Summary: Urkullurentzat, autogobernua eta independentzia lotzea «desfasatuta» dago. Iglesiasek Elkarrekin Podemosen, EH Bilduren eta PSEren arteko akordioa aldarrikatu du, EAJ Eusko Jaurlaritzatik ateratzeko asmoz.

Igandeko bozak gero eta gertuago daude, eta azken txanpari ekitaldi garrantzitsu batzuekin ekin diote hainbat alderdik. Eusko Jaurlaritzako lehendakari eta kargu horretan jarraitzeko EAJren hautagai Iñigo Urkulluk mezu argia bidali die enpresariei. Karguan segitzen badu, ez dute «beldurrik» izan beharko «independentziarako aldebakarreko bidea» jorratuko ote den. Espainiako presidenteorde Pablo Iglesiasek ere mezu argia bota du Miren Gorrotxategiren hautagaitza babesteko ekitaldian. Beharrezkotzat jo du ezkerreko alderdien akordio batek EAJ gobernutik ateratzea.

Ajebask enpresari gazteen elkarteko kideekin izan da gaur Urkullu, hauteskunde kanpainako azken asteari hasiera ematen. EAJren lehendakarigaiak adierazi du «oso delikatua» dela COVID-19ak eragindako egoera, eta «berriz zutitzea» izan behar duela helburuak. Bide horretan, premiazkotzat jo du langabezia tasa %10etik behera ezartzea eta autogobernuan sakontzea, estatus politiko berri batekin.

Enpresariek eginiko galderen artean, zer lehenesten duen erantzun behar izan du Urkulluk: independentzia edo Espainia barruan autogobernuan sakontzea. Lehendakariak argi adierazi du ez duela babesten independentziarako aldebakarreko bidea, ez baitu «posible» ikusten halakorik egitea. Haren esanetan, autogobernu zabalago baten aldeko bidea da jarraitu beharrekoa, «herritarren ongizate handiago» baterako bide gisa. Gainera, nabarmendu du «desfasatuta» dagoela autogobernua independentziarekin lotzea.

Urkulluk EH Bilduri ere egin dio erreferentzia independentziaren bidea baztertzeko argudio gisa: «Subiranisten artean subiranistena dela dioen alderdi politiko horrek ere, independentzia eta sozialismoa eslogana erabiltzen duenak beste formula batzuk planteatzen ditu Espainiako Estatuarekiko harremanetarako». Lehendakariak uste du halakoek ez dutela zerikusirik Kataluniako aldebakarreko bidearekin. Izan ere, halako hautu batek ekonomiari kalte egingo liokeela uste du lehendakariak.

Gernikako Estatutua osoki betetzea eta berritzea da lortu beharrekoa, haren esanetan. Horretarako, Eusko Legebiltzarrean «ahalik eta akordio zabalena» erdietsi behar dela defendatu du, ondoren Madrilekin ados jartzeko.

Ezkerreko hirukoa asmo

Podemoseko idazkari nagusi Pablo Iglesias Miren Gorrotxategiren hautagaitza babesten izan da gaur, Bilbon. Espainiako presidenteordearen esanetan, EAJ boteretik kentzeko garaia heldu da, eta horretarako ezinbestekotzat jo du Elkarrekin Podemosen, EH Bilduren eta PSE-EEren arteko ituna.

Euskal gizartea «normalizatuta» dagoela uste du Iglesiasek, eta normalizazio hori «alderdien arteko akordioetara» eraman behar dela azpimarratu du: «Euskal gizarteak gainditu du salbuespenezko egoera, eta ezkerreko gobernu batek atzean uzteko balioko luke». Jakitun dago EH Bildu eta PSE-EE ados jartzeak duen «zailtasun handiaz», baina adierazi du ez dutela onartuko halakorik lortzea «ezinezkoa» dela esaterik, ezin dituztelako beste lau edo zortzi urte itxaron: «Duela urtebete oso gutxik irudikatzen genuen Alberto Garzon ministro izatea, edo motosduna presidenteorde izatea».

Iglesiasek argi utzi du EAJ gobernutik ateratzeko asmoa. Izan ere, haren ustez, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritar gehienen «nahiak» aurrerakoiak dira, eta ez dute «bat egiten» EAJk zuzendutako Jaurlaritzarekin: «EH Bilduren eta PSEren aldeko botoa ematen dutenek ez dute EAJk gobernatzeko bozkatzen; bestela, EAJ bozkatuko lukete».


Summary: Arabak «pixka bat» hobetu du zerga bilketaren aurreikuspena. Diputazioak uste du bilketan esperotako jaitsiera uste baino apalagoa izango dela. Hortaz, aurrekontua 82 milioi txikitu beharko du erakundeak, eta ez 100 milioi, hasieran kalkulatu bezala.

Zenbaki gorrienak ere ez dira horren gorriak Araban, diputazioak «pixka bat» hobetu baitu zerga bilketaren aurreikuspena. Bilketan esperotako jaitsiera krisiaren hasieran kalkulatutakoa baino apalagoa izango da azkenean. Hala iragarri du Ramiro Gonzalezek gaur goizean Batzar Nagusietan egindako agerraldian.

Zehazki, erakundeak aurreikusi zuen 540 milioi euro gutxiago bilduko zirela aurten zergen bitartez Araban, hots, iazko diru bilketan baino %20 edo %22 gutxiago; eta, beraz, aurrekontua ere 100 milioi txikitu behar izango zuela iragarri zuen ahaldun nagusiak. Datuak berrikusi ostean, ordea, Gonzalezek iragarri du 82 milioi txikitu beharko dutela.

Ildo berean, kalkulatu dute Arabako toki erakundeen finantzaketan 53 milioi euroko jaitsiera izan daitekeela, eta ez 63 milioi eurokoa, hasieran aurreikusi bezala.

Zorpetzea handitzearen beharra aldarrikatu du Gonzalezek beste behin: «Berriz zorpetzeko baimena behar dugu», esan du. Eta iragarri du iaz baimendutako eta jaulki gabeko zorra erabiliko duela aurten krisiari aurre egiteko.

«Jarduera suspertzen ari da, baina denbora batez iraungo dute gure ekonomia ia guztiz itxita egon izanaren ondorioek», adierazi du Gonzalezek. Zuhurtziari eusteko eskatu du, ordea, haren hitzetan lurraldeko ekonomia «muturreko egoeran» dagoelako oraindik: «Egoera larria da, eta sakrifizioak egin beharko dira. Erakundeek baliabide gutxiago izango dituzte». Aurrekontuari eusteko konpromisoa erakutsi du ahaldun nagusiak.


Summary: Galizian, A Mariña eskualdea itxi dute hainbat positibo atzeman ondoren. Xuntak ez du baztertzen bost eguneko berrogeialdia luzatzea. Azken astean ehun kasu baieztatu dituzte.

Galiziako Lugo probintzian, neurri bereziak hartu dituzte A Mariña inguruan, koronabirus kasuak nabarmen ugaritu direla eta. Besteak beste, eskualdea itxi egin dute bost egunez, eta hainbat udalek debekatu egin dute plaza eta parkeetan ibiltzea. Gainera, Xuntako Osasun kontseilari Jesus Vazquez Almuiñak ez du baztertzen itxialdia luzatu behar izatea. Orotara, 70.000 herritarri eragingo diete murrizketek.

Hauteskundeen atarian izanik, bozak bertan behera uzteko eskatu du BNG alderdiak, baina Vazquezek baztertu egin du. Osasun kontseilariaren iritziz, «bozkatzea beste edozein ekintza baino seguruagoa da».

Berrogeialdian ezarritako herrietako alkateak kritiko agertu dira Xuntaren jarrerarekin, haien esku utzi duelako segurtasun neurriak betearaztea. «Xuntak berak egin beharko luke lan hori. Euren esku dago segurtasun indarren kudeaketa, eta erantzukizunez jokatu behar dute, eta ez ardura guztia udalen esku utzi», salatu du Foz herriko alkate Francisco Cajotok.

«Modu ilunean» jokatzea ere egotzi dio Alberto Nuñez Feijoo buru duen gobernuari, COVID-19aren herriz herriko datuak zabaldu ez dituelako. «Neurriak hartzeko eskatu digute, baina, aldi berean, informazioa ukatzen digute», azaldu du.

Galizian ez ezik, Katalunian ere itxialdia ezarri dute Lleida probintziako beste eskualde batean. Han, 200.000 pertsona jarri dituzte berrogeialdian, baina, Galizian ez bezala, gutxienez hamabost egun egongo direla iragarri du Generalitateak.


Summary: Zortzi foku nagusi izan dira ekainetik Euskal Herrian.

Konfinamendua arintzen hasi zenetik, zortzi foku nagusi sortu dira Euskal Herrian. Ordiziakoa izan da azkenekoa. Kutsatze kate gehienak eten dituzte, eta denak kontrolpean dauzkatela esana dute agintariek. Ordiziakoarekin dago kezka, oraindik ez delako argitu noraino zabaldu den. Hauek dira kasuak:

Oriokoa

Azkeneko agerraldietako bat Orion (Gipuzkoa) izan da; ekainaren 19an detektatu zuten aurreneko kasua, eta elkarrekin harremana duten bi familiaren eta haien ingurukoen artean 23 lagun kutsatu dira. Agerraldia Orion detektatu zuten, baina ondoko herri batera ere zabaldu da, Aiara. Donostiako kasu batzuek horiekin lotura duten aztertzen ari dira. Oraindik ez dakite kontrolpean dagoen, edo kutsatu gehiago agertuko diren: ekainaren 26an atzeman dituzte azkeneko kasuak, lau.

Malerreka-Bortzirietakoa

Orioko kasuarekin bateratsu baieztatu dira beste bi agerraldi Nafarroan, Iruñerrian bata eta Malerreka-Bortziriak aldean bestea. Nafarroako Gobernuak kutsatze kopuruen «gorakada» bat gertatu zela jakinarazi zuen ekainaren 22an, baina ez du eman datu xeherik. Jakin da, halere, fokuetako bat Sunbillan dagoela; familia topaketa batean zabaldu da gaitza. Gobernuak berak jakinarazi du talde horretan eta haien harremanetan badirela gutxienez hamasei pertsona kutsatuta. Donezteben ere badira bi pertsona kutsaturik, eta Beran lau bat —horietako bat behintzat Irunen bizi da—; hango galdategi batekin harremana du kutsatuetako batek, eta PCR probak egin dizkie Nafarroako Gobernuak langile guztiei; lantegi horretan zazpi pertsona dira kutsatuak.

Iruñerrikoa

Iruñerriko fokuari buruz gobernuak apenas eman duen informaziorik. Jakin da otordu bat egiteko elkartutako bikote batzuen artean zabaldu dela gaitza, Iturraman, baina xehetasunik ez dago gehiago, eta ez dago argi zenbat jende gehiago kutsatu den ere. Santos Indurain Osasun kontseilariak ukatu egin zuen gaitzaren «agerraldiak» zirela azkeneko bi gertakari horiek, familia giroan gertatu zirela argudiatuta; baina, gerora, ekainaren 25ean, gobernuak berak «agerraldi» izendatu ditu.

Arrasatekoa

Aita Menni erietxeko lau langileri eta tutoretzapeko pisu batean lan egiten duen langile bati aurkitu zieten gaitza, ekainaren 13aren bueltan. Etxean bakartzeko agindua eman zieten bost langileei, eta kezka sortu zen, kasuak oso inguru gertukoak eta bat-batean agertu zirelako, baina geroztik ez da kasu berririk agertu horiei lotuta.

Basurtukoa

Ekainetik aurrera, erietxeetan izan ditu gaitzak aurreneko agerraldi indartsuak. Basurtuko erietxean sortu da orain arte fokurik handiena. Ekainaren 4an harrapatu zuten aurreneko kasua han: Revilla pabiloian zegoen gaixo bati detektatu zioten, eta berehala haren laguntzaileari. Gaitzak 45 pertsona kutsatu ditu harrezkero; tartean dira langileak, erietxean zeuden gaixoak, eta bisitariak ere bai. Hil egin da agerraldian kutsatutako gaixoetako bat. Eusko Jaurlaritzak sarritan esan du kontrolpean dagoela agerraldia. Ospitale bereko beste pabiloi batean ere alertan egon dira, ordea: Iturrizarren haurdun bati detektatu zioten gaitza. Erditzeko gelak itxi egin zituzten. Ekainaren 15etik aurrera, moteldu egin da kutsatze katea, eta ekainaren 23tik aurrera ez da beste positiborik izan foku honi lotuta.

Jesusen Zerbitzarietakoa

Basurtuko erietxean bisitan izandako moja batek bere kongregaziora eraman zuen gaitza, eta harrezkero zortzi lagun kutsatu dira Bilboko Jesusen Zerbitzarien zahar etxean. Ekainaren 20an jakinarazi zuten bi moja, hiru egoiliar eta hiru langile kutsatu direla han. Gaixotu guztien berri batera eman zuten, eta harrezkero ez dute bete positiborik jakinarazi.

Txagorritxukoa

Basurtuko agerraldiarekin ia batera gertatu zen Txagorritxukoa. Ekainaren 6an atzeman zuten lehen gaixoa, eta, hamar egunean, ekainaren 16rako, hamabost ziren kutsatutakoak; tartean, pazienteak, langileak eta bisitariak. Harrezkero ez da beste positiborik jakinarazi erietxe horretan. Agerraldian kutsatutako gaixo bat hil da. Eguneko zentroa ere itxi zuten ekainaren 22an, erabiltzaile bat gaixorik zegoela konturatu zirenean; ez du ematen horrek kate luzeagorik izan duenik. Txagorritxu zen koronabirusarentzako Arabako erreferentziako ospitalea, eta hura izan zen gaitzaren aurreneko fokua, otsailaren 28an han agertu baitziren aurreneko gaixoak.


Summary: Gasteizko Udalak Gardelegiko zabortegiko suteak ikertuko ditu. Aste honetan bi sute piztu dira zabortegian, eta Gasteizko Udalak suteen nondik norakoak ikertuko ditu.

Sute bat piztu zen atzo Gardelegiko zabortegian, Gasteizen. Aste honetan piztu den bigarren sutea izan da, eta Gasteizko Udalak suteak nahita piztutakoak izan diren aztertuko du. Izan ere, udaleko iturriek adierazi dutenez, bi suteak «oso antzekoak, denboran oso jarraituak eta kointzidentzia handikoak» izan dira.

Gardelegi 93 hektarea dituen zabortegi bat da, eta Gasteizko Mendietako paraje naturaletik gertu dago. Lehenengo sutea joan den ekainaren 28an piztu zen, 12:30 inguruan, eta ke adar beltz luze bat sortu zuen. Atzokoa, aldiz, 20:00ak aldera piztu eta 23:30 inguruan itzaltzea lortu zuten.

Atzoko sutearen aurrean, Eguzki talde ekologistak «hondakinen politika osoa berrikusi behar dela» eta horien kudeaketan «informazioa, gardentasuna eta erantzukizuna» eskaini behar direla berretsi du, eta «sute horien aurrean gardentasuna» eskatu dute.

