Summary: Confebaskek atea itxi dio Konfekoop Lanbiden egoteari. Patronalak uste du kooperatibei ez dagokiela ordezkaritza izatea, eta eskubidea dutela jasotzen duen artikulua Enplegu Legetik kentzeko eskatu du. Konfekoopek nabarmendu du «funtsezko eragilea» dela, eta gogorarazi du eskumena Eusko Jaurlaritzarena dela.

Confebaskek argi eta garbi adierazi du: Konfekoopek ez luke Lanbideko administrazio kontseiluan egon behar. Patronalak erabat baztertu du kooperatibek ordezkaritza izatea enplegu politika aktiboak eztabaidatzen diren mahaian, eta hori bermatzen duen artikulua Enplegu Legetik kentzeko eskatu du. Izan ere, haren ustez «lokaztu» egiten du dena, eta ez dator bat nazioarteko legediarekin. Eusko Legebiltzarrean, Enplegu Legearen tramitazioaren harira egindako hitzaldian egin ditu adierazpenok Virginia Mujikak.

Lege proiektuaren arabera administrazio kontseiluak hiru hanka izan behar ditu: Eusko Jaurlaritza, sindikatuak eta patronala; orain arte bezala. Ordea, legeak aurreneko aldiz egiten du kooperatibek ordezkaritza izateko duten aukeraren aipamena, nahiz eta ez duen parte hartze hori bermatzen. Zehazki, 92.3 artikuluak dio «lankidetza akordioak» sustatuko direla parte hartze hori egikaritzeko, betiere, hiru hankako mahaiaren antolaketa errespetatuta.

Confebask ez dator bat puntu horrekin; iritzi dio kooperatiben parte hartzeak «lausotu» eginten duela antolaketa eredua, eta ez duela errespetatzen ordezkaritzen «oreka». Izan ere, patronalak gogorarazi du Lanaren Nazioarteko Erakundearen arabera sindikatuen eta enpresarien elkarte nagusiei dagokie soilik, eta kooperatibak azken talde horretan egon beharko lukete. «Enpleguari buruz iritzia eman behar duten eragile asko daude, baina soilik batzuk dira kualifikatuak», esan du Confebaskeko eledun Virginia Mujikak.

Patronalaren arabera, nazioarteko legediak ez die kooperatibei egitura juridiko berezirik aitortzen, eta ordezkaritzarako eskubide duen eragile izateko enpresen eta langileen gutxieneko kopuru bat izan behar du: %15. Mujikak ez du ukatu kooperatibek Euskal Herriko enpresa ehunean duten garrantzia, baina gogorarazi du, enpleguari dagokionez, Bizkaiko metalgintzako sektorearen pareko kopurua ordezkatzen duela Konfekoopek: 60.000 langile inguru. «Enpresa erakunde bat da? Bai. Legeak eskatzen duen gutxieneko atalasea du? Ez dut uste; izango balu, atea irekita edukiko luke», ondorioztatu du.

Bestalde, Nafarroako kasuari dagokionez, patronalak zalantzan jarri du kontseiluan kooperatiben ordezkaritza izatearen legezkotasuna. «Auzitegi batean eztabaidatzean ebatziko da legezkoa den edo ez», esan du Mujikak. Eta gogorarazi du formula hori bera behin baino gehiagotan proposatu duela Konfekoopek Espainiako Enpleguaren Legean txertatzeko, baina den-denak baztertu egin direla.

Konfekoop: «Orain da unea» Konfekoopek ere hartu du hitza Eusko Legebiltzarreko Lan eta Enplegu batzordean. Enplegu Legearen inguruko balorazioa egiteko gonbidatu dute kooperatiben elkartea ere, nahiz Lanbideko administrazio kontseiluan izan beharko luketen ordezkaritzaren puntuak bereganatu du arreta haien hitzartzean ere.

Konfekoopeko presidenteak, Rosa Lavinek, aurreko astean esandakoak errepikatu ditu. Gogorarazi du badirela ordezkaritza izatea bermatzen dieten oinarri juridikoak, eta haien parte hartzeak ez dituela zalantzan jartzen ez mahaiaren oreka, ez antolaketa eredua. «Enpresa elkartea gara; bada, enpresarien blokean sartuko ginateke, hain juste ere, berau indartzeko», azpimarratu du Lavinek. «Orain da unea».

Haren hitzetan, gainera, Eusko Jaurlaritzaren eskumena da Lanbideren administrazio kontseilua nola antolatu erabakitzea, eta ez du zertan Espainiako beste erakunderen egitura bera izan. Horregatik, Eusko Legebiltzarreko talde politikoei eskatu die parte hartzea bermatzeko, eta «pauso erabakigarria» emateko: «Enplegu politika aktiboak definitzen diren leku horretan kooperatiben parte hartzerik gabe, enpleguaren funtsezko eragile batengandik aldentzen den errealitate bat zehaztuko dugu».


Summary: Administrazioa herritarrei «gerturatzeko» neurriak hartuko ditu EAJk. Besteak beste, udal eta foru bulegoetan aurrez aurreko arreta berreskuratzeko konpromisoa hartu dute Beatriz Artolazabalek eta Ramiro Gonzalezek.

EAJk Gasteizko Plaza Berria hautatu du gaur hauteskunde kanpainako lehen ekitaldi ofiziala egiteko. «Kudeaketa zorrotzaren» inguruko neurri sorta aurkeztu dituzte Beatriz Artolazabal Gasteizko alkategaiak eta Ramiro Gonzalez ahaldungaiak, Jose Antonio Suso EAJko Araba Buru Batzarreko presidenteak lagunduta. Neurrien berri eman aitzin, EAJren «kudeaketa eredua» goraipatu du EAJko Araba Buru Batzarreko presidenteak: «Zorrotzak eta serioak gara». Pandemia garaiak gogoan hartuta azpimarratu du administrazioen erronka nagusiena dela herritarrekiko aurrez aurreko harremanak berreskuratzea, eta premiazkoa dela tramiteak «azkarrago» eta «errazago» egiteko tresnak martxan jartzea. EAJren alkategaiak hartu du hitza ondoren. Artolazabalek nabarmendu du jeltzaleek «printzipio argiak» defendatzen dituztela: «Lantaldean lan egiten dugu, zorrotz, garden eta herritarrengadik hurbil». Bere esanetan, EAJren «kultura politikoaren» oinarrian herritarrei entzutea eta herritarren parte hartzea sustatzea dago, eta, alde horretatik, instituzioak eta administrazioak herritarrengana «gerturatzeko» konpromisoa hartu du. Azaldu du alkategaia denetik hiriko auzo elkarte, kultur eragile eta enpresaburu ezberdinekin hartu emanetan egon dela eta haien eskaera nagusietako bat dela administrazioak «irekiagoak» eta «gardenagoak» egitea. Kezka horiek bere egiten dituela erantsi du: «Akordioen aldeko emakumea naiz. Hitz egin eta entzutearen aldekoa. Eta horixe da jarraituko dudan bidea». Alkatetza eskuratuz gero, «administrazio moderno, parte hartzaile, arin eta garden» baten alde lan egingo duela iragarri du Artolazabalek. Batetik, jakinarazi du aurrez aurreko arreta berreskuratuko duela herritarrei arreta emateko zerbitzuetan. «Bizilagunek helarazten duten eskaera da, eta uste dugu pandemiaren okerrena igarota, gure normaltasunera itzulita, garaia dela zerbitzua pentsatuta dagoen bezala berreskuratzeko». Bestetik, lizentzien ordenantza aldatuko duela iragarri du, lizentziak emateko epeak azkartzeko. Lizentziak emateko bulego bat ere sortu nahi du, baimenak emateko orduan epeak murrizteko. Udal langileria «modernizatzeko» urratsak ere iragarri ditu, «era digitalari egokitutako lan profil berriekin». EAJk azken zortzi urteotan Gasteizko Udalean egindako kudeaketa goraipatu du Artolazabalek, halaber. Haren esanetan, Gorka Urtaranek liskar politikoa gutxitu eta elkar ulertzea sustatu du, eta erakundeen arteko lankidetzaren bidez proiektuak lortu ditu hiriarentzat. Datu bat ere eman du, adibide gisa: «Azken bi legealdietan EAJk 400 milioi euroko inbertsioa erdietsi du hiriarentzat, horietatik 345 milioi Jaurlaritzak jarrita». Gazteen hizkuntza berean Bestalde, Ramiro Gonzalez EAJren ahaldungaiak gogoratu du aldundiak neurri zehatzak hartu dituela «entzute aktiboa» sustatzeko, hala nola, Araba Irekia webgunea eta aurrekontu parte hartzaileak. Ildo horretan, iragarri du foru erakundeak tramite «errazagoak eta eraginkorragoak» jarriko dituela martxan herritarren parte hartzea sustatzeko, eta aldundiaren bulegoetan aurrez aurreko arreta hobetuko dutela. «Bereziki adineko pertsonengan pentsatzen ari gara, eta online edo telefono bidez gurekin harremanetan jartzeko zailtasun gehiago dituztenengan». «Biztanle gazteenei» zuzendutako neurriak ere hartuko dituztela jakinarazi du. Besteak beste, tresna digitalak garatuko dituzte foru erakundearekin harreman «intuitiboagoa» izateko, batez ere sare sozialen bidez. «Gazteenen lekuan jarriko gara eta euren hizkuntza berean hitz egingo diegu».


Summary: EH Bilduk gora egingo du Bilbon, Donostian eta Gasteizen, Jaurlaritzaren inkesta baten arabera. Koalizio abertzaleak zinegotzi bana irabaziko luke hiruretan, Elkarrekin Podemosek galduko dituen beste. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru hauteskundeetan EAJ izango litzateke lehen indarra; Gipuzkoan alde oso txikiarekin.

EH Bilduk zinegotzi bana irabaziko du Bilbon, Donostian eta Gasteizen, eta Elkarrekin Podemosek beste horrenbeste galduko ditu. Gainerako indarrek 2019an lortutako emaitza berberak lortuko dituzte. Hori da, behintzat, Eusko Jaurlaritzaren Prospekzio Soziologikoen Kabineteak gaur argitaratu duen txostenaren ondorioa. Ikerketak %40 inguruan kokatu du abstentzioa hiruretan.

Inkestaren arabera, EAJ eta EH Bildu berdinduta egongo lirateke Gasteizen, zazpi zinegotzirekin; PSE-EEk 6 lituzke, PPk 5 eta Elkarrekin Podemosek 2.

Bilbon, EAJk nagusitasunari eutsiko lioke, oraingo 14 zinegotziekin, gehiengo osoaren atarian; EH Bilduk bat irabaziko luke, eta guztira 5 hautetsi eduki; PSE-EEk 5; PPk 3; eta Elkarrekin Podemosek 2, bat behera.

Donostian egungo indar korrelazioa mantenduko litzateke, baina koalizio abertzalea hurbildu egingo litzaioke EAJri. Jeltzaleek 10; EH Bilduk, 7; PSE-EEk 5; PPk 3; eta Elkarrekin Podemosek 2.


Summary: Laba elkartea: «Euskararen erakusleihoa handiagoa izanen da, terrazari esker». Elkarteko kideak «pozik eta itxaropentsu» azaldu dira, Nafarroako Gobernuak auzitegiaren erabakia betearazi eta terrazarako lizentzia emanen diela jakin ostean

«Guk ez dugu inoiz inoren kontra jo, euskararentzako espazio bat besterik ez dugu aldarrikatzen», esan du Lander Majuelok, Labako kideak, elkarte euskaltzalearen aurrealde osoa okupatzen duten mahaiei eta aulkiei begira. Iruñeko udal ordenantzaren eta Nafarroako Administrazio Auzitegiaren arabera, Labari dagokio espazio horretan terraza jartzea, baina, oraingoz, negozio pribatu batek baliatzen du tokia: Windsor tabernak. Iruñeko Udalak, ordea, ez du ezer egin egoera konpontzeko. Aitzitik, mahaiak eta aulkiak kalera ateratzeko baimena ukatu dio behin eta berriro elkarte euskaltzaleari, baita auzitegiak propio agindu dionean ere. Orain, Nafarroako Gobernuak iragarri du Administrazio Auzitegiaren ebazpena betearaziko diola udalari eta, hortaz, terraza paratu ahalko du Labak, Iruñeko bihotzean.

«Oso pozik gaude, baikor, eta ilusioz beteta», gaineratu du Labako beste kide batek, Yasmine Khrisek. «Hasieratik, gure asmoa izan da euskarari erakusleiho bat zabaltzea, eta, Gazteluko plazan terraza jarrita, erakusleiho hori handitu ahal izanen dugu aurrerantzean». Orain arte, kanpoaldean terraza jartzeko lizentzia ukatuta, udalak «zokoratu» egin nahi izan dituela uste dute Labako ordezkariek. «Hiriaren erdian gaude, bai, baina arkupe baten azpian, eta mahaiak kanpora ateratzeko aukerarik gabe, jendeak ez gaitu ikusten». Ez da nolanahiko arazoa. Laba irabazi asmorik gabeko elkartea da, baina kafetegi zerbitzuak ematen dion sostengu ekonomikoa ezinbesteko zaio proiektuari, eta terraza batek zeharo baldintza dezake bideragarritasuna. Izaskun Barberrek azaldu du: «Bazkideen ekarpenekin batera, Labaren diru iturri nagusia kafetegia da, eta alde handia dago terraza izatearen edo ez izatearen artean». Hain zuzen, udalari kalteordaina eskatzea aztertzen ari dira Labako kideak, terraza jartzea ukatu dieten denboran pilatutako kalte ekonomikoagatik.

Topagune izatea helburu

Hala ere, Labako kideek berretsi dute, eurentzat, terraza jartzea ez dela inoiz izan «helburu» bat, beren proiektua gauzatu ahal izateko bide bat baizik: «Gure helburua da sortzaileen topagune izatea, euskarari leiho bat zabaltzea, euskaraz libre hitz egiteko espazio bat sortzea... eta polemika honek erakutsi digu noraino zen beharrezkoa Laba bezalako egitasmo bat, jende pila bat gugana etorri delako zoriontzera, animoak ematera eta bazkide egitera», esan du Majuelok. Orain arte, gainera, dozenaka ikastaro, emanaldi, hitzaldi eta tailer eskaini dituzte elkartean. «Terrazak balioko du gure komunitateak arnasa har dezan, baina oinarria proiektua bera da». Euskarak Iruñearen bihotzean toki bat izatea. Hori da Iruñeko Udalaren ezinikusia piztu duena, Labako arduradunen irudiko. «Argi geratu da udalari bost axola diola kafetegi batek terraza edukitzeak edo ez... Benetan min eman diena gure proiektua izan da. Euskarafobia hutsa da». Zehazki, Majuelok salatu du Enrique Maiaren udal gobernu taldeak ahaleginak eta bi egin dituela «euskara gatazkarekin lotzeko». «Tematu dira, baina ahalegin horretan porrot egin dute

Kexu dira, gainera, prozesu osoan udala ez baita haiengana zuzendu. «Ebazpenen gaineko informazioa jaso izan dugu egunkarien bidez, udalarekin ez dugu sekula izan zuzeneko traturik», azaldu du Barberrek. «Gu saiatu gara gauzak ongi egiten, lerroburuen gerra batean ez sartzen». Hala ere, auzibideak «nekea eta higadura» eragin diela gaineratu du Khrisek: «Prozesu honek kendu digu denbora asko, ahaleginak eta indarrak xahutu ditugu honetan, elkartearen jardueretan erabili beharrean».

