Ορισμένες χώρες - όπως η Γαλλία και η Ισπανία - κατόρθωσαν να αντιμετωπίσουν την πρόκληση δίνοντας ζωή στα μεγάλα εθνικά κράτη· άλλες χώρες - όπως η Ιταλία - δεν αντεπεξήλθαν στην πρόκληση αυτή και έχασαν όλα τα πρωτεία που είχαν συσσωρεύσει στο πρώτο μέρος της χιλιετίας: πρωτεία στην επιστήμη, στην τεχνολογία, στην οικονομική πρόοδο, στις αμυντικές δομές και στη στρατιωτική οργάνωση, στον πνευματικό τομέα και στη λογοτεχνία.
Nogle lande, såsom Frankrig og Spanien, tog udfordringen op ved at skabe nogle store nationalstater, mens andre lande - f.eks. Italien - ikke klarede denne udfordring og mistede alle de førerstillinger, de havde opnået i første del af årtusindet, nemlig inden for videnskab, teknologi, økonomisk fremgang, forsvarsstrukturer og militærorganisation, filosofi og litteratur.