Ohartarazi dutenez, hondakinen aire zabaleko sua «oso negatiboa» da «osasunerako arriskutsuak diren kutsatzaileen emisioengatik, hala nola dioxina eta furanoengatik eta hidrokarburo aromatiko poliziklikoengatik», eta hondakinak eta plastikoak erretzeak «arriskutsuak izan daitezkeen substantzia kutsagarriak sortzea» eragin dezakeela: «Kea eta lurrun toxikoak sortzeaz gain, airearen kalitateari larriki kalte egiten diote, eta instalazioekin muga egiten duten eremuko lurrean (Gasteiz barne), uretan eta biztanleguneetan sedimentatuko duten partikulak garraiatzen dituzte».

Era berean, Eguzkik galdegin du suteak ikertzeko eta «herritarren segurtasun eta osasunerako beharrezkoak diren neurri guztiak ezartzeko».


Summary: Gaur 600 pertsona inguruk egingo dute PCR proba Ordizian eta Beasainen. Agerraldia atzeman duten Ordiziako Etxezarreta kalean ibili direnei eskatu diete 943 007 635 telefono zenbakira deitzeko ordiziarrak badira, eta 900 20 30 50 zenbakira deitu beharko dute bertakoak ez direnek

COVID-19ak Ordizian (Gipuzkoa) izandako agerraldia zabaldu ez dadin, 600 pertsona inguruk —500 baino gehiagok Ordizian eta 75ek Beasainen (Gipuzkoa)— egingo dute gaur PCR proba. Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak jakinarazi duenez, Osakidetzaren kalkuluen arabera, gaur 750 proba egin ahal izango zaizkie aztertutako eremuan ibili diren pertsonei.

Hain zuzen, Ordiziako Etxezarreta kalean dagoen Sarri tabernan du jatorria agerraldiak. Bertan ibili direnei probak egiteko, hainbat karpa jarri dituzte herrian, eta gaur goizetik ari dira horretan. Osasun Sailak azaldu duenez, hamar erizain ari dira laginak hartzen, eta bost PCR egin ditzakete minutuko.

Osasun Sailak eskatu die ekainaren 27tik leku horretan ibili diren ordiziarrei 943 007 635 telefono zenbakira deituta; Ordizian bizi ez, baina eremu horretan ibili direnek, berriz, 900 20 30 50 telefono zenbakira deitu behar dute.


Summary: Txirrindulari bat hil da Irrisarri Landen, bizikletatik erorita. Atzo eguerdian izan zen istripua, eta unean bertan hil zen txirrindularia. Parkeko zuzendaritzak dolumina helarazi dio sendiari, eta nabarmendu dute «protokolo guztiak bete direla».

51 urteko Errenteriako gizonezko bat hil zen atzo Igantziko (Nafarroa) Irrisarri Land parkean bizikletatik erorita. Atzo eguerdian izan zen ezbeharra, parkeko instalazioetan. Istripua izandako tokira bertaratu ziren inguruko medikuak eta helikoptero bat, baina ezin izan zuten deus egin gizonaren bizitza salbatzeko. Autopsia egingo diote gaur, baina, lehen zantzuen arabera, burezur traumatismoaren eta arnas geldialdiaren ondorioz hil zen txirrindularia.

Irrisarri Landeko zuzendaritzak samina adierazi du Bike Parkeko instalazioetan atzo izandako istripuagatik. Hildakoaren familiari eta lagunei «dolumina» adierazi diete, eta «autopsien emaitzen zain» daudela jakinarazi dute, «heriotzaren arrazoiak argitzeko». Parkeko prozedurak aztertu eta «protokolo guztiak» bete direla baieztatu dutela nabarmendu dute.


Summary: Salatu dute euskara zerbitzua «kinka larrian» dagoela Hezkuntza Sailaren erabakiak direla medio. Eusko Jaurlaritzak erabaki du bertan behera utziko dituela euskal girotze barnetegiak eta Iralek irakasleei lanorduetan ematen zizkien ikastaroak. Bertako langileek atzera egiteko eskatu diote Hezkuntza Sailari.

«Euskara zerbitzua kinka larrian dago, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak hartutako azken erabakien ondorioz». Salaketa hori egin dute Iraleko eta Euskal girotze barnetegietako langileek, gaur goizean egin dute elkarretaratzean.

BERRIAk aurreratu zuenez, Eusko Jaurlaritzak bertan behera utziko ditu irakasleentzako lanorduetan Iralek ematen zituen ikastaroak eta euskal girotze barnetegiak. Azaldu dutenez, urtean 700 bat irakaslek jasotzen dute formakuntza Iralen. «Datorren ikasturtean, aldiz, formakuntzarako eskubidea kendu die sailak irakasle horiei guztiei», salatu dute. Gainera, datorren ikasturterako beste lan bat ere bazuten: Hamaika Esku programako 50 ikastetxetan baino gehiagotan esku hartzeak egitea irakurmenean, ahozkotasunean eta materialen egokitasunean. Azaldu dutenez, horretarako langile kopuru bera izango zutela esan zieten ekainaren 18an, baina, ondoren, webgunearen bidez jakin zuten bitarteko irakasleek ez dutela zerbitzuan jarraitzeko aukerarik izango. «Irakastegi guztiak hankamotz geratuko dira, eta batzuk, oso larri: «84 langileetatik 28 zerbitzutik kanporatuko dituzte, eta aurreikusitako erretiro mordoa gehitu behar zaio horri».

Euskal girotze barnetegien egoera «are larriagoa» dela azpimarratu dute. Ikasleek euskara ardatz duten lau eguneko egonaldiak egiten dituzte barnetegi horietan, baina bertan behera uztea erabaki dute. Salatu dute beste proposamen batzuk egin dituztela —ikasleak egun-pasa joatea barnetegietara, urtean zehar jarraipena egitea, teknologia berriak erabiliz eskolen eta barnetegien arteko lotura indartzea…— baina ez dietela erantzun.

Egoera ikusita, euskara zerbitzua indartzeko beharra dagoela azpimarratu dute: «Horregatik eskatzen diogu Hezkuntza Sailari atzera egin dezala hartutako azken erabakiekin, eta argi esan nahi diogu eskolak euskaldundu behar badu ezinbestekoa dela euskara zerbitzua indartsua izatea».


Summary: Kontsumobidek maskara saltokiak aztertuko ditu.

Kontsumobide maskarak saltzen dituzten saltokiak aztertzen hasiko da. Norbera babesteko ekipamendurako (NBE) FFP1, FFP2, FFP3 maskarak eta maskara kirurgikoak aztertuko ditu. Uztailaren 7an hasi eta 31ra arte arituko da. Ikuskapen kanpainaren helburua da aztertzea ea berme guztiak betetzen dituzten produktuen etiketek eta kontsumitzaileei ematen zaien informazioak.

Kontsumoko Euskal Institutuak jakinarazi duenez, nabarmen handitu da koronabirusaren prebentziorako produktuen kontsumoa; beraz, maskaren salmentek ere gora egin dute. Erakundeak beharrezkotzat jo du egiaztatzea produktu horiek guztiek Europako eta Espainiako arauak bermatzen dituztela, eta adierazi du aurrez aurre eta dokumentalki egingo dituztela horretarako azterketak. Produktuen salmentan edota agirietan irregulartasunik atzemanez gero, maskarak erretiratzeaz gain, zigorrak jarriko dituzte.

Besteak beste, datu hauek eman behar dituzte produktuek: enpresaren datuak, produktuaren ohiko izena, ontziaren edukia, konposizioa, produktua erabiltzeko aldia, funtsezko ezaugarriak, jatorria, produktuari testik egin zaion, eta, berrerabilgarria bada, gehienez ere zenbat aldiz garbitu daitekeen, eta azken prezioa.


Summary: Gizon bat atxilotu dute Gasteizen sexu abusuak egotzita. Ertzaintzak atxilotu zuen gizona larunbatean, adingabe bati sexu abusuak egitea egotzita.

Ertzaintzak gizon bat atxilotu du Gasteizen adingabe bati sexu abusuak egitea leporatuta. Atxiloketa larunbatean izan zen, eta gaur goizean utzi dute gizonezkoa epailearen esku.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak Efe berri agentziari adierazi dio ez dutela zehaztu ustezko erasotzailearen eta biktimaren artean ahaidetasun harremanik dagoen edo ez.


Summary: Italiak eta Maltak ateak itxi dizkie zamaontzi batean dauden 52 migratzaileri. Janaririk eta urik gabe geratzear daudela ohartarazi du kapitainak, eta migratzaileetako askok mediku baten berehalako beharra dute.

Lampedusatik (Italia) 30 miliara topatu zuten ostiralean 52 migratzaile zeramatzan patera, Libiatik Europarako bidean, hondoratzear zela. Abisua eman ostean, Libanoko zamaontzi batek erreskatatu zituen, eta, geroztik, lurreratzekoo baimen baten esperoan daude.

Italiaren eta Maltaren ezezkoa jaso du Mohammad Shaaban zamaontziko kapitainak, eta egoera muturrera heltzen ari dela jakinarazi du: edaririk eta elikagairik gabe geratzear daude. Itsasontzia abereak garraiatzeko da, eta baldintza jasangaitzetan daude migratzaileak. Eguraldia dela eta, sotoan sartu behar izan dituzte 52 lagunak, abereak eraman ohi dituzten tokian.

Larunbatean, Maltako kostara hurbildu zen ontzia, eta, eguraldi txarra zela medio, bertan geratzeko baimena jaso zuen. Halaber, eguraldia hobetu bezain pronto, “Maltako uretatik alde egiteko” agindua jaso zuen Shaabanek. Igandean, berriz, Maltako armadak bi laguni baimena eman zien lurreratzeko, osasun arrazoiengatik, baina gainerakoek itsasontzian jarraitzen dute.

Koronabirusaren krisia hasi zenetik, Italiak eta Maltak migratzaileak jasotzeari uko egin diote, osasun larrialdiagatik portuak seguruak ez direla arrazoituz.

‘Ocean Viking’, lehorreratzeko zain

Atzo heldu zen SOS Mediterranee gobernuz kanpoko erakundearen Ocean Viking ontzia Siziliako uretara, eta gaur bertan lehorreratzeko zain dago. Hamar egun daramatza noraezean itsasontziak, 180 migratzaile daramatzala, eta egoera muturreraino heldu da azken egunetan, sei lagun bere buruaz beste egiten ahalegindu baitira.


Summary: Hondartzetan pilaketarik ez izateko, aplikazioak erabiltzea gomendatu dute Gipuzkoako eta Bizkaiko aldundiek. Igandean, zazpi hondartza itxi zituzten Gipuzkoan edukiera mugak gainditzeagatik, eta Gipuzkoako Foru Aldundiak gogorarazi du aplikazioak erabiltzea komeni dela halako jende pilaketarik ez sortzeko.

Koronabirusaren aurkako prebentzio neurri gisa eta hondartzetan jende kopurua kontrolatze aldera, Gipuzkoako eta Bizkaiko aldundiek martxan jarri dituzte telefonoetarako aplikazioak. Nik hondartzak du izena Gipuzkoako Foru Aldundiak Aztirekin elkarlanean sortutako aplikazioak, eta BizkaiUP aplikazioaren bitartez izan daiteke Bizkaiko hondartzen egoeren berri.

Koronabirusaren gaitza gehiago kutsatu ez dadin, gizarteak arduraz jokatzeko tresna erabilgarriak sortzea izan da foru aldundien helburua. Gehienbat, balio du erabiltzaileek etxetik atera aurretik jakiteko nola dauden hondartzak, eta, beraz, arrisku egoerarik ez sortzeko. Nik Hondartzak espresuki horretarako sortutako aplikazio bat da, eta etengabe eguneratzen da; hortaz, hondartza bakoitzaren okupazio denbora errealean kontsultatu daiteke. Bizkaiko kasuan, ordea, BizkaiUP aplikazioak beste zerbitzu batzuk eskaintzen zituen lehendik, eta egun koronabirusaren gaineko informazioa emateko baliatu dute, besteak beste.

Gomendatutako distantzia soziala kontuan hartuta eta hondartza bakoitzaren tamaina aintzat hartuta neurtzen da edukiera bietan, eta informazioa kolore kode baten bitartez eskaintzen da: berdeak okupazio txikia dagoela esan nahi du; horiak, erdikoa; eta gorriak, handia. Aplikazioak Android eta IOS gailuetarako prestatu dituzte, baina, dena den, webgune berezi bat ere sortu dute aplikazioa deskargatu gabe online kontsultatzeko.


Summary: Hego Euskal Herriko herritarren %4,3k izan dute COVID-19a. Seroprebalentzia azterketaren emaitzen arabera, ia 124.000 pertsona kutsatu dira Hego Euskal Herrian.

Hego Euskal Herriko biztanleen %4,3ri erasan die COVID-19ak. Gaur eman dituzte seroprebalentzia azterketaren emaitzak —egindako hirugarren azterketa izan da—, eta ez dira asko aldatu ekainaren hasieran eta maiatzaren erdialdera eman zituztenen aldean: Hegoaldeko herritarren %4,4 kutsatu zirela iragarri zuten lehen aldian, eta %4,3 zirela esan zuten bigarren aldiz egindakoan. Lurraldekako datuei begiratuz gero ere, ez dago aldaketa nabarmenik. Gaur emandako datuen arabera, herritarren %6,6 kutsatu dira Nafarroan; %6,4 Araban; %3,6 Bizkaian; eta %2,5 Gipuzkoan. Aurreko azterketako emaitzei erreparatuta, nafarren %6,3 kutsatu zela adierazi zuten; arabarren %6,2; bizkaitarren %3,8; eta gipuzkoarren %2,6.

Portzentajeak estrapolatuz gero, ia 124.000 pertsona kutsatu direla ondoriozta daiteke. Lurralde bakoitzari dagokionez, Nafarroan eta Bizkaian izan du eragin handiena: 43.178 eta 41.495 pertsona kutsatu ditu, hurrenez hurren. Kopuruak txikiagoak dira Araban (21.219) eta Gipuzkoan (18.089). Dena den, lurralde denetan alde handia dago ofizialki jakinarazi dituzten datuekin konparatuta.

Gaur eman dituzte datuok Espainiako Gobernuak eta Karlos III.a Institutuak. Horretarako, Hego Euskal Herriko 4.811 herritarri probak egin dizkiete ekainaren 8tik 22ra, COVID-19aren antigorputzak dituzten ala ez ikusteko. Lurraldearen arabera, Nafarroakoak dira 1.697, Bizkaikoak 1.277, Gipuzkoakoak 1.065 eta Arabakoak 772.

Antigorputzen galera

Txostenean, beste aldagai interesgarri bat ere jaso dute: antigorputzen galera. Espainiako datuen arabera, lehen proban positibo eman zutenen %14,4k negatibo eman dute hirugarrenean. Galera hori gehienbat sintomarik izan ez dutenen artean gertatu da (%20,3), eta kasu gutxiago izan dira PCRan positibo eman dutenetan (%2,7) eta bat-batean usaimena eta dastamena galdu zutenetan (%7,4). Raquel Yotti Karlos III.a Institutuko zuzendariak azaldu duenez, antigorputzak ez atzemateak ez du esan nahi pertsona horiek ez daudela immunologikoki babestuta. Izan ere, test serologikoek antigorputzak atzematen dituzte, baina ez zelulen immunitatea.