Bazterketaren kronologia

Laba sareak iazko urtarrilean ireki zituen ateak. Kafe dastaketarako lizentzia badu, eta horrek aukera ematen dio terraza jartzeko. Lizentzia hori eskatu zion Iruñeko Udalari, baina udalak ukatu egin zion. Auzitara jo zuen Laba sareak, ondorioz, eta Nafarroako Administrazio Auzitegiak iazko urriaren 10ean argitaratu zuen bere ebazpena: garbi utzi zuen Labak baduela terraza jartzeko eskubidea.

Joan den urtarrilaren 24an, urriko bere ebazpena berretsi zuen Nafarroako Administrazio Auzitegiak, eta Iruñeko Udalari egotzi zion «hitz nahasgarriak» erabiltzea auzitegiaren ebazpena ez betetzeko. Zehazki, Iruñeko Udaleko Herritarren Segurtasunerako Saila izan da Labak eskatutako lizentzia emateko prozesua oztopatu duena. 2022ko urrian, hain zuzen, Arartekoak ere Laba sarearen alde egin zuen, eta ebazpen bat argitaratu zuen, udaleko sail horretako arduradun Javier Labairu zinegotziaren jarrera kritikatuz.

Nafarroako Gobernuak esku hartu du auzian, eta auzitegiaren ebazpena betearaziko duela esan du. Labako kideek ez dakite noiz gauzatuko den erabakia, baina hasiak dira jada datozen hilabeteetako programazioa prestatzen.


Summary: Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak EH Bilduren zerrendak aztertuko ditu. Dignidad y Justiciak eskatu dio fiskaltzari ikertzeko ea Auzitegi Nazionalak zigortutako hautagaiek inhabilitazio zigorrak bete dituzten.

EH Bilduren zerrenden auzian urrats bat gehiago egin nahi du Dignidad y Justicia elkarteak, eta Espainiako Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzari aurkeztu dio kasua. Hura afera ikertzen ari da, helegite bat aurkezteko aukerarik baden zehazteko, nahiz eta zerrendek tokian-tokiko hauteskunde batzordeen onespena izan.

Covite biktimen elkarteak adierazi zuen ETArekin lotuta espetxeratutako 44 herritar daudela EH Bilduren udal zerrendetan, eta afera hizketagai bilakatu da hauteskunde kanpainan. Horien artean daude «odol delituengatik» espetxeratutako zazpi lagun, elkartearen arabera, baina baita, haien aurkako ebazpen irmorik gabeko zenbait lagun; tartean, Sortuko idazkari nagusi ohi Hasier Arraiz.

Horiek hala, Dignidad y Justiciak auzitegietara eraman du afera, Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak aztertzeko ea Hauteskunde Lege Orokorra baliatu daitekeen horiek jokoz kanpo uzteko. Zehazki 6.2 artikuluari egin diote erreferentzia. Artikulu haren arabera, ebazpen irmo batekin espetxeratuta dauden herritarrak eta, besteak beste, «terrorismo» delituengatik zigortutakoak ânahiz eta ebazpena irmoa ez izanâ ezin dira zerrendetan egon. Azken horien kasuan, espetxealditik haratago, debekua balizko inhabilitazio zigorrari lotuta ageri da.

Dignidad y Justiciaren arabera, aurrez ere eman dira inhabilitazio zigorra bete gabe hauteskundeetara aurkeztu diren ordezkari politikoen kasuak, eta halakorik eman ez dela ziurtatzeko eskatu dio fiskaltzari.


Summary: Ertzaintzaren patruila batek Itzuliko lau txirrindulari harrapatu ditu. Laboral Kutxako Eider Merinok hartu du kolperik gogorrena, eta erietxera eraman behar izan dute. Ertzaintzaren autoa ez zen lasterketako segurtasun taldekoa.

Ertzaintzaren patruila batek aurrez aurre jo du gaur Euskal Herriko Itzulian parte hartzen ari ziren txirrindulari talde bat, eta horietako lau harrapatu ditu.

12:30 aldera gertatu da, etaparen 85. kilometroan, txirrindulariak Markina inguruan zeudenean. Laboral Kutxako Eider Merinok kolpe zuzena hartu du. Gurutzetako erietxera eraman dute, eta kontusioa dauka ezkerreko ukondoan. Lasterketa utzi behar izan du, haren taldeak sare sozialetan adierazi duenez.

Beste hiruak lurrera erori dira, euren kontra zetorren ibilgailua saihesten saiatu direnean. Petra Zsanko hungariarra (Massi-Tactic) Mendaroko (Gipuzkoa) erietxera eraman dute. Eskuineko sorbaldan hartu du min. Hara eraman dute Letizia Brufani (Bepink) italiarra ere, pelbisean kolpea hartuta. Lana Eberle (CERATIZIC-WNT) alemaniarrak ere lasterketa utzi behar izan du, urratuengatik.

Oraindik ikertzen ari dira zer gertatu den, baina, zabaldu dutenez, patruila ez zen Itzuliaren segurtasun taldekoa, eta beste lan batean ari zen inguruan. Ertzaintzak kontrolatzen du lasterketaren ibilbidea, eta, antza, koordinazio huts bat gertatu, eta Ondarroako ertzain etxeko (Bizkaia) patruila Itzuliaren ibilbidean sartu da, txirrindulariak aldapa bat jaisten ari zirenean.


Summary: Foru Hobekuntza berritu eta erreferenduma egitea proposatu du Geroa Baik. Barkosek aldarrikatu du trafikoa eta espetxeko osasuna eurei esker esku aldatu direla, eta kritikatu du sozialistak haien lanaz «baliatu» direla

Autogobernuari erreparatu dio Geroa Baik, hauteskunde kanpainako lehen egunean.

Iaz, Foru Hobekuntzak 40 urte bete zituen; baina Nafarroako Parlamentuak antolatutako mahai-inguru bat salbu, oharkabean pasa zen efemeridea. Azken orduan, abenduan, Nafarroako Gobernuak ekitaldi politiko bana antolatu zituen; bata, Madrilen eta bestea, Iruñean. Bestela deus gutxi egin zen, nahiz eta 2019ko akordio programatikoak jaso legebiltzarrean prozesu parte hartzailea eratuko zela «Nafarroaren status quo-a definitzeko eta eskumen gehiago bereganatzeko».

Ikusi gehiago: Eskuina zatiturik eta inoiz baino irekiago, hasi da kanpaina

PSNk hitzartutakoa bete ez duela ikusirik, Geroa Baik aldarrikatu du Foru Hobekuntza XXI. mendeko errealitatera egokitu asmoz «berritu» egin behar dela. Behin edukia hitzartuta, herritarrei erreferendum bidez galdetu behar zaiela azpimarratu du, era berean, Uxue Barkos lehendakarigaiak.

Legealdi honetan, Nafarroako Gobernuak trafikoa, espetxeko presoei osasun arreta ematea eta bizitzeko diru sarreren errentaren eskumena esku aldatzeko akordioak sinatu dira Madrilekin. Azken transferentzia 2001ean egin zenez, lorpenaren garrantzia nabarmendu dute hilabeteotan Maria Txibitek eta PSNk.

«PSNk ez du paper bat mugitu»

Uxue Barkosek bazkideari euren lanaz «baliatu» nahiz izatea aurpegiratu dio. Izan ere, bere ustez, Geroa Baik «ausart eta tinko» jardun du eskumen lortzeko ahaleginean.

Gogora ekarri du trafikoaren inguruko konpromisoa berak sinatu zuela Moncloan, 2018ko urriaren amaieran, eta Maria Jose Beaumont aurreko legealdiko Barne kontseilariak lana aurreratuta utzi zuela. «PSNk ez du paper bat ere mugitu eta Geroa Baik egindako lana erabili du argazkia ateratzeko eta etekin politikoa erdiesteko».

Aurrera begira, berriz, oraindik esku aldatu ez diren eskumenetan sakontzeko bidetik joko dutela azaldu du: hala nola, bekak, ikerketa eta garapena eta Foruzaingoak ingurumen zaintza bere gain hartzea. 2019ako akordio programatikoan jasotako konpromisoa bere egin du eta Parlamentuan Foru Hobekuntza berritzeko batzordea bultzatuko duela promes egin du.

Alde Zaharrari begira

Koldo Martinez Iruñeko alkategaiak, berriz, udaletxe aurrean egin du kanpainako ekitaldia. Bertan, proposatu du Alde Zaharreko hainbat gune berriz urbanizatzea: Horietako bat, Basotxoa da. Gainera, Nafarroako Museoaren ingurunea eta artxibategia arteko tartea oinezkoentzako eremu bihurtu nahi dute. Santa Ana plaza aldatzea ere promes egin du Martinezek.

Halaber, hautagaiak beharrezko jotzen du Nabarreriako plan osoa aurrera eramatea eta udaletxe alboan den Burgoen plaza eraldatzea, «Alde Zaharreko eremu horrek bizitza berreskuratu dezan».

San Domingoko baratzeetan zentro bat, zibiko eta kirol arlokoa, eraikitzea proposatu du, eta aldarrikatu du auzoa biziberritu behar dela haurrentzako eta helduentzako. «ez dadin soilik izan asteburuko alkoholaren eta aisialdiaren eremu bat».


Summary: Gatibu, Liher eta Arima taldeak ere izango dira EHZ jaialdian. Zabalik dago epea jaialdian laguntzaile aritzeko izena emateko. Ekainaren 28tik uztailaren 2ra egingo dute festibala.

EHZ jaialdiaren antolatzaileak ari dira pixkanaka egitarau osoaren berri ematen. Gaur, beste izen batzuk sartu dituzte zerrendan: Liher, Gatibu, Vapa, Arima, Kuma No Motor eta Aho Zakil Konexion. Aurretik kontzertu gehiago ere iragarri zituzten.

Euskal kultura gazteengana zabaltzeko saio pedagogikoak egingo dituzte Ipar Euskal Herriko zenbait lizeotan. 300 bat ikasleri tailerrak emango dizkiete urririk. «Auzolanean eraikitzen den festibal honen balioak gazteei transmititu eta iraganetik gerorako bidaia eskaini nahi diegu, bizi den euskal kulturaren inguruko jakintza sustatzeko xedearekin», adierazi dute antolatzaileek.

Bestalde, EHZ festibalean laguntzaile izateko formularioa betetzeko moduan da jaialdiaren webgunean. Aurten ere 400 laguntzaile beharko dituzte. «Auzolana, elkarlana eta engaiamendu militantea EHZren oinarrizko balioak dira».

Hiru eguneko abonamenduak salgai dira 50 euroan, maiatzaren 31era arte. Hortik aurrera, hamar euro garestiago izango dira. Egunez eguneko sarrerak ekainaren 1etik aurrera jarriko dituzte eskura.

EHZ jaialdiarekin elkarlanean, Badok atariak han joko duten euskal taldeak bildu ditu abesti zerrenda batean. Zerrenda hori Badok-en entzun daiteke, baita jaialdiaren webgunean ere.


Summary: Baisen balentria eta faboritoen epelkeria Giroko zazpigarren etapan. Hautagai nagusiak elkarri begira gelditu dira Giroko lehen bukaera malkartsuan. Davide Baisek aukera baliatu du, ihesean.

Gazte apal bat enperadore bihurtu da gaur Campo Imperatoreko helmugan: Davide Bais (Eolo-Kometa). Ihesean egin da handi, bere ibilbideko lehen garaipena lortuta; non, eta aurtengo Giroko mendiko lehen etapa garrantzitsuan. Xumean ameslari, ia ezinezkoa izan arren borrokalari aritu da Bais, Simone Petilli (Intermarche) eta Karel Vacek (Corratec) lagun izanik. Indarrez hustuta iritsi dira Gran Sassoko azken maldetara, eta oinazean gozamena aurkitu du Baisek.

Tropelak onespen osoa eman die iheslariei. Mendietako lehen azterketa zuten faboritoek, eta ez dira aurkeztu ere egin. Bukaeran bi mendate zeuden elkarren segidan, Calascio (13,5 kilometro eta %6ko pendiza) eta Gran Sasso (26,4 kilometro eta %3,4). Hala, azken 45 kilometroak maldan gora egin behar zituzten. Alferrik izan da, ordea. Ia eskutik helduta iritsi dira izen handi guztiak, eta maglia arrosari aparteko arazorik gabe eutsi dio Andreas Leknessundek (DSM).

Egun aproposa zen maila oneko ihesaldi jendetsua osa zedin. Ordea, lau ziklista ausartu dira bakarrik tropelaren gerizpetik ateratzen: Bais, Petilli, Vacek eta Henok Mulubrhan (Bardiani). Goian behean ari zuen euria, eta saldoan jarraitzea hobetsi dute ziklista gehienek. Eguraldiak atertzera egin du, eta aldi berean, handituz joan da iheslarien errenta. Roccaraso zen eguneko lehendabiziko mendatea, eta gailurrera 11 minututik gorako abantailarekin iritsi dira Petilli, Bais eta Vacek. 100 kilometro inguru gelditzen ziren helmugarako, eta behin-behineko liderra zen Petilli [7.49ra zegoen sailkapenean]. Mulubrhan, berriz, bidean gelditu da.

Atzean, DSM taldea ari zen gurditik tira egiten. Banako ilaran jarrita, jo handirik gabe gidatu dute Leknessunden taldekideek multzo nagusia. Apur bat hurbildu zaizkie hiru iheslariei, ia inertzia hutsez bada ere. Amaierako igoera ia amaiezina gelditzen zitzaien. Edozer gauza gerta zitekeen. Haatik, aldea hamar minuturen jirakoa zen. Egoerari bira eman behar zioten tropelean, baldin eta etapa lehiatu nahi bazuten.Bada, lehia pizteko imintziorik txikiena ere ez da izan onenen artean. Erritmo gogaikarria jarri dute, ziklista astun askok jarraitzeko modukoa. Zabal-zabal eginda igo dituzte aldapak. Oso ikuskizun apala izan da parajeen edertasunaren aldean. Hori horrela, geroz eta garbiago zegoen garaipena aurreko hiruen kontua zela.

Petillik bi ahalegin egin ditu helmugarantz bakarrik abiatzeko, bata sei kilometroren faltan, eta bestea 3,5 kilometrora. Vacek estu eta larri ibili da, baina eutsi dio, eta eraso egiten ere ausartu da. Gordean zegoen Bais. Argi jokatu du, eta esprintean indartsuena dela erakutsi. Hiru minutura heldu dira faboritoak, denak elkarrekin, eta Remco Evenepoel (Soudal) buru. Giroko zortzigarren etapa jokatuko da bihar, Terni eta Frossombrone artean. 207 kilometro ditu, eta bukaera hautsia du, hainbat mendate eta muinorekin.


