren behe mailan, baina liga nagusian ez zituzten sekula elkartu, atzo arte.

Neurketa hasi aurretik hedabideekin hitz egin zuten bi epaileek. Schroeder pozik agertu zen, eta neurkta hori arbitratzea bere «amets feministak» betetzea bezalakoa zela adierazi: «Nire balio pertsonalak eta profesionalak uztartzearen modukoa da».

Ildo beretik jo zuen Sagok: «Zoriontsu egiten gaitu batera lan egiteak. Emakume talde zabala gaude epaileen artean: guztiok gara oso gertukoak, harreman bikaina dugu elkarren artean, eta zoragarria da halako uneak elkarrekin bizi ahal izatea». Hortaz gain, NBAren aldeko hitzak ere izan zituen: «Erakunde honen parte izateaz harro nago, ditugun gaitasunak hartzen dituztelako aintzat, eta ez gure generoa edo arraza».


Summary: Oldartua segitzen du birusak: 1.347 kasu atzeman dituzte Hegoaldean. Berriz ere, mila kasuren langatik goitikoa da Hego Euskal Herriko positiboen kopurua. Osakidetzak eta Osasunbideak 16.000 test baino gehiago egin dituzte astelehenean, eta horien %8k eman dute positibo: 1.347k. Nafarroako Gobernuak zortzi heriotzaren berri eman du.

Kutsatzeen larriagotzea gero eta agerikoagoa den honetan, pixkanaka, salbuespen ari dira bihurtzen mila kasutik behera atzeman diren egunak. Azken astean, egunero zenbatu dira mila positibo baino gehiago, igandean izan ezik (985). Atzo, Nafarroako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak emandako azken datuen arabera, beste 1.340 kasu positibo zenbatu ziren Hego Euskal Herrian. Zehazki, PCR probak eta antigeno testak aintzat harturik, 16.688 proba egin ziren Hegoaldean, eta %8 izan zen positiboen portzentajea. Bezperan, berriz, %8,7 izan zen.

Kutsatuen datuei dagokienez, Bizkaian 628 kasu detektatu dituzte astelehenean; Gipuzkoan, 331; Nafarroan, 246; eta Araban, berriz, 138 izan dira azken egunean. Eguneko datuek bistan uzten dutenez, birusaren transmisioa ez da inondik ere geldotu. Are, kutsatuen kurbaren goranzko joera nabarmena dela erakusten dute Intzidentzia tasa metatuen datuek. Bizkaian, tasak joan den astean gainditu zuen 100.000 biztanleko 500 kasuen langa, eta oraintxe bertan 618 da, zehazki. Herrialde horretan da handiena tasa; hala eta guztiz ere, Araba ere «eremu gorrian» sartu da berriki: 556 da han. Hegoaldeko gainerako lurraldeetan, berriz, 500en langatik beherakoak dira tasak oraindik ere; halere, argia da goranzko joera. Gipuzkoan 100.000 biztanleko 493ri atzeman diote birusa azken hamalau egunean; Nafarroan, 457ri.

Bestalde, Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez, COVID-19arekin eri ziren beste zortzi pertsona zendu dira azken egunetan foru erkidegoan. Zehazki, hildakoetatik lau atzo zendu ziren; berriz, Osasun Departamentuak zehaztu du gainerako laurak aurreko egunei dagozkien heriotzak direla.

Hegoaldeko ospitaleak

Gaitzarekin eri ziren 101 gaixo ospitaleratu zituzten atzo Hegoaldean, Osakidetzak eta Osasunbideak emandako datuen arabera. Horiek aintzat hartuta, oraintxe bertan 853 lagun daude guztira Hego Euskal Herriko ospitaleetan; horietatik 697 gela arruntetan daude, eta 156, ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan.


Summary: Gutxienez bi lagun atxilotu dituzte Gasteizko etxe okupatu bat hustean. Eraikina hutsik egon da hamar urtez, eta uztailean 30 lagun sartu ziren bizitzera. Udaltzainak eraikinera joan dira, eta bizilagunak kanporatzen ari dira. Ertzaintzak bertaratutakoen aurka egin du.

Goizetik, tentsioa da nagusi Gasteizko Herrandarren kaleko 15. atarian. Uztailaz geroztik, hamabost pertsona inguru bizi dira eraikin horretan, hamar urtez hutsik egon den eraikin hori okupatuta. Jakina zen gaur kaleratuko zituztela, eta goizetik hainbat auzotar bildu dira han, kaleratzen ari diren bizilagunei babesa ematera.