Summary: Pilotu donostiar bat hil da helikoptero istripu batean, Katalunian. Ezbeharra gaur gertatu da, 12:00 aldera, Lleidan. Istripuan, donostiarrarekin zihoan lankidea ere hil da.

Pilotu donostiar bat hil da gaur La Vansa i Fornols herrian (Lleida, Katalunia), lankide batekin linea elektrikoak mantentzeko lanak egiten ari zela. Ezbeharra gaurko 12:00 aldera gertatu da, eta istripuan bi lankideak hil dira. Babes Zibilak azaldu duenez, lekuko batek SOS Deiei ohartarazi die helikoptero bat erori dela eta su hartu duela. Larrialdi zerbitzuetakoak joan dira Istripua gertatu den tokira.

Mossos d'Esquadrak ikerketa bat ireki du ezbeharraren nondik norakoak argitzeko.

Gipuzkoako hiriburuko pilotuak hilabete honetan garraiatu behar zuen helikopteroz Santa Klara uhartera Cristina Iglesiasen eskultura. Izan ere, eskultore donostiarrak uharteko itsasargi barruan kokatuko du bere pieza, eta itsas hondoa irudikatuko duen brontzezko ontzi handi bat izango du oinarri.


Summary: Macronek gobernu berrian mantenduko ditu orain arteko ministro gehienak. Dupond-Moretti abokatu ezaguna da berrikuntzetako bat. Justizia ministro kargua hartuko du. Hogei ministro izango dira guztira. Horietatik, lau kide dira berriak gobernuan.

Frantziako Gobernu berria osatuko duten ministroen zerrenda jakinarazi dute, eta hautaketak agerian utzi du Macronek orain arteko gobernu kideen esku utziko dituela aurrerantzean ere ardurarik garrantzitsuenak. Hogei ministrok osatuko dute exekutibo berria –aurreko aldian baino ministro bat gehiago izango da–. Horien artean, lau dira soilik kide berriak: Roselyne Bachelot Kultura ministroa, Barbara Pompili Trantsitzio Ekologikorako ministroa, Amelie de Montchalin Funtzio Publikoaren Eraldaketarako ministroa eta Eric Dupond-Moretti Justizia ministroa.

Azken hori aski ezaguna da Frantzian, azken urteotan politikan eta hedabideetan oihartzun handia eduki duten kasuetan aritu baita abokatu gisa. Besteak beste, Bernard Tapie enpresaburuaren auzian, Abdelkader Merah islamistarenean, eta Julian Assange kazetariarenean.

Gainerako hamaseiak, aurretik gobernuan zeuden ministroak dira. Horietatik, zazpik ardura berriak izango dituzte hemendik aurrera. Gerald Darmaninek, Barne ministerioa gidatuko du, Elisabeth Bornek Lan ministerioa, Franck Riesterrek Atzerriko Merkataritza ministerioa, Julien Denormandiek Nekazaritza ministerioa, Sebastien Lecornuk Itsasoz Haraindiko ministerioa eta Annick Girardinek Itsasoko ministerioa.

Beren orain arteko karguan jarraituko dute, berriz, Florence Parlyk –Defentsa–, Olivier Veranek –Osasuna–, Jean-Michel Blanquerrek –Hezkuntza–, Bruno Le Mairek –Ekonomia–, Jean-Yves Le Drianek –Europa eta Atzerri Gaiak–, Frederique Vidalek –Ikerketa eta Berrikuntza–, Jean-Baptiste Djebbarik –Garraioa– eta Jacqueline Gouraultek –Lurralde Kohesioa–.

Lehen ministroaren gertukoak izango dira Elisabeth Moreno Berdintasun ministro ordezkaria eta Marc Fesneau Parlamentuarekiko Harremanetarako ministro ordezkaria.

Macronek gobernuari norabide berri bat ezarri nahi diola esana zuen aurretik. Ziurtatu du agintaldiaren azken urteetan lehentasun izango duela koronabirusak eragindako krisiari aurre egitea. «Nire politikaren ardatza 2017an ezagutarazi nuen proiektuak izaten segitzen du. Baina nazioarteko aldaketetara eta bizitzen ari garen krisira egokitu behar da: bide berri bat markatu behar dugu», adierazi zuen estatuburuak.

Bi urte barru egingo diren presidentetzarako bozei begira ere egin du gobernu hautaketa. Kartak aldatu behar izan ditu duela bi aste herriko bozetan Errepublika Martxan bere alderdiak jaso zuen astinduaren ondoren, eta mezua ere moldatu du egoera berrira. Presidenteari ez zaio oharkabean pasa berdeek udal bozetan izan duten gorakada.

Hala, iragarri du helburu izango dituela gizarte politikak eta ingurumenari lotutako neurriak sustatzea ere, eta «ordena errepublikano justua berrezartzea» nahiz «Europako subiranotasuna babestea».

Macronen adierazpenak tentuz hartu dituzte baina EELV alderdi ekologistan. Berdeek argitu zuten ez zutela presidenteak iragarritako gobernu berrian parte hartuko. EELVko eurodiputatu David Cormanden iritziz, ez dago sinesterik ingurumena eta gizarte gaiak gobernuaren egiazko lehentasun direnik.

Egokitze testuinguru horretan aukeratu zuen Macronek Frantziako lehen ministro berria, joan den ostiralean: Jean Castex kontserbadorea hautatu zuen kargurako, Edouard Philippen tokia har dezan. Philippek dimisioa aurkeztu zuen joan den ostiralean, deseroso zebilelako gobernuburu lanetan, Macronekin zituen desadostasunak tarteko.

Castex lehenengo egunetik agertu da parlamentuan gehiengo zabala osatzen duten Martxan, MoDem, Agir eta beste talde txikiago batzuen arteko elkarrizketa sustatzearen alde, eta adierazi du horiekin duen harremana dela «garrantzitsuena», eta horri eutsiko diola. Indar horietako ordezkariekin biltzen hasi zen atzo.

Martxan 281 diputaturekin gelditu da Asanblea Nazionalean, azken asteetan hainbat ordezkarik taldea utzi ostean. Modu horretan, Macronen alderdia gehiengo osorako behar dituenak baino zortzi diputatu gutxiago dauzka.


Itzaliz joan, eta sari txikia

Summary: Itzaliz joan, eta sari txikia. Realak bana berdindu du Levanteren aurka. Txuri-urdinek, lehen zatian ondo jokatu arren, ez dute lortu partida ixtea, eta puntu bakarra bildu dute. Reala zazpigarren da sailkapenean, seigarrenarengandik bi puntura.

Hiruren gose, eta bakarrarekin ase behar. Puntuak biltzen hasita, ez ditu nahi zituenak lortu Realak. Bana berdindu du Levanteren aurkako partidan, eta sari eskasarekin itzuliko da Herrialde Katalanetatik. Txuri-urdinek indartsu hasi dute neurketa, baina itzaliz joan dira, eta lehen zatiko suhartasunak ahaztuta sari eskasarekin konformatu behar izan dute partidaren amaieran.

Imanol Alguacilek sei aldaketa egin ditu azken partidako hamaikakoarekin alderatuta. Hasieran ondo atera zaio apustua. Bizi hasi da neurketa, eta Reala izan da jokoari gatza gehitzeaz arduratu dena. Ezbairik gabe, garaipena izan du jomugan, eta partidaren pisua bere bizkar hartu du lehendabiziko minutuetatik. Garaipena behar zuen aurreko jardunaldian erakutsitako hobekuntza berretsi eta Europarako xendari eusteko, eta goseti ekin dio partidari.

Hala, hirugarren minuturako lehen aukera izan du Donostiako taldeak. Ezker hegaletik antolatutako jokaldi batean, Mikel Oiartzabalek ondo erdiratu du, eta Alexander Isakek ezin izan du baloia errematatu. Lehen abisua izan da.

Izan ere, 12. minuturako aurretik zen Reala. Oiartzabal eta Isak ondo baino hobeto moldatu dira elkarrekin, eta ez dute asko iraun 0-1ekoa egiteko. Minutu batzuk lehenago bezala, eibartarrak ezkerraldetik erdiratutako baloia ederki jo du Isakek, eta aurretik jarri ditu bisitariak. Pozak gutxi iraun dio Realari, ordea. Izan ere, ordura arte deus gutxi egin duen arren, Levantek gola sartu du ezerezetik. Jose Luis Moralesek zelai erditik aurrera jaso du baloia, eta asmatu egin du txuri-urdinen atearen aurrean. 16. minutua zen.

Hortik aurrera, Realak eutsi egin dio zelaiko nagusitasunari, baina azken metroetan asmatu gabe. Lehen zatian %72ko baloi jabetza izan duten arren, ezin izan dute aurkariaren atea bigarrenez zulatu, eta ez arriskurik sortu ez dutelako. Atsedenaldiaren aurreko jokaldian, izugarrizko aukera galdu du Cristian Portuk; aurrelaria bakar-bakarrik geratu da Aitor Fernandezen aurrean, baina kanpora bota du baloia, Isakek zailena egin eta izugarrizko pasea eman ostean. Suediarra bikain aritu da lehen zatian.

Bigarrenari antzera ekin badio ere, Realaren txinparta itzaliz joan da minutuek aurrera egin ahala. Baloi jabetza handiagoa izanagatik, erasoan hutsal aritu dira gipuzkoarrak, eta taldea geroz eta bareago aritu da.

Norabide aldaketa Indar korrelazioa aldatu egin da hurrengo minutuetan, eta zelai erdiko borrokan nabaritu da hori. Zeresan berezia izan du horretan Realaren sistema aldaketak. Imanolek Igor Zubeldiaren eta Diego Llorenteren zelairatu ditu Martin Zubimendiren eta Martin Odegaarden lekuan, eta taldeak urrats bat atzera egin du, Levanteri zelaian lekua irabazteko modua emateraino.

Kontuak horrela, etxeko taldea erosoago aritu da norgehiagokako azken zatian, eta azken ordu laurdenean estutu egin ditu Realekoak. Area ertzetik eta geldikako jokaldietan egindako saialdiek ez diete balio izan, baina txuri-urdinak urrundu dituzte Aitorren areatik, eta horrek ere balioa zuen valentziarrentzat.

Levantek aurrera egin badu ere, Realak ez du estutasun askorik izan atzeko lerroan. Erasoa salduta, segurtasuna bereganatu du. Txuri-urdinek, azkenerako, puntu bat onetsi dute. Besterik ezean, galtzea baino hobea da, baina aurkariak ez daude deus oparitzeko. Ezta Europarako lehian ere.


Summary: Euskaltel Espainiako 1,8 milioi etxetara iritsi ahalko da. Orangerekin eginiko akordioari esker, zuntz bidezko estaldura handituko du.

Euskaltel taldeak hitzarmena egin du Orangerekin, eta, horri esker, haren zuntza 1,8 milioi etxebizitzara heldu ahal izango da, bistream modalitatean. Frantziako konpainiak Espainian egingo dituen 3 milioi zuntz hedapenetatik gutxienez 1,8 milioi eskuratzeko aukera izango du Euskaltelek. Hedapena 2023a amaitu baino lehen burutzeko asmoa du.

Euskaltelek «aurrerapausotzat» jo du Frantziako telekomunikazio enpresa horrekin eginiko akordio berria. 2019ko abenduaren 13an, handizkako kontratuak berritu eta hobetu zituen Orangerekin, bai sare finkorako bai sare mugikorrerako, «aurreko akordioen baldintzak hobetuz eta haien iraupena luzatuz».

Iazko emaitzen berri ematean, Euskaltelek jakinarazi zuen bere zerbitzuak Hego Euskal Herriko eta Espainiako 13,5 milioi etxetara iristen zirela, bere sare propioa eta hirugarrenen sarbidea erabilita; Orangerena, besteak beste.

Euskaltelek adierazi du sarearen estaldura handitzea «funtsezko aktibo bat» dela taldeak Espainian zabaltzeko duen planaren barruan —18 milioi etxetara iristeko aukera izan nahi du bigarren hiruhilekoaren amaierarako—. Virgin telco markarekin egingo du hori.

Ekainaren 13an, Xabier Iturbe Euskalteleko presidentearekin eginiko elkarrizketa argitaratu zuen BERRIAk.


Summary: Ordiziako fokuan 35 pertsona kutsatu dira oraingoz, eta alkateak «autokonfinatzeko» eskatu du. Beste hemeretzi positibo daudela jakinarazi du Osasun Sailak, eta dagoeneko mila PCR baino gehiagoren emaitzak jaso dituzte. Alkateak "kutsatze komunitario bat" dagoela esan du.Murgak baztertu egin du konfinamendua ezartzea, baita joan-etorriak mugatzea ere. Itxi zituzten Haka, Miami eta Kebab tabernetako zerbitzariek negatibo eman dute. Biharko azoka bertan behera utzi du Udalak, eta kiroldegia, jolas parkeak eta liburutegia itxi ditu.

Beste hemeretzi positibo baieztatu dituzte gaur Ordizian (Gipuzkoa). Mila PCR baino gehiagoren emaitzak dituzte, eta, aurretik baieztatuta zeuden kasuak kontuan hartuta, 35 pertsona kutsatu dira agerraldian, oraingoz. Nekane Murga Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuak eman ditu datuok, eta adierazi 1.700 PCR inguru egin dituztela bi egunean. Jakinarazi duenez, kutsatuta dauden guztiak ez dira Ordiziakoak, ezta Goierri eskualdekoak ere. Agerraldiaren jatorria ere zehaztu dute: Lleidatik (Herrialde Katalanak) etorritako pertsona bat. Konfinamendua ezartzea baztertu du Murgak, baita joan-etorriak mugatzea ere, eta gogorarazi du distantzia mantendu ezin denean maskara erabiltzea beharrezkoa dela. Gainera, gaueko aisialdia mugatzea aztertzen ari dira. Irmo mintzatu zen Adur Ezenarro Ordiziako alkatea: «Argi dago transmisio komunitario baten aurrean gaudela; orain ikusi beharko da transmisio horren hedapena zein den».

Datu horien berri izan bezain laster —Eusko Jaurlaritzak argitara atera arte ez du horien berri izan Ordiziako Udalak—, hainbat neurri hartu ditu Ordiziako Udalak bere aldetik: jolas parkeak, Majori kiroldegia, liburutegia eta eraikin publiko guztiak itxi ditu, eta bertan behera utzi du bihar egitekoa zen asteazkeneroko azoka. Adur Ezenarro alkateak BERRIAri adierazi dio ez duela baztertzen arratsaldean neurri gehiago hartu behar izatea, Ordiziako, Beasaingo, Idiazabalgo eta Lazkaoko alkateekin Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak egingo duen jarraipen batzordean.

Jarraipen batzordea 17:00etan bilduko da, eta, bi ordu lehenago, Segurtasun Sailak beste bilera bat du Ordiziako udaltzainekin. BERRIAk jakin duenez, dagoeneko hainbat neurri zorrozteko dekretua prestatzen ari dira. Besteak beste, tabernetako terrazen erabilerari eragin diezaieke horrek. Murgak azaldu du arratsalderako jarraipen batzordearen helburua dela datuak aztertzea, eta, «beharrezkoa balitz, neurriak hartzea».