Summary: Irigoienek eta Bellidok irabazi dute Zegama-Aizkorri IX. Kilometro Bertikala. Naiara Irigoien burlatarrak (Nafarroa) eta Jose Antonio Bellido madrildarrak (Espainia) irabazi dute gaur arratsaldean 2023ko Zegamako asteburuko lehen proba, Kilometro Bertikala, 33:10 eta 38:42 denborarekin, hurrenez hurren. Eguraldiaren eraginez, ibilbidea aldatu egin behar izan dute.

Zegama dardarka hasi da gaur arratsaldean, Zegama-Aizkorri kilometro bertikalaren bederatzigarren edizioaren aurreneko lasterketa zela eta. Proba kronometratuak aldaketak izan ditu ibilbidean, lurra lokaztu duten euri-baldintza zorrotzengatik. Jose Antonio Bellidok eta Naiara Irigoienek 33:10 eta 38:42-ko denbora egin dute, hurrenez hurren, eta Oriol Cardonaren eta Emelie Forsbergen lekukoa hartu dute probaren palmaresean.

Guztira 235 parte-hartzailek egin dituzte 4,2 kilometroak, 756 metroko desnibelarekin. Azken igoera oso pikoa izan dute baso baten gainean. Lasterketa osoa kronometratua izan da Zegamako plazatik atera eta Itzubiagaraino, bertan amaitu baita Kilometro Bertikala. Zegaman duela egun batzuk egiten ari den euriak kilometro bertikaleko jokalekua lokatzadi irristakor bihurtu du, eta parte-hartzaileek nola edo hala moldatu behar izan dute, bereziki lasterketaren azken zatian, han metatzen baitzen desnibelik handiena (500 metro positibo ibilbidearen azken kilometro eta erdian). Hala eta guztiz ere, ikus-entzuleek gogotik babestu dituzte korrikalariak eta giro bikaina sortu dute helmugan.

Naiara Irigoien pozik zen garaipenarekin: «Iaz asko gustatu zitzaidan eta espero ez nuen bigarren postua lortu nuen Emelie Forsbergen ondoren. Aurten, ibilbidearen aldaketa zela eta, uste nuen kalte egingo zidala, niri gehien gustatzen zitzaidana azken zatia baitzen, harkaitzak, eta aurten, lasterkariagoa izanik, gehiago kostatuko zitzaidala uste nuen. Emozio eta presio handia izan da gora iristea, aurkariak ondoan nituelako, baina orain oso pozik nago eta igandean pentsatzen ari naiz. Maratoia ez da nire distantzia, baina esperientzia bizitzeko eta publikoaren animoak sentitzeko gogo handia dut».

Emakumezkoetan, Malen Osa oñatiar gaztea izan da bigarren eta Silvia Lara hirugarren.

Jose Antonio Bellidok, berriz, hasieran «suziri» bat bezala atera dela adierazi du, hor jo duela enbidoa. «Horri esker, lasterketako azken 15 edo 20 minutuak bakarrik egin ditut eta agian atzetik zetozenak baino lokatz gutxiago izan dut. Ibilbide aldaketak mesede egin didala uste dut, azken zatian nik denbora pixka bat galtzen baitut beti, eta aurten, korrika egiteko tarte gehiago zegoenez, denbora pixka bat atera ahal izan dut eta tarte gogorrenean mantendu. Nire bizitzako lasterketa izan da oraingoz. Zegama Zegama da eta hemen egotea izugarria da. Hodei batean nago»-

Gizonezkoetan, Ïu Net eta Jan Castillo kataluniarrak izan dira bigarren eta hirugarren, igandean Txindokiko kilometro bertikalean nagusitu ziren bi gaztetxoak.

Igandean, Zegama-Aizkorriren 22. edizioaren emanaldi osoa

Igandean, Zegama-Aizkorri lasterketaren 22. edizioaren txanda izango da. Mendi maratoi nagusia lau hizkuntzatan jarraitu ahal izango da zuzenean: Euskal Irrati Telebistan (EITB), Teledeporten, TV3-Esports3 katean, ingelesez eskainiko duen Golden Trail World Serieen youtubeko kanalean eta Zegamako Youtube kanalean.

IX. ZEGAMA-AIZKORRI KILOMETRO BERTIKALEKO PODIUMA

Emakumezkoak 1.- Naiara Irigoyen 38:42 2.- Malen Osa Ansa 39:05 3.- Silvia Lara 39:10

Gizonezkoak 1.- José Antonio Bellido 33:10 2.- Ïu Net 33:14 3.- Jan Castillo 33:54


Summary: EH Bilduk kritikatu egin du Madrildik heldu den «zarata». Maddalen Iriartek, Oskar Matutek eta Oihane Brionesek parte hartu dute koalizioak Irunen egin duen ekitaldian b «Akordioen» alde dira.

Bidasoaldeko udal hauteskundeetako hautagaien ondoan egin zuen atzo kanpainako ekitaldia EH Bilduren Gipuzkoako ahaldun nagusi izateko hautagaiak, Madddalen Iriartek. Irunen izan zen, Ficoban. Ondoan izan zituen, beraz, Irungo alkategaia, Oihana Briones, eta Hondarribikoa, Garoa Lekuona. Eta hitza hartu zuen ekitaldian Espainiako Kongresuko diputatu Oskar Matutek ere. EH Bilduren zerrendatako hainbat pertsonaren iragana ETArekin lotuta dagoelako goiburu asko zabaldu ziren atzo egun osoan zehar Euskal Herriko hedabideetan, baita Espainiakoetan ere, ozen eta era hanpatuan nabarmendu ziren horietako asko, eta horri buruzko erreferentzia egin nahi izan zuen Matutek. «Konturatuko zineten hauteskunde kanpaina honetan dagoen zarataz. Dagoeneko lortu dute Euskal Herrira ekartzea Madrilgo politikaren alderdirik txarrena; zarata, eztabaida antzuak, herritarrei inporta ez zaizkien eta ezer ekartzen ez duten liskarrak», deitoratu zuen.

EH Bilduren jarrera bestelakoa dela esan zuen. «Jendea kezkatuta dago eta soluzioak eskatzen ditu etxebizitzaren arazoa konpontzeko, Osakidetzarako, bizitzaren garestitzerako, pentsioetarako...». Kezka horiei begira gobernatu nahi dutela argudiatu zuen, eta horren aldeko apustu irmoak ezberdintzen dituela gainerako taldeetatik.«Izan ere, zarata ateratzen dute konponbideez ez hitz egiteko. Zarata egiten dute betikoek betikoa egiten eta betikoei laguntzen jarrai dezaten».

Boz hauetan sakoneko aldaketak lortzen badira, «boterearen talaietan» beti «kapitalaren» alde egiten duten egiturak beste norabide batera begira jartzeko ahalegina egingo dutela defendatu zuen, eta etxebizitza arloan lege berri bat ontzeko EH Bilduk Madrilen hitzartu duen akordioa jarri zuen adibide gisara. «Indarrez nator, maite dudan Irun hau delako», kemena erakutsiz hasi zuen bere hitzaldia Iriartek. Eta hilaren 28an koalizioak lor ditzakeen emaitza onen gaineko esperantzak ez direla ameskeria bat defendatu zuen: «Esku-eskura daukagu». Gipuzkoan EH Bilduk emaitza on bat lortzea erabakigarria dela gogoratu zuen. «EH Bildu indartsu bat ezinbestekoa da Gipuzkoa gaurkotzeko hasi dugun biderako. Irunen erabakigarriak izatea EH Bilduk lortuko dituen emaitza onak berrestea da», esan zuen. «Ez da etorkizuneko akordiorik egongo Irunen EH Bildu gabe».

Aurrera egiteko

Boz hauetan galdera «sinplea» egin behar dela uste du Iriartek: «Aurrera egin eta hobetu, ala egonean egotearekin konformatu. Izan ere, EAJk eta PSEk haien statu quo mantentzeko formuletan nahi gaituzte». EH Bildu «ezberdinen arteko akordioak» lortzeko prest egongo dela esan zuen, eta bide horretan aurrera egiten ez bada «Gipuzkoa eta Irun gutxi batzuen interesen eta eskuetan» geratuko dela.

Gipuzkoako Foru Aldundirako dituen asmoei begira, osasun sistema indartzeko aldaketak bultzatzea, eta tokiko merkataritza sustatzea; Bidasoalderako bi alorretako egitasmoak dituztela nabarmendu zuen. Denak ere, «bidelagun» aski sendoen laguntzari esker bideratu ahal izango dituztela pentsatzen du, eta erantzun berriak ematea ezinbestekoa dela. «Galdera berriak ditugu mahai gainean, eta ezin zaie erantzun zaharrik eman; erantzun berriak behar ditugu». Erantzunak «lidergo konpartitu batetik» bilatu behar direla argi du: herritarrei hitza emanda.

Oihana Brionesek hirira begirako proposamenak azaldu zituen, zentzu berean: «Irun jendearekin, elkarteekin eta auzoekin eraikikiko dugu». Mugikortasunaren arloko proposamena egin dutela esan zuen, tokiko merkataritza ere sustatu nahi dutela, eta osasun zerbitzu hobeen alde ariko direla. Horien alde egiteko talde «prestatua» direla uste du.


Summary: Hil egin da Madrilgo jatetxe bateko sutearen ondorioz larri zen emakumea. Hiru aste zeramatzan Maria Montes getxotarrak erietxean; apirilaren 21ean izan zen sutea. Ezbeharrean bertan hil zen Alexandra Velasco, getxotarra bera ere.

Beste biktima bat eragin du joan den apirilaren 21ean Madrilgo Burro Canaglia jatetxean piztu zen suteak. Maria Montes getxotarra herenegun hil zen, 41 urterekin; hiru aste zeramatzan Madrilgo La Paz erietxeko ZIUn, larri. Erredurak zituen gorputzaren %25ean, baita barne zauri larriak ere.

Ezbeharraren egunean bertan, Alexandra Velasco Montesen laguna zendu zen, 43 urterekin, getxotarra bera ere. Zorrotzaurreko IMQ klinika pribatuan egiten zuen lan; minutu bateko isilunea egin zuten klinikako langileek, Velascoren omenez. Sutean Madrilgo jatetxeko sukaldarietako bat ere hil zen, 25 urtekoa.

Getxoko sei adiskideek juntadizoa egin zuten Madrilen, tarteka egiten zuten bezala; hiru Bizkaian bizi ziren; bi, Madrilen; eta bat, Bartzelonan. Bizkaiko herriko ingeles eskolan ikasitakoak ziren guztiak. Su istripuaren egunean, gainontzeko lau lagunak minik hartu gabe ateratzea lortu zuten lokaletik, irteerako atetik hurbiltago baitzeuden.

Madrilgo erdiguneko Salamanca auzoan dago jatetxea. Suhiltzaileen egoitza bat dago handik gertu, baina sua oso azkar zabaldu zen. Izan ere, plastikozko apaingarriak zituen lokalak, barrualdea oihana zela irudikatzeko. Lekukoek adierazi zutenez, pizza flanbeatu batek eragin zuen sutea. Zerbitzariek su ematen diete pizzaren gaineko osagaiei. Sutearen ostean, zuzendaritzak debekatu egin zuen pizza hari su ematea.

Kateak badu jatetxe bat Bilbon, Guggenheimetik gertu. Bertan ere plastikozko landareek apaintzen zuten lokala. Dena dela, apaingarri horiek kendu egin zituzten Madrilgo istripua gertatu eta gero. Bilboko Udalak baieztatu zuen jatetxeak beharrezko baimenak eta instalazioak dituela.


Summary: Baliabide material eta humanoak izanen dituzte Euskal Hirigune Elkargoko talde politikoek. Bil Gaiten eta Elkarrekin Herriarentzat kolaboratzaile bana izateko diru partida ematea onartu du elkargoko batzarrak

Euskal Hirigune Elkargoak talde politikoei baliabide material eta humanoak ematearen alde bozkatu du. Bil Gaiten eta Elkarrekin Herriarentzat taldeek 85.000 euroko diru partida izanen dute, kolaboratzaile bana enplegatzeko. Halaber, funtzionamendu gastuei buru egiteko baliabideak izanen dituzte: Bil Gaiten taldeak 19.800 urtean eta Elkarrekin Herriarentzat taldeak 27.600 urtean. Eztabaida eragin du proposamenak: Jean Rene Etxegarairen hurbilekoek zalantzan jarri dute talde politikoen jarduna, baina instituzioaren izaera eta funtzionamendua izan dira erdigunean.

Abenduan osatu ziren ofizialki talde politikoak elkargoan. Bil Gaiten taldeak EH Bairen inguruko hautetsi gehienak batzen ditu, baina denek ez zuten bat egin ekinaldiarekin. Ondoan, «ildo ezberdinetako hautetsiak biltzen dituen» etiketa politikorik gabeko «talde askotariko» gisa aurkeztu du bere burua Elkarrekin Herriarentzat taldeak.

Bi taldeek behin baino gehiagotan azpimarratu dute ez direla aurkezten Etxegarairen politikaren oposizio gisa. Hala ere, kritika zorrotzak plazaratu izan dituzte orain arte indarrean den funtzionamenduari buruz, baita zenbait erabakiri buruz ere, hala nola, finantza eta fiskalitate arlokoak.

Nicole Etxamendi Itsasuko (Lapurdi) axuantak eta Peio Etxeleku Kanboko (Lapurdi) hautetsi eta Errobi lurralde eremuko erreferenteak hartu dute hitza talde bakoitzaren izenean. «Eztabaida ez da talde politikoen alde edo kontra bozkatzea, talde horiei funtzionatzeko baliabideak ematea baizik», esplikatu du Etxamendik. Taldearen helburua hautetsien elkarlana bultzatzea dela erran du. «Proposamen elkarle izan nahi dugu, bilkurak aitzin gaiaik hobeki landu, eta denentzako egokiak izanen diren erabakiak lantzen parte hartu». Elkargoa indartsuago eta sendoago eginen du horrek Etxamendiren hitzetan.

Hautetsiek elkargo batzarrei begira izaten duten lan zama aipatu du. «Zuetako bakoitzak badaki zer den». Zehaztu du ere aipatzen diren 85.000 euroak «maximo» bat direla, «engaiatzen gara xumeak izatera». Ez dute diru guzi hori erabiltzeko asmorik. Azken asteetan Etxegaraiekin eta zerbitzuekin izandako harremana eskertu du Etxamendik. Bat egin du mezuarekin Etxelekuk ere. «Baliabide horiek zinez beharrezkoak dira gure taldeek lan egiteko aukera izan dezaten».