Udaltzain eta ertzain asko ere bertaratu da. Ia ordubeteren ostean, udaltzainek barrura sartzea lortu dute, atean zulo bat eginda, eta Ertzaintzak bertaratu direnen aurka egin du. Azken informazioen arabera, gutxienez bi lagun atxilotu dituzte.

Blokeak hiru solairu ditu; lehenengoa husten ari dira orain, bertan daudenak identifikatzen eta etxetik aterarazten. Oihuak entzuten dira barrutik, eta, etxetik atera dituztenek adierazi dutenez, Polizia barnekoak «itotzen» ari da.

Zuloa egin aurretik, eraikinaren kanpoaldean zeudenak eraman egin dituzte handik, eta atea irekitzen saiatu da Polizia. Kaleko errepide nagusia ere itxi dute ertzainek eta udaltzainek.

Gasteizko Etxebizitza Sindikatuak salatu du «etxebizitza lortzeko beste aukerarik gabe» daudela hor bizi direnak, eta babesa ematera joan da. Sindikatuko kide Karlak BERRIAri adierazi dio gizarte zerbitzuekin harremanetan daudela, eta «etxegabetzea atzeratzeko» eta «egiazko konponbide bat» emateko eskatu dietela. Beharrezkotzat jo ditu bi eskaerak, hamabost pertsona «kale gorrian» gera ez daitezen: «Oraindik badago denbora».


Summary: Zamakonak beste itsasontzi bat egingo du Norvegiarako. Beste hiru barku ari dira egiten Santurtziko ontziolan. Eusko Jaurlaritzaren laguntza jaso du operazioak.

Santurtziko (Bizkaia) Zamakona ontziolak bere eskaera zorroa handitu du Intership Norvegiako armadorearentzat beste ontzi bat (bigarrena) egiteko kontratuarekin. Lanak 2022ko azken hiruhilekoan amaitzea aurreikusten dute.

Operazioaren kostu ekonomikoari buruzko daturik ez dute zabaldu. Bai, ordea, barkuaren ezaugarriei buruzkoak: 76,6 metro luze eta 17 metro zabal izango da, arrain bizia garraiatzeko erabiliko da, eta 2.500 metro kubikoko edukiera izango du.

Ahalmen handiko bateriak erabiliko dituen propultsio hibrido bati esker mugituko da, eta energia berreskuratzeko hainbat irtenbide izango ditu. Era berean, alderantzizko osmosi sistema bat ere erabiliko du ontzian ur geza sortzeko.

Santurtziko ontziolan beste barku batzuk ari dira egiten gaur egun: hozkailuontzi bat, arrantza pelagikorako bat, eta arrain bizia garraiatzeko beste ontzi bat, azken hori ere Norvegiako Intership enpresarentzat.

Zamakonak, besteak beste, Eusko Jaurlaritzaren, Espainiako Gobernuaren eta Galiziako Xuntaren laguntza lortu du, hiru gobernuek itsasontzi sektorea babesteko sortutako funtsetik.

Javier Zarraonandia Industria sailburuordeak azpimarratu duenez, operazio hau «albiste bikaina» da Euskal Herriko ontzigintza sektorearentzat. «Azken urteko zailtasunak zailtasun, erakutsi du gai dela teknologia handiko proiektuei modu lehiakorrean erantzuteko eta sektorearen enplegagarritasunari eusteko».


Summary: Bosgarren kolegio bat babesteko izanen da aurtengo Herri Urrats, maiatzaren 9an. Dirua biltzeko kanpaina bat abiatu du Seaskak, 'Boga' lelopean, eta herritarrei, enpresei eta erakundeei dei egin diete parte hartzeko. 300.000 euro lortu nahi lituzkete gutxienez

Aurtengo Herri Urrats aurkeztu du gaur goizean Seaskak. Maiatzaren 9an izanen da, eta Ipar Euskal Herriko ikastolen elkartearen bosgarren kolegioa eraikitzeko helburuari erantzunen dio. Koronabirusaren krisiak dena baldintzatzen duen garai hauetan, gogoeta luzea izan dute ikastolen festa ospatzeko moduari begira, eta, hainbat aukera aztertu ondotik, bere horretan atxikitzea erabaki dute, maiatzeko bigarren igandean: «Herri Urrats data bat da, toki bat da; ohitura bat da», adierazi dute. Oraindik ez dakite zer forma hartuko duen, baina zehaztu dute «inoren osasuna arriskuan ezarri gabe» eta baimendua izanen denaren neurrian atxikiko dutela ospakizuna. Festak izan ohi duen helburu ekonomikoari erantzuteko, Boga dirua biltzeko kanpaina abiatu dute gaurdanik. 300.000 euro lortu nahi dituzte gutxienez, baina gehiago lortzeaz ez dira kexatuko. «Kolegio baten eraikuntza milioiak kostatzen da», ohartarazi du Peio Jorajuria Seaskako lehendakariak.