Gaur beste 540 proba

«Osasuna da gure lehentasuna da, eta osasuna zaintzeko beharrezkoak diren neurriak hartuko ditugu», ohartarazi du Murgak. Azpimarratu duenez, beharrezkoa dela ikusiz gero, ez dute zalantzarik egingo «irmotasunez» aritzeko. Sailburuaren esanetan, atzo 985 PCR proba egin zituzten, eta beste 540 egingo dituzte gaur. Horien emaitzei atzo egindako beste 300 proben emaitzei gehitu beharko zaizkie datozen egunetan fokuaren tamaina zein den jakiteko. Biharko ere txandak ematen ari dira osasun etxean.

Positibo kasuen igoerak bi arrazoi ditu, Osasun sailburuak esan duenez: azken 24 orduetan beste hamalau kasu atzeman dituzte, eta ikerketak eginda ondorioztatu dute aurretik atzemandako positibo batzuek ere lotura dutela herri horretako agerraldiarekin. Orain arte egindako lana ere azpimarratu du Murgak, eta zehaztu du karpek bertan jarraituko dutela, beharrezkoa den arte. Positibo eman duten guztiak dagoeneko bakartuta daude, eta euren kontaktuak azaltzen ari dira. Erlazio sozialetan kutsatzea posible dela azpimarratu du, eta oroitarazi du maskarak erabili behar direla, «Ordizian gertatutakoa beste edozein herritan gertatu daiteke eta».

Haka, Miami eta Kebabeko zerbitzariek, negatibo

Goizean datu ofizialik ez zegoen arren, Adur Ezenarro alkateak jakinarazi du «positibo batzuk» atzeman dituztela atzo Ordizian egindako PCR probetan. Erantsi du herritarren bidez jakin ahal izan dutela pare bat herritarrek behintzat jaso dutela positibo eman dutela dioen mezua; itxi dituzten hiru tabernetako —Haka, Miami eta Kebab— zerbitzariek, berriz, negatibo eman dute. Hala ere, alkateak lasai egoteko mezua zabaldu nahi izan du. Izan ere, esan duenez, Osasun Publikotik adierazi diete hainbeste proba eginda «oso zaila» dela positiborik ez egotea, baina ez duela horrek esan nahi Sarri tabernako fokuarekin lotura dutenik.

900 PCR proba inguru egin zituzten atzo, eta iluntzean jakinarazi zuten lehen 91 emaitzek negatibo eman zutela. PCR probak modu masiboan egiten ari dira atzo goitzetik herrian, larunbatean Etxezarreta kaleko Sarri tabernan COVID-19 foku bat atzeman zela eta: oraingoz, zazpi dira positiboak, eta ehun pertsona inguruk izan dute zuzeneko harremana haiekin.

Nekane Murgak eguneko datuak ere eman ditu: lau positibo atzeman dituzte Bizkaian, eta hamabost Gipuzkoan. Atzo COVID-19ak ez zuen inor hil.


Summary: La Paz hiriko fiskalak «terrorismoa» egotzi dio Evo Morales presidente ohiari. Iazko azaroko grabazio batean oinarritzen da salaketa. Barne Ministerioaren arabera, bertan entzuten zaio Moralesi hainbat hiri itxi eta elikagairik gabe uzteko eskatzen.

Evo Morales Boliviako presidente ohiak uste du bere aurkako «terrorismo» salaketa «legez kanpokoa» eta «konstituzioaren aurkakoa» dela. La Paz hiriburuko Fiskaltzak aurkeztu du salaketa, Barne Ministerioak zabaldutako grabazio batzuetan oinarrituta. Iturri ofizialen arabera, beste lider indigena batekin hitz egiten entzuten zaio bertan Moralesi, eta hiriak ixteko eskatzen dio. «Ez sartu janaririk hirietara. Benetako blokeo bat egingo dugu. Boliviatik kanporatu naute; blokeatu egingo ditugu irabazi arte». esan zuen Moralesek, fiskaltzaren txostenaren arabera.

Fiskaltzaren esanetan, Faustino Yucra buruzagi indigenak eta Moralesek telefonoz hitz egin zuten iazko azaroaren 14an, presidente ohia Mexikon zegoenean, baita hurrengo egunetan ere. Yucra bera apirilaren 8an atxilotu zuten, «terrorismoa, sedizioa eta terrorismoa finantzatzea» leporatuta.


Summary: Eibarrek bere esku dauka Lehen Mailan segitzea. Bart Sevillan galdu arren, sei puntuko aldea dauka jaitsieratik, eta ostegunean, Leganesi irabazten badio, pauso handia emango du helburua lortzeko.

Punturik gabe itzuli da bart Eibar Sevillatik. Itxura ona eman du, eta, azkenera, berdintzeko bi aukera garbi izan ditu: Kikeren errematea zutoinak geratu du, eta gero, Dmitrovic atezainarena Ocamposek atera du (argentinarrak atezain bukatu du, Vaclikek min hartu duelako). Aukera horiek ez dira itzuliko, eta joan da Sevillako partida. Galtzea ez da aurrerapausoa, inondik ere, baina Eibarrek bere eskura dauka oraindik ere Lehen Mailan jarraitzea.

Lau partida geratzen zaizkio, eta datorrena finala da: Leganes izango du kontrario ostegunean (19:30), Ipuruan. Azken-aurreko doa Javier Agirreren taldea, eta zazpi puntu ateratzen dizkio Jose Luis Mendilibarrenak. Eibarrek irabaziz gero, kontrario bat kenduko luke helburua lortzeko bidean, eta soilik Mallorca geratuko litzaioke lehiakide moduan. Orain, sei puntu ateratzen dizkio Eibarrek azken-hirugarren doan talde horri.

Lau partidatan sei puntuko koskari buelta ematea ez da lan samurra, eta, Eibarrek bere lanak ikaragarri gaizki egiteaz gain, Mallorcak bereak ia bikain egin beharko lituzke. Baina aukera horren bueltan bakarrik jarduteko, ezinbestekoa du Eibarrek ostegunean Leganesi irabaztea, bestela beste kontrario bat gehiago sartuko bailitzaioke lehian: Leganes bera.

Beste eragile bat ere bada ekuazio honetan: Celta eta Alavesek ere Eibarrek adina puntu dituzte orain. Lau partida horietan, hauxe da lehian diren edo egon daitezkeen taldeen partida sorta:

Leganes (28 puntu)

Eibar-Leganes Leganes-Valentzia Athletic-Leganes Leganes-Real Madril

Mallorca (29 puntu)

Mallorca-Levante Sevilla-Mallorca Mallorca-Granada Osasuna-Mallorca

Celta (35 puntu)

Celta-Atletico Madril Osasuna-Celta Celta-Levante Espanyol-Celta

Eibar (35 puntu)

Eibar-Leganes Espanyol-Eibar Eibar-Valladolid Vila-real-Eibar

Alaves (35 puntu)

Real Madril-Alaves Alaves-Getafe Betis-Alaves Alaves-Bartzelona


Summary: Ekainean behera egin du diru sarrerak bermatzeko errenta jaso dutenen kopuruak. Araban, Bizkain eta Gipuzkoan 54.039 laguni eman diete laguntza, maiatzean baino 27 gutxiagori. Lanbideren arabera, «krisiaren ondorioak datozen hilabeteetan igarriko ditugu, langabezia sariak-eta amaitzean».

Badirudi koronabirusaren krisiaren ondorioak ez direla berehalakoak izango. Ekainean maiatzean baino herritar gutxiagok jaso dute diru sarrerak bermatzeko errenta Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, baina, Lanbideko iturrien arabera, datuek ez dute joera bat erakusten: «Ondorioak datozen hilabeteetan igarriko ditugu, langabezia sariak-eta amaitzen direnean».

54.039 lagunek jaso dute laguntza ekainean, maiatzean baino 27 gutxiagok, eta, lurraldeka, Bizkaian daude prestazio hori jaso duten herritar gehien: 32.719 dira han, 12.949 Gipuzkoan eta 8.371 Araban. Datuak 2019ko ekainekoekin alderatuta, 337 herritar gehiagok jaso dute DSBEa aurten.

Dena den, laguntza jasotzen dutenak eta haiekin bizi direnak kontuan hartuta, DSBEaren onuradun diren pertsonek gora egin dute azken hilean (+133). Igoera, hala ere, maiatzean baino askoz txikiagoa da: 1.819 onuradun gehitu ziren orduan.

Ekainean laguntza eman dietenen %43,4 langabeak dira, lautik bat pentsiodunak, eta %18,7 dira DSBEa laneko irabazien gehigarri modura jaso dutenak. Diru sarrera hori 693,73 euro eta 1.074,53 euro artekoa izan daiteke, onuradunaren diru sarreren eta etxe berean bizi diren pertsonen arabera.


Summary: Epai batek aukera eman dio Urdaibairi 2018ko Kontxako Bandera eskuratzeko. Bermeoko klubak esan du EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak ebatzi duela lehen jardunaldian jarri zitzaion zigorra ez zela zuzena izan. "Bandera eta sariak eskuratzeko aukera zabalik utzi dizkigu erabaki horrek", adierazi du Urdaibaik. Eneko Goia Donostiako alkateak ez du baztertu epai horren aurkako helegitea aurkeztea.

Kontxako Bandera eta eztabaida amaigabeak albiste dira berriz ere. 2018an gertatua baliteke zalantzan egotea. Hala adierazi du Urdaibaik, EAEko Justizia Auzitegi Nagusiaren epai baten berri emanez.«Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak arrazoia eman digu 2018ko Kontxaren deskalifikazioari dagokionez, eta irabazlearen bandera eta sariak eskatzeko aukera zabalik utzi du. Ezarritako zigorrik gabe, Bermeo izan zen onena bi igandeetako denboraren baturan». Hori idatzi zuen atzo iluntzean klubak sare sozialetan.

Duela bi urteko Kontxan, lehen jardunaldian, Urdaibaik eta Zierbenak arraun palak jo zituzten bigarren luzean. Bermeoko kluba jo zuten erruduntzat epaileek orduan, eta azkeneko postura bidali zuten; gainera, Bermeokoen egun hartako denbora hau izango zela ebatzi zuten: azkenaren denborari 15 segundo batzea. Hondarribiak irabazi zuen bandera, baina, Urdaibairen zigorra baliogabe geratuko balitz, bi egunetako denborak batuta, banderak Bermeon behar luke.

Justizia Auzitegi Nagusiaren epai horren inguruan, Eneko Goia Donostiako alkateak esan du ez dutela baztertzen helegitea aurkeztea. Horretarako, hilabeteko epea du Udalak, estropadaren antolatzaileak. «Bandera batentzat edo bestearentzat izateaz harago, gauza asko jartzen ditu jokoan epaiak. Adibide batekin azalduta, futbolean, epaileek erabakitzen dute jokaldi batean gola izan den edo ez. Talde batek helegitea jar badezake, eta handik hiru urtera epaile batek ebaztea gola izan den edo ez...» .

«Harrituta» azaldu da Goia epaiarekin, «baina erabaki judizialak ezin direnez zalantzan jarri, ez dugu horrelakorik egingo. Kirol proba batean, kasu honetan Kontxako Banderan, epaile batzuek hartzen dituzte erabakiak, eta harrigarria da epaiarekin hori guztia ari direla zalantzan jartzen. Eta inoiz ez da horrelakorik egin gurean». Aurreko kasu batzuen aipamena ere egin du: «Izan ditugu aurrekariak, eta horrelakorik ez da sekula gertatu. Harritu egiten gaitu epaiak, lehen gure aldekoa izan zelako».


Summary: Gasteizko Lehendakaritzaren egoitza hustu dute. Kaleko obra batzuek eragindako kearen ondorioz jo du alarmak egoitzan. Prentsaurrekoa arazorik gabe bukatu dute.

Nekane Murga Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburua eguneko datuei buruzko prentsaurreko ematen ari zela, Gasteizko Lehendakaritzaren egoitza hustu dute. Segurtasun alerta batek jo du egoitzan, eta kazetariak eta bertako langileak kalera atera behar izan dituzte.

El Correok jakinarazi duenez, kaleko obra batzuek sortutako kearen ondorioz jo du alarmak egoitzan. Arrazoia zein den jakinda, berriz ere sartu dira egoitzara, eta prentsaurrekoa arazorik gabe bukatu dute.


Sexu eraso bat salatu dute Errigoitin

Summary: Sexu eraso bat salatu dute Errigoitin. Udalaren arabera, gizonezko batek sulfatatzeko likidoa bota zion aurpegira bere bikotekide ohiari.

Joan den igandean Errigoitin (Bizkaia) gertatutako sexu eraso bat salatzeko, elkarretaratze batera deitu du hango udalak. Gaur dira egitekoak, 20:00etan. Udalaren arabera, erasoa joan den igandean gertatu zen. Emakumezko bat bere alabaren bila joan zen bikotekide ohiaren etxera, eta hark sulfatatzeko likidoa bota zion aurpegira. Erasoak kalteak egin dizkio andrazkoari eztarrian eta lepoan. Ez da gizonezko horrek bere bikotekide ohiari eraso egiten dion aurreneko aldia.

Udalak erasoa gaitzetsi du; andrazkoari elkartasuna adierazi dio, eta elkarretaratzean parte hartzera deitu du.


Summary: Jaurlaritzak 15,4 milioi jarriko ditu aldi baterako erregulazioak osatzeko. Soldata txikienak dituzten langileek hilean 100 eta 150 euro artean jasoko dituzte. Uztailaren 1etik irailaren 30era arteko erregulazioei eragingo die

Eusko Jaurlaritzaren Gobernu Kontseiluak astearte honetan onartu du 15,4 milioi euro jartzea enplegua aldi baterako erregulatzeko espedientean dauden langileen soldatak osatzeko: hilean 150 euro gehienez. Uztailaren 1etik irailaren 30era arteko erregulazioei eragingo die. Osagarri horren helburua da aldi baterako erregulazioek eragindako errenten murrizketa «arintzea», egoera horretan egon aurretik langileek zuten «bizi mailari eusten laguntzeko».

Ekainaren 18an adostu zuten osagarri hori Jaurlaritzak, patronalek eta CCOO eta UGT sindikatuek, Elkarrizketa Sozialerako Mahaian —ELAk eta LABek ez parte hartzea erabaki zuten—.

40.000 pertsonari baino gehiagori eragingo die neurriak. Osagarria jasoko dute hilean 1.666 eurotik beherako kotizazio oinarria edo urtean 20.000 eurotik beherako soldata gordina duten langileek. %50etik beherako lanaldia duten langileek 100 euro jasoko dituzte, eta % 50etik gorako lanaldia dutenek, 150. Tarte horiek berdin mantenduko dira aipatutako kotizazio oinarritik beherako soldata duten guztientzat.


Nagore Laffage oroitu dute Iruñean

Summary: Nagore Laffage oroitu dute Iruñean. 12 urte beteko dira gaur Jose Diego Yllanesek Nagore Laffage hil zuela. 2018tik aske dago baldintzapean.