Berdintasun printzipioa

Martine Bisauta lehendakariordeak hartu du hitza, talde politikoen eratzeari buruz duen desadostasuna azaltzeko. «Badu gastu bat elkargoarentzat, lurraldearentzat iniziatibak ordaintzeko zailtasunak ditugun garai honetan. Hori ote da lehentasuna?». Elkargoko exekutiboari finantzei buruz egin izan zaizkien kritikekin parekatu du. «Dirua nolanahizka gastatzea leporatzen diguten berdinak dira taldeentzat dirua eskatzen dutenak». «Taldeak sortzea legala da, baina legitimoa ote da?», galdetu du. «Haatik baliabideak aukera bat dira». Talde politikoak «presio taldeak» direla erran du, gibelean alderdi politikoak dituztenak.

«Berdintasun printzipioaren» inguruan aritu da ondotik. Anne-Marie Nadaud hautetsiak aipatu du, taldeei baliabideak emateak hautetsiei baldintza berdinetan lan egitea ahalbidetuko diela erranez. Argumentuaren kontra egin dute Joseba Erremundegik eta Colette Capdeviellek: «Hautetsi batzuek baliabideak izateak, eta beste batzuek ez izateak desberdintasuna sortuko du». Arnaud Fontainek ebatzi du: «Bistan den berdintasun printzipioa atxikitzen duela. Gutako edonork badu aukera talde politiko gisa eratzeko».

Elkargoaren izaeraz ere aritu dira: sufragio unibertsalik ez denez hautetsiak herrietako ordezkariak direla oroitarazi du Sauveur Bachok, eta «dudakor» agertu da talde politikoen osatzeari buruz. Funtzionamendu «arazo bat» dagoela erran du, «ez genuen ikusia». 158 herrirekin intsituzio bat demokratikoki funtzionaraztea «zaila» dela erran du. Estatus bereziko lurralde elkargo izan nahi zuen hirigune elkargoaren arazoa. «Erdibidean gaude», Capdeviellen hitzetan. «Egiturazko defizit demokratikoa» dagoela erran du, eta ororen buru sufragio unibertsala izatera iritsi beharko direla erran du Mixel Estebanek.


Summary: Egingo da Herri Urrats, gune bakar batera mugatuta. Uholdeen ondorioz Ipar Euskal Herriko ikastolen jaia bertan behera geratzeko arriskuan egon bada ere, jaia murrizteko zenbait moldaketa eginda aurrera egitea erabaki dute antolatzaileek

Goizeko lehen orduetan gelditu gabe egin du euria Ipar Euskal Herrian. Zaparrada mardulak uholdeak eragin ditu Senpereko lakuan (Lapurdi), Herri Urrats jaiaren bezpera den honetan. Hala ere, egoerari aurre egin, eta jaiarekin aurrera egitea erabaki dute antolatzaileek. 15:30ean joan dira prefeturako zerbitzuak lakura, eta egoera aztertuta, eta herriko etxearekin hitz egin ostean, gune bakar bat salbatzeko aukera ikusi dutela azaldu du Koldo Rodriguez antolatzaileak. «Beste guneak segurtasunagatik murriztera behartuak izan gara».

Era berean, egitaraua bera ere moldatu behar izan dute. Eguerdian hasiko dira ekitaldiak, hamabietan, Araba gunean, eta, besteak beste, Neomak, Xutik, Su ta Gar eta Zetak arituko dira oholtza gainean. Hala ere, aurreratu dute Gipuzkoa eta Baxe Nafarroa guneak ere zabalik egongo direla: «Ekitaldirik egon ez arren, nahi beste jateko eta edateko aukera egongo da gune horietan».

Elkartasunerako deia

40. aldia beteko du bihar Herri Urratsek, baina espero zutenaren kontrara, nahi baino «sinbolikoagoa» izango da, Rodriguezen hitzetan, ekitaldi asko ezingo baitituzte egin, eta gune asko ezingo baitituzte erabili: «Emozionalki ondo sentitzeko egingo dugu Herri Urrats; izan ere, kaltea oso handia da, eta biharkoak ez ditu galerak estaliko, inondik inora ere. Senperera etortzeko deia egiten dizuegu». Aholku bat ere eman nahi izan die bertaratuko diren horiei guztiei: «Pazientzia izan, elkarrekin momentu goxo bat bizitzeko aukera izango dugu». Herri Urratsen antolatzaileek komunikatu bat zabaldu dute, adieraziz galerak «izugarriak» izan direla: «Elkartasunerako deia egingo dugu bihar».

Ekarpenak egiteko kontu korronte zenbakiak jarri dituzte eskuragarri euren webgunean. Bihar Bizum bidez ekarpenak egiteko aukera ere zabalduko dute.

Bestalde, Seaskak jakinarazi du urtero Herri Urratsen egin ohi duen ekitaldiaren ordez prentsaurreko bat emango duela Senpereko Herriko Etxean, 10:00etan.

Erabiltzaileek Senpereko lakua nola den erakutsi dute goizean sare sozialetan:

Pirinio Atlantikoko Departamentuak alerta laranja ezarri du Urdazuri ibaiaren arroan, euriteengatik. Baliteke egunaren partean uholdeak egotea zaparrada horretarako «joera» duten guneetan. Estolda sareek ere gainezka egiteko arriskua dagoela ohartarazi du departamentuak. Trafikoa eta garraioa ere «zaildu» dezake eguraldiak, batez ere bigarren mailako errepideetan, eta tren sare nagusian izan ezik, beste zerbitzuetan eragina izan dezake euriak.


Summary: Berrindustrializaziorako plan bat proposatu du PSNk. Sektore ekonomikoekin eta sindikatuekin biltzeko prest agertu da Maria Txibite, industriaren eraldaketarako beharrak identifikatzeko «puntako sektore ekonomikoa izaten jarrai dezan»

Hector Gomez Espainiako Industria ministroa, Jose Luis Arasti Espainiako Gobernuaren Nafarroako ordezkaria, eta Elma Saiz Iruñeko alkategaia alboan zituela, PSNko lehendakarigai Maria Txibitek industria eraldatzeko plan bat bultzatuko duela iragarri du, hauteskunde kanpainako bigarren egunean.

Parlamentuaren aurrean eta PSNren egoitza gertu zuela, Txibitek azpimarratu du trantsizio ekologikoaren eraldaketa eta digitalizazioa direla industriak aurre egin beharreko bi erronka nagusiak. Horietara egokitzen laguntzeko prest azaldu da, gobernura ailegatuz gero. «Berrindustrializazio plan bat proposatzen dut, industriak lehiakorra izaten jarrai dezan eta sendo aurre egin diezaien erronka horiei».

Sindikatuekin eta sektore ekonomikoekin mahai bat osatu nahi du PSNk: «Hitzartu ditzagun enpresen beharrak eta eraldaketa horretan zer neurritan lagun dezakeen gobernuan». Horrekin batera, prestakuntza arloko beharrak ere aintzat hartu behar direla nabarmendu du, «enpresek beharko dituzten profil berri horietarako prest» egon daitezen lanbide heziketako ikasleak.

Legealdi amaieran, Nafarroako Gobernuak hainbat inbertsio garrantzitsu iragarri ditu, eta orain kanpainan, inbertsioak laguntzeko beharra azpimarratu du. «Azken hilabeteetan inbertsioak aurkeztu ditugu Nafarroa osoan, lurralde kohesioak ere zerikusia duelako berrikuntza artoko proiektuekin eta inbertsioekin, lanpostuak sor ditzaten Nafarroako zonalde guztietan», aipatu du Txibitek.

Gaineratu duenez, berrikuntzaren eta ikerketa eta garapenaren arloetan enpresen inbertsioa sustatzen eta laguntzen jarraituko dute, zerga kenkarien bidez. «Enpresa nafarrak lehiakorrak izatea nahi dugu, balioa sor dezaten. Enpresei lagunduko diegu inbertitzera, berritzera, eraldatzera eta batik bat iraunkorrago izatera», esan du Txibitek.

Saiz, Iruñeko merkataritzaz

Agerraldi horren ondotik, Elma Saiz Iruñeko alkategaiak gogora ekarri du bidezko markataritzaren nazioarteko eguna dela. Ekonomia eta Ogasun departamenduan egin duen lana Iruñeko Udalera eraman nahi du eta azaldu du udal gobernura iritsiz gero garapen ekonomikoaren atala bere gain hartuko duela, «hiriaren zutarri bat delako».

«Herritarren babesa jaso eta alkate izendatuz gero», bere gain hartu nahi du zeregin hori. «Funtsezkoa da Iruñea egungo geldialditk ateratzea eta ez soilik merkataritza arloan». Belaunaldi berriek garai bateko negozioak bere gain hartzeko zailtasunak dituztela izendatu du, kasu.

Turismoari ere erreparatu dio. «Urteko 365 egunetan irekirik den kartela izan behar du Iruñeak». Nafarroako Gobernuaren eskutik, turismoaren sustapenean» laguntzeko prest azaldu da. Turismo hori iraunkorra izan behar duela gaineratu du. «Turismo iraunkor horren alde apustu egiten duen Europako funtsak ditugu erreminta moduan».

Garapen ekonomikoan, Iruñea geldi ikusten du eta bultzada behar duela azpimarratu du.


Sunsundeguiren fabrika bisitatu dute

Summary: Sunsundeguiren fabrika bisitatu dute.

Ekitaldia egin aurretik, Txibite eta Hector Gomez Espainiako Gobernuko industria ministroa Altsasun izan dira, Sunsundegui autobus konpainiaren fabrikan. Berriki, Sunsundeguik Volvorekin akordioa hitzartu du autobusak egiteko. Ekoizpen ahalmena bikoiztea eta 400 enplegu inguru sortzea espero du.

Ikusi gehiago: Sunsundeguik autobusak egingo ditu Volvorentzat

Bisitan, Gomezek nabarmendu du akordioa «albiste oso ona» dela, automozio sektorearen kalitatea eta langileen prestakuntza handia agerian uzten duelako.

Txibitek gaineratu du akordio horrek enplegua sortuko duela Sakanan, eta iragan hamarkadan arazo larrietan izan zen enpresaren etorkizunerako berme bat dela. «Une oso zailak bizi izan ditu enpresak eta akordioa bultzada bat izango da enpresarentzat eta batik bat Sakanarentzat».

Mikel Irujo jarduneko Garapen Ekonomikoko kontseilariak azpimarratu du Sodena sozietate publikoak egin duen lana enpresa zulotik ateratzen. «Erresilientzia historia bat da. Nafarroako Gobernuak, Sodenaren bitartez, sostengu iraunkorra eman dio enpresari 2011tik eta orain bere fruituak eman ditu».

Enpresarekin izandako harremana giltzarritzat jo du. Dena den, Irujoren arabera, «ezin dira lokartu». Datozen hilabeteetan, akordioa aurrera eramateko lan asko dagoela egiteko gogorarazi du.


Erdogan gabeko aro bat irudikatuz

Summary: Erdogan gabeko aro bat irudikatuz. Diplomaziako zenbait girotan, galdetzen hasiak dira nolakoa litzatekeen Turkiako oposizioarekiko harremana baldin eta hark hauteskundeak irabaziko balitu; izan ere, Erdoganek oso modu pertsonalistan bideratu ditu nazioarteko harremanak.

Gaur presidentetzarako eta parlamenturako bozak dituzte Turkian, eta guztiz erabakigarriak izango dira, herritarrek ebatzi beharko baitute ea nahi duten Recep Tayyip Erdoganek presidente segitzea —hogei urte daramatza boterean— edo ea nahiago duten gobernua goitik behera aldatzea. Azken inkesten arabera, oposizioko zerrendaburu Kemal Kiliçdarogluk irabaziko lituzke gaurko bozak botoen %49,5 eskuratuta, eta bigarren tokian geratuko litzateke Recep Tayyip Erdogan botoen %47 eskuratuta. Horiek hala, bigarren itzulira igaroko lirateke biak.

Baliteke emaitzek mugez haraindi ere eragin handia izatea, ez Ekialde Hurbilean soilik, baizik eta baita berriki piztutako zenbait gatazkatan ere, hala nola Ukrainako gerran eta Turkiak iheslariei buruz EB Europako Batasunarekin egindako akordioan.

Urteotan, Erdogan modu oso pertsonalistan aritu da diplomazia gaietan. Ankarak loturak ditu Errusiarekin ekonomia eta defentsa arloetan, eta Errusia kide komertzial nagusietako bat bilakatu zaio. Bestalde, Turkiak zenbait tropa dauzka Siria iparraldean, Erdoganen zuzendaritzapean kurduen miliziei behin baino gehiagotan eraso egin ondoren. Turkiako presidenteak eragin handia izan du nazioarteko beste eragile nabarmen batzuekin dituzten harremanetan, besteak beste AEB Ameriketako Estatu Batuekin eta EBrekin, bai eta Turkiak Grezia auzo herrialdearekin dauzkan tentsioetan ere. Eta harreman horiek ere alda litezke hauteskundeen ondoren.

Oposizioko alderdi nagusiek Erdoganen kontrako koalizio bat eratu dute, Aliantza Nazionala, barnean bildurik ideologia oso ezberdinetako taldeak. Haren presidentegaiak, Kemal Kiliçdaroglu sozialdemokratak, promes egin du bere politika ez dela izango Erdoganena bezain pertsonalista, eta haren asmoa da herrialdean sistema parlamentario bat ezartzea berriz —2017an, konstituzioa presidentzialista bihurtzearen alde bozkatu zuen Turkiak— eta, beraz, botereak gehiago bereiztea. «Ez genuke espero beharko atzerri politika guztiz aldatzea, batez ere Mendebaldeko herrialdeei dagokienez», azaldu du Seren Sevil Korkmaz analista eta Istanpol ikerketa institutuko kofundatzaileak. «Kiliçdarogluren alderik garrantzitsuena zera da: instituzioak atzerri politikara itzularaziko dituela, politika pertsonalizatu beharrean. Erakunde gehiago izango dira, diplomazia handiagoa; horrek esan nahi du errazago iragarri ahal izango dela Turkiak nola jokatuko duen, eta, beraz, konfiantza handiagoa piztuko duela», esplikatu du.

Turkiako hedabideak espekulatzen dabiltza zer jarrera hartuko duten atzerriko diplomazialariek, bereziki Europakoek eta AEBetakoek. Ustez, diplomazialariak ez dira fidatzen Erdoganez, ez dagoelako hitz egiteko prest eta inoiz ezin delako jakin nola jokatuko duen atzerri politikan. Dena den, ez dakite bozen ondoren Kiliçdaroglu presidente izango balitz Turkiak hobetu egingo ote lukeen NATOrekin eta Europarekin duen harremana edo, kontrara, areago hurbilduko litzatekeen Errusiara.