Boga izanen da, hain zuzen, aurtengo Herri Urratsen leloa: arraunean bezala, elkarlanari esker aitzina joateko. «Bakoitzak bere ekarpenak egiten ditu, bakoitzak bere indarra erabiltzen du. Indar batuketak du arraun barkua aitzina eramaten. Indar batuketak ditu ikastolak aitzinerat eramaten». Boga.herriurrats.eus/ helbidean, bosgarren kolegioaren eraikuntza zati bat babesteko aukera izanen du hala nahi duenak: teilak, ateak, lehioak, berogailuak, igogailua... 20 eta 2.000 euro arteko ekarpena egiteko aukera dago. «Belaunaldi guzietako herritarrak, neurri guzietako enpresak, herriko etxeak eta instituzioak, denak deitzen ditugu, bakoitzak bere ahalen arabera ekarpen bat egitera».

1984an sortu zenetik, urtero antolatu da Herri Urrats Senpereko aintziraren inguruan, 2020an izan ezik; hasieran pusatu eta bertan behera utzi zuten azkenean. «Erabaki mingarria izan da denentzat: urtero Senpereko lakura hurbiltzeko ohitura duten milaka pertsonentzat, urtero ondoan ditugun hornitzaile guzientzat, sostengatzen gaituzten partaideentzat, artistentzat eta, nola ez, Seaska eta ikastolentzat». 300 eta 400 mila euro artean biltzen dute Herri Urratsen bidez, ikastolen eraikuntzak konpondu eta berriak sortu ahal izateko. Seaskaren egoitzen diruztatzea nagusiki autofinantzatua izaki, ezinbestekoa zaie herritarren ekarpena.

Ikasle uholdea

Ikastola bakoitzaren egoera ekonomikoa hurbiletik zaintzen duten bitartean, 2021eko iraileko sartzea prestatzen ere hasiak dira. Ondoko hiru urteetan, Pirinio Atlantikoetako departamenduan 3.000-4.000 ikasle gutxiago izanen direla aurreikusi du Frantziako Hezkuntza ministerioak, akademia ikuskariaren arabera, haur sortzeak anitz apaldu baitira. Horiek horrela, heldu den ikasturterako ez dute ikasle kopuruaren emendatze handirik espero lehen mailako ikastoletan. Haatik, bigarren mailan aitzineko urteetako «uholdearekin» segituko dutela iragarri dute, Baionako Bernat Etxepare lizeoan, eta bereziki lau kolegioetan. Uholde horri buru egiteko, bosgarren kolegio bat sortzeko lanetan ari direla berretsi dute. Joan den irailetk, mila ikasleren heina gainditu dute kolegioetan, eta ondoko bost urteetan %30 emendatuko da.

Lau kolegio ditu gaur egun Seaskak. Iazko udaberrian bukatu zituzten Larzabaleko (Nafarroa Behera) Manex Erdozaintzi Etxart kolegioa berritzeko lanak, 2013an handitu zuten Kanboko (Lapurdi) Xalbador kolegio historikoa, eta 2017an ireki zuten Estitxu Robles Arangiz kolegioa Baionan (Lapurdi). Ziburuko (Lapurdi) Piarres Larzabal kolegioa da laugarrena. 300 ikaslerentzat pentsatua da, baina 329 ditu gaur egun, eta ondoko urteetan handitzen joanen dela aurreikusten dute. Tokian berean ezin denez handitu, bosgarren kolegio bat behar dute «lehenbailehen». Bi eremutan ari dira proiektua lantzen: Azkaine eta Senpere (Lapurdi) inguruan, eta Lapurdi barnealdean, Hazparneko eskualdean.

Herriko etxeekin eta lur jabeekin elkarrizketak abiatuak dituzte, eta ikerketa fase tekniko batzuetan sartuak dira pista konkretu batzuk aztertzeko. Ez dute gehiagorik erran nahi izan, komunikazio goiztiar batek ez dezan pista horietako bat «pikutara bidali». Ongi bidean, maiatzaren 9an iragarri nahiko lukete non izanen den kolegio berria.