Uztailaren 7ak ez du bakarrik besta itxura Iruñean. Aldarrikapena ere bada. Hamabi urte beteko dira gaur Jose Diego Yllanesek Nagore Laffage hil zuela, eta, aurten bestarik ez den arren, Laffage oroitu eta omenaldia egin diote. Eguerdiko ordu batean izan da ekitaldia, Iruñeko Vinculo plazan, Nagore Ez zaitugu ahazten, Justizia eta konponketa guztientzat. Bakarrik bai da bai lelopean. Astelehen Lilak elkarte feministak antolatu du bilkura.

Samindura eragin zuen Iruñean Laffageren hilketak. Ez, ordea, hilketak bakarrik. Hasieran, genero-indarkeria kasu gisa ikertu zuten hilketa, baina, Laffageren eta Yllanesen artean bikote harremanik ez zela jakitean, prentsak utzi egin zion genero indarkeria deitzeari.

Horrek zuzenean eragin zuen epaiketan eta Yllanesek jasotako zigorrean. Fiskalak eta Laffageren familiaren abokatuak hogei urteko espetxealdia eskatu zuten Yllanesentzat, hilketa delitu batengatik. Baina herri epaimahaiak ebatzi zuen hilketa ez baizik homizidioa izan zela, eta epaileek hamabi urte eta erdiko zigorra ipini zioten. 2018tik aske dago baldintzapean. 2019an, gainera, hainbat hedabidek zabaldu zuten psikiatra gisa ari zela lanean Madrilgo kontsulta batean.

Laffageren hilketak inflexio puntua eragin zuen mugimendu feministan, eta bereziki jai giroko eraso matxistei eman beharreko erantzunetan. Hilketaren 10. urteurrena kari kazeta honek egindako erreportajean, hala onartu zuen Zuriñe Altable Iruñeko mugimendu feministako kideak: «Orduan ez ginen ohartu. Baina, orain, atzera begiratu, eta konturatu gara ispiluaren aurrean jarri gintuela. Hasieran, beste hilketa matxistetan bezala erantzun genuen. Baina apurka ohartu ginen: zer gertatzen ari da jaietan? Hilketa matxista hark bazuen testuinguru bat: jai giroan gertatu zen».

Hala, geroztik Iruñean izandako eraso matxistek herritarren erantzuna zabala izan dute. 2016an izandako talde bortxaketaren ondotik, mobilizazio handiak egin zituzten Iruñean, eta epaiketak iraun zuen bitartean eta epaia jakinarazi ondotik ere herritarrek kaleak hartu zituzten biolentzia matxista gaitzetsi eta justizia egiteko eskatzeko.


Summary: Jaurlaritzak 350.000 euro emango dizkio Itsas Salbamendu Humanitarioari. Gobernu Kontseiluaren arabera, laguntza hori emango diote Aita Mari ontziak aurrera jarrai dezan pertsonen bizitzak "zaintzeko helburuarekin".

Eusko Jaurlaritzaren Gobernu Kontseiluak erabaki du Itsas Salbamendu Humanitarioa erakundeari 350.000 euroko diru laguntza ematea, GKE gobernuz kanpoko erakunde horren Aita Mari ontziak aurrera jarrai dezan Mediterraneo itsasoan pertsonen bizitzak «zaintzeko helburuarekin», eta «giza eskubideen defentsa sustatzen».

Gobernu kontseiluaren ebazpenaren arabera, GKE horrek «urgentziazko eskaria» egin dio bere zereginean segitu ahal izateko. Kontuan hartu behar da Aita Mari-k joan den apirilean egin zuela azkeneko erreskatea —44 etorkin erreskatatu zituen—, eta 49 egun igaro dituela Palermon (Italia) blokeatuta, Italiako agintariek hala erabakita. Horrek 55.000 euroko kostua eragin dio. Itsasontzia ekainaren 26an abiatu zen Italiatik, eta ostiralean da Pasaiara iristekoa (Gipuzkoa).

Iñigo Gutierrez GKEko presidenteordeak BERRIAri adierazi zionez, horrek «egoera oso zailean» utzi du proiektua.


Summary: Osakidetzan egindako murrizketak salatu ditu EH Bilduk. Rebeka Uberak esan du «osasun publikoan inbertitzeko» garaia dela

Gasteizko Txagorritxu ospitalearen aurrera eraman du EH Bilduk hauteskunde kanpainako ekitaldia, osasungintzaz eta COVID-19aren pandemiak azaleratutako arazoez berba egiteko. Bizkaiko zerrendaburu Jasone Agirrek gogora ekarri ditu osasungintzako langileek egindako lana, bai eta alarma egoeraren garaian pairatu behar izan zituzten baldintza eskasak ere: «Euren buruak babesteko zabor poltsak erabili behar izan zituzten, eta mediku eta erizainak nekaturik eta estresaturik ibili ziren, onena ematen gu salbatzeko». Hori dela eta, berriro ere «autokritika» eskatu dio Iñigo Urkullu lehendakariari.

Gipuzkoako hautagai Rebeka Uberak «osasun sistema publikoan egindako murrizketak» salatu ditu: esan duenez, Urkullu lehendakari denetik, osasun arloko inbertsio publikoa BPGaren %5,12tik %4,78ra jaitsi da. Uberaren iritziz, horrek «begien bistako ondorioak» izan ditu, eta zaildu egin du pandemiari eman beharreko erantzuna.

«Urkullu-Mendia koalizioa murrizketa gehiagoren bermea da», esan du Uberak; eta erantsi du EH Bilduk baino ez duela bermatzen osasun arloan ez dela murrizketarik egongo eta Osakidetzan ez dutela «guraizea» sartuko.

EH Bilduko hautagaien iritziz, osasun publikoan inbertitzeko garaia da, «giza baliabidez eta baliabidez hornitzeko garaia, bertako langileak eskatzen ari diren moduan». Zenbait neurri aginduko dituzte datorren legegintzaldirako: 7.000 lanpostu egonkortzea ËÂÂprekaritatea amaitzeko», eta 300 profesional gehiago kontratatzea lehen arretako zerbitzua indartzeko.


Summary: Zezenketarik gabeko sanferminak ospatu dituzte Iruñean. Urtero bezala, Anima Naturalis eta Peta taldeko kideak bildu dira Iruñean. Bi taldeek ospatu egin dute aurtengo sanferminetan zezenketarik ez dela egongo.

Anima Naturalis eta Peta elkarteetako kideak bildu dira Iruñean gaur, sanferminetako entzierro eta zezenketen kontra protestatzeko. Hala ere, gaurko protesta koloretsua izan da, aurtengo festetan zezenketarik ez dela egongo ospatu baitute. Zezen plazaren ondoan elkartu dira eta, «animalientzako tratu txarrik gabeko normalitate berri bat» nahi dutela aldarrikatzeaz gain, hurrengo urteetan ere horrelako festak nahi dituztela adierazi dute.

Zuri-gorriz joan dira jantzita, eta «zezenketarik ez» edota «hilketa gehiagorik ez» bezalako mezuak zituzten kartelak erakutsi dituzte. «Tauromakia abolitu» oihukatzen zuten bitartean, zezenei plazan sartzen dizkieten banderillen antzekoak altxa eta ingurua koloreztatu dute.

Garai honetan, urtero egiten dute ekintzaren bat bi taldeek, animalien aurkako «ankerkeria» salatzeko. Iaz, esaterako, Euskal Herriko zein kanpoko ehunka aktibista bildu ziren Udaletxe plazan zezenketen abolizioa eskatzeko.


Summary: Adegi prest dago «edozeri buruz» hitz egiteko, sindikatuek «gatazka» alboratuz gero. Patronalaren esanetan, metalgintzako hitzarmen berriak «enpresen lehiakortasuna eta iraunkortasuna bermatu» behar ditu. ELAk salatu duenez, Adegik «gehiegizkotzat» jo ditu sindikatuen eskaera gehienak, baina «urrats» batzuk egin ditu.

Adegi Gipuzkoako patronalak baldintza bat jarri die sindikatuei, Gipuzkoako metalaren hitzarmenaren negoziazio «eraikitzailea» izan dadin: elkarrizketek iraun bitartean «gatazka» oro gelditzeko.

Patronalak eta sindikatuek Gipuzkoako metalaren hitzarmenaren negoziazioari heldu diote berriro, COVID-19aren alarma egoera dela-eta gelditu ondoren. Otsailaren 18an bildu ziren lehen aldiz. Uztailaren 16rako jarri dute hurrengo bilera.

Gipuzkoako lan itunik handiena da metalgintzarena. 40.000 langile ingururi eragiten die, eta 2011. urtetik iraungita dago, Arabakoa bezala. Iazko abenduan berritu zuten Bizkaikoa. Sindikatuek ez zuten bide erraza izan: 39 bilera behar izan zituzten patronalarekin, eta mobilizazio kanpaina baten ostean eta zortzi eguneko greba bat hasteko zorian zeudela lortu zuten akordioa.

Egoera berria

«Gipuzkoako hitzarmenik garrantzitsuenean akordioa lortzeak lurraldearen eta enpresen egonkortasunari lagunduko lioke, inoiz baino beharrezkoagoa baita egoera zail eta zalantzagarri honetan», azpimarratu du Adegik komunikabideetara bidalitako ohar batean.

Patronalak «negoziatzeko borondatea» berretsi du, «enpresentzat eta pertsonentzat akordio on bat lortzeko», patronala bultzatzen ari den «enpresa kultura berriaren» printzipioetan oinarrituta. «Konfiantza da enpresaren kultura berriaren oinarria; hori hala, Adegi prest dago negoziazio mahaian planteatzen den edozein gairi buruz hitz egiteko».

Patronalaren esanetan, bere helburua da «enpresen lehiakortasuna eta iraunkortasuna bermatzeko premisapean, alde guztiak eroso sentituko garen adostasun agertokietara iristea».

«Lehen urratsak»

Sindikatuek, berriz, hainbat proposamen jarri dituzte mahai gainean, baina ELAk azaldu duenez —sindikatu nagusia, %49ko ordezkaritzarekin—, Adegik «gehiegizkotzat» jo ditu, nahiz era horietako jada lurraldeko metalgintzako enpresa hitzarmena ugaritan jasota egon, hala nola aurreko urteetako soldata igoerak.

Horrekin batera, sindikatuek honako eskaera hauek egin dituzte, besteak beste: lanaldia murrizketak, behin-behinekotasuna murriztea, langile azpikontratatuen subrogazioa bermatzea, ultraaktibitatea eta lan erreformako beste artikulu batzuk kanpoan uztea, eta hitzarmena alde bakarrez bertan behera uzteko aukera kentzea.

ELAk azaldu duenez, Adegik azken puntu hori aztertzea onartu du, eta, horrekin batera, hitzarmen probintziala aurrerako eragin mugagabez hornitzea, eta Gipuzkoako metaleko hitzarmenari lehentasuna ematea estatalen aurrean. «Lehen urratsa da, Gipuzkoako metalean egonkortasuna lortzeko bidean», azpimarratu du sindikatuak.

LABen arabera —%34ko ordezkaritza du—, bileraren «alde positiboa» izan da alde guztiek, patronala barne, prest agertu direla hitzarmena negoziatzen jarraitzeko. «Hortik aurrera, desadostasun eta ikuspuntu ezberdinak azaleratu dira».


Summary: Ekonomia are okerrago ibiliko dela uste du Europako Batzordeak. Batzordeak okertu egin ditu hazkunde ekonomikoaz maiatzean egindako aurreikuspenak, konfinamenduetatik ateratzeko prozesuak uste baino mailakatuagoak izan direlako. Aurreko iragarpenean esan zuen Europako Batasuneko ekonomia %7,4 eroriko zela aurten; orain, %8,2 amilduko dela uste du.

Aurrez uste baino erorialdi handiagoa eta suspertze txikiagoa. Europako Batzordeak panorama beltza marraztu du ekonomiaren bilakaerari buruzko bere udako aurreikuspenetan, udaberrian egindako iragarpenak are gehiago ilunduz. Europako Batasuneko ekonomia aurten %8,3 amilduko dela dio —%7,4ko erorikoa iragarri zuen udaberrian—, eta hurrengo urterako suspertze apalagoa espero du, %5,8koa, aurrez iragarritako %6,1eko hazkundearen azpitik.

Konfinamendutik irteteko prozesuek udaberrian uste zen baino denbora gehiago hartu dutela azaldu du Batzordeak, hori dela atzeraldi sakonago bat espero izateko arrazoia.

Batzordearen eurogunerako datuak ere okerragoak dira. Euroan biltzen diren herrialdeetako ekonomiek %8,7 egingo dute atzera aurten —%7,4ko jaitsiera aurreikusi zuen udaberrian—, eta 2021ean hazkundea %6,1ekoa izango da.

Herrialdeka, Italia da eroriko handiena izango duena (-%11,2). Espainiako ekonomia %10,9 amilduko da aurten, eta 2021ean %7,1 suspertu. Frantzian ere %10etik gorakoa izango da atzeraldia (%10,6), eta, Batzordearen arabera, ekonomia %7,6 suspertuko da.


Summary: Elkarretaratzea egin dute Bilbon, Ertzaintzak itxialdian izandako «jarrera arrazistak» salatzeko. Ertzaintzak salaketa jarri dio San Frantzisko auzoan jazarritako mutilari, eta gaur deklaratu du Justizia Jauregian. Mutilaren amak, berriz, salaketa jarri dio Ertzaintzari

M29ko batzordeak elkarretaratzea egin du gaur Bilboko Justizia Jauregian. Erasoen ondorioz sortutako M29 batzordeak deitu du elkarretaratzera, Poliziaren «arrazakeria» salatzeko, eta pertsona migratzaile eta arrazializatuak «kriminalizatzeko» duten joera «sistematikoa» gaitzesteko.

Poliziaren erasoak pairatu zituen mutilari salaketa jarri zion Ertzaintzak, eta gaur deklaratu du. Antolatzaileek oraindik ez dakite zer delitu egozten dioten, baina, beren susmoen arabera, agintearen kontrako atentatua leporatu diezaiokete. Mutilaren amak, ordea, salaketa jarri dio Ertzaintzari, semeari jipoiak eta tratu txarrak eman zizkiotela iritzita. Erasoa grabatu zuen San Frantziskoko (Bilbo) bizilagun batek ere salaketa jaso du mozal legearen ondorioz.

Antolatzaileek adierazi dutenez, Poliziaren indarkeriazko jarrera hori ez da salbuespena: «Auzoan oso ohikoa da profil etnikoengatik geldialdi arrazistak egitea, San Frantziskoko bizilagun arrazializatuak etengabe gelditzen dituzte kalean». Konfinamenduan Poliziaren halako gehiegikeriak areagotu egin direla azaldu dute: «Beste herritarrei ez bezala, infekzio puntu bat zirela esaten zieten, burutik jota zeudela... Delitu bat egiten baleude bezala tratatzen zituzten». M29 batzordearen iritziz, «arrazakeriaren gaitza kaltegarriagoa bihurtzen da Poliziaren moduko erakunde boteretsu batek gauzatzen duenean», eta, ondorioz, martxoaren 29ko gertaerak «ezin dira zigor gabe geratu».