Kiliçdarogluren hauteskunde programan, izan ere, maiz nabarmentzen da asmoa duela Turkia Europara hurbiltzeko eta zenbait auzi konpontzeko, hala nola turkiarren Schengen bisak liberalizatzekoa eta migrazio akordioarena —hitzarmen horri jarraituz, Turkiak 3,6 milioi errefuxiatu baino gehiago hartzen ditu—. Programan, etengabe diote hauxe izango dela atzerri politikaren oinarria: «Barne kalkulu politikoak amaiaraztea, bai eta atzerri politikako ikuspegi ideologikoak ere». Proposamen hori, baina, ez da mundu guztiaren gustukoa. «Zenbaitek uste dute Kiliçdaroglu ez dela behar bezain aditua, eta batzuentzat, ahula ere bada. Ez da oso litekeena ezkerreko eta eskuineko sei alderdiz osatutako koalizio horrek gobernu sendo bat eratzea», adierazi zuen Turkiako prentsan James Jeffreyk, AEBek garai batean Sirian izandako ordezkariak.

EB-rekin, batean kale eta bestean bale

Erdoganen agindupean, Turkiak hainbat neurri ekonomiko eta instituzional hartu ditu Bruselaren estandarretara egokitzeko, helburutzat harturik EBn sartzeko prozesua azkartzea. Dena dela, Europako bazkideekin duen harremana asko okertu da azken urteotan. Bruselak gogor kritikatu du oposizioko aktibistak eta politikariak espetxeratu izana, eta Atenas defendatu du beti Greziaren eta Turkiaren arteko liskarretan. Erdoganek EBri leporatu dio bere politika nazionala oztopatzea eta errefuxiatuen akordioaren haren partea ez betetzea. Akordio horretan, adostu zuten Turkiak milioika errefuxiatu hartuko zituela aldi baterako, eta, trukean, Turkia EBn sartzeko prozesuaren inguruko neurri batzuk onartuko zituztela, besteak beste, bisen liberalizazioa. Baina EBk ez zuen akordioa bete.

Analista politikoek uste dute Erdoganek agintean jarraitzen badu ez dela asko aldatuko Turkiaren eta Bruselaren arteko harremana. Oposizioak, berriz, behin baino gehiagotan eman du aditzera harreman hobea izan nahi duela Bruselarekin. Kiliçdargluk iragarri du Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren sententziak beteko lituzkeela: auzitegi horrek eskatu zuen aske uzteko Selahattin Demirtas HDP Herriaren Alderdi Demokratikoa alderdi kurdu ezkertiarreko buruzagi ohia eta Osman Kavala filantropoa; estatu kolpe bat ematen saiatzea leporatuta epaitu zuten Kavala, babesa eman zielako Istanbulen 2013an gobernuaren aurka izandako protestei.

Kanpo politikako aukera guztien artean, Ankara eta Atenas hurbiltzea izan liteke Kiliçdarogluren promesik handiena. Bi herrialdeen arteko harremanak oso gorabeheratsuak izan dira azken urteotan. Joan den otsailean lurrikarek Turkia astindu baino lehentxeago, tentsio handiko gertakari bat izan zen bi herrialdeen artean: beren mugatik gertuen dauden uharteetara armak eramatea egotzi zioten elkarri. Baina lurrikarekin isildu egin zen albiste horien oihartzuna, eta Greziak erreskate taldeak bidali zituen Turkiara; hala, berriz ere, loturak estutu zituen.

Errusia

Errusiako presidente Vladimir Putin buru-belarri sartu da Turkiako hauteskunde kanpainan, eta babesa erakutsi dio Erdogani. Hain zuzen, Kremlineko burua kanpainako ekitaldi batean izan zen duela gutxi, Turkiako lehenbiziko zentral nuklearrean, zeina Moskuren laguntzarekin eraiki baitzen. Bestalde, Fatih Donmez Turkiako Energia ministroak joan den astean jakinarazi zuen Errusiak baimena eman ziola Turkiari gas inportazioak aurrerago ordaintzeko; hala, energiaren prezioa izugarri igotzea eragotzi zuten. Hau ez da Errusiak Ankarari berandu ordaintzeko modua eman dion lehen aldia, baina, oraingo honetan, hauteskunde kanpaina betean izan da, noiz-eta Erdoganek hitzeman duenean etxe guztietan gasa debalde izango dutela hilabetez eta hortik aurrera deskontuak aplikatuko direla urtea amaitu arte.

Erdogan berriz ere hautatzen badute, espero da Turkiaren eta Moskuren arteko harremanek orain arteko bideari eutsiko diotela eta, are, bi herrialdeen arteko kooperazioa handitu egingo dela, Ukrainako gerraren eraginez Errusia gero eta bakartuago geratu ahala, batetik, eta duela urte eta erdi Turkian inflazioaren ondorioz piztutako krisia luzatu ahala, bestetik. Turkiako Gobernuak, gainera, askotan esan du prest dela aurrerantzean ere bitartekari aritzeko Kievek eta Moskuk zerealen garraioari buruz sinatutako akordioan. «Pentsa daiteke Erdoganen aurkakoak Mendebaldearen aldekoagoak izango direla, baina ez du zertan hala izan. Turkiak eutsi egingo lioke Errusiarekin duen harremanari, baina Kiliçdarogluk ahalegina egingo luke liderren arteko harremanean berdintasun handiagoa izan dadin», azaldu du Korkmazek.

Al-Assadengana gerturatzeko urratsak

Oposizioak auzo herrialdearekiko harremanaren inguruan du jarrerarik argiena, segur aski. Kiliçdarogluk askotan esana du Baxar Al-Assad Siriako presidentearekin izandako harremana berreskuratu nahi duela, baita itun bat egin ere, errefuxiatuak urtebete baino lehenago itzul daitezen Siriara. Bestalde, Putinek hilabeteak daramatza presio egiten Al-Assadek eta Erdoganek harremanak normaldu ditzaten. Hurbiltze hori gertatzeko aukera dagoela ikusita, Siriako milizia kurduek ez dute atzean geratu nahi izan, eta, beraz, bakea lortzeko ekinaldi bat aurkeztu diote Damaskori.

Al-Assadek, berriz, ez du batere presarik Erdoganekin zuen harremana berreskuratzeko, eta litekeena da bozak pasatu arte itxarotea herrialdeko lider berriarekin aurrerapauso diplomatikoak eman baino lehen. Berriki Siria berriz Arabiar Ligan onartu izana sinbolo bat da, Damaskoren eta haren aliatu izandakoen arteko harremanak normaldu diren erakusgarria. Ankararekin, ordea, bide luzea dago egiteko oraindik. Al-Assadek exijitu du Turkiako tropa guztiek alde egin dezatela Siria iparraldetik. Nolanahi ere, Turkiarentzat zaila da neurri hori hartzea, bai Siriako mugako milizia kurduen kontrola laxatzea dakarrelako, bai Turkiako eraikuntza enpresentzat mesedegarri delako eremu horretan hiriak guztiz berreraiki behar izatea.


Summary: Gutxieneko pentsioak 1.080 eurora iristeko eskatu dute pentsiodunek. Manifestazioak egin dituzte Iruñean, Donostian eta Gasteizen. Arratsaldean batuko dira Bilbon.

Pentsio sistemari buruz Madrilen lortutako akordioek ez dituzte pentsiodunak isilarazi. «Ez da duela bost urte baino gehiagotik kaleetan eskatzen ari garen erreforma», ziurtatu du EHPM Euskal Herriko Pentsiodunen Mugimenduak, eta Hegoaldeko lau hiriburuetan manifestazioak egin ditu, aldarrikapen nagusi batekin: gutxieneko pentsioa 1.080 eurokoa izatea.

Goizean Donostian, Gasteizen eta Iruñean batu dira pentsiodunak, eta arratsaldean Bilbon.

Espainiako Kongresuak martxoan onartu zuen pentsioen erreformaren bigarren zatia. Lege dekretuak aldeko 179 boto jaso zituen, tartean PSOE, UP eta EAJrena. Alabaina, talde politikoen ekarpenak gehitze aldera, erreforma lege proiektu gisa ere tramitatzea erabaki zuten, eta aukera hori baliatu nahi du EHPMk alderdi politikoei presio egiteko.

«Gobernuari eta alderdi politikoei eskatzen diegu parlamentuko tramitazioa aprobetxa dezatela, 2023an ezkontidea ardurapean ez duen pentsiodunaren gutxieneko pentsioa 1.080 eurotan ezartzeko, hamalau ordainsaritan», dio EHPMk gaurko manifestazioen harira kaleratutako agiriak. Mugimenduaren arabera, erreformaren ondorioz gutxienez 743 euroko pentsioa jasoko du aurten baldintza horiek betetzen dituen pentsiodun batek, eta erreformaren bitartez 873 eurora igoko da 2027rako. Hau da, igoera badagoela, baina 1.080 eurotik urrun geratzen dela.

Erretiroa, 65 urterekin

Eskaera nagusi hortaz gain, beste batzuk ere badituzte atzo kalean bildutakoek. Horien artean dago azken erreformek ekarritako «murrizketak» indargabetzea, horien artean erretiroaren adina 65 urtera itzultzea, eta ez 67 urtera heltzea 2027an.

Gainera, pentsioa kalkulatzeko kontuan hartzen diren kotizazio urteak berriro hamabost izatea nahi dute, 2011an zen bezala. Gaur egun, 25 urte dira, baina erreformarekin bi aukera izango dira hurrengo urteotan: 25 urteei eustea edo azken 29 urteetatik 27 onenak aukeratzea.

Erreformak handitu egiten ditu kotizazio gabeko hutsuneen konpentsazioa handitu du azken erreformak, baina ez «nahikoa», EHPMren arabera.


Summary: Azpeitiko Rallysprintean parte hartzen ari zen pertsona bat hil da, istripuz. Istripua izan duen autoak su hartu du. Proba bertan behera utzi dute.

Azpeitiko (Gipuzkoa) XXIII. Rallysprintean parte hartzen ari zen pertsona bat hil egin da, istripuz. Haren autoak su hartu du. Antolatzaileen arabera, istripua izandako autoaren gidaria da hildakoa; kopilotua zaurituta dago, eta Donostia ospitalera eraman dute.

Probaren lehen saioan gertatu da ezbeharra, eta bertan behera utzi dute Rallysprinta.


Bigarrenean ere, Vollering nagusi

Summary: Bigarrenean ere, Vollering nagusi. Herbehereetakoak irabazi du Euskal Herriko Itzuliko bigarren etapa. Iazko hiru etapetan eta aurtengo lehenengo bietan izan da garaile.

Nagusitasuna. Ez dauka beste definiziorik Demi Volleringenak (Sd Worx). Irabazle handien sena daukala erakusten ari da sasoi guztian zehar, eta Euskal Herriko Itzulian ere hala egiten ari da. Lehen etapan egin bezala, Volleringek irabazi du Euskal Herriko Itzuliko bigarren etapa, esprintean azkarrena izan ostean. Horrela, Herbehereetako txirrindulariaren eta Euskal Herriko errepideen arteko maitasun istorioak bosgarren atala izan du gaurkoan, Araban. Iaz izan zen Itzuliaren lehen aldia, eta hiru etapak irabazi zituen Sd Worxekoak. Ezin izango du hori hobetu, baina marka hura berdintzeko gosez dagoela dirudi, aurtengo lehen bi etapetan ere Vollering nagusitu baita.

Etapa ederra ikusteko parada izan dute txirrindularitza zaleek, eta txirrindulariek ere gehiago gozatzeko aukera izan dute gaurkoan. Atzoko euri jasa ahaztu, eta eguzkipean ere aritu baitira uneren batean. Aurreneko kilometroetan maillot horiaren taldeak ez du ihesaldirik baimendu, eta saiakera guztiak zapuztu ditu. 50. kilometroa pasa denean lortu dute lehen aldiz hiru txirrindularik ihesaldia osatzea: Silvia Magrik (Israel ), Giorgia Vettorellok (Bepink) eta Maria Novolodskayak (Lifeplus Wahoo). Amurrioko tarteko esprintera hirukotea iritsi da tropelaren aurretik, baina Malkuartun (3,3 kilometro eta %4,7ko pendiza) harrapatu ditu talde nagusiak, erasoak bata bestearen atzetik kateatuta.

Orduan, Sd Worxek ezarri du erritmoa hogei bat txirrindulari zeuden tropelean, eta maldan behera ere hala aritu dira, Vollering buru zutela. Ordekan, berriz, erasoak izan dira, eta saiakera askoren ostean, Claire Steelsek (Israel) 40 segundoko aldea lortu du. Alferrik, ordea. Tropelean erritmoa bizitu dute helmugarako hamar kilometro gelditzen zirenean, eta sei kilometro aurrerago harrapatu du taldetxoak. Ezustean, baina esprintean erabaki da etaparen garailea, azken metroetan. Bertan Vollering izan da azkarrena, eta, beste behin, testuinguruak berdin diola erakutsi du. Faboritoen artean inork ez du huts egin, eta denak elkarrekin sartu dira, esprintean.

Gauzak horrela, sailkapen nagusian ez da aldaketa handirik izan. Maillot horiarekin jarraituko du Volleringek, eta haren taldekideak, Marlen Reusserek, jarraituko du bigarren postuan, 56 segundora. Katarzyna Niewiadoma (Canyon) dago hirugarren postuan, 1.15era, eta van Vleuten, liderraren ustezko arerio nagusia, bosgarren postuan dago, 1.11ra.

Gaur erabakiko da Itzulia Aldea dezentekoa den arren, bihar Donostian jokatuko den etapan erabakiko da Euskal Herriko Itzulia nork irabaziko duen. Donostiako Klasikoaren kutsua daukan etapan, hain zuzen ere. Donostiako erdigunetik abiatuko da tropela, eta Jaizkibel (7,9 kilometro %5,6an) izango dute lehen mendatea, Lehen Mailakoa. Itzuliko azken mendatean piztuko da sua, ordea: Mendizorrotz (4,1 kilometro %7,3an). Donostiako Klasikoan erabakigarri izan ohi den bidean, hau da, Murgil bidean arituko dira horretarako, eta gaur egun zaila badirudi ere, bertan saiatuko dira Volleringi aurre hartzen.


Summary: Donostian autorik gabeko igandeak izatea proposatu du Elkarrekin Podemos-IUk. Victor Lasak Donostiarako mugikortasun plan bat ondu du. «Pizgarrien eta murrizketen eredu bateratu bat» proposatu du EP-IUren alkategaiak.

Udalen eskumen nagusietako bat udalerrietako mugikortasuna arautu eta antolatzea da. Herritarren egunerokoan alor horrek duen eraginaz jakitun dira alderdiak, eta udal hauteskundeetako programetan proposamen zehatzak txertatu dituzte. Elkarrekin Podemos-IUko Donostiako Udalerako zerrendaburuak, Victor Lasak, Gipuzkoako hiribururako mugikortasun plan bat proposatu du, gaur, Donostiako Herrera auzoan. Lasak nabarmendu du «aldaketa kultural bat» behar duela Donostiak mugikortasuna arautzerako orduan, eta, esaterako, autorik gabeko igandeak proposatu ditu.