Poliziak izan dituen jokabideak ikusita, Ertzaintzaren protokoloak aldatzea beharrezko ikusten dute antolatzaileek. Horretarako, legebiltzar berriarekin eta elkarteen laguntzarekin protokoloa aldatzeko ados jarri nahi dute.

San Frantzisko auzoan Poliziaren jarrera arrazisten inguruko salaketak ohikoak badira ere, martxoaren 29an jazotako istiluek soka luzea ekarri dute. Ertzaintzak ikerketa bat abiatuko zuela esan zuen, Arartekoa ere jakinaren gainean dagoela esan dute antolatzaileek, eta Amnesty International erakundea kasuaren jarraipen berezi bat egiten ari dela ere azaldu dute.


Summary: Euskararen aldeko politikak egiten segituko duela adierazi du Maider Arostegik. Miarritzeko auzapez berriak heldu den sei urteko kargualdian izanen dituen hamahiru auzapezordeak aurkeztu ditu. Euskararen aldeko baliabideak mantenduko dituela erran du.

Maider Arostegi Miarritzeko (Lapurdi) auzapez berriak prentsaurrekoa egin du goizean, ondoko sei urteetan hiria gidatuko duen udal taldea aurkezteko. Hamahiru auzapezorde izanen ditu inguruan. Lehena Adrien Boudousse izanen da, politikari hasiberri bat: gizarte politika izanen da haren ardura. Euskararen aldeko hizkuntza politika Anne Pinatelen esku izanen da; kulturaren, giza baliabideen eta gerlari ohien ardura ere izanen du.

Azken urteetan, hizkuntza politikan indar gehien egin duten hirietako bat izan da Miarritze. Arostegik horrekin segitzeko asmoa erakutsi du: «Euskarak leku osoa izanen du Miarritzen, orain arteko baliabide berekin», adierazi du. Pinatelek ez du adierazpenik egin nahi izan: taldea martxan izanen delarik mintzatuko dela erran du.

Gaurko prentsaurrekoa, gainera, legealdian auzapezak izanen dituen lehentasunak aipatzeko momentua ere izan da. Hiriaren segurtasuna eta baretasuna izan dira Arostegiren ahotan entzun diren gai nagusiak. Azaldu du diskotekak itxiak egoteak jendea karrikan edatera bultzatu duela, eta horrek arazoak sortu dituela azkenaldian. Diskotekak berriz irekitzeko erabakia prefetarena da; «konponbide bat atzeman beharko da», adierazi du Arostegik. COVID-19ak sortutako osasun krisiaren ondotik, suspertze ekonomikoa bultzatu nahi du turismo eta ostatu arloan, jakinarazi duenez.

Herriko bozen bigarren itzulian botoen %31,46 eskuratu zituen Arostegi eskuineko hautagaiak, eta, hala, Michel Veunac Modem alderdiko auzapez ohiaren lekua hartuko du. Miarritzeko herritarren %59,43 ez ziren bozkatzera joan ekainaren 28an.


Summary: Hirugarren gradua eman diete hiru presori. Sebastian Etxaniz euskal presoen kolektiboko kiderik zaharrena da —75 urte—, Txus Martin Hernandok bi gaitz larri eta sendaezinak ditu, eta Oier Urrutiari baimenak ukatu izan dizkiote, Euskal Herritik kanpo zutelako preso.

Sebastian Etxaniz 2002. urtetik eduki dute espetxean, eta euskal presoen kolektiboko kiderik zaharrena da, 75 urte baititu. Presoen aldeko taldeek askotan salatu dute hirugarren gradua ukatu diotela orain arte, baimenik ez baitu eduki, eta baimenak ukatu izan dizkiote, hirugarren graduan ez zegoela argudiatuta.

Txus Martin Hernandok gaitz larriak ditu: eskizofrenia paranoidea eta aortako gutxiegitasuna tartean. Urtarrilean erietxean egon zen, azaroan bihotzeko balbulan arazo bat atzeman ondoren. 2011ko azaroan eskatu zioten Madrilgo Auzitegi Nazionalari presoa askatzeko, osatzerik ez duten gaitzak dituelako, baina ukatu egin zioten. Urte hartan, Basaurira (Bizkaia) ekarri zuten, eta, azken boladan, Zaballan eduki dute (Araba). Espetxeko Tratamendu Batzordeak gomendatu du hirugarren gradua ematea, eta Basaurira eramatea. 55 urte ditu presoak.

Oier Urrutia gasteiztarra hamaika urte eduki dute preso. Etxeratek ekainean salatu zuen, hain zuzen, legez ateratzeko baimenak jasotzeko eskubidea zuela, baina ukatu egiten zizkiotela, Euskal Herritik kanpoko espetxean zegoelako (Logroñon, Espainia).


Emakume bat zauritu dute Eibarren

Summary: Emakume bat zauritu dute Eibarren. Ez dute esan zergatik egin dioten eraso. Labana hankan sartu diote.

Aizto batekin eraso diote emakume bati Eibarren, Eusko Jaurlaritzako Barne Sailak zabaldu duenez.

Gaur 15:40 aldera jazo da, Sostoatarren kalean. Hankan zauritu dute emakumea, eta erietxera eraman dute.

Oraingoz ez dago informazio gehiagorik.


Summary: Hizkuntzagatik inoiz baino intzidentzia gutxiago jaso ditu Elebidek. Hizkuntza eskubideen arloko intzidentzia gutxiago jaso ditu Elebidek 2019an, baina EAEko administrazio orokorrari jarritako kexek gora egin dute.

Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikako Sailak gaurko Gobernu Kontseiluan aurkeztu du Elebide hizkuntza eskubideak bermatzeko zerbitzuaren 2019ko memoria. Horren arabera, hizkuntza eskubideen inguruko 194 intzidentzia erregistratu ziren iaz, 2018an baino 51 gutxiago.

2007an sortu zen Elebide, herritarrei hizkuntza eskubideak bermatzen laguntzeko, eta, horretarako, informazioa eta aholkularitza eskaintzen du. Hala ere, kexak bakarrik ez: eskariak, kontsultak eta iradokizunak ere jasotzen ditu. Zerbitzua sortu zenetik bildutako kopururik txikienak dira iazkoak, eta jaitsiera, gainera, nabarmena izan da aurreko urteen aldean.

2019an aurkeztu ziren 194 intzidentzietatik hamasei ez ziren onartu. Hau da, aztertu egin ziren, baina, kexaren zioa sakon ikertu ondoren, Elebidek ondorioztatu zuen ez zegoela oinarri juridikorik intzidentzia tramitatzeko edo Elebideren eskumenetik kanpo geratzen zela intzidentzia. Tramitatutakoen %94 (168) kexak izan ziren, eta, horietatik 164 kasutan (%98), euskal hiztunek jasan zuten eskubide urraketa. Horrez gain, zortzi kontsulta eta bi iradokizun tramitatu ziren.

Aurreko urteetan bezala, eremu publikoan pilatu dira kexa gehienak (%87). Horietatik %57 Euskal Autonomia Erkidegoko administrazio orokorrari zegozkion —Eusko Jaurlaritza eta EAEko sektore publikoa: Osakidetza, Euskal Herriko Unibertsitatea, Lanbide…—; 2018arekin konparatuta, 24 kexa gehiago. Foru aldundien kontra aurkeztutako intzidentzia kopuruak, ordea, behera egin du. Jaitsiera Bizkaiko Foru Aldundian gauzatu da: 2018an 11 kexa izan ziren, eta 2019an, berriz, hiru.


Summary: Zubietako erraustegiko isurketaren diligentziak epaileari bidali dizkio fiskaltzak. Anerreka ingurumen elkarteak, Zubieta Lantzen kultur eta kirol elkarteak eta Eguzki talde ekologistak salatu zuten isurketa. Orain, herri akusazio gisa aurkezteko aukera aztertzen ari dira.

Joan den maiatzaren 7an, Zubietako erraustegitik Arkaitzerreka errekara isurketa kutsagarri bat egin zen. Hasieran, GHK Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak eta haren buru Jose Ignacio Asensiok ukatu egin zuten gertaera; baina handik egun gutxira aitortu zuten amoniako isurketa bat gertatu zela Arkaitzerrekara. Hala ere, GHK-k erraustegiko gunea kudeatzen duen enpresari egotzi zion gertatutakoaren errua.

Talde ekologistak kexu ageri dira GHK-k eduki duen jarrerarekin, eta zalantzan jartzen dute ea erraustegiko jarduna kontrolatuta dagoen: «Ez da hain kontrol zorrotza izango, baldin eta hori guztia —isurketa bera barne— oharkabean pasatu bazaie». Horrez gain, hiru taldeek ohar bat igorri dute, eta gehitu salaketa publikorik egin ezean «ez litzatekeela inortxo ere jabetuko» isurketaz.

Gertaera hori salatu egin zuten maiatzean Gipuzkoako Fiskaltzan, eta, handik, Donostiako 5. Instrukzio Epaitegira bidali dituzte auziari buruzko diligentziak. Salatzaileek adierazi dute «herri akusazio gisa aurkezteko aukera aztertzen» ari direla.


Bolsonarok positibo eman du COVID-19an

Summary: Bolsonarok positibo eman du COVID-19an. «Bikain» dagoela adierazi du Brasilgo presidenteak. COVID-19aren eragina ukatu izan duten agintarietako bat izan da, eta horrek ekarri du Brasil kutsatu gehien dituzten herrialdeetako bat izatea.

Jair Bolsonaro Brasilgo presidenteak positibo eman du COVID-19an. 65 urte ditu, eta, azaldu duenez, igandean hasi zen ondoezik sentitzen. 38 graduko sukarra eduki du, eta tratamenduan jarri dute, klorokinarekin. Bolsonarok berak «bikain» dagoela adierazi die kazetariei.

Brasilgo presidenteak luzaro uko egin zion konfinamenduari, ekonomiari kalte egingo ziola argudiatuta. Horren ondorioz, Ameriketako Estatu Batuen ondoren, Brasil da COVID-19ak gehien kutsatutako munduko herrialdea: 1,63 milioi kutsatu dituzte.

Eskuin muturreko liderrak ahaleginak egin zituen pandemiari larritasuna kentzeko, Osasun ministroa kargutik kentzeraino. Maiz esan izan du birusa «gripe soil bat» baino ez dela, eta jarrera pasiboa izan du. COVID-19aren kudeaketa «arduragabea» dela eta, ABJD Demokraziarako Brasilgo Legelarien Elkarteak Nazioarteko Zigor Auzitegian salatu zuen Bolsonaro, «gizadiaren aurkako krimenak» egitea leporaturik.

Bolsonarok adierazpen eta ekintza polemiko ugari egin ditu azken hilabeteotan. Apirilean, esaterako, berrogeialdiaren aurkako ekitaldi batean parte hartu zuen, eta, bertan, egoerari aurre egiteko esku hartze militarraren alde agertu zen. Horrez gain, koronabirusa «amarru» mediatikotzat jo zuen, eta haren aurkari politikoei leporatu zien herritarrak «propio engainatzea» eta «izua zabaltzea».


Summary: Gorpu bat aurkitu dute Leitzaran errekan, Andoainen.

Andoaingo Udaltzaingoak (Gipuzkoa) gizonezko bat gorpua aurkitu zuen atzo gauean Leitzaran errekan. Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailaren arabera, 21:00ak inguruan topatu zuten, Andoaingo Olazar parkearen inguruan. Larrialdi zerbitzuek bertara jo zuten, baina ordu erdi geroago baieztatu zuten gizonezkoa hilda zegoela.


Summary: Urkulluk ez du Ordizian bozketak atzeratzeko asmorik. Eusko Jaurlaritzako jarduneko lehendakariaren ustez, bozkatu ahal izateko baldintzak «guztiz» bermatuta daude.

Ordizian (Gipuzkoa) agertutako COVID-19aren oldarraldi batek 48 pertsona kutsatu ditu, oraingoz. Iñigo Urkulluri galdetu diote, gaur, SER irratian, ea herri horretan eta ingurukoetan datorren igandeko hauteskundeetako bozketak atzeratzea pentsatu duten. Eta Eusko Jaurlaritzako jarduneko lehendakariak erantzun du ezetz, bozkatu ahal izateko baldintzak «guztiz» bermatuta daudela. Nabarmendu du, gainera, agerraldi hori «oso tokikoa» dela.

Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailak atzo jakinarazi zuenez, azkeneko bi egunetan 1.700 bat PCR egin dituzte Ordizian. Positiboak gorabehera, Nekane Murga Osasun sailburuak konfinamendua ezartzea eta joan-etorriak mugatzea baztertu zuen atzo. Adur Ezenarro Ordiziako alkatearentzat, «transmisio komunitario bat» gertatu da, eta «autokonfinatzeko» eskatu die herritarrei. Gainera, liburutegia, parkeak, eraikin publikoak eta beste itxi dituzte atzera. Jaurlaritzak baieztatu du Lleidatik (Herrialde Katalanak) etorritako pertsona bat dela agerraldiaren jatorria.

Ordiziako agerraldiarekin jarraituz, Urkulluk gogoratu du Galizian ere hauteskundeak egingo dituztela igandean, han ere izan direla agerraldi batzuk eta konfinamenduak ezarri dituztela, baina Hauteskunde Batzordeak erabaki duela bozekin eta bozketekin aurrera jarraitzea.

Herritarrei belarrietatik tira egin die lehendakariak: «Gehiegizko erlaxazioa dago, oro har, herritarren artean». Adierazi du segurtasun distantzia mantentzea ezinezkoa denean «nahitaezkoa» dela maskara janztea. Dena dela, ez du, Katalunian egin duten bezala, maskararen erabilera kasu guztietan derrigorrezkoa bihurtzeko asmorik.

Ezenarro, zalantzati

Adur Ezenarro Ordiziako alkateak, ordea, ez du argi ikusten igandeko hauteskundeen egoera, COVID-19aren agerraldiaren ondorioz «pertsona asko» konfinatuta daudelako. Alkateak Radio Euskadin adierazi duenez, ez daki «ohiz kanpoko neurriak hartuko diren, edota hauteskunde mahaiekin zer gertatuko den». Izan ere, gaixoekin kontaktu zuzena izan dutenek «hamar eguneko konfinamendua» egin behar dute, baina galdera egin du: «Zer gertatuko da haien boto eskubidearekin?».


Summary: Hauteskunde eztabaida egingo dute gaur Hamaika telebistan, 22:00etan. Hauteskunde gauean bozen zuzeneko jarraipena egingo du Hamaika Telebistak, 19:30ean. Zuzeneko datuak, grafikoak, alderdien lehen erreakzioak eta adituen analisiak emango dituzte.

Eusko Jaurlaritzarako hautagai nagusiak bilduko ditu gaur Hamaika Telebistak Bilboko Euskalduna Jauregian egingo duten hauteskunde eztabaidan. Hauteskunde kanpaina betean, alderdi nagusietako hautagaien arteko eztabaida egingo dute.

Eztabaidan parte hartuko dute Eugenia Arrizabalaga EAJko Gipuzkoako hautagaiak, EH Bilduko Gipuzkoako hautagai Nerea Kortajarenak,, Iñigo Martinez Elkarrekin Podemoseko Bizkaiko hautagaiak, Eneko Andueza Gipuzkoako PSE-EEko hautagaiak, Laura Garrido PP eta Ciudadanosen koalizioko Arabako hautagaiak eta Jose Ramon Becerra Equoko zerrendaburuak.

Hauteskunde gauaren berri ere zuzenean emango du Hamaika Telebistak, igandean. Hala, Bilboko estudioetatik zuzenean ariko dira igandean 19:30etatik aitzinera. Datuak, zuzeneko grafikoak eta alderdien erreakzioak jasoko dituzte. Unitate mugikorren bidez lehen balorazio politikoak jasotzeko elkarrizketak egingo dituzte, eta analisirako tartea zabalduko dute Euskal Herriko eta kanpoko hedabideetako kazetariekin.

Bi saioak BERRIAn ikusi ahal izango dira. LTD, Chromecast eta Hamaika.eus-en bidez ere ikusten ahalko dira.


Summary: OMEk dio ezin dela baztertu koronabirusa airetik kutsatzea. Baieztatuz gero, Osasunaren Mundu Erakundeak aldatu egingo lituzke leku itxietan ez kutsatzeko jarraibideak.

Izurria zabaltzen hasi zenetik bolo-bolo ibili da eztabaida: frogatuta dago koronabirusa kutsatzen dela listuz edo mukiz zikinduriko gainazalak ukituta; baina kutsa al daiteke airearen bidez?

Eztabaida askoren ondoren, Osasunaren Mundu Erakundeak azkenean onartu egin du balitekeela. «Leku itxi, jendetsu eta gaizki egurastuetan», birusa airearen bidez kutsatzea «ezin da baztertu», adierazi du Benedetta Allegranzi, OMEko infekzioak eragozteko eta kontrolatzeko taldeko arduradun teknikoak.

Izan ere, aireak mugituriko listu tantatxo arinetan bidaia dezake birusak. Orain arte, OMEk onartu du birusa tanten bidez transmiti zitekeela norbaitek eztula edo doministiku egiten duenean, baina ez du esan tanta txikiak airean gera daitezkeela denbora luzez, eta jendea kutsatu iturritik urrun.

Zientzialariek ohartarazi izan diote OMEri gutxiesten ari zela aukera horren arriskua. Horietako batzuek nabarmendu dutenez, izurriaren hasieran maskarekin bezala gertatzen ari da gai horrekin. Salatu dutenez, OMEk ez du aireko transmisioaren inguruan askorik hitz egin nahi izan, osasun langileek oraindik ez dutelako horri aurre egiteko behar adina jantzi eta tresnarik, munduko leku askotan. Airearen bidezko kutsatzea baieztatzen bada, aldatu beharko dira protokoloak eta neurriak leku itxiei dagokienez: jende multzo handiak biltzea galarazi beharko litzateke, egurastea areagotu, eta maskarak eramatea derrigortu.


Summary: Eusko Jaurlaritzak 5.039 familiari jakinarazi die etxea izateko «eskubide subjektiboa» dutela. Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailaren arabera, EAEko Etxebizitza Legeak eskatutakoa betetzen dute familia horiek, baina oraindik ez dituzte hasi etxebizitza bat izateko tramiteak.

Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Saila Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako 5.039 familiarekin harremanetan jarri da gutun bidez, eta jakinarazi die etxea izateko «eskubide subjektiboa» dutela, EAEko Etxebizitza Legeak horretarako eskatutako baldintzak betetzen dituztelako. Iñaki Arriola buru duen sailak azaldu duenez, familia horiek Etxebide programan izena emanda daude, baina oraindik ez dituzte hasi etxebizitza bat izateko tramiteak. Horiek egiteko moduan dira.

Etxebizitza «duin eta egoki» bat eskuratzeko baldintzak dira Etxebiden izena emanda egotea duela lau urtetik, gutxienez, eta ezarritako mugen barruko diru sarrerak edukitzea. Hiru kide edo gehiagoko familietan, urteroko diru sarrera horiek 15.000 eurotik beherakoak behar dute izan. Kideak bi direnean, 12.000 eurotik beherakoak behar dute izan, eta, bakarra denean, ezin du 9.000 euroren langa gainditu baldintzak betetzeko.

Aste honetan hasi da Jaurlaritza familia horiekin harremanetan jartzen, eta helarazi zaien gutunean azaltzen die zer tramite egin behar diren, baita agiriak non aurkeztu behar dituzten ere, izan fisikoki edo telematikoki. Eskubidea gauzatzeke dauden 5.039 familia horien artean 598 Araban bizi dira, 3.109 Bizkaian, eta 1.332 Gipuzkoan.

2015ean Etxebizitza Legea onartu zutenetik, EAEn 4.712 familiari aitortu zaie etxea izateko eskubidea: 918 familiari Araban, 3.228 Bizkaian, eta 566ri Gipuzkoan.


Summary: ECNko langile bat amiantoak hil zuela berretsi dute. EAEko Auzitegi Gorenak Gizarte Segurantza zigortu du alargunari laneko gaixotasunengatik hildakoei ematen zaien prestazioa ordaintzera. Igeltseroa zen hildakoa, eta Gasteizko enpresan jardun zen 1966 eta 1997 artean.

Rodolfo N. igeltseroa 2017ko maiatzean hil zen, pleurako mesotelioma baten ondorioz. Orain, EAEko Auzitegi Nagusiak berretsi egin du Gasteizko Epaitegiaren epaia, eta baieztatu du beharginak gaixotasun hori garatu zuela hainbat urtetan Echeverria Cablerias del Norte enpresan amiantoarekin lanean jarduteagatik.

Gizarte Segurantzak laneko gaixotasunengatik hildakoei ematen zaien prestazioa eman beharko dio aurrerantzean haren alargunari, hasiera batean dirusari hori ukatu egin zion arren; horregatik jo behar izan zuen epaitegietara.

Igeltseroa 1966. eta 1997. urteen artean jardun zen Cablenorren lanean; besteak beste, uralitazko sabaiak eta tximiniak konpontzen zituen, eta amiantozko adreiluekin eginiko galdaren mantentze lanez ere arduratzen zen. Hori guztia behar adinako babes neurririk gabe.

Pleurako mesotelioma 2016an atzeman zioten; minbizidun tumore bat da hori, amiantoak duen asbestoa arnastu ondoren garatzeko 30 urte inguru behar izaten dituena.

Asviamie amiantoaren biktimen elkarteak pozik hartu du auzitegiaren erabakia, «mesoteliomaren jatorri profesionala erakusten duelako eta egia ezkutatzeko Gizarte Segurantzak, Mutualiak eta ECN enpresak egin dituzten saiakerak zapuzten dituelako».


Summary: Lekukoen testigantzak gaur Inocente Montanoren aurkako epaiketan. Rene Yusshy Mendoza El Salvadorko armadako tenienteak deklaratuko du gaur lekuko gisa. Justiziarekin kolaboratu eta egindakoa onartu duen militar bakarra da Yusshy Mendoza.

Gaur ekingo diote berriz, Espainiako Auzitegi Nazionalean, Inocente Montano El Salvadorko Defentsa ministrorde eta armadako koronel izandakoaren aurkako epaiketari. 1989ko azaroaren 16an Ignacio Ellakuria euskal herritarra eta bertze lau jesuita eta hiru herritar hiltzea egozten diote. Fiskaltzak 150 urteko kartzela zigorra eskatu du harentzat.

Rene Yusshy Mendoza El Salvadorko armadako tenientea zena eseriko da gaur akusatuen aulkian. Hasieran, Yusshy Mendoza bera ere epaitzekoak ziren, baina epaiketa hasieran preskribitutzat jo zituzten haren delituak.

Justiziarekin kolaboratu duen eta egindakoa onartu duen jeneral bakarra da Yusshy Mendoza. 1993 arte kartzelatuta egon zen, eta amnistia legea ezartzearekin bat askatu zuten. Atlacatl batailoiko kidea izan zen, eta berari egozten diote hilketak egitea.

Mendozaren testigantza klabea izango da Montanoren aurkako epaiketan. Izan ere, lekuko izateak epaiketan egia erratera behartzen du. Montanok, orain arte, beti ukatu izan du hilketekin zerikusia zuela.

Mendozaren testigantzaren ondotik, Alvaro Henry Campos eta Edward Sidney Blancoren txanda izango da: El Salvadorko prozesu judizialaren hasieran fiskal eta ondotik Jesusen Lagundiaren akusazioaren abokatuak izan ziren .

Lucia Barreda hilketak ikusi zituen lekuko bakarra eta haren senar Jorge Cerna izango dira hurrengo lekukoak. Eric Warren AEBetako armadako jenerala izango da bere testigantza emango duen azken lekukoa.

Behin-behinean espetxeratuta

Auzitegi Nazionalak hogei bat militar ohi auzipetu zituen, baina El Salvadorko agintariek ez diete jaramonik egin estradizio eskaerei. Montano, berriz, 2015ean atxilotu zuten, AEBetan, eta bi urte geroago Espainiako Estatuaren esku utzi zuten AEBek. 2017ko azaroaren 29tik dago behin-behineko espetxealdian. Osasun arrazoiak eman ditu kartzelatua ez izateko.


Summary: Bere burua entregatu du atzo Eibarren andre bati aizto batekin eraso zion mutilak. Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun Sailaren arabera, biktimaren «bikotekidea edo bikotekide ohia da» atxilotutakoa.

Atxilotu egin dute atzo Eibarren (Gipuzkoa) andre bati eraso egin zion 17 urteko gizonezkoa. Bere burua entregatu du Eibarren, Ertzaintzaren komisarian. Eusko Jaurlaritzaren Segurtasun sailaren arabera, erasotzailea biktimaren «bikotekidea edo bikotekide ohia» da. Atxilotua indarkeria matxistako delitu batengatik eta lesioak eragiteagatik akusatu dute.

Sostoatarren kalean gertatu zen erasoa, 15:40 inguruan. Gizonezkoa andrea buruan jotzen hasi zen, lurrera bota zuen, eta jotzen jarraitu zuen. Aizto batekin ere eraso zion, eta hankan sartu zion emakumezkoari. Mendaroko ospitalera (Gipuzkoa) eraman behar izan zuten horregatik.

Lekuko batek erasoa grabatu zuen, eta sare sozialetan hedatu. Bideoan ikusi ahal da emakumezkoa lauzpabost urteko semearekin zegoela, eta ume hori negarrez zuzentzen zaiola erasotzaileari, kolpeekin jarraitu ez dezan.

Eibarko Udalak gertatutakoa «gaitzesteko» adierazpen bat kaleratu zuen atzo, eta babesa adierazi zion biktimari.

Erasoaren aurka, erantzuna

Nalua Eibarko talde feministak «mobilizazio zaratatsura» deitu du gaur ko19:00etarako Untzaga plazan. COVID-19a dela eta, ekintza horretan zer segurtasun neurri hartuko dituzten azaldu dute euren sare sozialetan: segurtasun distantzia mantentzea eta maskarak jantzita eramatea, besteak beste. Naluak adierazi du «pandemia hori» ere —eraso sexistak— bukatu nahi duela.


Summary: Txinak eta Errusiak betoa jarri diote NBEk Siriarako sortutako pasabide humanitarioa luzatzeari. Ostirala baino lehen beste testu bat onartzen ez bada, bertan behera geldituko dira herrialde horretara zuzendutako laguntza humanitarioak

NBE Nazio Batuen Erakundeak aste honetan zuen aurreikusita Siriari laguntza humanitarioa ematea ahalbidetzen dion mugako sistema luzatzea, baina Txinak eta Errusiak betoa jarri diote ebazpenari, eta, ondorioz, bertan behera gera liteke.

Ondorio larriak izan ditzake erabaki horrek. Izan ere, ostirala baino lehen ez bada beste testu bat onartzen —ordura arte dago indarrean egungo baimena—, gelditu egingo dira herrialde horretara zuzendutako euskarri humanitarioak, eta ia hiru milioi pertsona daude laguntza horien menpe, gehienak estatuaren iparraldean. Hain zuzen, 2014. urtetik ari da NBE Siriako biztanleei elikagaiak eta hornidurak bidaltzen. Hala, mugako bidegurutze horiek irekita mantentzea da erakundearen asmoa, baina munduko bi potentzia horien betoak proiektua gauzatzeko oztopoak sortu ditu.

Alemaniak eta Belgikak idatzi zuten atzo aurkeztutako testua, eta proposamen horrek laguntza humanitarioaren zirkulazioa beste urtebetez luzatzeko aukera jasotzen zuen, Turkiarekin muga egiten duten bi puntutatik. Ordea, Errusiak, Siriako presidentearen aliatu denak, atzera bota du proposamena, Christoph Heusgen Alemaniak Nazio Batuetan duen enbaxadoreak baieztatu duenez. Era berean, Moskuk iragarri du datozen egunetan berak landutako ebazpen propioa aurkeztuko duela: bertan jasoko denez, proposatutako bi mugetako bat bakarrik egongo da zabalik, eta soilik sei hilabetez. Hori izango da, hain zuzen, Turkia Idlib probintziarekin lotzen duena, herrialdearen ipar-mendebaldean dagoen Bashar al Assaden aurkako oposizioaren azken gotorlekua.

Kelly Craft AEBek NBEn duten enbaxadoreak Txinaren eta Errusiaren jokabidea gaitzetsi du. Hala, Siriako herriaren onura kontuan ez hartzea leporatu die, eta, horren ordez, al Assaden salbazioa bakarrik nahi izatea. Gainera, haren arabera, aurkeztutako ebazpen proiektua ez zen “behar bezain urruti” joan, Irakeko mugan dagoen Al Yarubiyako pasabidea kanpoan uzten zuelako. NBEn arabera, berez, puntu hori giltzarria da Siriako ipar-ekialderako material medikoa sartzeko.

Marc Pecsteen de Buytswerve Belgikako enbaxadoreak azaldu duenez, haiek egindako proposamena “irizpide humanitarioetan” oinarritzen da, eta “herrialdeen jarrera ezberdinen arteko oreka du helburu”. Horiek horrela, proiektuarekin aurrera ez egitea deitoratu zuen, nahiz eta laguntza operazioekin jarraitu ahal izateko lanean segituko dutela ziurtatu.

Bitartean, Txinak Siriaren aurkako aldebakarreko zigorrak bertan behera uzteko deia egin zuen, hori gertatzen ez den bitartean herrialdeko egoera humanitarioa ez dela hobetuko esanez. Estatu Batuek, bestalde, adierazi dute eurek eta beste herrialde batzuek ezarritako zigorrek salbuespen humanitarioak dituztela, eta bermatzen dutela zibilei ez dietela eragiten.


Summary: Hauteskunde Batzordeak bihar aztertuko du Ordiziako egoera. Ordiziako positiboekin lotutako 48 kasu zenbatu dituzte dagoeneko. Maskara erabiltzea nahitaezkoa izango da Gipuzkoako herri horretan, eta tabernetako jarduna mugatu egingo dute. Beste taberna bat itxi dute, langile batek «positibo ahula» eman duela eta.