Mugikortasun jasangarriaren paradigma aldaketa baten beharra dagoela argudiatuta, zenbait igandetan autoen garraioa etetea proposatu du Lasak. Azaldu du egitasmo hori «pixkanaka» jarriko luketela martxan. Hilabete bakoitzeko lehen igandean egingo luketela esan du, eta «txandaka» ezarriko litzatekeela Donostiako auzo bakoitzean.

Egitasmo horren helburua hiria oinezkoentzat «askoz atseginagoa» izatea da, Lasak adierazi duenez. Gaineratu du proiektu hori «gardentasunez, enpatiaz eta parte hartze demokratikoz» egin behar dela.

Garraio publikoaren, bizikleten eta oinezkoen aldeko apustua egingo duela azaldu du Elkarrekin Podemos-IUko alkategaiak: «Pizgarrien eta murrizketen eredu bateratu bat aplikatu nahi da, bizilagunekin adostuta».

Doakotasuna ortzimugan

Herrerako Euskotrenen geltokiaren aurrean egindako agerraldian, Lasak esan du garraio publikoen maiztasunak handituko dituela alkate bihurtzen bada. Are, «egoiliarrentzako doakotasuneranzko bilakaera mailakatua» bultzatuko duela ere aipatu du. Bilbo eta Gasteiz eredu hartuta, Donostian ere tranbia ezartzeko aukera «aztertuko» duela azaldu du.

Bizikletei dagokienez, bidegorri seguruen sarea zabaltzearen eta bizikletentzako aparkaleku gehiago eraikitzearen alde egin du Lasak. Erantsi du «plan estrategiko bat» egingo duela, auzo bakoitzean «funtsezkoak» diren kaleak peatonalizatzeko.

Isurketak murrizte aldera, autoen aparkalekuei ere erreparatu die Lasak. Gaur azaldu du txandakako aparkalekuek —hiriaren erdiguneko auzoetan daude— bizilaguntzentzat izan behar luketela, eta aldizkakoak Illunben, Miramonen eta Ibaetan kokatu beharko liratekeela. Ordezkapen hori ere «mailakatuta» egingo luketela esan du.

Lasaren ustez, mugikortasun eredua aldatzea «beharrezkoa» da, eta «donostiar guztiek» hartu behar dute parte aldaketan.


Summary: Nafarroan euskara ofizial izatea aldarrikatu dute ehunka lagunek. Euskal Herrian Euskaraz-ek deituta, datorren legealdia «euskararen ofizializazioarena» izatea aldarrikatu dute eta alderdiei eskatu diete hauteskunde osteko negoziazioetan ez dadila lehen minutuan erori aldarrikapen hori

«Hizkuntza haizea da, haizea ezin da ebaki, egin dute hiru zati». Jotaren doinu eta egituran abestuz, Maider Esparzak mezu labur horrekin laburbildu du gaur eguerdiko mobilizazio jendetsuaren mezu nagusia.

Euskara ofiziala eta kito lelopean, ehunka lagun, mila inguru, elkartu dira eguerdian, Iruñean, Euskal Herrian Euskaraz-ek Baluarteko jauregitik Gazteluko plazaraino antolatutako mobilizazioan.

Egungo Euskararen legea indargabetu eta Nafarroa osoan euskara ofizial egingo duen legedia aldarrikatu dute. «Nazkatuta gaude. Ez gaude gure hizkuntza eskubideak legez urratuak direla bizitzeko prest. Ez dugu onartuko legealdiaren hasierako negoziazioetan euskararen ofizialtasuna lehen minutuan erortzen ikuste», nabarmendu du EHEko Jone Bengoetxeak.

Hauteskunde kanpaina betean egin da protesta. 12:00etan, apurka apurka jendea elkartzen joan da. Kalejira eta giza kate gisa antolatu zuten martxa, banakako lerro handia eratuz Baluartetik Sarasate pasealekuraino eta handik helmugaraino:âGazteluko plazaraino.

Manifestarien artean, euskalgintzako kide ugari ikusi zitezkeen. Kateak aurrera egin ahala jendea elkartzen joan da, eta amaieran, mila kide inguru bertaratu da. «Euskaraz bizi nahi dugu» eta «Euskal Herrian euskaraz» leloak errepikatu dira martxan.

Kartel handia zabaldu dute

Amaieran, euskara ofizialaren aldeko kartela zabaldu dute Gazteluko plazan. Erdiguneko kioskoan raparen doinuekin kantatu du Mendibek (Kendy du izen artistikoa). «Nola dago Gaztelu enparantza, gure alde mugitu dela balantza, hemen euskaldunak gara, non dago zalantza, hau da Nafarroa eta ez Gaztela Mantxa, 2023a eta bai egoera latza, nolanahi ere irabaziko dugu errebantxa, jalgi hadi plazara bai euskara bai eta dantza...».

Bakoitzak bere estiloan, gauza bera egin dute Maider Esparza jota kantariak eta Joanes Ilarregi bertsolari leitzarrak.

Ondoren, Euskal Herrian Euskarazeko Sugoi Etxarrik eta Jone Bengoetxeak hartu dute hitza. Bengoetxeak gogora ekarri du 1986ko abenduan onartu zela egun oraindik ere indarrean den Euskararen Legea, garaiko PSNren aldeko botoarekin eta UPNren abstentzioarekin.

Lege hark hiru hizkuntz eremutan banatu zuen Nafarroa, «helburu argi» batekin, EHEren arabera:â«Euskararen erabilera Nafarroako mendialdeko herrietan zokoratuz, hiriburuetan eta tarteko eremuetan mugatuz eta hortik behera guztiz ukatuz, debekatuz».

Bengoetxearen hitzetan, 43 urte legedi horren gerizpean sustatu den esparruak euskara mendialderako soilik balio duen hizkuntz bezala irudikatu du, gaztelera erabat normaltzat jo den bitartean.

Oztopo guztien gainetik, lau hamarkadatan egin den «inurri lanak» emaitzak eman dituela uste du eta horren adibidetzat jo du egun nafarren %26,5 euskaldun izatea. «1986an, %10 besterik ez ziren. Zenbat izango ginen orain euskararen aldeko borrokarik gabe?», galdetu du Bengoetxeak.

Alderdiei eskaera

Gogora ekarri duenez, azkenaldiak Euskararen Nafar Kontseiluak, gobernuaren erakunde aholkulariak, lehen aldiz euskararen ofizialtasuna aldarrikatu du eta Kontseiluak abiatutako kanpainan, 200 eragilek bat egin dute.

Bengoetxearen arabera, guztiz zentzuzkoa da aldarrikapena, eta horregatik hurrengo legealdia euskararen ofizialtasunarena izateko eskatu die alderdiei:â«Kontu hau ezin da denboran gehiago luzatu. Ezin da negoziazioen lehen minutuan erori. Euskararen lege berri bat onar dezazue behingoz. Bada garaia. Euskara ofiziala eta kito.


Healyk etapa, eta Roglicek harramazka

Summary: Healyk etapa, eta Roglicek harramazka. Ben Healyk irabazi du Italiako Giroko zortzigarren etapa, azken 50 kilometroak bakar-bakarrik eginda. Primoz Roglicek erasoa jo du, eta 38 segundora hurbildu zaio Remco Evenepoeli

Ardenetan erakutsi zuen Ben Healyk (Education First) mendateetan aritzeko daukan gaitasuna, eta irlandarrak bere lehen etapa garaipena lortu du Italiako Giroan, zortzigarren etapan. Eguneko ihesaldian sartu da Irlandakoa, eta helmugarako 50 kilometro gelditzen zirenean bakar-bakarrik egin zuen aurrera. Inork ez zion jarraitu, eta helmugaraino iritsi zen. Faboritoen lehian, berriz, Primoz Roglicek (Jumbo-Visma) erasoa jo zuen eguneko azken mendatean, eta Remco Evenepoelek (Quick-Step) ezin izan zion jarraitu. Hala ere, hortzak estutzen jakin zuen flandriarrak, eta hamabost segundora iritsi zen helmugara. 38 segundokoa da orain bien arteko aldea.

hamar pertsona sartu ziren eguneko ihesaldian, eta berehala utzi zien tropelak bidea egiten. Healy, Valentin Paret (AG2R), Derek Gee (Israel), Carlos Verona (Movistar), Samuele Battistella (Astana), François Bidard (Cofidis), Mattia Bais (Eolo-Kometa), Alessandro Tonelli (Green Project), Alessandro Iacchi (Corratec) eta Filippo Zana (Jayco) izan ziren iheslariak. Elkarlanean aritu ziren, baina 50 kilometro gelditzen zirenean bakarka aritzeko hautua egin zuen Healyk. Atzera begiratu ere egin gabe jo zuen aurrera, eta berehala lortu du bi minutuko aldea. Dena eman du, eta atzetik jarraika zeuddenak ez dira hurbildu ere egin.

Oilarren arteko lehian Roglicek sua piztea erabaki zuen. Lehen egunean denbora dezente galdu zuen, eta orain alde hori nola edo hala murriztu behar du esloveniarrak. Gaur egin du lehen saiakera, eta asmatu egin du. Bakarrik egin du aurrera, nahiz eta gero Ineoseko Geraint Thomasek eta Tao Geoghegan Hartek harrapatu zuten. Evenepoelek ezin izan zuen zuloa itxi, baina hortzak estutu zituen. Roglicengandik hamabost segundora iritsi zen flandriarra, eta 38 segundo daude orain sailkapen nagusian bi faboritoen artean. Hakla ere, Andreas Leknessundek jarraituko du lider. Asko sufritu zuen DSMkoak, eta zozrtzi segundora dauka orain Evenepoel.


Summary: Su etena adostu dute Jihad Islamikoak eta Israelek. «Giza hondamendi bat» eragiten ari direla salatu du Palestinar Iheslarientzako Laguntza eta Lan Bulegoak. Hiru palestinar hil dituzte militarrek Zisjordanian, eta beste hiru zauritu.

Laster beteko da astea Israelek Gazaren aurkako azken erasoaldia hasi zuela. Dagoeneko dozenaka dira hildakoak eta ehundik gora zaurituak. Kalte materialak ere handiak dira Tel Aviven politikek munduko espetxerik handienean bilakatutako eremuan. Jihad Islamikoa talde armatuaren aurkako operazio gisa aurkeztu du Benjamin Netanyahu lehen ministroaren gobernuak Ezkutua eta gezia operazioa. Duela hilabete batzuk lehen ministroak eskuin muturreko gobernuari aurkeztu eta hark onartutako «hilketa selektiboen» zerrendan jasotako izenak ditu helburu. Baina bonbardaketetako biktima guztiak ez dira Jihad Islamikoko kideak; are, zibilak dira gehienak, adingabeak tartean. Hala ere, bi aldeek su etena adostea lortu du Egiptok. Jihad Islamikoak berretsi du akordioa, baina Israelek ez du adierazpenik egin. Euskal Herrian gaueko bederatziak zirenean sartu da indarrean menia.

Kairoren arabera, zibilak bizi diren guneak ez bonbardatzeko eta palestinarren etxeak ez botatzeko konpromisoa hartu zuen Israelek; ez, ordea, Jihad Islamikoaren aurkako «hilketa selektiboak» gelditzekoa, talde armatuak eskatzen zuen moduan. Hala ere, aldeek ez zuten akordioaren inguruko argibide gehiago eman. Bestalde, Israelgo Haaretz egunkariak zabaldu zuenez, menia indarrean sartu ostean ere suziriak jaurtitzen jarraitu zuten gazatik. Horrek su etenaren iraupenaren inguruko zalantzak zabaldu zituen.

UNRWA Palestinar Iheslarientzako Laguntza eta Lan Bulegoko Gazarako ordezkari Jenifer Austinen argi hitz egin du: «Giza hondamendi bat ari dira eragiten. Jendea itxaropena galtzen hasia da. Ezin dute gehiago jasan. 16 urte daramate Gazako blokeoa jasaten, bai fisikoa, baita psikologikoa ere». Izan ere, Israelek kontrolatzen ditu eremuko sarrera irteera guztiak, nahiz eta barruan Hamas izan agintean. Azken egunetan, gainera, erabat itxi dituzte herritarrentzako pasabideak, eta osasun arta jasotzeko ere ezin dute irten palestinarrek —minbizidun 432 gaixo daude tratamendua jaso ezinean asteartetik—. Horrez gain, beste 800 lagunek etxetik ihes egin behar izan dute erasoen ondorioz.

Gaur goizaldean berriz ekin die Israelek bonbardaketei, eta 50 apartamenduko etxebizitza bat suntsitu eta hainbat erietxeri eragin dizkie kalteak. Gazako Barne Ministerioaren eledun Eiad al-Bozomek ukatu egin du Israel zibilei «ahalik eta kalte gutxien» eragiteko ahaleginetan ari dela, eta salatu du «bere burua zuritu nahian» ari dela zibilak hiltzen dituen bitartean. «Zibilak bizi ziren suntsitutako eraikinetan, ez militarrak», salatu du Al-Bozomek. Al-Jazeera telebista kateak zabaldu duenez, Gazako bi auzo ia erabat suntsitu ditu Israelek azken orduetan.

Baina armadaren operazioak ez dira Gazara mugatzen. Goizaldean bi palestinar hil dituzte tiroz Balata errefuxiatuentzako gunean, Nablustik iparraldera, Zisjordanian. 19 eta 32 urteko bi gizonezko dira hildakoak. Buruan jaso dute tiro bana. Operazioan beste hiru pertsona ere zauritu dituzte, haietako bat, 50 urteko emakumezkoa, larri eraman dute erietxera. Jeninen hil dute hirugarren palestinarra; tiroz hura ere. Wafa albiste agentziaren arabera, kontrol gune bat igarotzen ari zen 33 urteko gizonezkoa, soldaduek tiro egin diotenean.

Lerro gorriak

Sarraski horren aurrean, haserre mintzatu da PAN Palestinako Aginte Nazionaleko presidentearen eledun Nabil Abu Rudeineh, eta «lerro gorri guztiak» gainditu izana egotzi dio Israeli. Haren esanetan, baina, erasoaldiaren erantzukizuna ez da soilik Tel Avivena, baita AEBetako Gobernuarena ere «krimenak babesten dituelako bere isiltasunarekin».

Bien bitartean Jihad Islamikoak iragarri du Israeli aurre egiten jarraituko duela. Armadaren arabera, mila suziritik gora jaurti dituzte Gazatik erasoaldia hasi zenetik. Orain arte, hildako bakarra eragin dute suziriok: 80 urteko emakumezko bat.


Summary: Realak berdindu egin du Gironaren aurka, Anoetan. 2-0 aurreratu dira txuri-urdinak, baina atsedenaldia iritsi baino lehen berdindu du markagailua Gironak

Ur hotza burutik behera botatakoan bezalaxe. Hala amaitu dute Realeko jokalariek eta Anoetara bildutako zaleek, eta ez euri jasarengatik. Txuri-urdinek puntu bat zakuratu dute Gironaren aurka, eta Europarako sailkatu dira matematikoki. Dena den, partidaren joanak izoztu ditu estadiora joandakoak. Realak laugarrenez jarraian lortu du kontinentean barrena ibiltzeko baimena, eta, hala, inoizko markarik onena berdindu du. Ordea, taldearen jiran disimularik gabe onartzen da: Ez Konferentzia, Ez Europa liga, Txapeldunen liga da helburua.

Realak garaipena nahi zuen bide hori sendotzeko, eta ondo aritu da jokoan. Are, erakustaldia eman du lehen ordu erdian. Estreinako minutuetan, batez ere. Imanol Alguacilek bezperan ohartarazi moduan, donostiarrak irabaztera zelairatu dira, eta agerian geratu da hasi orduko. Enbata baten gisa hasi da Reala, aurrean zuen guztia paretik kentzen, eta Aihen Muñozek izan du lehen aukera argia, bigarren minutuan. Etxaurikoak zutoinera jaurti du baloia. Take Kubo bizi aritu da partida osoan zehar, taldearen iparrorratz, eta haren saialdi batek bideratu du norgehiagoka. Eskuin hegaletik area barruraino sartu da, eta Riquelmek zangotrabatu egin du. Penaltia. Mikel Oiartzabalek jaurti, eta asmatu. Realak abantaila lortu du bosgarren minuturako.

Sormen uholde batek hartu du Anoetako soropila. Zelai erdiko jokalariek distira berezia egin dute. Batetik, eremu osoan gailendu dira, Gironakoak atzeko zuloan sartuz. Bestetik, zirrikitu guztiak baliatu ditu aurkariaren areara egiteko, eta etenik gabe sortu zuen arriskua. Etxekoek hala lortu dute bigarren gola. Kubo nekaezinak erdiraketa neurtua egin du eskuin hegaletik, eta kataluniarren ahoko zuloan kokatu du baloia, David Silva ikusi eta gero. Kanariarrak aise egin du gola, ukitu batekin. 24. minutua zen.

Realari itxura ezin hobeko bilakatu zaio norgehiagoka, baina gutxi iraun dio. Lehen zatiko azken ordu laurdenean zerua nola ilundu zaio partida, ezerezean geratu baita errenta. Deus galtzekorik gabe, Gironak aurrerako urratsa egin du hurrengo minutuetan, eta solteago jokatzen hasi da. Jarrera horrek ordaina izan du 37. minutuan, Yan Coutok markagailuko aldea murriztu duenean. Brasildarrak zartako indartsua jo, eta sarean sartu du baloia, Alex Remirok deus egiterik ez zuela. Bisitariak hazi egin dira, ondorioz, eta gero eta gehiago gerturatu dira Realaren atera. Atsedenaldiaren aurreko azken jokaldian orekatu da partida, Cristian Stuaniren bitartez. Aurrelariak azti errematatu du falta jaurtiketa bat, binakoa ezartzeko.

Jira-biraka, baina golik ez Realak hasierako gidoia baliatu nahi izan du atsedenalditik bueltan, eta lortu zuen hein batean. Aukera sorta handia izan du, Kuboren, Silvaren eta Carlos Fernandezen erremateen bitartez. Penaltia ere eskatu du behin baino gehiagotan, baina epaileak ez du ezer adierazi. Oriol Romeu bai, hura kaleratu du. Txuri-urdinak saiatu dira azken unera arte, eta Carlos Fernandezek langara bota du baloia. Bolbora bustia zegoen, baina, eta zapore gaziko berdinketa Anoetan, neurketaren hasieran zera entzun den tokian: «Berriz ere Europan ikusiko dute Reala».


Summary: Osasunak urratsa egin du Europarantz, Almeriari erraz irabazita. Biharamun gozoa izan du Kopako finalaren ostean, aise gailendu baitzaio etxean Almeriari (3-1). Bigarren zatian egin ditu gol guztiak, Budimir, Abde eta Moi Gomezen bitartez. Ikusgarri aritu da Aimar Oroz

Ate bat ixten denean, leiho bat zabaldu ohi da: Kopako finala galdu ondoren, Osasuna sendotu egin da gaur Europako postuetan sartzeko hautagai bezala. Nagusitasunez irabazi dio Almeriari Sadarren, eta argi gelditu da denboraldia ez duela amaitutzat ematen. Ezin izan zuten Kopako txapeldun izateko ametsa bete, baina ilusio berri bat dute gorritxoek: Europan barna bidaiatu nahi dute datorren sasoian. Egutegi egokia dute, eta gaur erakutsitako mailari eutsiz gero, erronka egingarria da.

Osasuna partida oso berezi bat jokatu berria zen, eta hori asko nabaritu da Sadarren. Zaleek gogo biziz egin dute bultza, eta jokalariek grina handiz jokatu. Joko jario etengabea sortu dute, Aimar Orozen gidaritzapean. Erakustaldi handia egin du nafar gazteak: jokaldi on asko sortu ditu, eta goleko bi pase eman, bata Budimirri, eta bestea Moi Gomezi. Abdek egin du gorritxoen beste gola. Sasoi honetako hamaikagarren artelana egin du marokoarrak, eta oro har, amesgaiztoa izan da Almeriako atzelarientzat.

Gol guztiak bigarren zatian egin ditu Osasunak. Aurrez ere distiratsu aritu da, baina ate aurrean asmatzea falta izan zaio. Ante Budimirrek izan du aukerarik garbiena, 33. minutuan, Aimar Orozen jokaldi eder baten ostean, baina Fernando atezainarekin egin du topo. Merezi zuten gola gorritxoek, goitik behera ari baitziren nagusitzen. Erritmo handian mugitu dute baloia, eta barneraldi ugari egin dituzte hegaletatik. Neurketak bakarrizketa itxura hartu du zenbait unetan.

Nafarrek bigarren zatia hasi orduko kendu diote kortxoa botilari: Budimirrek sotilki sareratu du baloia 46. minutuan, Aimarren pasea jasota; eta bost minutu geroago, Fernandoren ateko armiarma-sareak kendu ditu Abdek, eskuinkada itzel batez. Zerraldo erori da Almeria, eta ez du ia zirkinik ere egin hortik aurrera. Azken txanpan, etxekoen festa biribildu du Moi Gomezek, Aimarren beste pase erabakigarri bat probestuz. Lazarok 3-1ekoa egin du luzapenean. Edonola, irribarrez eta ilusioz bukatu dute lehia gorritxoek.


Summary: Kolpe latza jaso du Athleticek La Ceramican. Athleticek jipoia hartu du Zerramakinaren estadioan. Konferentzia Ligarako txartela urruntzen ari zaio talde zuri-gorriari.

Kolpe gogorra hartu du Athleticek La Ceramica estadioan. Min ematen duen zaplaztekoa eman dio Vila-Realek. Porrota bezain mingarria izan baita galtzeko modua. Athletic erori egin da bigarren zatian. Amore eman du. Besoak jaitsi ditu. Ezina erakutsi du. Bosgarren urtez jarraian Europako trena aldentzen ari dela ikusteak erregai barik utzi du taldea. Lehoiek sufritu egin dute azken ordu erdian. Zelaitik desagertzeko gogoz ikusi zaie, baina kolpeetatik altxatu degin behar dela barneratu beharra daukate. Dena ez dago galduta, eta azken partidara arte borrokatu behar dela sinetsi behar du taldeak.

Bost gol jaso ditu Athleticek. Bost aldiz hartu behar izan du baloia saretik Unai Simonek. Behin baino ez Pepe Reinak, etxekoen atezainak. Azken emaitzari erreparatuz gero, zuri-gorriek ez dutela irabazteko aukerarik izan pentsa daiteke, baina neurketaren lehen berrogeita hamar minutuen argazkia bestelakoa da. Ernesto Valverderen taldeak Vila-Realek adina aukera sortu ditu. Halaber, Athleticek urpekontzi horiak adina erraztasun eman ditu defentsan. Kontua da talde bat bestea baino eraginkorragoa izan dela. Areatan egon da aldea. Beste behin. Eta kasu honetan bi areatan aritu da eskas talde bizkaitarra. Atzealdean asko ari da nabaritzen Iñigo Martinezen hutsunea, eta erasoan duen jo falta aspaldiko gaitza da.

Bakoitzak bere jokamoldearekin aukera on asko sortu ditu lehen minutuetan. Vila-Realek baloiarekin arriskuak hartuta egiten du min, eta Athleticek aurrean presionatu eta zuzen jokatuta. Neurketaren lehen txanpan atezainak izan dira protagonista. Unai Simonek bi geldiketa bikain egin ditu. Lehena Pedrazak areaz kanpotik egindako jaurtiketa batean, eta bigarrena Yeremyk area txikian egindako burukada batean. Tarte horretan Williams anaiek ere izan dute aukera garbi bi Athletic aurreratzeko, baina Iñakiren eskuinkada gurutzatua zutoin ondotik joan da kanpora, eta Nicoren ezkerkada Reinak gelditu du. Alex Baenak egin du neurketako lehen gola area ertzetik jaurtitako falta bati esker. Bigarren kolpea ordu erdia pasata hartu du Athleticek. Jacksonek aldaratze bat baliatu du arean bakarrik errematatzeko. Athleticen esperantzaren gola lehen zatiaren azken jokaldian etorri da. Sancetek sareetara bidali du Parejok Yuriri egindako penaltia.

Bigarren zatian ondo hasi da Athletic, erasokor. Baina etxekoen lehen erasoaldian Paredes atzean gelditu da jokoz kanpoko lerroa egiterako orduan, eta Yeremyren erdiraketa Jacksonek baliatu du etxekoen hirugarren gola egiteko. Valverdek aulkia mugitu du erreakzioaren bila, baina Paredesek bere atean sartu duen golak erabakita utzi du norgehiagoka. Athletic indar barik gelditu da. Jota. Denboraldiko ordu erdirik txarrena jokatu du. Eta hori baliatu du Baenak bere taldearen bosgarren gola sartzeko. Burumakur itzuli da zuri-gorrien espedizioa etxera. Txarto egindakoetatik ikasi, eta aurrera egitea baino ez da geratzen.


Summary: Voxen ekitaldiaren aurkako protestak egin dituzte Gasteizen eta Iruñean. Gasteizen, Ertzaintzak Ramon y Cajal kalea itxi zuen, baina ekitaldia egin den hotelera bertaratu dira manifestariak, «faxistak kanpora!» oihu artean. Ez da istilurik izan.

Udal eta foru hauteskundeetarako kanpainan ere ari da zeresana ematen Vox. Alderdi faxistak ekitaldi bat egin zuen bart Gasteizen, eta beste bat egin du gaur iluntzean Iruñean. Atzo hainbat lagunek egin zuten protesta Santiago Abascalen alderdiaren aurka, eta gaurko ere zabaldu dute haiei aurre egiteko deialdia. Bi ekitaldietan hartu du parte alderdiko buruak.

Gasteizen, NH Canciller Ayala hotelaren parean egin zuten protesta, 20:15 aldera hasita —20:30ean zen ekitaldia—. Aurretik, Ertzaintzak itxia zuen kale osoa. Tentsioa nabaria izan zen hainbat minutuz: hainbat lagunek, hoteleko sarreratik, Espainiako banderak eta Voxen ikurrak astindu zituzten, eta manifestariek «faxistak kanpora», «alde hemendik, utzi bakean» eta «Polizia gabe ez zarete inor» oihuekin erantzun zieten.

Voxeko kide bat, atzo, manifestariak agurtzen. David Aguilar / EFE

Gaur iluntzean antzeko zerbait gertatu da Iruñean. NH Iruña Park hotelean izan da Abascalen eta bere alderdikideen ekitaldia, 20:00etan, eta deialdi bat zabaldu dute 19:30erako, Faxismoaren aurrean antolakuntza komunista lelopean. Atzo Gasteizen entzun zirenen antzeko oihuak entzun dira han ere.

Bi egunetan handia izan da Poliziaren presentzia, baina ez da istilurik izan.

Santiago Abascal, atzo, Gasteizko ekitaldian. David Aguilar / EFE


Summary: Beasainen 30 urteko gizon bat hil da, tren batek harrapatuta. 07:30 aldera gertatu da ezbeharra. Ertzaintzak ikerketa zabaldu du gertatutakoa argitzeko.

Beasaingo (Gipuzkoa) tren geltokian 30 urteko gizon bat hil da gaur goizean, trenak harrapatuta, 07:30 aldera. Ertzaintzak ikerketa zabaldu du gertatutakoa argitzeko, baina oraingoz ez du xehetasun gehiago eman.

Tren zerbitzua ez da eten, baina Donostiako noranzkoan hogei minutu inguruko atzerapenak izan dira.


Summary: Manuel Merillas eta Daniela Oemus nagusitu dira Zegama-Aizkorrin. Espainiarrak Andraiztik behera irauli du gizonezkoen lasterketaren burua, eta Elazzaoui marokoarrarekin buruz buruko estua jokatuta irabazi du Zegaman, parte hartu duen zazpigarren aldian. Alemaniarrak ezustekoa eman du.

Euri jasek eta lokaztiek zaildu dute aurtengo Zegama-Aizkorri mendi lasterketaren 42 kilometroko ibilbidea. Neurria egoki hartu diotenak Manuel Merillas eta Daniela Oemus izan dira; espainiarrak zazpigarren partaidetzan irabazi du Zegama-Aizkorri, eta alemaniarrak bere lehenbiziko garaipen sonatua lortu du 34 urterekin.

Gizonezkoen lasterketari dagokionez, Merillas bigarren pasatu da Andraitz gainean, Elhoussine Elazzaoui marokoarrarekin batera, aurretik Jonathan Albon ingelesa zutela. Baina jaitsieretan ere maisu dela erakutsi du Merillasek, eta, azken kilometroetan segundo batzuk aterata –27 azkenean–, bakarrik iritsi da Zegamako helmuga marrara.

Manuel Merillas, gaur, helmugara iristen. Goierriko Hitza

Hiru izen nagusi izan dira gaur. Lehenbizi, Remi Bonnet frantziarrak (2018ko garailea Zegama-Aizkorrin) hartu du buruzagitza, eta Aizkorri gainean (22. kilometroa) bera igaro da lehenengo, 2:14:42 orduko denboran. Eguraldia dela-eta ibilbidea moztu behar izan du antolakuntzak, ordea. Aizkorriko gailurreria zeharkatu beharrean, gurutzetik behera Arbelarrera zuzenean jaitsarazi dituzte. Eta han irauli da maratoia.

Urbiako zelaietan Jonathan Albon ingelesa igaro da, Elazzaouirekin batera, aurreneko postuan. Pkemoi kenyarra ere artean aurrean zen, hirugarren, eta laugarrenera igota zetorren Merillas, 38 segundora. Albonek ere beherantz galdu du lidertza, Andraiztik Oazurtzara bidean. Atzetik aurrera, indarrak ezin hobeto neurtuta etorri den Merillasek, eta une oro aurrealdeko postuak galdu gabe ibili den Elazzaouiren artean erabaki da txapela.

Orokorrean, Kilian Jornetek iaz jarritako errekorretik (3:36:40) 6 minutura sailkatu da Merillas.