Nekane Murga Osasun sailburuak jakinarazi du Ordizian egunotan koronabirus kasuak detektatzeko egin dituzten 1.692 testetan 28 positibo atzeman dituztela, eta izurriaren oldarraldi horri dagozkion 48 kasu daudela denera. «Gaur beste 350 test inguru egingo ditugu», adierazi du: «Agertuko dira kasu gehiago». Hala ere, azaldu du oraindik ez dela inor agertu osasunez larri dagoena. Hauteskunde Batzordea bihar goizean elkartuko da Ordiziako egoera aztertzeko eta erabakiak hartzeko.

Arduratuta daudela onartu du Jaurlaritzako ordezkariak, eta Ordizian, esaterako, derrigortu egingo dutela maskaren erabilera: «Kalean eta espazio itxi publikoetan beti erabili beharko da». Taberna gune batean izan zuten sorburua kasuok, eta, horregatik, «aisialdi eremuarekin» lotutako neurriak ere hartuko dituzte, Murgak esan duenez. Ostatuek bezeroen erdiak besterik ezingo dute hartu, barran ezingo da ezer hartu, eta jendeak eserita egon beharko du tabernetan. Terrazetan, halaber, zorrotz kontrolatu beharko dira distantziak. Horiez gainera beste neurririk ez dutela hartuko esan du: «Konfinamendurik ez da behar».

Ordiziako elkarte eta antzekoetan ere bete beharko dira tabernetarako ezarri dituzten neurriak. Ordutegia ere ezarri diete denei: 23:30erako itxi beharko dituzte. Gazteen lokalei dagokienez, halakoetan ezingo da inor ibili.

Bilera egin zuten atzo Jaurlaritzako agintariek inguruko beste hainbat udaletako ordezkariekin ere, baina, oraingoz, muga horiek ezarriko dituen araubidea Ordizian bakarrik bete beharko dela adierazi du Murgak. «Neurriak Ordiziara mugatuko dira; beharrezkoa ikusten bada, zabaltzea ez da baztertzen». Oraingoz beste herrietan «nabarmentzeko moduko transmisiorik ez» dagoela esan du, ordea. Bileran, Ordiziakoekin batera, Beasain, Lazkao eta Idiazabalgo ordezkariek parte hartu zuten. Kezkatuta daude herri horietan ere izurriak inguruetan zer oldarraldi izango ote duen.

Igandeko bozetara begira, prebentzio neurriak ezarrita daudela azaldu du Osasun sailburuak, eta ez dela eragozpenik egongo Ordizian botoa ematera joateko. Gainera, esan du kutsatu guztiak ez direla herri horretan bizi, sakabanatuta daudela.

Pertsonak bakartzeko hotel bat irekita daukatela esan du, eta lekuak badirela libre. «Hotel horrek asteak daramatza martxan. Orain arte tokia egon da. Betetzen bada, gehiago ireki beharko dira. Etxean bakartu ezin direnei beti ematen zaie aukera hara joateko». Bizkaian dagoela zehaztu du.

Datuak eguneratzean guztira gaur beste 31 kasu zenbatu dituztela onartu du Murgak; hemeretzi Gipuzkoan, zortzi Araban eta lau Bizkaian. Dena dela, esan du soilik Ordizian dagoela «aparteko neurriak» hartzeko moduko kasu kopurua: gainerakoetan aski dela oinarrizko prebentzio neurriekin jarraitzea. Biztanleria osoari ohartarazi dio, hala ere, gaiarekin adi ibiltzeko. «Herritar guztien laguntza behar da birusa ez transmititzeko».

Beste taberna bat, itxita

Gaur goizean beste taberna bat itxi dute Ordizian, orain arte itxi dituztenekin zerikusirik ez duen beste bat, laugarrena, beste kale batean. BERRIAk jakin duenez, horko zerbitzari batek positibo eman du, eta igandeaz geroztik harekin harreman zuzena izan dutenei konfinatzeko eskatu diete. «Positibo ahula» dela esan dio BERRIAri tabernareb jabeak. Erantsi duenez, zerbitzari horri esan diote posible dela Ordiziako fokua sortu aurretik egotea kutsatuta. Langilea etxean dago, osasunez ondo.

Positibo eman duen langilea asteburuan ez zen lanean izan, eta astelehenean lau orduz aritu zen lanean maskararekin. Tabernako sukaldariarekin jardun zen, eta hark negatibo eman du PCR proban. Tabernaren jabea gaur joan da probak egitera, eta taberna ixtea erabaki du, bere kabuz.

Eragina inguruan ere

Ordizian ez ezik, inguruko herrietan ere eragina izaten ari da fokua. BERRIAk jakin duenez, Beasaingo CAF enpresan, esaterako, erabaki dute aldi baterako «aurreko fase batera atzera» egitea. Horrek eragina izango du langileen egunerokoan: bilerak egiteko gelak itxi egingo dituzte, eta telematikoki egin beharko dituzte; kafea hartzeko makinak ezingo dituzte erabili; dutxak itxiko dizkiete, eta jantokiko lokalak ere bai; eta salmenta makinetan ura soilik salduko dute.


Summary: Preso sartu dituzte Baionako autobus gidariaren ustezko erasotzaileak. Lau dira susmagarriak, eta horietako biri leporatzen diote autobus gidaria jo izana. Garun heriotza du 58 urteko biktimak. Ehunka lagunek haren omenezko martxa bat egin dute arratsaldean, Baionan.

22 urte ditu susmagarrietako batek, eta 23 urte besteak; igande arratsean Baionako Chronoplus sareko autobus gidari bat jipoitzea leporatzen dieten. «Nahita eginiko giza hilketa» leporatuta preso sartu zituzten atzo arratsean. Haiekin zeuden beste bi pertsonak ere presondegian dira. Horietako bati «kriminal bat atxiloketatik babestea» eta «arriskuan den pertsona bat ez babestea» leporatzen diote; besteari «arriskuan den pertsona bat ez babestea».

Marc Marie Baionako prokuradoreak prentsaurrekoa egin zuen atzo arratsaldean, aferari buruzko azken berriak emateko. Kontatu duenaren arabera, 58 urteko autobus gidaria bere ibilgailutik jaitsi zen igande arratsaldean, pertsona talde bati maskara jar zezatela eskatzeko. Horren ondorioz, iskanbila sortu zen, eta bi pertsonak jipoia eman zioten. Konorterik gabe utzi zuten autobus gidaria, eta ihesi alde egin zuten. Biharamun goizean atxilotu zituzten, erasoa gertatu zen auzo berdineko etxebizitza batean. Bosgarren pertsona bat ere atxilotu zuten, adingabea, baina kargurik gabe libre utzi dute.

Autobus gidariak garun heriotza du; Baionako ospitalean dago. Gaur arratsaldean haren omenezko martxa bat egin dute erasoaren lekutik ospitaleraino, haren senideek eta lankideek antolatuta. Bere argazki bat eskuan senideek ireki dute martxa, txalo zaparrada artean. Baionako Herriko Etxeko eta Euskal Elkargoko hautetsiek inguratu dituzte. Ehunka lagun joan dira, atorra zuria jantzita. Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakaria Chronoplus sareko langileekin bildu zen astelehenean. «Basakeria» ekintza gaitzetsi, eta zigorrik «gogorrenak» emateko eskatu zuen.

«Biziki haserre»

Astelehen goizetik geldirik dira Chronoplus sareko autobus ia guziak. Sindikatuek, lanetik erretiratzeko eskubidea erabilita, lanuztera deitu dute. «Biziki haserre gaude», adierazi du Laurent Weber Chronoplus enpresako CGT sindikatuko ordezkariak. «Badu hilabete batzuk zuzendaritzari erraten diogula segurtasun falta handia dugula, eta segurtasun gehiago behar dugula». Baina, haren hitzetan, orain arte entzungor egin diete. «Gure lankide bati eraso behar izan diote erreakzionatzera iristeko. Baina haren egoera ikusita, gure lankidea ez dugu berriz lehen bezala ikusiko».

Weberren hitzetan, azkenaldian autobusetako gidarienganako presioa emendatu da. «Ez dakit zer gertatzen den. Izan gazteak ala adinekoak, gureganako erasokortasuna emendatzen ari da», deitoratu du. Tranbusetan egoera are okerragoa dela dio, bidaiariak gibeleko atetik sartzen direlako. Halaber, koronabirusak sortutako krisiak ere egoera larritu duela dio.«Egoera berezia da; autobusera igo ahal izateko, maskara ematea baitezpadakoa da. Denek ez dute onartzen, eta tentsioak sor ditzake».

Langile guzien izenean, segurtasun gehiago eskatu du: ikuskatze eta kontrol gehiago, eta funtzionatzen duen irrati bat ukaitea. «Gaur egun, eremu anitzetan gure irratiak ez du funtzionatzen. Orduan, erabat bakarrik gaude».


Summary: Venezuelako Auzitegi Gorenak VP alderdiaren zuzendaritza ezeztatu du. Abenduko hauteskundeetarako zuzendaritza berria ezarri beharko du orain alderdiak.

Leopoldo Lopez oposizioko liderraren VP Herri Borondatea alderdiko zuzendaritza ezeztatzeko agindua eman zuen atzo Venezuelako Auzitegi Gorenak. Alderdiak Guillermo Luces, Jose Gregorio Noriega eta Lucila Pacheco diputatuak kaleratu zituen “Chavismoarekin” bat egiteagatik, eta, orain, haien esku utzi du Gorenak alderdiaren zuzendaritza.

Zuzendaritza batzorde berri batek hartuko du alderdiaren agintea, eta Jose Gregorio Noriega izango da burua. Auzitegiak azaldu du idazkari nagusi berria Guillermo Luces izango dela, eta antolakuntza idazkaria, berriz, Lucila Pacheco; ezeztatu egin baitu hiru alderdikideen kaleratzea. Era berean, zuzendaritza batzorde berriak alderdiaren orain arteko “leloak, sinboloak, koloreak eta beste edozein kontzeptu” erabiltzeko eskubidea izango du.

Gorenaren erabakiak haserrea piztu du alderdiaren barruan. Leopoldo Lopezek adierazi du zuzendaritzako kide berriak “Venezuelako herriaren traidore” direla eta “toga jantzita daramaten gaizkileen” laguntza dutela. Juan Guaidok, urtarrilean utzi bazuen ere alderdia, arbuiatu egin du Gorenaren epaia, eta Maduroren Gobernuaren aurka jo du. Guaidoren hitzetan alderdiak “ez die diktaduraren inposizoei men egingo”, eta tinko jarraituko du “Venezuelaren askatasunaren alde” borrokan.

Herri Borondateak, ordea, beste epaiketa bat du oraindik aurrean. Fiskal nagusiaren eskariz, Auzitegi Gorena ikertzen ari da ea alderdia “erakunde terroristatzat” har daitekeen. Erabaki horrek alderdia desegitea ekar lezake.


Summary: Internet bidez eskatu ahalko dira aldi baterako erregulazioak osatzeko laguntzak. Lanbidek uztaileko bigarren hamabostalditik aurrera ahalbidetuko du aukera hori. Eusko Jaurlaritzak 15,4 milioi jarriko ditu.

Enplegua aldi baterako erregulatzeko espedientean dauden langileek Internet bidez eskatu ahalko dituzte soldatak osatzeko laguntzak. Araban, Bizkain eta Gipuzkoan uztaileko bigarren hamabostalditik aurrera jarriko du martxan aukera hori Lanbidek; gaur onartu du neurria enplegu zerbitzuko administrazio kontseiluak.

Laguntza eskatzeko Lanbideren webgunetik jaitsi ahalko den inprimaki bat bete eta bidali beharko da. Neurria EAEko Aldizkari Ofizialean argitaratzen denean ahalbidetuko dute aukera hori, eta urriaren 16ra bitartean egongo da eskuragarri.

Jaurlaritzaren arabera, hori izango da eskabidea egiteko bide bakarra: «Inprimakia telematikoki bete ahalko da, ez da identifikazio elektronikorik sartu beharko; hala, edozein gailutatik bete ahalko da».

Eusko Jaurlaritzaren Gobernu Kontseiluak atzo onartu zuen 15,4 milioi euro jartzea enplegua aldi baterako erregulatzeko espedientean dauden langileen soldatak osatzeko: hilean 150 euro gehienez. Uztailaren 1etik irailaren 30era arteko erregulazioei eragingo die, eta osagarri horren helburua da aldi baterako erregulazioek eragindako errenten murrizketa «arintzea», egoera horretan egon aurretik langileek zuten «bizi mailari eusten laguntzeko».

40.000 pertsonari baino gehiagori eragingo die neurriak. Osagarria jasoko dute hilean 1.666 eurotik beherako kotizazio oinarria edo urtean 20.000 eurotik beherako soldata gordina duten langileek.


German Rodriguez oroitu dute Iruñean

Summary: German Rodriguez oroitu dute Iruñean. 42 urte bete dira gaur Espainiako Poliziak German Rodriguez tiroz hil zuela. Sanferminik ez egonagatik ere, herritarrak haren omenez paratutako oroitarrian bildu dira Rodriguez oroitzeko.

Sanferminak memoria ere badira Iruñean. Urteroko ekitaldirik gabe, baina krabelin gorriekin oroitu dute Iruñean German Rodriguez. 42 urte bete dira gaur Espainiako Poliziak Rodriguez hil zuela, eta «egia, justizia eta erreparazioa» eskatu dute berriz ehunka herritarrek.

Jendea ez pilatzeko, 11:00ak eta 13:00ak artean joateko deia egin du 78ko Sanferminak Gogoan taldeak. Deialdiarekin bat egin dute kultura munduko, sanferminetako eta Iruñeko hainbat gizarte mugimendutako eragileek. Hala, goizean jendetza bildu da Rodriguezen omenez jarritako oroitarrian.

Ekitaldi xumea ere egin diote, 13:00etan. Aurreskua dantzatu diote, eta Sarai Robles bertsolariak bertsoz oroitu du Rodriguez. 78ko Sanferminak Gogoan taldeak inpunitatea bukatzeko eskatu du. «Ezin dugu onartu Billy el Niño eta halako torturatzaileak mundu honetatik joatea beren dominak eta aitorpen instituzionalak ukitu gabe», adierazi dute. Ekitaldian, Rodolfo Martin Villa 1978an Barne ministro zena epaitzeko ere eskatu dute.

Azken urtean hildako Antonio Salinas eta Chato Galante 78ko Sanferminak Gogoan taldeko kideak ere oroitu dituzte ekitaldian. «Utzi gaituzte, justizia lortzeko ahaleginak gauzaturik ikusi gabe», adierazi dute. Gasteizko 1976ko martxoaren 3ko sarraskiaren biktimak ere bertaratu dira Iruñera, eta txalo zaparrada batekin agurtu dituzte.

Arratsaldean ere oroituko dute

Peñen federazioak ez du jaietan ekitaldi bakar bat egingo, pandemiaren eraginez. Aurreko urteetan, 13:00etako omenaldiaz gain, arratsaldeko zezenketen ostean Rodriguezen omenezko kalejira egiten zuten Iruñeko Peñek. Aurten, ordea, peñen federazioak ez du jaietan ekitaldirik egingo, eta eta 20:00etan «zerbait berezia» egiteko asmoa dute. 22:00etan eltzeekin protesta egitera ere deitu du 78ko Sanferminak Gogoan taldeak, Krabelinak Germanentzat, Martin Villa epaitu lelopean.