Sailkapen nagusia gizonezkoetan:

1. Manuel Merillas (Espainia), 3:42:01

2. Elhoussine Elazzaoui (Maroko), 3:42:28

3. Jonathan Albon (Britainia Handia), 3:45:01

4. Remi Bonnet (Frantzia), 3:48:19

5. Robert Pkemoi (Kenia), 3:49:25

Emakumezkoetan, ezustekoa

Mendiko lasterketetan ezusteko garaipena lortu du Oemusek. Munduko serieetan lehen ere parte hartua zen arren, eta Zegamara faborito zerrendatik kanpora etorrita zegoen arren, nagusitasun osoz jantzi du emakumeetako txapela.

Erdibiderako hartu du lidergoa, ordura arte erritmoa jartzeaz arduratu den Miao Yao txinatarra gaindituta. Lehen erdi bikaina egin badu ere, hustu egin da bigarrenerako Yao. Oemus hirugarren pasatu da Aratzen, baina Aizkorrin dagoeneko (22. kilometroa) lehenbiziko postuan igaro da. Handik aurrera, 3-4 minuturen aldea mantendu du atzetik zetozenekiko.

Bitxikeria ere utzi du Oemusek. Helmugako marra gainditu duenean, ez zekien irabazlea bera zenik. Erreferentziarik gabe korrika egin du 15. kilometrotik aurrera. Goialdeetako laino itxiak eragotzi du bestelako posizioak ikustea.

Bigarren Caitlin Fielder zeelandaberritarra helmugaratu da, eta hirugarren, Theres Leboeuf. Beste behin, bere zigilua utzi du Oihana Kortazar elgetarrak ere. Zazpigarren izan da helmugan 2011ko eta 2012ko garailea, lehen euskalduna. Txapeldun izandako beste bi korrikalari ere atera dira emakumeetan gaur, Kortazarrez gain: Azahara Garcia de los Salmones (2015eko irabazlea) eta Eli Anne Dvergsdal (2019).

Sailkapen nagusia emakumezkoetan:

1. Daniela Oemus (Alemania), 4:31:54

2. Caitlin Fielder (Zeelanda Berria), 4:34:04

3. Theres Leboeuf (Suitza), 4:37:41

4. Sylvia Nordskar (Norvegia), 4:43:57

5. Blandine L’Hirondel (Frantzia), 4:48:32

Egea, lehen euskal herritarra

Gizonezkoetan, berriz, lehenengo euskal herritarra Aritz Egea urretxuarra izan da, 4:05:18 orduko denborarekin. Bigarren helmugatau den euskalduna Borja Zubizarreta azkoitiarra izan da, Egearengandik oso hurbil (3 segundo soilik), eta taldekidea Domusan.

Aritz Egea: «Helburua gozatzea zen, eta ikaragarri gozatu dut. Jendearekin hunkitu ere egin naiz: urtetik urtera gehiago animatzen nautela iruditzen zait. Egia oso, ondo ulertu gabe zergatik. Maitatua sentitzen naiz».

«Euritakoa eta eskularruak jantzi, eta zaindu dut beroa ez galtzea. Ondo, Zegaman ezin da askoz gehiago eskatu. Gailurreria kentzea logikoa zen, eta eskertzekoa gurekin pentsatu izana. Helmugara iristea sari aparta da. Datorren urtean, ea Domusa lasterketatik tarte handiagoa uzten duten indarberritzeko, eta lehiatzeko moduan etortzen naizen».

«Fisikoki, hasieran ezin estutu, bukaeran 3 kilometroren faltan karranpak izan ditut, eta batzuek pasatu naute. Lehenengo euskalduna: zahartzen ari naiz, baina atzekoek ez naute harrapatzen. Hamargarrena egingo dugu dagoeneko [9. partaidetza izan du aurten], seguru, eta, korrika jarraitzen dudan bitartean, etorriko naiz. Hemen bezalako sentimendurik inon ez dugu izaten, eta zorionak antolatzailei eta publikoari».

538 korrikalari

Lehenbiziko zegamarra, berriz, Beñat Katarain izan da helmugan. 4:20 orduren azpitik iritsi da. Hunkitu egin da Katarain, «sentimenduzko» lasterketa delako berarentzat. Antolakuntzaren lana eta herritarren borondatea txalotu ditu. 18 herritar irten dira gaur Zegama-Aizkorri maratoian lehiatzera.

Goizeko bederatzietan 538 korrikalari irten dira, euri jasaren pean. Aizkorriko gailurreria ezabatu dute antolatzaileek, hasi aurretik. Sentsazio termikoa 3-4 gradukoa zen goian, eta euriak arriskutsu bihurtu du harrartea. Jaitsierak, hala ere, oso irristakor suertatu dira.

Iazko errekor urtean baino gutxiago, baina ikusleek multzoan erantzun dute aurten ere. Santispirituko igoeran eta Aizkorriko tontorrean batez ere, ohiko jende korridoreak sortu dira.


Summary: Herri Urratsen antolatzaileek elkartasunerako deia egin dute. Uholdeen ondorioz bertan behera geratzear egon bazen ere, Ipar Euskal Herriko ikastolen jaia egin zuten atzo, zenbait moldaketarekin. Galerak «izugarriak» izan dira.p>

Kosta ahala kosta, 40. aldia bete zuen atzo Herri Urratsek. Nahi eta espero baino «sinbolikoagoa» izan zen atzokoa, ekitaldi asko ezin izan baitzituzten egin. Euria barra-barra egin du asteburuan, ikastolen jaia bertan behera geratzekotan egon zen, baina atera zuten kemena aurrera segitzeko. «Emozionalki ondo sentitzeko egingo dugu Herri Urrats», esan zuen Koldo Rodriguez antolatzaileak, «eta gaurkoak ez ditu galerak estaliko, inondik inora ere». Dena dela, bertaratu zirenek elkarrekin «momentu goxo bat» izateko aukera izan zuten.

Eguraldiaren ondorioz, aurreikusi baino askozaz ere gutxiako egin eta lortu zuten. Galera horiek «izugarriak» izan dira, eta antolatzaileek «elkartasunerako deia» egin dute Ipar Euskal Herriko ikastolei laguntzeko. Bide hauek jarri dituzte horretarako:

Herri Urrats dendako materiala erostea

Kontu korronteak:

Caisse d'epargne FR76 1333 5000 4008 9397 1116 819 Laboral Kutxa ES87 3035 0059 8205 9073 1197 Kutxabank ES98 2095 5045 8710 6117 7332 Credit Mutuel FR76 1027 8023 8500 0201 4340 107

Hego Euskal Herrian, Bizum bidezko ekarpen ekonomikoak egitea. Dohaintzak egiteko atalean, «HERRI URRATS» bilatuta egin daiteke ekarpena.

Goiz hasieran atertu gabe egin zuen euria herenegun Ipar Euskal Herrian. Zaparrada mardulak uholdeak eragin zituen Senpereko aintziran (Lapurdi), Herri Urrats jaiaren bezperan. Pirinio Atlantikoetako Departamenduak alerta laranja ezarri du Urdazuri ibaiaren arroan, euriteengatik. Hala ere, egoerari aurre egin, eta jaiarekin jarraitzea erabaki zuten antolatzaileek. Larunbateko 15:30ean joan ziren prefeturako zerbitzuak lakura, eta, egoera aztertuta, eta Senpereko Herriko Etxearekin hitz egin ondoren, gune bakar bat salbatzeko aukera ikusi zutela azaldu zuen Koldo Rodriguez antolatzaileak. «Beste guneak segurtasunagatik murriztera behartuak izan gara».

Era berean, egitaraua bera ere moldatu behar izan zuten. Atzo eguerdian hasi dira ekitaldiak, hamabietan, Araba gunean, eta, besteak beste, Neomak, Xutik, Su ta Gar eta Zetak aritu ziren oholtza gainean. Gipuzkoa eta Baxe Nafarroa guneak ere zabalik izan ziren: «Ekitaldirik egon ez arren, nahi beste jateko eta edateko aukera dago gune horietan».

Erreskate zerbitzuak, gaur, Senpereko (Lapurdi) lakuan. Patxi BeltzaiZ


Eibar Lehen Mailara igo da

Summary: Eibar Lehen Mailara igo da. Armaginek iaz galdu zuten maila, eta aurten berreskuratu dute. Osasunak kanporaketak jokatu beharko ditu Deportivo, Granada eta Cacereñorekin batera.

Berriz ere Lehen Mailako taldea da Eibar. Azken jardunaldira igoera zuzena lortzeko aukerekin heldu dira Deportivo, Osasuna eta Eibar, eta, izandako emaitzei esker, armaginek igoera ziurtatu dute. Granadan 0-1 irabazi du Eibarrek; Deporrek hutsean berdindu du Logroñon, eta Osasunak 1-0 galdu du Cacereñoren aurka.

Beraz, horrela geratu da sailkapena: lehen postuan, Bartzelona B, 59 punturekin —ezin du Lehen Mailara igo talde horrek—; bigarren, Eibar, 53rekin; puntu berberekin, hirugarren, Deportivo; eta laugarren, 52rekin, Osasuna. Kanporaketa bidez erabakiko da zer beste talde igoko den Lehen Mailara: Deportivo, Osasuna, Granada edo Cacereño.

Iaz jaitsi zen Bigarren Mailara Eibar, eta lehenengoan lortu du Lehen Mailara itzultzea. Aurrez, 2019-2020ko denboraldian lortu zuten igotzea.

Ikusi gehiago: Ane Campos: «Ez dugu besteek baino presio handiagoa zuzenean igotzeko»


Summary: Urkullu: «200 zerrendatan izen bat agertzea akatsa izan daiteke, baina 44 agertzea erabaki bat da». EAJk ekitaldi politikoa egin du Arrasaten (Gipuzkoa), eta EH Bilduri kritika egiteko baliatu du: «Nazio eta gizarte eraikuntzan noiz izan da ezker abertzalea gure bidelagun?», galdetu du Egibarrek.

Gipuzkoan bederen, EAJk argi du zein den bere aurkari politikoa maiatzaren 28ko hauteskundeetan: EH Bildu. Hala erakutsi du gaur Arrasaten (Gipuzkoa) egin duen ekitaldi politikoan; jeltzaleen ordezkariek gogor jo dute koalizio abertzalearen aurka, eta hari buruz jardun dute agerraldiaren zati handi batean.

Hauek hartu dute hitza: Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak, Joseba Egibar Gipuzkoa Buru Batzarreko presidenteak, Eider Mendoza Gipuzkoako Ahaldun nagusi izateko hautagaiak eta Maria Ubarretxena Arrasateko alkate eta alkategaiak.

Urkulluk, lehenik eta behin, autogobernuaz eta hark udal hauteskundeetan ere duen garrantziaz jardun du: «Gure autogobernuak ez du ziurtatua bere etorkizuna. (...) Egunero defendatu behar dugu, gure ongizatea bermatzeko tresnarik onena baita. (...) Autogobernuak esan nahi du Arrasateko arazoei Arrasatetik erantzuteko gaitasuna izatea», adierazi du.

Bere hitzaldiaren bigarren zatian mintzatu zaio EH Bilduri. «Ez da nahikoa zuriz janztea: biktimekiko eta bizikidetzarekiko konpromisoak sakona eta zintzoa izan behar du», esan du, hainbat etakide ohi koalizioaren zerrendetan doazela-eta azken egunetan sortutako xextraren harira: «200 zerrendatan izen bat agertzea akatsa izan daiteke, baina 44 agertzea erabaki bat da».

«Ezker abertzaleaz» hizketan jarraitu du Egibarrek ere, eta haren estrategia EAJrenarekin alderatu. «Gure herri honetan, hamarkada luzeetan talka egin dute estrategia horiek: batzuek eraiki nahian, eta besteek bota nahian». «Aurrera doanari zangotraba egitea» egotzi die GBBko presidenteak.

Antzera jarraitu du: «Azkeneko lau hamarkadetan nazio eta gizarte eraikuntzan noiz izan da ezker abertzalea gure bidelagun? Noiz eta zertan parte hartu du gizarte eraikuntzaren eta naziogintzaren oinarrizko akordioetan? Non egon dira urte luze hauetan, eta, batik bat, zertan aritu dira?», galdetu du Egibarrek. Dena den, «ongi etorriak» direla gehitu du, «berandu badatoz ere».

Mendozak Espainian jarri du begirada. Gogorarazi du han ere udal hauteskundeak direla, eta salatu du hainbat alderdi diru publikoa erabiltzen ari direla «helburu alderdikoi eta elektoralistak hauspotzeko». «Zirku horretan» pare hartzea egotzi dio EH Bilduri: «Figurante lanak egiten ari dira, baita gure herriarentzat etxekalte diren gaietan ere», azpimarratu du.

Maiatzaren 28ko hauteskundeetan parte hartzera dei egin du, botoa ez emateak demokrazia ahultzen duelakoan: «Eta begiratu munduan demokrazia ez dagoen herrialdeetan zer dagoen», amaitu du.

Ubarrenetxenak, berriz, Arrasate «herri jasangarri, euskaldun, eta anitza» egiten jarraitu nahi dutela azpimarratu du.


Summary: Lidergoa berreskuratu eta gutxira utzi du Giroa Evenepoelek, COVIDagatik. Geraint Thomasek du orain maglia arrosa. Bi segundo ateratzen dizkio Primoz Roglici, eta bost Tao Geogheghan Harti.

Gutxi iraun dio pozak Remco Evenepoeli (Soudal). Italiako Giroko bederatzigarren etapa irabazi, maglia arrosa berreskuratu eta ordu gutxiren buruan jakinarazi du lasterketa utziko duela, positibo eman baitu COVID-19a atzemateko kontrol batean. Flandriarrak Giroa utzi eta gero, Geraint Thomas galesa (Ineos) da orain liderra. Bi segundoren aldea ateratzen dio Primoz Roglic esloveniarrari (Jumbo), eta lau Tao Geoghegan Hart taldekide britainiarrari.

Evenepoelek ahulezia zantzuak erakutsi zituen etapan, 35 kilometroko erlojuaren aurkako saioan. Bikain ekin zion, eta berehala aldea egiten hasi zen. Triskantza eragingo zuela zirudien, baina, kilometroek aurrera egin ahala, abantailak behera egin zuen gora egin beharrean. Azkenerako, ez irabaztekotan egon zen. Segundo bakar bat atera zion Thomasi, eta bi Geoghegan Harti. Pozarren igo zen flandriarra podiumera, berriro maglia arrosa janztera. Baina nekea sumatzen zitzaion. Handik gutxira jakin zen berria.

Ez da COVID-19an positibo eman eta gero azken orduetan Giroa utzi duen txirrindulari bakarra. Beste horrenbeste gertatu zaio Rigoberto Uran kolonbiarrari (Education First). Gaur atseden eguna dago Italiako Giroan, eta, ikusteko dago ea beste txirrindulariren batek eman dezakeen positibo.